77 BÀI 6: TRÁT TRỤ TIẾT DIỆN CHỮ NHẬT Mã mô đun: 26-06 Giới thiệu Để trát được trụ tiết diện chữ nhật đúng vị trí, hình dáng, kích thước theo thiết kế. Ta cần làm mốc trước khi trát. Mục tiêu của bài: - Nêu được yêu cầu kỹ thuật của mặt trát trụ. - Trình bày được trình tự các bước trát trụ.
- Trát được trụ đạt các yêu cầu kỹ thuật. - Kiểm tra, đánh giá được chất lượng của mặt trát trụ. - Có tính tự giác, kiên trì. Nội dung chính: 1.
Yêu cầu kỹ thuật. Công tác chuẩn bị trước khi trát. Trình tự các bước trát trụ tiết diện chữ nhật. Các lỗi và cách khắc phục.
An toàn lao động. Yêu cầu kỹ thuật 1. Yêu cầu về vật liệu Chủng loại vữa trát phải đảm bảo theo yêu cầu 1. Yêu cầu về chất lượng: Trụ tiết diện chữ nhật sau khi trát song phải đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật sau: - Độ dày của lớp vữa trát theo thiết kế.
- Đúng vị trí, hình dáng và kích thước theo thiết kế. - Các mặt trụ phải phẳng,đứng và nhẵn bóng. - Các cạnh góc phải thẳng và sắc nét. - Lớp vữa trát phải bám chắc vào bề mặt trụ.
Không rạn nứt, bong rộp. Công tác chuẩn bị 2. Chuẩn bị vật liệu - Dựa vào hình vẽ mà chuẩn bị khối lượng vữa cho phù hợp. 78 - Dựa vào chủng loại vữa theo yêu cầu mà chuẩn bị lượng xi măng, cát, vôi nhuyễn (nếu có).Vữa trát trụ được lọc kỹ và có độ dẻo theo yêu cầu.
Chuẩn bị dụng cụ Bay, bàn xoa, thước tầm, thước vuông, nivô, quả dọi, gông thép phi 6, bình xịt nước 2,5 lít. Chuẩn bị phương tiện Nếu trụ trát có cao độ lớn hơn một đợt công tác (một tầm giáo). Ta phải lắp dựng giàn giáo, nếu giàn giáo có độ cao lớn hơn 4m ta phải lắp lan can bảo vệ. Chuẩn bị hiện trường - Kiểm tra vị trí, kích thước cơ bản của từng trụ và dãy trụ.
- Đục tẩy những vị trí nhô ra cục bộ, đắp tạo phẳng những vị trí lõm. - Với trụ bê tông cốt thép: Nếu mặt trụ bị rỗ, dùng vữa xi măng cát vàng mác 150 phủ kín, dùng vữa xi măng bạ dầy 1mm cho toàn mặt trụ, để tăng độ bám dính của vữa, tránh bong bộp. - Với trụ gạch: Ta phải kiểm tra độ ẩm và tưới nước tạo ẩm (nếu cần). Trình tự các bước trát trụ tiết diện chữ nhật 3.Trát trụ đốc lập tiết diện chữ nhật, vữa ximăng cát, lớp vữa nhỏ hơn hoặc bằng 1,5cm 3.
Làm mốc a a mÆt c¾t a-a Hình 26-77: Mốc trụ TDCN Hình 26-78 79 - Căn cứ vào tim trục dưới chân trụ truyền lên đỉnh trụ bằng dây dọi hoặc nivô.( ở cả 4 mặt trụ) - Đắp mốc ở đầu trụ: Dựa vào kích thước tiết diện trụ theo thiết kế, từ tim đo ra hai bên để xác định chiều dày của mốc. Đắp mốc ở đầu trụ xong, dùng thước vuông kiểm tra lại độ vuông góc của các mốc vừa đắp. - Dọi từ mốc trên đỉnh trụ xuống để đắp mốc chân trụ. Nếu chiều cao trụ lớn hơn chiều dài thước tầm phải đắp mốc trung gian, khoảng cách các mốc trung gian nhỏ hơn chiều dài thước tầm 15cm.
Lên vữa lớp lót: Do chiều dày của lớp vữa lót từ 3- 5mm ta dùng bay lên vữa từ vị trí cạnh góc, sau đó miết nhẹ vào giữa trụ, bay đưa từ dưới lên, từ cạnh trụ vào trong. Trát đều cho cả bốn mặt trụ. (Xem hình 26-79) Hình 26-79: Lên vữa lớp lót 3. Lên vữa lớp mặt - Dùng hai thước tầm dựng ở hai mặt trụ đối nhau.
Sao cho cạnh thước tầm ăn phẳng với mặt dải mốc. Dùng gông thép phi 6 để giữ thước cố định. - Dùng bàn xoa lên vữa lớp mặt theo hai cạnh thước tầm. Lên từ trên xuống dưới, lên phủ kín cho 1 tầm thước.
Các mặt còn lại thực hiện tương tự. 80 Hình 26-80: Định vị thước tầm Hình 26-81: Lên vữa lớp mặt 3. Cán vữa - Dùng thước khẩu(Thước ngắn) dựa vào hai cạnh của thước tầm cán ngang từ dưới lên chỗ nào thiếu vữa bù thêm rồi cán lại cho phẳng. Các mặt còn lại thực hiện tương tự.
Xoa nhẵn - Dùng bàn xoa xoa dọc theo cạnh thước tầm để cạnh trụ thẳng và nét, khi xoa ở giữa mặt trụ ta xoa tròn dựa theo. (Xem hình 26-83) Hình26-83: Xoa nhẵn 3. Sửa cạnh Trát xong mỗi cạnh, dùng bàn xoa sấp nước áp vào mặt trụ tại vị trí cạnh góc, vuốt nhẹ vào phía trong thân trụ. Sửa hai mặt đồng thời cho từng đoạn, để cạnh trụ được sắc và nét.
(Xem hình 26-84) Hình 26-84: Sửa cạnh 82 3. Trát trụ liền tường vữa ximăng cát, nhỏ hơn hoặc bằng 1,5cm 3. Làm mốc: (Xem hình 26- 85) - Căn cứ vào tim trục dưới chân trụ truyền lên đỉnh trụ bằng dây dọi hoặc nivô. - Dựa vào kích thước tiết diện trụ theo thiết kế, từ tim đo ra hai bên để xác định chiều dày của mốc.
- Đắp mốc ở đầu trụ xong, dùng thước vuông kiểm tra lại độ vuông góc của mốc mặt trụ với mốc cạnh trụ, mốc cạnh trụ với mặt tường. - Dóng từ mốc trên đỉnh trụ xuống để đắp mốc chân trụ. Nếu chiều cao trụ lớn hơn chiều dài thước tầm phải đắp mốc trung gian, khoảng cách các mốc trung gian nhỏ hơn chiều dài thước tầm 15cm. Hình 26-85: Làm mốc 3.
Lên vữa lớp lót Do chiều dày của lớp vữa lót từ 3- 5mm ta dùng bay lên vữa từ vị trí cạnh góc, sau đó miết nhẹ vào giữa trụ, bay đưa từ dưới lên, từ cạnh trụ vào trong. Trát đều cho cả ba mặt trụ. (Xem hình 26-86) Hình 26-86: Lên vữa lớp lót 83 3. Lên vữa lớp mặt - Lên vữa lớp mặt của mặt trụ song song với mặt tường, tương tự như trát trụ độc lập.
Nhưng khi tiến hành trát hai mặt trụ vuông góc với mặt tường, lúc này vữa mặt vừa trát còn ướt ta dựa thước tầm ở mặt ngoài theo cạnh dải mốc. Nhờ sự kết dính của lớp vữa mặt ngoài với thước tầm thước tự ổn định trong quá trình trát lớp mặt của hai mặt còn lại. (Xem hình 26-89) Hình 26-89: Lên vữa lớp mặt 3. Cán vữa Dùng thước khẩu dựa vào hai cạnh của thước tầm cán ngang từ dưới lên, chỗ nào thiếu vữa bù thêm rồi cán lại cho phẳng.
Xoa nhẵn 84 - Dùng bàn xoa xoa dọc theo cạnh thước tầm để cạnh trụ thẳng và nét, khi xoa ở giữa mặt trụ ta xoa tròn dựa theo hai cạnh thước, để mặt trụ phẳng, tránh tình trạng mặt trát bị lõm giữa. (Xem hình 26-91) Hình 26-91: Xoa nhẵn 3. Sửa cạnh Trát xong mỗi cạnh, dùng bàn xoa sấp nước áp vào mặt trụ tại vị trí cạnh góc, vuốt nhẹ vào phía trong thân trụ. Sửa hai mặt đồng thời cho từng đoạn, để cạnh trụ được sắc và nét.
(Xem hình 26-92) Hình 26-92: Sửa cạnh 3. Trát trụ độc lập tiết diện chữ nhật, vữa tam hợp nhỏ hơn hoặc bằng 1,5cm Vữa tam hợp là loại vữa chứa nhiều chất kết dính (vôi và ximăng) khi kết rắn chúng có độ co ngót tương đối lớn, do vậy chiều dày của mỗi lớp vữa trát không quá 5mm. Nếu độ dày của lớp vữa lớn hơn 5mm, khi kết rắn mặt trát sẽ bị nứt rạn hoặc bong bộp. Do vậy khi trát trụ độc lập và trụ liền tường tiết diện chữ nhật bằng vữa tam hợp, lớp vữa nhỏ hơn hoặc bằng 1,5cm ta phải trát làm 3 lớp (vữa lớp lót, vữa lớp nền, vữa lớp mặt).
Làm mốc - Căn cứ vào tim trục dưới chân trụ truyền lên đỉnh trụ bằng dây dọi hoặc nivô. 85 - Dựa vào kích thước tiết diện trụ theo thiết kế, từ tim đo ra hai bên để xác định chiều dày của mốc. - Đắp mốc ở đầu trụ xong, dùng thước vuông kiểm tra lại độ vuông góc của các mốc vừa đắp. - Dóng từ mốc trên đỉnh trụ xuống để đắp mốc chân trụ.
Nếu chiều cao trụ lớn hơn chiều dài thước tầm phải đắp mốc trung gian, khoảng cách các mốc trung gian nhỏ hơn chiều dài thước tầm 15cm. Lên vữa lớp lót Do chiều dày của lớp vữa lót từ 3- 5mm ta dùng bay lên vữa từ vị trí cạnh góc, sau đó miết nhẹ vào giữa trụ, bay đưa từ dưới lên, từ cạnh trụ vào trong. Trát đều cho cả bốn mặt trụ. Lên vữa lớp nền Khi vữa lớp lót se mặt thì tiến hành lên vữa lớp nền.
Vữa lớp nền có độ dày từ 5-7 mm, vữa lớp nền được lên tương đối phẳng để khi lớp vữa mặt được khô đồng đều. Trình tự thao tác giống như lên vữa lớp lót. Lên lớp vữa mặt - Dùng hai thước tầm dựng ở hai mặt trụ đối nhau. Sao cho cạnh thước tầm ăn phẳng với mặt dải mốc.
Dùng gông thép phi 6 để giữ thước cố định. - Dùng bàn xoa lên vữa lớp mặt theo hai cạnh thước tầm. Lên từ trên xuống dưới, lên phủ kín cho 1 tầm thước. Các mặt còn lại thực hiện tương tự.
Cán vữa Dùng thước khẩu dựa vào hai cạnh của thước tầm cán ngang từ dưới lên chỗ nào thiếu vữa bù thêm rồi cán lại cho phẳng. Các mặt còn lại thực hiện tương tự. Xoa nhẵn - Dùng bàn xoa xoa dọc theo cạnh thước tầm để cạnh trụ thẳng và nét, khi xoa ở giữa mặt trụ ta xoa tròn dựa theo hai cạnh thước, để mặt trụ phẳng, tránh tình trạng mặt trát bị lõm giữa. Sửa cạnh Dùng bàn xoa xoa dọc theo cạnh thước tầm để cạnh trụ thẳng và nét, khi xoa ở giữa mặt trụ ta xoa tròn dựa theo hai cạnh thước, để mặt trụ phẳng, tránh tình trạng mặt trát bị lõm giữa.
Trát trụ liền tường tiết diện chữ nhật, vữa tam hợp nhỏ hơn hoặc bằng 1,5cm 3. Làm mốc - Căn cứ vào tim trục dưới chân trụ truyền lên đỉnh trụ bằng dây dọi hoặc nivô. - Dựa vào kích thước tiết diện trụ theo thiết kế, từ tim đo ra hai bên để xác định chiều dày của mốc. - Đắp mốc ở đầu trụ xong, dùng thước vuông kiểm tra lại độ vuông góc của mốc mặt trụ với mốc cạnh trụ, mốc cạnh trụ với mặt tường.
-Dóng từ mốc trên đỉnh trụ xuống để đắp mốc chân trụ. Nếu chiều cao trụ lớn hơn chiều dài thước tầm phải đắp mốc trung gian, khoảng cách các mốc trung gian nhỏ hơn chiều dài thước tầm 15cm. Lên lớp vữa lót Do chiều dày của lớp vữa lót từ 3-5mm ta dùng bay lên vữa từ vị trí cạnh góc, sau đó miết nhẹ vào giữa trụ, bay đưa từ dưới lên, từ cạnh trụ vào trong. Trát đều cho cả ba mặt trụ.