HâC VIâN CÔNG NGHâ B¯U CHÍNH VIàN THÔNG --------------------------------------- D¯¡NG MINH LÝ DĄ BÁO KHÁCH HÀNG SĀ DĀNG DàCH VĀ FIBERVNN CĂA VNPT TÂY NINH CÓ NGUY C¡ RàI M¾NG ĐÀ ÁN TàT NGHIâP TH¾C S) KĀ THUÀT (Theo định hướng ứng dụng) THÀNH PHà Hâ CHÍ MINH – NM 2023 HâC VIâN CÔNG NGHâ B¯U CHÍNH VIàN THÔNG --------------------------------------- D¯¡NG MINH LÝ DĄ BÁO KHÁCH HÀNG SĀ DĀNG DàCH VĀ FIBERVNN CĂA VNPT TÂY NINH CÓ NGUY C¡ RàI M¾NG CHUYÊN NGÀNH : Hâ THàNG THÔNG TIN Mà Sà: 8.04 ĐÀ ÁN TàT NGHIâP TH¾C S) KĀ THUÀT (Theo định hướng ứng dụng) NG¯âI H¯àNG DÀN KHOA HàC: PGS. Vi ĐĄC LUNG THÀNH PHà Hâ CHÍ MINH – NM 2023 i LàI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan: 1. Tôi xin cam đoan rằng tất cÁ các nßi dung và kết quÁ đ°ợc trình bày trong đề án này là sự thực hiện cÿa chính tôi sau quá trình nghiên cāu, phân tích và đánh giá d°ái sự h°áng dÁn trực tiếp cÿa Thầy PGS. TS Vj Đąc Lung.
Tôi đÁm bÁo không sao chép hay biên so¿n từ bất kỳ nguãn tài liệu nào khác mà không đ°ợc ghi rõ trong đề án. Nếu có bất kỳ thông tin nào đ°ợc thu thập từ nguãn khác, tôi đã trích dÁn rõ ràng tên tác giÁ, tên công trình, thãi gian công bá. Mái sao chép không hợp lệ, vi ph¿m quy chế đào t¿o tôi xin chßu hoàn toàn trách nhiệm. Hã Chí Minh, ngày 18 tháng 08 nm 2023 Hác viên thực hiện đề án D°¢ng Minh Lý ii LàI CÁM ¡N Trong quá trình thực hiện đề án này, tôi đã nhận đ°ợc sự hỗ trợ và giúp đỡ từ rất nhiều ng°ãi.
Đầu tiên và quan tráng nhất, tôi xin bày tß lòng biết ¡n chân thành đến Thầy PGS. TS Vj Đąc Lung – ng°ãi đã luôn đãng hành và giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cāu và phát triển đề án này. Sự h°áng dÁn và góp ý cÿa thầy sẽ là nền tÁng để tôi có thể hoàn thiện bài toán dự báo khách hàng sử dụng dßch vụ viễn thông có nguy c¡ rãi m¿ng trong t°¡ng lai. Tôi cũng muán cÁm ¡n đến Quý ThÁy Cô Hãc viãn Công Nghã B°u Chính Vián Thông c¢ sã t¿i TP.HCM, đã giúp đỡ tôi trong việc phát triển các kỹ nng liên quan đến công nghệ thông tin trong suát quá trình hác tập t¿i hác viện.
Cũng xin gửi lãi cám ¡n đến Vián Thông Tây Ninh đã t¿o điều kiện để tôi tham gia hác tập cũng nh° hỗ trợ các vấn đề liên quan để hoàn thành đề án. Cuái cùng tôi xin gửi lãi cám ¡n đến Cha Mẹ, gia đình, ng°ãi thân, b¿n bè và đãng nghiệp đã quan tâm, ÿng hß trong suát quá trình hác tập cao hác. Hã Chí Minh, ngày 18 tháng 08 nm 2023 Hác viên thực hiện đề án D°¢ng Minh Lý iii MĀC LĀC LàI CAM ĐOAN. iii DANH MĀC CÁC THUÀT NGĂ, CHĂ VI¾T TÂT .v DANH SÁCH BÀNG.
vi DANH SÁCH HÌNH VẼ. vii Mâ ĐÀU. Lý do chán đề tài. Tổng quan về vấn đề cần nghiên cāu.
Mục đích nghiên cāu. Đái t°ợng và ph¿m vi nghiên cāu. Ph°¡ng pháp nghiên cāu. TàNG QUAN VÀ ĐÀ TÀI.
CÁC LÝ THUY¾T LIÊN QUAN. Kỹ thuật khai phá dữ liệu và ph°¡ng pháp hác máy. Kỹ thuật khai phá dữ liệu. Ph°¡ng pháp hác máy.
Tổng quan Azure Machine Learning và phần mềm Weka. Azure Machine Learning. Phần mềm Weka. Mßt sá thuật toán dự báo trên Azure Machine Learning.
PH¯¡NG PHÁP DĄ BÁO KHÁCH HÀNG CÓ NGUY C¡ RàI M¾NG. Tổng quát thuật toán đ°ợc lựa chán áp dụng vào mô hình dự báo. S¡ đã tổng quát cÿa hệ tháng. THĀ NGHIâM VÀ ĐÁNH GIÁ K¾T QUÀ.
Môi tr°ãng thực nghiệm. Bß dữ liệu thực nghiệm. Các b°ác xây dựng và thực nghiệm mô hình dự báo. Đánh giá kết quÁ.
Kết quÁ đ¿t đ°ợc. Khó khn và h°áng phát triển. 55 DANH MĀC TÀI LIâU THAM KHÀO .56 v DANH MĀC CÁC THUÀT NGĂ, CHĂ VI¾T TÂT Vi¿t tÃt Ti¿ng Anh Ti¿ng Viãt SVM Support Vector Machine Thuật toán máy vect¡ hỗ trợ KNN K-Nearest Neighbor Thuật toán K láng giềng gần nhất RNN Recurrent Neural Network Thuật toán M¿ng n¡-ron hãi quy DNN Deep Neural Networks Thuật toán M¿ng n¡-ron nhân t¿o FP False Positive Tỷ lệ sai d°¡ng FN False Negative Tỷ lệ sai âm TP True Positive Tỷ lệ đúng d°¡ng TN True Negative Tỷ lệ đúng âm AUC Area Under The Curve Māc đß phân lo¿i cÿa mô hình ACC Accurary Đß chính xác vi DANH SÁCH BÀNG BÁng 1.1: Chi phí phát triển mßt khách hàng mái .2: Ý nghĩa 5 chỉ sá kỹ thuật đ°ợc áp dụng .3: Ý nghĩa các thußc tính đ°ợc áp dụng .4: Kết quÁ dự đoán .5: Kết quÁ dự báo các ph°¡ng pháp phân láp .6: Mô tÁ các tr°ãng dữ liệu .7: Kết quÁ dự báo cÿa các mô hình.1: Danh sách đái t°ợng khách hàng.2: Danh sách tr¿ng thái ho¿t đßng cÿa khách hàng .3: Khåi t¿o dữ liệu .1: Kết quÁ dự báo các thuật toán .2: BÁng đánh giá kết quÁ dự báo tháng 12/2022, 01/2023 .3: BÁng đánh giá kết quÁ dự báo tháng 01/2023, 02/2023 .4: BÁng đánh giá kết quÁ dự báo tháng 02/2023, 03/2023 .5: BÁng đánh giá kết quÁ dự báo tháng 03/2023, 04/2023 .6: BÁng đánh giá kết quÁ dự báo tháng 04/2023, 05/2023. 52 vii DANH SÁCH HÌNH VẼ Hình 1.1: S¡ đã tổng quát các b°ác xây dựng mô hình huấn luyện .2: Kết quÁ dự báo các ph°¡ng pháp phân láp .3: Mô hình dự báo khách hàng tiềm nng .4: Tiến trình thực hiện cÿa mô hình đề xuất .1: Các b°ác thực hiện khai phá dữ liệu.2: Các ph°¡ng pháp hác máy .1: S¡ đã tổng quát các b°ác xây dựng mô hình huấn luyện .2: Xây dựng các cây quyết đßnh .1: Må tập dữ liệu bằng phần mềm WEKA .2: Biễu diễn giá trß các thußc tính trong tập dữ liệu .3: Cấu hình các biến để chuyển đổi dữ liệu .4: Chuyển đổi kiểu dữ liệu từ d¿ng sá sang kiểu phân lo¿i .5: Cấu hình các biến để chuyển đổi dữ liệu vùng giá trß .6: Chuyển đổi kiểu dữ liệu từ d¿ng sá liên tục sang vùng giá trß.7: Các module dùng xây dựng mô hình trong Azure Machine Learning .8: Xây dựng mô hình huấn luyện trên Azure Machine Learning .9: Kết quÁ mô hình dự báo .10: Triển khai web services .11: Mô hình dự báo đ°ợc xây dựng .12: Kiểm tra web services .13: Lựa chán kiểu service để sinh code .14: Code t¿o web services tích hợp vào āng dụng khác .15: Triển khai Azure Machine Learning Web service trên Ondrive .16: Chán Web service từ Azure Machine Learning .17: Nhập các thông sá cung cấp từ Azure Machine Learning .18: Nhập dữ liệu và dự báo .19: Kết quÁ dự báo.
Lý do chãn đÁ tài Nh° chúng ta đã biết, thß tr°ãng viễn thông gần nh° đã đi vào giai đo¿n bão hòa, khách hàng ngày càng đòi hßi cao về chất l°ợng dßch vụ. H¡n nữa, khách hàng hiện có nhiều lựa chán và có quyền chuyển đổi nhà cung cấp dßch vụ nếu không hài lòng. Må rßng thß phần càng khó khn và khái niệm khách hàng phát triển mái đang dần thay đổi thành khách hàng chuyển từ nhà cung cấp dßch vụ khác chuyển sang. Đái mặt vái thách thāc này, các nhà cung cấp dßch vụ viễn thông đặt nhiệm vụ giữ chân khách hàng å chế đß °u tiên cao thậm chí là °u tiên hàng đầu vì chi phí phÁi trÁ để có mßt khách hàng mái th°ãng cao h¡n nhiều so vái chi phí bß ra để giữ chân mßt khách hàng đang sử dụng.
Vậy vấn đề mấu chát bây giã là tập trung quÁn lý tập khách hàng có nguy c¡ rãi m¿ng. Có 2 cách tiếp cận vái việc quÁn lý khách hàng có nguy c¡ rãi m¿ng: - Tiếp cận không có mục tiêu: Tng chất l°ợng dßch vụ, liên tục cung cấp các sÁn ph¿m nổi trßi và truyền thông rßng rãi để tng sự hài lòng cÿa khách hàng đang sử dụng đãng thãi thu hút khách hàng từ các nhà cung cấp dßch vụ khác. - Tiếp cận có mục tiêu: Xác đßnh các khách hàng có khÁ nng rãi m¿ng, cung cấp cho há những ch°¡ng trình khuyến mãi riêng biệt, cÁi thiện chất l°ợng dßch vụ để tng sự hài lòng và giữ há å l¿i. Cách tiếp cận có mục tiêu đ°ợc chia thành 2 lo¿i: bß đßng và chÿ đßng.
- Bß đßng: Đợi khách hàng khiếu n¿i, liên hệ hÿy dßch vụ sau đó áp dụng các ch°¡ng trình khuyến mãi để giữ há å l¿i. - Chÿ đßng: Các nhà cung cấp dßch vụ sẽ cá gắng xác đßnh tập khách hàng có nguy c¡ rãi m¿ng trong khoÁng thãi gian tiếp theo. Sau đó tiếp cận khách hàng, tìm hiểu nguyên nhân và đ°a ra các ch°¡ng trình khuyến mãi, chm sóc khách hàng đặc biệt để giữ khách hàng không rãi m¿ng. Ph°¡ng pháp tiếp cận này có °u điểm và nh°ợc điểm sau: 2 o ¯u điểm: Đái vái tập khách hàng dự báo rãi m¿ng, chi phí bß ra để giữ há å l¿i sẽ thấp h¡n chi phí bß ra khi khách hàng đã quyết đßnh rãi m¿ng (tiếp cận bß đßng).
o Nh°ợc điểm: Sẽ là lãng phí nếu tập khách hàng rãi m¿ng đ°ợc dự báo không chính xác, khi đó chúng ta phÁi bß ra mßt khoÁn chi phí có thể rất lán để thực hiện khuyến mãi, chm sóc những khách hàng thực tế không có nguy c¡ rãi m¿ng. Để quÁn trß sá liệu về khách hàng rãi m¿ng áp dụng cho dßch vụ FiberVNN, VNPT Tây Ninh đang quÁn trß theo tỷ lệ khách hàng rãi m¿ng/khách hàng phát triển mái, con sá thực tế đ°ợc tháng kê trong 3 tháng 10/2022, 11/2022, 12/2022 lần l°ợt là: - Tháng 10/2022: Sá khách hàng rãi m¿ng: 480, sá khách hàng phát triển mái: 1,359 => tỷ lệ khách hàng rãi m¿ng/khách hàng phát triển mái = 35%. - Tháng 11/2022: Sá khách hàng rãi m¿ng: 655, sá khách hàng phát triển mái: 1,449 => tỷ lệ khách hàng rãi m¿ng/khách hàng phát triển mái = 45%. - Tháng 02/2022: Sá khách hàng rãi m¿ng: 669, sá khách hàng phát triển mái: 1,592 => tỷ lệ khách hàng rãi m¿ng/khách hàng phát triển mái = 42%.
Mục tiêu là giữ cho tỷ lệ này å māc đß cho phép (nhß h¡n hoặc bằng 20%). Nh° đã nói å trên, trong bái cÁnh thß tr°ãng viễn thông đang å giai đo¿n bão hòa thì việc duy trì tỷ lệ này å māc thấp đãng nghĩa vái việc phÁi giữ cho sá khách hàng rãi m¿ng å māc thấp. Tuy nhiên, nhìn vào các con sá thực tế ta thấy tỷ lệ này đang cao và dần tiến về 1. Càng cho thấy việc giữ cho khách hàng không rãi m¿ng, cụ thể h¡n là có thể cÁnh báo đ°ợc danh sách khách hàng cÿa nguy c¡ rãi m¿ng là vô cùng cấp thiết.