Luận văn tìm hiểu thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới tại xã yên thắng huyện lang chánh tỉnh thanh hóa

Luận văn phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới tại xã Yên Thắng, huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh Hóa.

• Tác giả: Ngân Thị Hương
• Người hướng dẫn: Th.S Lê Minh Tú
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Phát triển nông thôn
• Đề tài: Tìm hiểu thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới tại xã Yên Thắng, huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu
• 1.3.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Lý thuyết về nông thôn và phát triển nông thôn
• 2.1.1. Khái niệm về nông thôn
• 2.1.2. Khái niệm PTNT
• 2.1.3. Nguyên tắc chính của PTNT
• 2.2. Các vấn đề liên quan đến nông thôn mới
• 2.2.1. Mô hình nông thôn mới
• 2.2.2. Các bước xây dựng NTM
• 2.2.3. Tiêu chí về NTM
• 2.3. Cơ sở thực tiễn
• 2.3.1. Kinh nghiệm xây dựng NTM ở một số nước trên thế giới
• 2.3.1.1. Kinh nghiệm của Hàn Quốc (Saemaul Undong)
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Phương pháp điều tra chọn mẫu
• 3.3.2. Phương pháp thu thập thông tin
• 3.3.3. Phương pháp tổng hợp, xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên và môi trường
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Tài nguyên thiên nhiên
• 4.1.3. Vai trò của lâm nghiệp cho phát triển nông thôn trên địa bàn xã Yên Thắng
• 4.2. Điều kiện kinh tế- xã hội
• 4.2.1. Thực trạng về thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM
• 4.2.2. Quy hoạch và thực hiện quy hoạch (tiêu chí 1)
• 4.2.3. Hạ tầng kinh tế - xã hội
• 4.2.4. Kinh tế và tổ chức sản xuất
• 4.2.5. Văn hóa- xã hội- môi trường
• 4.2.6. Hệ thống chính trị
• 4.2.7. Nghiên cứu vấn đề NTM tại 4 thôn điều tra
• 4.2.8. Điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong xây dựng NTM tại xã Yên Thắng
• 4.2.9. Thách thức
• 4.2.10. Giải pháp phát triển xây dựng NTM của xã Yên Thắng trong giai đoạn tới
• 4.2.10.1. Giải pháp về vốn
• 4.2.10.2. Giải pháp phát triển kinh tế và các tổ chức sản xuất
• 4.2.10.3. Giải pháp về giáo dục- đào tạo
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Đối với nhà nước
• 5.2. Đối với huyện Lang Chánh
• 5.3. Đối với xã Yên Thắng
• 5.4. Đối với người dân
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về nông thôn mới tại xã Yên Thắng

Xã Yên Thắng, huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh Hóa, là một trong những địa phương đang tích cực thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới. Chương trình này không chỉ nhằm cải thiện cơ sở hạ tầng mà còn nâng cao đời sống của người dân. Theo báo cáo, xã đã đạt được một số tiêu chí trong bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua để đạt được mục tiêu phát triển bền vững. Việc đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới tại đây cần sự tham gia tích cực của cộng đồng và sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương.

1.1. Tình hình thực trạng nông thôn mới

Thực trạng nông thôn mới tại xã Yên Thắng cho thấy nhiều vấn đề cần giải quyết. Hệ thống hạ tầng giao thông còn hạn chế, ảnh hưởng đến việc đi lại và vận chuyển hàng hóa. Mặc dù đã có những cải thiện trong kinh tế nông thôn, nhưng chất lượng cuộc sống của người dân vẫn chưa được nâng cao đáng kể. Các tiêu chí về giáo dục, y tế, và môi trường cũng cần được chú trọng hơn nữa. Đặc biệt, việc cải thiện cơ sở hạ tầng là một trong những giải pháp quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế và xã hội tại địa phương.

II. Giải pháp phát triển nông thôn mới

Để đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới tại xã Yên Thắng, cần có những giải pháp cụ thể và khả thi. Trước hết, cần tăng cường quy hoạch nông thôn một cách đồng bộ, đảm bảo tính khả thi và bền vững. Việc phát triển kinh tế nông thôn cần được chú trọng, đặc biệt là việc khuyến khích hợp tác xã và các mô hình sản xuất liên kết. Bên cạnh đó, cần có chính sách hỗ trợ giáo dục và đào tạo nghề cho người dân, nhằm nâng cao trình độ và kỹ năng lao động. Cuối cùng, việc tăng cường sự tham gia của cộng đồng trong quá trình xây dựng nông thôn mới là rất quan trọng.

2.1. Quy hoạch và phát triển hạ tầng

Quy hoạch hạ tầng kinh tế - xã hội là một trong những yếu tố quyết định đến sự thành công của chương trình xây dựng nông thôn mới. Cần có kế hoạch cụ thể để cải thiện hệ thống giao thông, cấp nước, và cơ sở vật chất cho các dịch vụ công cộng. Việc đầu tư vào hạ tầng giao thông không chỉ giúp kết nối các khu vực mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển kinh tế. Hơn nữa, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và người dân trong việc thực hiện quy hoạch, đảm bảo rằng các dự án được thực hiện đúng tiến độ và chất lượng.

III. Tăng cường giáo dục và đào tạo

Giáo dục và đào tạo là yếu tố quan trọng trong việc nâng cao đời sống của người dân nông thôn. Cần có các chương trình đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động, giúp người dân có cơ hội việc làm và tăng thu nhập. Việc nâng cao trình độ học vấn cho trẻ em cũng cần được chú trọng, nhằm tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cho tương lai. Các chính sách hỗ trợ học sinh, sinh viên từ gia đình khó khăn cũng cần được triển khai để đảm bảo mọi người đều có cơ hội tiếp cận giáo dục.

3.1. Chương trình đào tạo nghề

Chương trình đào tạo nghề cần được thiết kế linh hoạt, phù hợp với nhu cầu thực tế của địa phương. Cần có sự hợp tác giữa các cơ sở giáo dục và doanh nghiệp để đảm bảo rằng người học có thể tiếp cận được các kỹ năng cần thiết cho công việc. Việc tổ chức các khóa học ngắn hạn, các buổi hội thảo về kỹ thuật sản xuất cũng sẽ giúp người dân nắm bắt được các công nghệ mới, từ đó nâng cao năng suất lao động và chất lượng sản phẩm. Đặc biệt, cần khuyến khích sự tham gia của phụ nữ trong các chương trình đào tạo, nhằm tạo ra sự bình đẳng trong cơ hội việc làm.

IV. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng

Sự tham gia của cộng đồng là yếu tố quyết định đến thành công của chương trình xây dựng nông thôn mới. Cần tạo ra các kênh thông tin để người dân có thể tham gia ý kiến, đóng góp vào các quyết định liên quan đến phát triển địa phương. Việc tổ chức các cuộc họp, hội thảo để lắng nghe ý kiến của người dân sẽ giúp chính quyền hiểu rõ hơn về nhu cầu và mong muốn của cộng đồng. Hơn nữa, cần khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động tình nguyện, từ đó tạo ra sự gắn kết và tinh thần trách nhiệm trong việc xây dựng nông thôn mới.

4.1. Tổ chức các hoạt động cộng đồng

Các hoạt động cộng đồng như dọn dẹp môi trường, xây dựng cơ sở hạ tầng hay tổ chức các sự kiện văn hóa sẽ giúp nâng cao ý thức của người dân về việc bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Cần có sự hỗ trợ từ chính quyền trong việc tổ chức các hoạt động này, đồng thời khuyến khích sự tham gia của các tổ chức xã hội, đoàn thể. Việc tạo ra một môi trường sống sạch sẽ, văn minh sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, từ đó thúc đẩy quá trình xây dựng nông thôn mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Xây dựng nông thôn mới là vấn đề đã và đang được sự quan tâm của Đảng và nhà nước trên diện rộng của nước Việt Nam. Kế thừa thành tựu sau 20 năm đổi mới, nông thôn với vai trò của mình đã và đang liên tục phát triển góp phần quan trọng trong tình hình kinh tế, chính trị xã hội, xóa đói giảm nghèo, nâng cao đời sống của người dân kể cả vật chất lẫn tinh thần. Bên cạnh những thành tựu đạt được, nông nghiệp, nông thôn và nông dân vẫn còn nhiều thách thức ảnh hưởng đến quá trình phát triển bền vững cảu quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa như: chất lượng sản phẩm và khả năng cạnh tranh thấp; quá trình đổi mới và tăng giá trị đang chậm lại; suy thoái môi trường, chênh lệch giàu nghèo ngày càng tăng giữa các nhóm dân cư và vẫn tồn tại các cộng đồng tách biệt.

Những khó khăn này tồn tại đã gây ra nhiều trở ngại cho tiến trình phát triển của đất nước. trong nước vẫn còn nhiều vùng , tỉnh thành, địa phương có nền kinh tế chậm phát triển, đời sống của người dân gặp nhiều khó khăn. Xuất phát từ những hạn chế trên, để phát triển một cách toàn diện tất cả các mặt của nông thôn hiện nay. Đảng và Nhà nước ta đề ra chương trình xây dựng nông thôn mới trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa giai đoạn 2010 -2020, chương trình đã và đang được được thực hiện các vùng nông thôn được triển khai trên toàn quốc.

Chương trình đã thực hiện và đạt được nhiều thắng lợi, tạo bước đột phá trong phát triển nông nghiệp nông thôn, nâng cao đời sống cho người dân. Cùng với sự thực hiện chung của đất nước, huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh Hóa đã tiến hành thực hiện chương trình nông thôn mới theo chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước. sau khi triển khai, thực hiện chương trình nông thôn mới huyện Lang Chánh đã đạt được nhiều kết quả tích cực, khơi dậy niềm tin của h 2 nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, thúc đẩy sự tham gia của người dân vào việc xây dựng và phát triển nông thôn. Tuy nhiên, trên thực tế người dân là “chủ thể” trong xây dựng nông thôn mới vẫn chưa phát huy được hết vai trò của mình trong việc tham gia xây dựng nông thôn mới.

Xuất phát từ yêu cầu và tình hình thực tế trên, để hiểu rõ tầm quan trọng của người dân trong viêc tham gia xây dựng nông thôn mới, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài : "Tìm hiểu thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới tại xã Yên Thắng, huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh Hóa". Mục tiêu nghiên cứu 1. Mục tiêu chung Đánh giá thực trạng chương trình xây dựng NTM và đưa ra một số giải pháp nhằm đẩy mạnh việc xây dựng NTM tại xã Yên Thắng theo những tiêu chí mới đáp ứng yêu cầu CNH-HĐH nông thôn, nâng cao đời sống cho cộng đồng trong giai đoạn hội nhập kinh tế thế giới. Mục tiêu cụ thể - Đánh giá kết quả thực hiện 19 tiêu chí trong phương án Quy hoạch nông thôn mới của xã Yên Thắng, huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh Hóa từ năm 2016 đến năm 2018.

- Tìm hiểu những tác động tích cực và tiêu cực của việc thực hiện phương án đến các mặt kinh tế - văn hóa - xã hội- môi trường của địa phương. - Đề xuất một số giải pháp nhằm thực hiện tốt phương án Quy hoạch xây dựng nông thôn mới của xã Yên thắng. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu - Giúp bản thân có thể vận dụng những kiến thức đã học để xử lí số liệu, viết báo cáo.

h 3 - Nâng cao được năng lực cũng như rèn luyện kĩ năng của bản thân, vận dụng được những kiến thức đã học vào thực tiễn đồng thời bổ sung những kiến thức còn thiếu cho bản thân. - Rèn luyện kĩ năng xây dựng đề án phát triển kinh tế xã hội. - Đề tài có thể dùng làm tài liệu nghiên cứu trong lĩnh vực NTM tại địa phương. Ý nghĩa trong thực tiễn - Giúp hiểu thêm về tình hình xây dựng nông thôn mới và tình hình kinh tế xã hội tại địa bàn xã Yên Thắng.

- Nhận thức được những gì làm được và chưa làm được khi đưa ra những giải pháp nhằm đẩy mạnh quá trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã để có hướng đi đúng. h 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Lý thuyết về nông thôn và phát triển nông thôn 2. Khái niệm về nông thôn Cho đến nay, vẫn chưa có khái niệm chuẩn xác nào được chấp nhận một cách rộng rãi về nông thôn, có rất nhiều các quan điểm khác nhau về nông thôn, và khi nói về nông thôn người ta thường đặt nó trong mối quan hệ với đô thị.

Về tự nhiên, nông thôn là vùng đất đai rộng lớn, thường bao quanh các đô thị. Những vùng đất đai này khác nhau về địa hình, khí hậu, thủy văn. Về kinh tế, nông thôn chủ yếu làm nông nghiệp. Cơ sở hạ tầng ở vùng nông thôn lạc hậu, thấp kém hơn đô thị.

Trình độ phát triển cơ sở vật chất và kỹ thuật, trình độ sản xuất hàng hóa. cũng kém hơn đô thị. Khái niệm về nông thôn chỉ có tính chất tương đối, thay đổi theo thời gian và theo tiến trình kinh tế, xã hội của các quốc gia trên thế giới. Trong điều kiện hiện nay ở Việt Nam, nhìn nhận dưới góc độ quản lý, có thể hiểu: “Nông thôn là vùng sinh sống của tập hợp cư dân, trong đó có nhiều nông dân.

Tập hợp cư dân này tham gia vào các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường trong một thể chế chính trị nhất định và chịu ảnh hưởng của các tổ chứ khác" [2]. Khái niệm PTNT PTNT là sự phát triển tổng hợp của tất cả các hoạt động có mối liên hệ tác động qua lại lẫn nhau giữa các yếu tố vật chất, kinh tế, công nghệ, văn hóa, xã hội, thể chất và môi trường. Nó không thể tiến hành một cách độc lập mà phải được đặt trong khuôn khổ của một chiến lược, chương trình phát triển quốc gia. Sự phát triển các vùng nông thôn là sự đóng góp tích cực vào sự nghiệp phát triển kinh tế nói riêng và sự phát triển chung của cả đất nước.

h 5 Trong điều kiện của Việt Nam, tổng hợp quan điểm từ các chiến lược phát triển KTXH của Chính phủ, thuật ngữ này có thể hiểu như sau: Phát triển nông thôn là một quá trình cải thiện có chủ ý một cách bền vững về kinh tế, xã hội, văn hóa và môi trường, nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân nông thôn. Quá trình này, trước hết là do chính người dân nông thôn Nguyên tắc chính của PTNT là phải có tính bền vững đối với phát triển con người, phát triển kinh tế, môi trường, phát triển các tổ chức khi phát triển nông thôn. PTNT cần có tính hợp tác, tính toàn diện và tính cộng đồng thể hiện ở các mặt sau: - Dân chủ và an toàn. - Bình đẳng và công bằng xã hội.

- Bền vững chất lượng cuộc sống cho người dân. - Sự tham gia của người dân trong hợp tác với Chính phủ. - Tôn trọng quá khứ của tổ tiên và quyền lợi của các thế hệ mai sau. - Tăng cường và đa dạng hóa nền kinh tê nông thôn.

- Đảm bảo cho người dân có lợi ích từ các hoạt động của địa phương họ. - Thúc đẩy phồn vinh lâu dài ở nông thôn là không chỉ chú trọng lợi ích trước mắt. - Giảm thiểu sử dụng tài nguyên không có khả năng tái tạo. - Sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên, không gây ô nhiễm và ảnh hưởng xấu đến môi trường.

- Nâng cao năng lực của các tổ chức phù hợp với mức độ phát triển, nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý tất cả các hoạt động phát triển của con người, kinh tế và môi trường. Các vấn đề liên quan đến nông thôn mới 2. Mô hình nông thôn mới Có thể quan niệm: “Mô hình NTM là tổng thể những đặc điểm, cấu trúc mới tạo thành một kiểu tổ chức nông thôn theo tiêu chí mới”, đáp ứng yêu cầu h 6 mới đặt ra cho nông thôn trong điều kiện hiện nay, là kiểu nông thôn được xây dựng so với mô hình nông thôn cũ ở tính tiên tiến về mọi mặt.[4] Những đặc điểm đặc trưng của mô hình NTM của nước ta từ đề án của Bộ NN&PTNT: - Được xây dựng trên đơn vị cấp làng-xã. - Vai trò của người dân được nâng cao, nêu cao tính tự chủ của người nông dân.

- Người dân chủ động trong việc xây dựng kế hoạch phát triển, thu hút sự tham gia đầy đủ của các thành viên trong nông thôn nhằm đạt được mục tiêu đề ra có tính hiệu quả cao. - Việc thực hiện kế hoạch dựa trên nền tảng huy động nguồn lực của bản thân người dân, thay cho việc dựa vào sự hỗ trợ bên ngoài là chính. - Các tổ chức nông dân hoạt động mạnh, có tính hiệu quả cao. - Nguồn vốn từ bên ngoài được phân bổ và quản lý sử dụng có hiệu quả.

Trên đây là những đặc điểm tạo nên nét đặc biệt của mô hình NTM chưa từng có trước đây [4]. Các bước xây dựng NTM Điều 3 Thông tư liên tịch số 26/2011/TTLT-BNNPTNT- BKHĐT-BTC ngày 13 tháng 4 năm 2011 của Bộ NN&PTNT, Bộ kế hoạch đầu tư, Bộ tài chính quy định các bước xây dựng nông thôn mới như sau: Bước 1: Thành lập hệ thống quản lý, thực hiện. Bước 2: Tổ chức thông tin tuyên truyền về thực hiện Chương trình xây dựng NTM. Bước 3: Khảo sát đánh giá thực trạng nông thôn theo 19 tiêu chí của Bộ tiêu chí quốc gia NTM.

Bước 4: Xây dựng quy hoạch nông thôn mới của xã. Bước 5: Lập, phê duyệt đề án xây dựng NTM của xã. Bước 6: Tổ chức thực hiện đề án. h 7 Bước 7: Giám sát đánh giá và báo cáo về tình hình thực hiện Chương trình NTM của xã.

Tiêu chí về NTM Căn cứ QĐ số 491/QĐ-TTg ngày 16/04/2009 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Bộ tiêu chí Quốc gia về NTM. Căn cứ vào Thông tư số 54/2009/TT-BNNPTNT ngày 21/08/2009 của bộ NN&PTNT về việc Hướng dẫn thực hiện Bộ tiêu chí Quốc gia về NTM. Căn cứ QĐ số 800/TTg ngày 4/6/2010 của Thủ Tướng Chính phủ phê duyệt chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM.