Luận văn thạc sĩ khoa học môi trường nghiên cứu đề xuất giải pháp kỹ thuật giảm thiểu phát thải thủy ngân trong khí thải của một số nhà máy nhiệt điện sử dụng than antraxit trong công nghệ đốt than phun pc pulveresed combustion tại việt nam

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu môi trường nghiên cứu đề xuất giải pháp kỹ thuật giảm thiểu phát thải thủy ngân trong khí thải của, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Vũ Tất Đạt
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Duy Bách
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Khoa Học Môi Trường
• Đề tài: Giải Pháp Giảm Thiểu Phát Thải Thủy Ngân Từ Nhà Máy Nhiệt Điện Than Antraxit Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Những nghiên cứu về phát thải thủy ngân trong nhiệt điện than trên thế giới và tại Việt Nam
• 1.2. Hiện trạng phân bố và khai thác than
• 1.3. Công nghệ đốt, xử lý và công nghệ kiểm soát khí thải tại các nhà máy nhiệt điện hiện nay
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp kế thừa, thu thập số liệu, kết quả nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp đánh giá mức độ phát thải thủy ngân từ than tại các mỏ
• 2.4. Phương pháp và thiết bị quan trắc thủy ngân trong khí thải
• 2.5. Lựa chọn các nhà máy nhiệt điện sử dụng than để quan trắc
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Hiện trạng hoạt động của các nhà máy nhiệt điện
• 3.1.1. Nhiệt điện Quảng Ninh
• 3.1.2. Nhiệt điện Phả Lại
• 3.1.3. Nhiệt điện Ninh Bình
• 3.2. Mức độ phát thải thủy ngân của các nhà máy nhiệt điện
• 3.2.1. Xác định hàm lượng thủy ngân trong than dùng cho nhiệt điện
• 3.2.2. Đánh giá mức độ phát thải thủy ngân tại 03 nhà máy nhiệt điện
• 3.2.3. So sánh phát thải thủy ngân với các nhà máy trên thế giới
• 3.3. Hiệu quả giảm phát thải thủy ngân của các thiết bị máy móc
• 3.3.1. Hiệu quả giảm phát thải thủy ngân nguyên tố trong nhiệt điện
• 3.3.2. Đánh giá hiệu quả của các biện pháp kỹ thuật trong giảm thiểu phát thải
• 3.4. Đánh giá hiệu quả giảm phát thải thủy ngân theo kế hoạch phát triển ngành
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP KỸ THUẬT KIỂM SOÁT PHÁT THẢI THỦY NGÂN
• 4.1. Đề xuất một số giải pháp kỹ thuật kiểm soát phát thải thủy ngân
• 4.2. Đánh giá hiệu quả của các giải pháp kỹ thuật trong giảm thiểu phát thải
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH

Tóm tắt

I. Giới thiệu về phát thải thủy ngân từ nhà máy nhiệt điện than antraxit

Phát thải thủy ngân từ các nhà máy nhiệt điện sử dụng than antraxit đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng tại Việt Nam. Theo các nghiên cứu, thủy ngân được phát thải chủ yếu từ quá trình đốt than, nơi mà than antraxit chứa hàm lượng thủy ngân tự nhiên. Việc phát thải này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng không khí mà còn gây ra những tác động tiêu cực đến sức khỏe con người và môi trường. Thủy ngân có khả năng tích lũy sinh học và di chuyển xa trong môi trường, làm tăng nguy cơ ô nhiễm nước và không khí. Do đó, việc tìm kiếm các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm là rất cấp thiết.

1.1. Tình trạng hiện tại của phát thải thủy ngân

Hiện nay, các nhà máy nhiệt điện tại Việt Nam đang vận hành với công nghệ đốt than phun, dẫn đến lượng thủy ngân phát thải lớn. Theo báo cáo từ các cơ quan môi trường, tổng lượng thủy ngân phát thải từ các nhà máy này ước tính lên tới hàng trăm tấn mỗi năm. Các biện pháp xử lý khí thải hiện tại chủ yếu tập trung vào việc giảm thiểu bụi và các chất ô nhiễm khác như SOx và NOx, trong khi thủy ngân vẫn chưa được xử lý hiệu quả. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất là cần thiết để giảm thiểu lượng thủy ngân phát thải.

II. Các giải pháp kỹ thuật giảm thiểu phát thải thủy ngân

Để giảm thiểu phát thải thủy ngân, cần áp dụng một số giải pháp kỹ thuật hiệu quả. Một trong những giải pháp chính là sử dụng công nghệ lọc bụi tĩnh điện và hệ thống khử lưu huỳnh. Các nghiên cứu cho thấy việc kết hợp giữa hệ thống lọc bụi và khử lưu huỳnh có thể giảm lượng thủy ngân phát thải từ 30-50%. Ngoài ra, việc bổ sung các chất hấp thụ trong quá trình đốt cũng đã được chứng minh là có hiệu quả trong việc xử lý thủy ngân. Việc áp dụng các công nghệ tiên tiến này không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động của các nhà máy.

2.1. Công nghệ xử lý khí thải

Công nghệ xử lý khí thải hiện đại, như hệ thống FGD (Flue Gas Desulfurization), đã được áp dụng tại nhiều nhà máy nhiệt điện trên thế giới. Hệ thống này không chỉ giúp loại bỏ SOx mà còn có khả năng giảm thiểu thủy ngân trong khí thải. Việc áp dụng hệ thống này tại Việt Nam cần phải được nghiên cứu và triển khai để đảm bảo hiệu quả trong việc kiểm soát ô nhiễm. Đồng thời, việc đào tạo nhân lực và nâng cao nhận thức về các công nghệ mới cũng là điều cần thiết để thực hiện hiệu quả các giải pháp môi trường.

III. Đánh giá hiệu quả của các giải pháp

Đánh giá hiệu quả của các giải pháp giảm thiểu phát thải thủy ngân là bước quan trọng để xác định tính khả thi và hiệu quả kinh tế. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng công nghệ mới có thể giúp giảm đáng kể lượng thủy ngân phát thải, đồng thời cải thiện chất lượng không khí và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên, việc đầu tư vào công nghệ và thiết bị mới cũng cần được xem xét kỹ lưỡng để đảm bảo tính bền vững trong dài hạn. Các chính sách hỗ trợ từ chính phủ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy áp dụng các giải pháp môi trường này.

3.1. Tác động của phát thải thủy ngân đến sức khỏe

Phát thải thủy ngân không chỉ ảnh hưởng đến môi trường mà còn gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng cho con người. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng thủy ngân có thể gây ra các bệnh liên quan đến hệ thần kinh và các vấn đề sức khỏe khác. Do đó, việc giảm thiểu phát thải thủy ngân từ các nhà máy nhiệt điện là cần thiết không chỉ vì lý do môi trường mà còn vì sức khỏe cộng đồng. Các chương trình giám sát và kiểm soát ô nhiễm cần được thực hiện thường xuyên để đảm bảo an toàn cho người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Phát thải thủy ngân từ các nhà máy nhiệt điện than là một vấn đề môi trường nghiêm trọng toàn cầu, đặc biệt tại Việt Nam khi ngành nhiệt điện than chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu sản xuất điện năng. Theo báo cáo của Hiệp hội Năng lượng Việt Nam (VESC, 2016), đến năm 2015, tổng công suất nhiệt điện than đạt khoảng 13.000 MW, chiếm 38,4% tổng công suất nguồn điện, với tốc độ tăng trưởng trung bình 17% giai đoạn 2000-2015. Dự báo đến năm 2030, công suất nhiệt điện than sẽ tăng lên khoảng 56.000 MW, chiếm 42,7% tổng công suất nguồn điện quốc gia. Việt Nam có trữ lượng than đá lớn, khoảng 48,88 tỷ tấn, chủ yếu là than Antraxit, được sử dụng làm nguyên liệu chính cho các nhà máy nhiệt điện.

Tuy nhiên, phát thải thủy ngân từ quá trình đốt than gây ô nhiễm không khí, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và môi trường. Thủy ngân có tính độc cao, khó phân hủy và có khả năng tích lũy sinh học trong chuỗi thức ăn. Mức độ phát thải thủy ngân tại các nhà máy nhiệt điện than ở Việt Nam chưa được kiểm soát chặt chẽ do thiếu quy chuẩn kỹ thuật và công nghệ xử lý phù hợp. Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá mức độ phát thải thủy ngân tại một số nhà máy nhiệt điện sử dụng than Antraxit bằng công nghệ đốt than phun (Pulverized Combustion - PC) và đề xuất các giải pháp kỹ thuật giảm thiểu phát thải nhằm bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các nhà máy nhiệt điện tại khu vực Quảng Ninh và một số tỉnh thành khác, trong giai đoạn năm 2019. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp dữ liệu thực tiễn, làm cơ sở khoa học cho việc xây dựng chính sách kiểm soát ô nhiễm thủy ngân từ ngành nhiệt điện than tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết phát thải và truyền tải thủy ngân trong khí quyển: Thủy ngân phát thải từ quá trình đốt than tồn tại dưới dạng nguyên tố và hợp chất, có khả năng di chuyển xa trong không khí và tích tụ sinh học.
• Mô hình đánh giá phát thải UNEP Toolkit Level 2: Phương pháp ước tính phát thải thủy ngân dựa trên hàm lượng thủy ngân trong than và hệ số phát thải tương ứng với công nghệ xử lý khí thải hiện có.
• Khái niệm công nghệ đốt than phun (PC) và hệ thống xử lý khí thải: Bao gồm công nghệ lọc bụi tĩnh điện (ESP), hệ thống khử lưu huỳnh dạng ướt (FGDw) và hệ thống khử NOx bằng xúc tác chọn lọc (SCR).
• Khái niệm về hiệu quả giảm phát thải thủy ngân: Đánh giá dựa trên tỷ lệ giảm nồng độ thủy ngân trong khí thải sau xử lý so với đầu vào.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu thực tế từ 3 nhà máy nhiệt điện sử dụng than Antraxit tại Quảng Ninh, Phả Lại và Ninh Bình. Tổng cộng thu thập 23 mẫu khí thải thủy ngân, 30 mẫu bụi, 12 mẫu than nguyên liệu, 9 mẫu tro bay và 9 mẫu xi đáy lò.
• Phương pháp lấy mẫu và phân tích: Áp dụng phương pháp 30B của USEPA sử dụng bẫy hấp phụ carbon để xác định nồng độ thủy ngân trong khí thải. Mẫu than và tro được phân tích tại phòng thí nghiệm Trung tâm Quan trắc Môi trường, Tổng cục Môi trường.
• Phương pháp đánh giá phát thải: Kết hợp phương pháp đo trực tiếp và ước tính theo UNEP Toolkit Level 2 để đánh giá mức độ phát thải thủy ngân của từng nhà máy.
• Phân tích dữ liệu: Sử dụng phân tích thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phát thải giữa các nhà máy và so sánh với các nghiên cứu quốc tế.
• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu thực hiện trong năm 2019, bao gồm giai đoạn thu thập mẫu, phân tích và đánh giá kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hàm lượng thủy ngân trong than đầu vào: Mức thủy ngân trung bình trong than Antraxit tại các mỏ được sử dụng cho nhà máy nhiệt điện dao động từ 0,1 đến 0,3 mg/kg, tương đương với mức trung bình của các nước trong khu vực Đông Nam Á.

2. Mức độ phát thải thủy ngân tại các nhà máy: Ước tính phát thải thủy ngân từ 3 nhà máy nhiệt điện dao động từ 0,5 đến 1,2 kg/ngày, chiếm khoảng 0,02% đến 0,05% hàm lượng thủy ngân trong than đầu vào. Hiệu suất xử lý bụi của hệ thống ESP đạt trên 95%, tuy nhiên hiệu quả giảm phát thải thủy ngân chỉ đạt khoảng 30-50% do hạn chế của công nghệ xử lý lưu huỳnh và chưa có công nghệ xử lý thủy ngân chuyên biệt.

3. So sánh phát thải thủy ngân với các nước: Mức phát thải thủy ngân của các nhà máy nhiệt điện Việt Nam tương đương hoặc cao hơn một số nước trong khu vực do công nghệ xử lý khí thải còn lạc hậu và chưa áp dụng các biện pháp kiểm soát thủy ngân hiệu quả.

4. Ảnh hưởng của công nghệ xử lý khí thải: Nhà máy có lắp đặt hệ thống khử lưu huỳnh dạng ướt (FGDw) và hệ thống SCR cho thấy mức giảm phát thải thủy ngân cao hơn so với nhà máy không có các hệ thống này, cho thấy vai trò quan trọng của công nghệ xử lý khí thải trong kiểm soát thủy ngân.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy thủy ngân phát thải từ các nhà máy nhiệt điện than tại Việt Nam là một nguồn ô nhiễm đáng kể, cần được kiểm soát chặt chẽ. Mức hàm lượng thủy ngân trong than Antraxit phù hợp với các báo cáo quốc tế, tuy nhiên do công nghệ xử lý khí thải chưa đồng bộ và hiệu quả thấp, lượng thủy ngân phát thải ra môi trường vẫn còn cao.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, các nhà máy nhiệt điện tại Mỹ và Nhật Bản áp dụng công nghệ lọc bụi tĩnh điện kết hợp với hệ thống khử lưu huỳnh dạng ướt và xúc tác SCR có thể giảm phát thải thủy ngân từ 50-70%. Trong khi đó, tại Việt Nam, hiệu quả giảm phát thải chỉ đạt khoảng 30-50%, cho thấy cần thiết phải nâng cấp công nghệ và áp dụng các biện pháp kỹ thuật mới.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh hàm lượng thủy ngân trong than đầu vào và nồng độ thủy ngân trong khí thải tại các nhà máy, cũng như bảng tổng hợp hiệu quả xử lý thủy ngân của từng công nghệ xử lý khí thải. Điều này giúp minh họa rõ ràng mức độ phát thải và hiệu quả kiểm soát tại từng nhà máy.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cấp công nghệ xử lý khí thải: Áp dụng hệ thống khử lưu huỳnh dạng ướt (FGDw) kết hợp với hệ thống xúc tác chọn lọc (SCR) để tăng hiệu quả giảm phát thải thủy ngân, hướng tới mục tiêu giảm ít nhất 50% lượng thủy ngân phát thải trong vòng 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: các nhà máy nhiệt điện và Bộ Công Thương.

2. Áp dụng công nghệ hấp phụ thủy ngân: Triển khai sử dụng các vật liệu hấp phụ halogen hoặc than hoạt tính trong quá trình đốt than để tăng khả năng giữ lại thủy ngân trong tro bay, giảm phát thải trực tiếp ra môi trường. Thời gian thực hiện: 2-4 năm. Chủ thể: các nhà máy nhiệt điện phối hợp với viện nghiên cứu.

3. Xây dựng quy chuẩn kỹ thuật về nồng độ thủy ngân trong khí thải: Bộ Tài nguyên và Môi trường cần ban hành quy chuẩn quốc gia về giới hạn phát thải thủy ngân trong khí thải nhà máy nhiệt điện, làm cơ sở pháp lý cho việc kiểm soát và xử phạt vi phạm. Thời gian: trong vòng 1-2 năm.

4. Tăng cường quan trắc và giám sát phát thải thủy ngân: Thiết lập hệ thống quan trắc tự động và định kỳ tại các nhà máy nhiệt điện để theo dõi liên tục nồng độ thủy ngân, đảm bảo tuân thủ quy chuẩn và kịp thời điều chỉnh công nghệ xử lý. Chủ thể: Tổng cục Môi trường và các nhà máy nhiệt điện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý ngành năng lượng và môi trường: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách, quy chuẩn kỹ thuật và kế hoạch phát triển ngành nhiệt điện bền vững.

2. Các nhà máy nhiệt điện than: Áp dụng các giải pháp kỹ thuật đề xuất nhằm giảm thiểu phát thải thủy ngân, nâng cao hiệu quả vận hành và tuân thủ quy định môi trường.

3. Các viện nghiên cứu và trường đại học: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, dữ liệu thực nghiệm và kết quả phân tích để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về ô nhiễm thủy ngân và công nghệ xử lý khí thải.

4. Tổ chức phi chính phủ và cộng đồng dân cư: Nắm bắt thông tin về mức độ ô nhiễm thủy ngân từ nhiệt điện than, từ đó có các hoạt động giám sát, vận động chính sách và nâng cao nhận thức cộng đồng.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao thủy ngân phát thải từ nhiệt điện than lại nguy hiểm?
   Thủy ngân là kim loại nặng có tính độc cao, khó phân hủy và có khả năng tích tụ sinh học trong chuỗi thức ăn, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người và môi trường, đặc biệt là hệ thần kinh và phát triển thai nhi.

2. Hiện nay Việt Nam đã có quy chuẩn về phát thải thủy ngân trong khí thải nhà máy nhiệt điện chưa?
   Hiện tại, Việt Nam chưa có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nồng độ thủy ngân trong khí thải nhiệt điện, do đó việc kiểm soát phát thải thủy ngân còn nhiều hạn chế.

3. Công nghệ nào hiệu quả nhất để giảm phát thải thủy ngân tại nhà máy nhiệt điện?
   Kết hợp hệ thống lọc bụi tĩnh điện (ESP), hệ thống khử lưu huỳnh dạng ướt (FGDw) và hệ thống xúc tác chọn lọc (SCR) được đánh giá là hiệu quả cao trong việc giảm phát thải thủy ngân, có thể giảm từ 50-70%.

4. Mức độ phát thải thủy ngân tại các nhà máy nhiệt điện Việt Nam so với thế giới như thế nào?
   Mức phát thải thủy ngân tại Việt Nam tương đương hoặc cao hơn một số nước trong khu vực do công nghệ xử lý khí thải còn lạc hậu và chưa áp dụng các biện pháp kiểm soát thủy ngân chuyên biệt.

5. Giải pháp nào có thể áp dụng ngay để giảm phát thải thủy ngân?
   Ngoài nâng cấp công nghệ xử lý khí thải, việc bổ sung vật liệu hấp phụ halogen hoặc than hoạt tính trong quá trình đốt than có thể áp dụng nhanh để tăng khả năng giữ lại thủy ngân, giảm phát thải trực tiếp.

Kết luận

• Thủy ngân phát thải từ các nhà máy nhiệt điện than tại Việt Nam là nguồn ô nhiễm đáng kể, cần được kiểm soát chặt chẽ.
• Hàm lượng thủy ngân trong than Antraxit sử dụng tại Việt Nam tương đương mức trung bình khu vực, nhưng hiệu quả xử lý thủy ngân còn hạn chế.
• Công nghệ xử lý khí thải hiện tại (ESP, FGDw) chỉ giảm được 30-50% phát thải thủy ngân, thấp hơn nhiều so với các nước phát triển.
• Cần nâng cấp công nghệ, áp dụng các giải pháp kỹ thuật mới và xây dựng quy chuẩn phát thải thủy ngân để bảo vệ môi trường.
• Nghiên cứu cung cấp dữ liệu thực tiễn làm cơ sở cho chính sách và giải pháp kỹ thuật, hướng tới phát triển ngành nhiệt điện than bền vững tại Việt Nam.

Next steps: Triển khai các giải pháp kỹ thuật đề xuất, hoàn thiện quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và tăng cường giám sát phát thải thủy ngân trong vòng 1-3 năm tới.

Call-to-action: Các nhà quản lý, nhà máy nhiệt điện và viện nghiên cứu cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các biện pháp kiểm soát phát thải thủy ngân, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TONG QUAN VE VẤN ĐÈ NGHIÊN COU 1.1 Những nghiên cứu về phát thai thủy ngân trong nhiệt điện than trên thé giới và tại Việt Nam.1 Những nghiên cứu trên thé giới: Từ cuối những năm 1970, hiện tượng ô nhiễm Thủy ngân trên thé giới được phát hiện và bùng nỗ thành những thảm môi trường nghiêm trọng. ‘Vi vậy, nhiều chương trình quan trắc ô nhỉi tủy Ñgân đã được thực hiện trên thể giới, trong đó ph: đến ChươnỆ trù trắc của Mỹ, Chương. trình quan trắc của Cộng đồng Châu Âu — add (Chương. trình quan trắc 6 nhiễm không khí tằm xa), Chương.

ẨN-aec của một số nước Đông A và Chương trình quan trắc ô nhiễm in cầu của UNEP. Hệ thong quan trắc phát thai thuy ngân khu vực Châu Âu. Nguồn: UNEP, 2016 Theo báo cáo cũa UNEP về đánh giá phát thai thủy ngân toan cầu năm. 2018 (Global Mercury Assessment 2018), cho thấ các hoạt động của con người đã làm tăng ham lượng Thủy ngân trong khí quyển lên 3 lần so với thời kỳ tiền công nghiệp.

Có thể nói, đến nay ô nhiễm Thủy ngân đã trở thành mot vẫn nạn mang tính toàn cầu, xuất hiện tại nhiều nước như Tanzania, Philippin, Indonexia, Trung Quốc, Brazin, Mỹ, Canada. “lệ 0phátthãnhôy ngậntheo cácngànhcông nghiệp, 2015 KÓg tác ty Bling Di ringer Lupe ám — xine otis ¬ che enone Tình 12. Tý lệ phát thal thin của các ngành công nghiệp ‘Néuén: Global Mercury Assessment 2013 ing theo báo cáo này, xả thể phát thai thủy ngân giữa các khu vực trên toàn cầu đến năm 2015sited đổi nhiều so với năm 2010. khối lượng thủy ngân HN ratôi trường tại khu vực Châu A (với tỷ lệ 49%, trong đó 39% ở Đôi 2 Đồng Nam A), tiếp theo là Nam Mỹ (18%) và châu Phi (16%).

ĐánẾtehú ý lồ các ngành công nghiệp đốt, sử dụng than dang là lĩnh vực chiết gps thải cao tại nhiều khu vực như Bắc Mỹ (60%), New Zealand (37%). Cũng theo Báo cáo này, rong baẾ Sóc ngành công nghiệp đốt than chiếm tỷ lệ khoảng 21% tông phát thải thủy ngân toàn cầu (khoảng 1480 tan). Ước tinh phát thải thủy. ngân từ các ngành công nghiệp toàn cầu trong năm 2015 được thể hiện tại Hình sau.

‘Theo báo cáo kỹ thuật về phát thải thủy ngân của UNEP (Technical Background report to the Global Atmospheric Mercury Assessment, 2018), hiện nay, hầu hết các nhà máy nhiệt điện sử dung than trên thé giới thường sử dụng các công nghệ lọc bụi tĩnh điện dạng khô và hệ thống khử lưu huỳnh dạng ướt (FGDw) để xử lý bụi và một số chất độc hai trong khí thải (SOx, €O;). Đối với việc xử lý NOx, tại một số nhà máy tại các nước tiên tiến thường áp dụng hệ thống tiếp xúc có sử dụng xúc tác NH (SCR) để xử lý. Hệ thống này khi kết hợp với hệ thống FGD sẽ đạt hiệu quả rất cao trong việc xử. lý một số thành phần độc hai trong khí thải nhiệt điện than, bao gồn cả thủy: ngân (Hg).

Theo báo cáo kỹ thuật về, việc áp dụng hệ thống FGDw sẽ góp. phần giảm thiểu thủy ngân phát thải trong không khí từ 30-50%. "Ngoài ra, một số hệ thống lọc bụi tĩnh điệnKGẾẾ use (wet ESP) trong các nhà máy nhiệt điện sử dụng công nghệ khí hóatheft di shi "yeu cầu khit khe về công nghệ sản xuất cũng như an toàn về cháy nô, THỂ hiên, công nghệ này có giá thành tắt cao và chỉ phí vận hành lớn nên khô Aw. Bên cạnh đó, một xố nước tiên tién (Mỹ, Nhật bản, Ns áp Gang hệ thống khử lưu huỳnh dạng, khô (dry FGD) để xử lý SOx trong khí thải.

Việc áp dụng hệ thing này giúp các nhà máy tết giảm được lượng bùn thấthình thằnh sau quá trình xử lý, đồng thời cho hiệu suất xử lý cao và trệt để hợy ÑỆNtÖng Thử lưu huỳnh dạng wt. Theo bảo cáo kỳ thuật về phát thai thủy ngân XEP (Technical Background report to the Global Atmospheric nan ngất. 2018), trong trường hợp kết hợp giữa hai hệ thống ESP và FGD. hiệp qui xử ý khí Hải và giảm tiêu phát tải thủy ngân vào không khí.

Wa “ l Bên cạnh, lý các thành phần cơ bản trong khí thải ác nhà máy nhiệt điện, mội Shad pháp rửa than đầu vào và bổ sung chất hấp thụ trong quá trình đốt dé tăng khả năng xử lý một số chất độc hai (Hg, As.) trong khí thải cũng đã và đang được áp dụng tại nhiều nhà máy nhiệt điện. than của Nga, My. Những nghiên cứu tại Việt Nam Hiện nay, những nghiên cứu ở nước ta về phát thải thủy ngân từ các ngành công nghiệp là ratit, một phần do đây làvẫn dé mới (Việt Nam bắt đầu tham gia Công ước Minamata từ năm 2016), Đồng thời, do chỉ phi quan tic, phân tích và đánh giá khá tốn kém và chưa có nhiều thiết bị tiên tiền nên việc triển khai các công trình nghiên cứu trên quy mô lớn là rất hạn chế. Hau hết các nghiên cứu hiện nay về kiểm soát 6 nhiễm từ các ngành nhiệt điện than, luyện kim chỉ tập trung vào phát thải tro xi, khí thải CO; và một số khí nhà kính.

"Trong năm 2009-2010, một số nghiên cứu của Cục bảo vệ môi trường Việt Nam về phát thải thủy ngân từ một số ngành công ngiệp Cay km sĩ măng tổng sản lượng sản phẩm) cho thấy: ngày/ nyse mãng phát thai khoảng 1.469,757kg thủy ngân/năm: ngành nhiệt đề et khoảng 3247/56 kg/ll am vs Theo báo cáo Điều tra thủy/sền quốc gia (Vinachemia, 2016), tổng lượng Ha wie tính phát tải vào Không khí từ hoại động © c nhà máy kg/năm và đối với các hoạt mieRive nhiệt điện sử dụng than trongsngm 2914 của Việt Nam vào khoảng 3.484 s có sử dung than đá là khoảng 1. Số liệu phát se‘use tính dựa trên lượng than tiêu thụ nam. 2014 vào khoảng — Kim và chưa tinh đến khả năng giảm phat thai Hg từ các thiết bị x i hiện có của các nhà máy nhiệt điện. Theo bio c của Hiệp hội năng lượng Việt Nam (VASC, 2016), hiện nay, hầu hết ede/ i} nh điện than sử dụng công nghệ đốt than phun 6 nước ta chủ yếu sừ đghế hệ thống lọc bụi tinh điện (ESP) và hệ thông khử lưu huỳnh (FGDw) dang ướt để xứ lý khí thải trước khi thải ra môi trường với hiệu suất xử lý bụi của các nhà máy đều đạt trên 95%.

Hiện nay, chỉ có 02 nhà. máy với công nghệ cũ nên không lắp đặt hệ thống xử lý lưu huỳnh (FGD) là Phả Lại I và Ninh Binh, các nhà máy còn lại đều đã lắp đặt hệ thống FGD dạng ướt với phương pháp chủ yếu là hấp thụ dùng dung dịch buồng đối. Tuy nhiên, theo đánh giá của một số nhà khoa học thì phương pháp này cho hiệu quá không cao do khí thải sau quá trình đốt không phản ứng được triệt để với đá vôi được bổ sung. Đối với việc xử lý các thành phần độc hại khác, đặc biệt là thủy ngân trong khí thải thì hiện nay chưa có công nghệ nào được áp dụng.2 Hiện trạng phân bé và khai thác than tại Việt Nam 1.1 Hiện trạng phân 66 các mổ than “Theo Quy hoạch phát triển ngành toi đến năm 2020, có xét triển vọng đến năm 2030 (CIDP), tinh eeIz pm 2015, tổng trữ lượng vàtài nguyên than của Việt Nam vào khoang48,88 tỷ tấn bao gồm 2,26 tỷ tấn trừ lượng, trong đó bé than Đông Bị mr In#9.21 tỷ tấn và các mỏ than tại địa phương khoảng 41,7 triệu tắn.

Ẫ h Theo Báo cáo CIDP, tổng ti nguyên than của Việt Nam đã thim dò tính đến thời điểm 31 tháng, oii: 2435 là khoảng 46,6 tỷ tắn, bao gồm: bể than Đông Bắc có tổng lượi pen vào khoảng 4 7 tấn; bé than Sông Hong khoảng 42 tỷ tn; ciỐYN địaphương quản lý là khoảng 164 ngàn tn và các mỏ than bùn là 3 tấn. Trong đó tổng tài nguyên có mức độ thăm. dò chắc chắn và ti 2» tỷ tin và tổng tài nguyên dự tính và dự báo là 45. Vi Vị 260g tr, than an được thể hiện được th ign tại ti Hình Hn 1.3, © MO knity nhiên @ Md than 10 tiew < tắnnăm) © Môthan(<10tiệu ‘nina | Hinh 1.

Bản đồ phân bổ mổ than tại Việt Nam Nguôn: ATLAT Việt Nam, năm 2006 ‘Theo Báo cáo CIDP, tổng hợp trữ lượng than tai các khu vực của Việt Nam được thể hiện trong Bảng 1.1 dưới đây: " Bảng 1. Hiện trạng và phân bố than đá của Việt Nam (Đơn vị: 1000 tấn) Rha ve “Ting sb | Trirteyag | Tànguyên BE than Dong BE | 6287077 | 2218617 | 4068460 BE than Ding Bing Song Hing 1201007 15010501 Noida Wincomin quan gy | A525 | m1 Tas Than di pong srm Tran Thu bin Trong Tông ‘Tong cộng. Thực tế cho thị , có 2 hình thức ve tháế thấm chính đang được thực. hiện: lộ thiên và him lò, bao gồm 24 mỏ TỆthiênVà 49 mỏ him lò, được phân bố chủ yếu tại inh Quảng Ninh, phía Bite, Vigt Nam, với tỷ lệ và tỷ lệ khai thác than.

lò tăng lên từ năm`2014fiến 2020 sẽ chim tỷ lệ hơn 70% tổng sản lượng than. o Ta ny ce ite an lỘ Nên bón đồng vid ch ao wong việc đáp ứng sản lượng của figaph thần. Theo Báo cáo CIDP, sản lượng khai thác lộ thiên trong nhữn, gif đây chiếm khoảng 55 - 65% tổng sản lượng than khai thie cấẫẤ@ùn,nginh. Ngành than của Việt Nam có 5 m6 lộ thiên lớn sản xuất vết;eông Suat trên 2 triệu tắn/năm (Cao Son, Coe 6, Đèo Nai, HàTu, w, Núi Béo).0 lộ thiên vừa và côngý trườngtrường lộ thiên ( (thuộc các Cong ty than Ij) sản xuất với công suất từ 100-I.000 ngàn khai thác mỏ nhỏ, lộ via với sản lượng khai thác nhỏ hơn 100 ngàn tắn/năm.

'Toàn ngành than hiện có trên 30 mỏ him lò dang hoạt động, trong đó 10 mỏ có sản lượng khai thác lớn từ 1,0 triệu tắn/năm trở lên bao gồm: Mao Khê, Nam Mẫu, Vàng Danh, Hồng Thái, Hà Lim, Ngã Hai (Quang Hanh), Khe Chim, Khe Tam (Dương Huy), Lô Trí (Thống Nhất) và mỏ Mông Dương. 12 Các mỏ còn lại là mỏ trung bình có sản lượng khai thắc từ 0,5 + 1,0 triệu. tắn năm hoặc mé nhỏ (sản lượng < 0,5 triệu tắn/năm) như: Bắc Coc Sáu, Tây Bac Khe Chàm, mỏ Đồng Vông-Uông Thượng, Tây bắc Ngã Hai. Ngoài ra, có một số mỏ tại một số địa phương với diện tích khai trường hẹp, trữ lượng ít nên không có điều kiện để phát triển sản lượng và cơ giới hoá dây chuyển.

Khối lượng than khai thác qua các năm được tổng hợp tại Bảng 1.