Chương 1. Tổng quan về quy trình công nghệ may sản phẩm trong may công nghiệp 1. Một số khái niệm - Quy trình : là “ thứ tự, cách thức để thực hiện một công việc cụ thể nhằm đáp ứng được mục tiêu đã định”. Quy trình thường được thể hiện bằng văn bản.
Nhưn vậy, thông thường các đon vị phát triển các “ quy trình” nhằm thực hiện và kiểm soát các “ quá trình” của mình. Một quy trình có thể kiểm soát nhiều quá trình và ngược lại, một qua strinhf có thể kiểm soát nhiều quá trình. - Quy trình may sản phẩm : là bảng liệt kê các cách thức thực hiện các bước công việc cần thiết, để may hoàn chỉnh sản phẩm theo một diễn biến hợp lí nhất với bậc thợ đảm nhiệm, sử dụng trên loại thiết bị dụng cụ và thời gian thực hiện - Quy trình công nghệ: là trình tự các bước công việc được sắp xếp một cách hợp lí, khoa học nhất để sản xuất ra một đơn vị sản phẩm - Trình tự công việc: là thứ tự các bước mà người công nhân phải tuân thủ khi thực hiện công việc - Công đoạn: là khâu hoặc giai đoạn trong dây chuyền làm việc hoặc sản xuất mang tính công nghiệp - Quy trình công nghệ may dạng khối: là quy trình trong đó thể hiện các công đoạn chính gia công sản phẩm. - Quy trình công nghệ may dạng hình vẽ: là quy trình thể hiện trình tự lắp ráp và các mối - Quy trình công nghệ may dạng phân tích công đoạn (sơ đồ cây): là quy trình mà trong đó các công đoạn được phân tích theo từng tiểu tác công việc, thể hiện cách lắp ráp các chi tiết trên sản phẩm theo thứ tự hợp lý.
- Cụm chi tiết độc lập: là các chi tiết được gia công riêng trên từng chi tiết trước khi đưa vào lắp ráp sản phẩm. - Cụm chi tiết lắp ráp: là các chi tiết sau khi gia công riêng, độc lập, được lắp ráp với nhau để tạo thành một sản phẩm hoàn chỉnh. Tầm quan trọng - Xây dựng qui trình công nghệ may sản phẩm là một khâu quan trọng trong triển khai sản xuất của doanh nghiệp, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sản phẩm. - Giúp doanh nghiệp chủ động trong quá trình sản xuất, giảm thao tác thừa và thời gian sản xuất, tăng năng suất, chất lượng sản phẩm.
- Dự kiến được số lao động, thiết bị, cữ, dưỡng tối ưu để gia công sản phẩm. - Phân công công việc sản xuất, gia công sản phẩm phù hợp với năng lực của từng lao động. Điều kiện xây dựng quy trình công nghệ may - TLKT, nhận xét mẫu đối: là tài liệu không thể thiếu trong quá trình sản xuất. Tài liệu cho ta biết hình vẽ mô tả, cấu trúc, thông số, số lượng chi tiết, quy cách may, yêu cầu kĩ thuật và hướng dẫn sử dụng NPL của sản phẩm.
- Sản phẩm mẫu (nếu có): dễ dàng thấy được kết cấu và quy cách may hơn và đặc biệt để biết được quy định về việc sử dụng nguyên phụ liệu. Máy móc thiết bị cần thiết để may sản phẩm. - Quá trình may mẫu chế thử: biết được rõ hơn về quy cách và trình tự may sản phẩm. định mức nguyên phụ liệu, định mức thời gian cho từng công đoạn và nghiên cứu chọn cách may hợp lý nhất.
Tránh trường hợp xây dựng thừa hoặc thiếu công đoạn may. - Kinh nghiệm chuyên môn để giúp xử lý công việc nhanh và chính xác nhất. - Các video, hình ảnh hoặc các tài liệu liên quan tới quy trình may để cung cấp các cách may - Thiết bị cữ, gá gia công sản phẩm: những thiết bị cần thiết để phục vụ xây dựng hoàn thiện sản phẩm. - Máy tính, đồ dùng học tập là thứ thiết yếu phục vụ việc học tập.
Yêu cầu, nguyên tắc xây dựng quy trình công nghệ may 1. Yêu cầu - Xây dựng quy trình công nghệ may sản phẩm theo trình tự hợp lý, rõ ràng, dễ hiểu, đầy đủ, chính xác đúng theo sản phẩm mẫu. - Quy trình phải bắt đầu từ những chi tiết hoặc những cụm chi tiết may đầu tiên. - Các bước trình tự may phải được chia ra thành tác tiểu tác nhỏ nhất để phục vụ cho quá trình tính định mức chỉ và phân chi mặt bằng dây chuyền.
- Không được thiếu công đoạn, quy trình may phải rõ ràng dễ hiểu. - Các công đoạn may phải kèm theo thời gian, máy móc, thiết bị rõ ràng. - Xây dựng quy trình công nghệ may phải phù hợp với quy mô, loại hình sản xuất của doanh nghiệp. - Xây dựng quy trình công nghệ may áp dụng đưa được nhiều thiết bị chuyên dùng vào sản xuất sản phẩm.
- Trình bày khoa học, rõ ràng, sạch sẽ 1. Nguyên tắc - Phải căn cứ vào tài liệu kỹ thuật, sản phẩm mẫu. - Xây dựng quy trình công nghệ may phải đảm bảo phù hợp cho việc sử dụng các máy móc thiết bị của doanh nghiệp 1. Yếu tố ảnh hưởng đến xây dựng quy trình công nghệ may Con người: - Là yếu tố quyết định, bởi lẽ các yếu tố đều do con người làm chủ, do con người tạo nên chúng.
- Trình độ: nhân viên kỹ thuật phải có chuyên môn, kiến thức để xây dựng qui trình công nghệ may chính xác, hợp lý, phù hợp với thực tế sản xuất của doanh nghiệp. - Năng lực: có khả năng phát huy cao trong quá trình xây dựng quy trình công nghệ may. - Ý thức làm việc: nghiêm túc làm việc, sáng tạo và có ý thức chịu trách nhiệm về công việc của mình. Thiết bị, nhà xưởng: - Thiết bị máy móc là một yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sản xuất.
Khi xây dựng quy trình công nghệ may, nhân viên kỹ thuật phải xây dựng quy trình công nghệ may phù hợp với thiết bị máy móc của doanh nghiệp. - Tùy vào từng loại máy móc, thiết bị để xác định quy trình may cho sản phẩm - Doanh nghiệp phải có đầy đủ máy móc thiết bị phục vụ cho quá trình sản xuất - Máy móc công nghệ cao thì năng suất và chất lượng sản phẩm cao Kết cấu sản phẩm: - Sản phẩm có kết cấu đơn giản, ít chi tiết thì việc xây dựng quy trình công nghệ may sẽ dễ dàng, ngắn gọn, chính xác. - Sản phẩm có kết cấu phức tạp là sản phẩm gồm nhiều chi tiết hợp thành, yêu cầu về kỹ thuật cao, quá trình công nghệ gồm nhiều dạng gia công khác nhau, nhiều bước công việc khác nhau. Sản phẩm càng phức tạp phải trang bị nhiều máy móc thiết bị, dụng cụ chuyên dùng vì thế khó khăn trong việc xây dựng qui trình công nghệ may.
Nguyên phụ liệu: - Nguyên phụ liệu dễ may hay khó may ảnh hưởng tới thao tác chế tạo sản phẩm. - Dựa vào tính chất nguyên phụ liệu để đưa ra các bước công việc phù hợp với quá trình sản xuất, thêm hoặc giảm thao tác chế tạo sản phẩm. - Việc nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình xây dựng qui trình công nghệ nhằm tim ra: + Tìm ra đặc điểm của từng yếu tố và mức độ ảnh hưởng của nó đối với quá trình xây dựng qui trình công nghệ may + Hiểu được nguyên nhân của các yếu tố gây ảnh hưởng để từ đó có những biện pháp khác phục cải tiến qui trình may sản phẩm + Giúp bộ phận xây dựng qui trình công nghệ may có phương pháp xây dựng qui trình chính xác hơn, đầy đủ hơn nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất. Phương pháp xây dựng quy trình công nghệ may - Nghiên cứu tài liệu mã hàng: để biết thông tin sản phẩm đặc điểm hình dáng, kết cấu sản phẩm, quy cách đường may, số lượng chi tiết, tính chất nguyên phụ liệu.
Biết được một số lưu ý của khách hàng để từ đó có những biện pháp để phòng tránh những sai hỏng hoặc điều chỉnh kịp thời theo yêu cầu của khách hàng. - Nghiên cứu sản phẩm mẫu: về cấu tạo, chất liệu, các loại đường may để từ đó tìm ra phương pháp may chính xác hỗ trợ cho người công nhân trong quá trình tạo ra sản phẩm và đề xuất sử dụng loại thiết bị phù hợp nhất phục vụ cho quá trình sản xuất. Xây dựng quy trình công nghệ may dạng khối - Là quy trình trong đó thể hiện các công đoạn chính gia công sản phẩm Gia công thân Gia công Gia công mũ Gia công tay sau thân trước May vai con Tra mũ hoàn chỉnh. Hoàn thiện - Nhìn vào sơ đồ này, ta dễ dàng thấy được các bước công việc được liên kết với nhau bằng mũi tên, được chia thành cụm chi tiết, không phân tích cụ thể các bước công việc và được mô tả theo đường đi của trình tự lắp ráp sản phẩm.
- Ưu điểm: xây dựng quy trình nhanh, đơn giản - Nhược điểm: qui trình không chi tiết, khó cho việc ghép bước công việc và phân công lao động Sơ đồ xây dựng quy trình công nghệ may dạng khối: Nghiên cứu sản phẩm mẫu, tài liệu ký thuật mã hàng Xác định cụm chi tiết độc lập, lắp ráp Quy trình thực hiện: Bước 1: Nghiên cứu sản phẩm mẫu, tài liệu ký thuật mã hàng - Nghiên cứu đặc điểm hình dáng, cấu trúc sản phẩm - Nghiên cứu phương pháp may - Nghiên cứu thiết bị may Yêu cầu Căn cứ vào sản phẩm mẫu và tài liệu kỹ thuật mã hàng Bước 2: Xác định cụm chi tiết độc lập, lắp ráp - Xác định cụm chi tiết độc lập: Ví dụ: cụm chi tiết độc lập trên áo: mũ, tay áo, gia công thân trước, gia công thân sau,. - Xác định cụm chi tiết lắp ráp Ví dụ: cụm chi tiết lắp ráp trên áo công đoạn chắp vai con, tra tay, tra cổ,.đến kết thúc may sản phẩm. Yêu cầu Căn cứ vào sản phẩm mẫu và tài liệu kỹ thuật mã hàng Bước 3: Vẽ sơ đồ - Sắp xếp các khối theo quy trình may - Cụm chi tiết độc lập theo hàng ngang, cụm chi tiết lắp ráp nằm cân đối theo hàng dọc Yêu cầu Phải vẽ theo cụm chi tiết, các cụm phải kết nối theo dòng chảy sản phẩm, theo 1 chu trình khép kín từ công đoạn độc lập, lắp ráp đến kết thúc sản phẩm Bước 4: Kiểm tra - Kiểm tra số lượng cụm chi tiết - Kiểm tra thứ tự nhóm các cụm chi tiết - Kiểm tra trình tự các bông đoạn Yêu cầu Đúng sản phẩm mẫu, tài liệu kĩ thuật 1. Xây dựng quy trình công nghệ may dạng hình vẽ - Là quy trình thể hiện trình tự lắp ráp và các mối liên hệ giữa các chi tiết bán thành phẩm dưới dạng hình vẽ.