Chương I: Tổng quan về chuyển đổi, thành lập và hoạt động của Quỹ mở. Chương II: Thực trạng chuyển đổi, thành lập và hoạt động quỹ mở tại Việt Nam. Chương III: Giải pháp thúc đẩy chuyển đổi, thành lập và hoạt động của quỹ mở tại Việt Nam Với một đề tài tương đối mới mẻ, cùng với đó là những khó khăn trong việc tiếp cận nguồn cơ sở dữ liệu, mặc dù em đã cố gắng hết sức song do kiến thức còn hạn chế. Chắc hẳn Khóa luận không tránh khỏi những sai sót.
Em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến từ phía các thầy,cô để bài Khóa luận của em được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn! Nguyễn Duy Hoàng KDCKB – K13 Khóa luận tốt nghiệp 3 Học viện Ngân hàng CHƢƠNG I TỔNG QUAN VỀ CHUYỂN ĐỔI, THÀNH LẬP VÀ HOẠT ĐỘNG QUỸ MỞ 1.1 Tổng quan về quỹ đầu tƣ chứng khoán 1.1 Khái niệm Tại Mỹ, Quỹ đầu tư chứng khoán được định nghĩa là các tổ chức tài chính phi chính phủ, ngân hàng, thu tiền từ một số lượng lớn các NĐT và tiến hành đầu tư số vốn đó vào các tài sản tài chính có tính thanh khoản dưới dạng tiền tệ và các công cụ của thị trường tài chính. Còn tại Việt Nam, theo K27, Đ6, Luật chứng khoán số 70/2006/QH11: “Quỹ đầu tư chứng khoán là quỹ hình thành từ vốn góp của nhà đầu tư với mục đích kiếm lợi nhuận từ việc đầu tư vào chứng khoán hoặc các dạng tài sản đầu tư khác, kể cả bất động sản, trong đó nhà đầu tư không có quyền kiểm soát hàng ngày đối với việc ra quyết định đầu tư của quỹ” Tất cả các khoản đầu tư này đều được quản lý chuyên nghiệp, chặt chẽ bởi công ty QLQ, ngân hàng giám sát và cơ quan thẩm quyền khác. Một nét đặc trưng tạo nên sự khác biệt giữa QĐT với các tổ chức khác tham gia vào TTCK là: Quỹ vừa là một tổ chức phát hành chứng khoán lại vừa là một tổ chức kinh doanh chứng khoán.
Qua việc phát hành cổ phiếu hay CCQ đầu tư, quỹ thu được một khối lượng tiền khá lớn, sau đó chúng sẽ được quỹ sử dụng đầu tư vào các loại chứng khoán hay các tài sản sinh lời khác. Lợi nhuận thu được từ việc đầu tư sẽ được phân chia cho các NĐT mua cổ phần quỹ.1: Cơ chế hoạt động QĐT Nguồn: Vinafund.com Nguyễn Duy Hoàng KDCKB – K13 Khóa luận tốt nghiệp 4 Học viện Ngân hàng 1.2 Đặc điểm của quỹ đầu tư Quỹ đầu tư là tập hợp tiền đóng góp của NĐT Loại tài sản đầu tư phụ thuộc mục tiêu của QĐT Độ rủi ro phụ thuộc tài sản đầu tư Quỹ được quản lý chuyên nghiệp 1.3 Lợi ích của quỹ đầu tư 1.1 Lợi ích mang lại cho NĐT Tính thanh khoản Các NĐT vào quỹ có thể bán CCQ đầu tư hoặc cổ phiếu đang nắm giữ, định kỳ (theo quy định quỹ) cho QĐT (quỹ mở) hoặc trên thị trường thứ cấp (Quỹ đóng) để thu hồi vốn. Giá bán CCQ phụ thuộc vào quan hệ cung cầu trên thị trường (quỹ đóng), hoặc phụ thuộc vào NAV tại thời điểm giao dịch (quỹ mở). Giảm thiểu rủi ro nhờ đa dạng hóa danh mục đầu tư Bằng việc thu hút được các nguồn vốn nhỏ lẻ từ các NĐT, quỹ sẽ tập hợp được nguồn vốn với quy mô lớn do đó quỹ sẽ dễ dàng trong việc đa dạng hóa DMĐT, tăng lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro cho từng NĐT riêng lẻ.
Tiết kiệm chi phí nhưng vẫn đạt yêu cầu về lợi nhuận. Có lợi thế trong việc tiếp cận các dự án đầu tư và hưởng ưu đãi về chi phí giao dịch Nếu các NĐT tự đầu tư trên số vốn ít ỏi của mình thì tất nhiên chi phí giao dịch trên một đơn vị vốn sẽ cao hơn so với việc họ đầu tư vào quỹ. Với quy mô vốn lớn cùng với khả năng đầu tư chuyên nghiệp thì chi phí trên một đồng vốn của quỹ sẽ giảm đi rất nhiều. Bên cạnh đó do quỹ là một NĐT lớn nên có khả năng nhận được những ưu đãi về chi phí giao dịch.
Cung cấp thêm hàng hóa Việc tham gia đầu tư vào CCQ cũng được xem là cách mà NĐT đa dạng hóa DMĐT của chính mình. Lợi ích về thuế Đây được xem là một lợi ích quan trọng nhằm thu hút NĐT tham gia góp vốn vào quỹ. Được biết, hiện nay ngành quỹ thế giới nói chung và ngành quỹ mở trên thế giới Nguyễn Duy Hoàng KDCKB – K13 Khóa luận tốt nghiệp 5 Học viện Ngân hàng nói riêng phát triển được như vậy là nhờ vào chính sách thuế ưu đãi đối với QĐT. Ví dụ như ở Thái Lan họ có 5 quỹ hưu trí, và nước này miễn thuế TNCN cho người tham gia quỹ này khi họ nhận tiền hàng tháng lúc về hưu.
Toàn bộ thu nhập từ hoạt động đầu tư vào TTCK của quỹ này không phải nộp thuế. Phần còn lại, họ cũng được ưu đãi, miễn giảm thuế khác nhau. Do đó mà quỹ đầu tư ở Thái Lan rất phát triển. Được quản lý chuyên nghiệp Với một đội ngũ các nhà quản lý quỹ chuyên nghiệp, có trình độ chuyên môn cao, dày kinh nghiệm trong hoạt động quản lý và đầu tư thì số tiền mà NĐT ủy thác vào quỹ sẽ được đầu tư một cách chuyên nghiệp nhằm đem lại tỷ suất lợi nhuận cao cho NĐT.
Giám sát chặt chẽ bởi cơ quan có thẩm quyền Hoạt động của quỹ không chỉ được giám sát bởi chính NĐT mà bên cạnh đó NĐT còn được bảo vệ thông qua Ngân hàng giám sát, công ty kiểm toán cũng như các công ty luật. Tính năng động trong đầu tư cao 1.2 Lợi ích mang lại cho TTCK, nền kinh tế Góp phần ổn định TTCK, tăng cung cầu chứng khoán Việc các QĐT tham gia TTCK sẽ giúp cho thị trường có thêm những NĐT tổ chức. Do đó tính chuyên nghiệp trên thị trường ngày càng cao hơn. TTCK sẽ hạn chế được những biến động bất thường do tâm lý đám đông gây ra.
Bên cạnh đó, với quy mô vốn lớn cùng với hoạt động đầu tư chuyên nghiệp, QĐT sẽ góp phần tăng cung cầu chứng khoán trên thị trường thông qua các hoạt động mua bán, hoán đổi danh mục của mình. Huy động vốn cho NKT Với sự có mặt của QĐT, các NĐT sẽ ủy thác số tiền nhàn rỗi của mình vào quỹ với mong muốn có được mức lợi nhuận trong tương lai. Số tiền đó sẽ được quỹ đầu tư vào các kênh đầu tư khác nhau nhằm đạt được mức sinh lời cao cho NĐT. Chính cơ chế đó đã giúp cho dòng vốn được khơi thông, huy động vốn cho hoạt động sản xuất kinh tế.
Nâng cao chuẩn mực và chất lượng đầu tư Nguyễn Duy Hoàng KDCKB – K13 Khóa luận tốt nghiệp 6 Học viện Ngân hàng Với đội ngũ quản lý chuyên nghiệp, cùng với quy mô vốn lớn, chiến lược đầu tư rõ ràng, được giám sát bởi nhiều bên tham gia, QĐT sẽ trở thành nơi mà chuẩn mực cũng như chất lượng đầu tư luôn được coi trọng. Tăng năng lực quản trị doanh nghiệp Một số QĐT với chiến lược đầu tư vào những doanh nghiệp mới được thành lập, có tiềm năng phát triển trong tương lai, ngoài việc đầu tư, QĐT còn chi phối hoạt động của DN. Để từ có có những quyết định góp phần nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp, giúp DN hoạt động có hiệu quả.1 Theo cơ chế hoạt động (Hay cấu trúc vận động của vốn) Quỹ đóng (Close Ended Fund) Quỹ đóng là quỹ chỉ phát hành một số lượng CP/CCQ cố định trong lần phát hành đầu tiên. Sau đó quỹ sẽ không thực hiện việc mua lại CP/CCQ khi NĐT có nhu cầu bán lại.
Do vậy để tạo tính thanh khoản cho CCQ, sau khi kết thúc việc huy động vốn các CP/CCQ sẽ được niêm yết trên TTCK. Các NĐT có thể mua bán để thu hồi vốn đầu tư của mình thông qua thị trường thứ cấp. Giá CP/CCQ có thể được giao dịch thấp hơn hoặc cao hơn NAV/CCQ của quỹ. Quỹ mở (Open Ended Fund) Quỹ mở là quỹ được thành lập với thời gian vô hạn.
Sau đợt phát hành lần đầu ra công chúng, giao dịch mua bán của NĐT được thực hiện định kỳ căn cứ vào NAV tại kỳ giao dịch. Giao dịch này được thực hiện trực tiếp với công ty QLQ hoặc tại các đại lý phân phối chỉ định. CCQ mở thường không được niêm yết trên TTCK. Bên cạnh đó, lượng vốn của quỹ luôn biến động do tính thanh khoản cao của CCQ, do đó quỹ luôn phải giữ 1 lượng tiền mặt nhất định nhằm đảm bảo khả năng chi trả khi NĐT rút vốn.
Quản lý quỹ mở được xem là một thách thức với các công ty QLQ. Quỹ trung gian (Interval Fund) Theo luật Mỹ thì quỹ này được xếp vào loại hình quỹ đóng. Quỹ gần như có quy mô vốn không thay đổi. Tuy nhiên tính chất hoạt động của quỹ cũng có dáng dấp của quỹ mở khi quỹ phải mở ít nhất 1 lần trong năm để đưa ra yêu cầu mua lại một phần số Nguyễn Duy Hoàng KDCKB – K13 Khóa luận tốt nghiệp 7 Học viện Ngân hàng CCQ mà NĐT đang nắm giữ (Quỹ chỉ có mua lại, không có phát hành thêm).
Về phía NĐT thì họ không bị buộc phải bán lại CCQ cho quỹ đầu tư khi có yêu cầu.2 Theo nguồn vốn huy động Quỹ đại chúng Là quỹ huy động vốn bằng cách phát hành rộng rãi ra công chúng. NĐT có thể là cá nhân hay pháp nhân nhưng đa phần là các NĐT riêng lẻ. Theo luật Việt Nam thì quỹ đại chúng là quỹ phát hành CCQ cho từ 100 NĐT cá nhân trở lên không kể NĐT chứng khoán chuyên nghiệp. Quỹ thành viên Là quỹ huy động vốn bằng phương thức phát hành riêng lẻ cho một nhóm nhỏ các NĐT, có thể được lựa chọn trước, là các cá nhân hay các định chế tài chính hay các tập đoàn kinh tế lớn, do vậy tính thanh khoản của quỹ này sẽ thấp hơn quỹ đại chúng.
Các NĐT đầu tư vào quỹ này thường với lượng vốn lớn do đó mà họ có thể tham gia vào việc kiểm soát hoạt động của quỹ. Ở Việt Nam, với quỹ thành viên thì yêu cầu số thành viên góp vốn tối đa là 30 NĐT là pháp nhân.3 Theo mô hình tổ chức pháp lý Quỹ đầu tư dạng tín thác Đây là mô hình quỹ tín thác đầu tư. Với mô hình này thì QĐT không phải là một pháp nhân. Công ty QLQ đứng ra thành lập quỹ, tiến hành việc huy động vốn, thực hiện việc đầu tư theo những mục tiêu chiến lược đã đề ra.