Khóa luận tốt nghiệp phát triển nông thôn định hướng sản xuất nông nghiệp nhằm phục vụ chương trình 105 tại xã tân nhựt huyện bình chánh tp hồ chí minh

Khóa luận phân tích phát triển nông thôn và sản xuất nông nghiệp phục vụ chương trình 105 tại xã Tân Nhựt, huyện Bình Chánh, TP Hồ Chí Minh.

• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Nông Nghiệp
• Đề tài: Định Hướng Sản Xuất Nông Nghiệp Tại Xã Tân Nhựt, Huyện Bình Chánh
• Loại tài liệu: Đề Tài Nghiên Cứu
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM TẠ
• NỘI DUNG TÓM TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
• 1.4. Đối tượng và nội dung nghiên cứu chính
• 1.5. Không gian nghiên cứu
• 1.6. Thời gian nghiên cứu
• 1.7. Cấu trúc của khóa luận
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN
• 2.1. Chính sách chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp TP giai đoạn 2006-2010
• 2.2. Tình hình triển khai, thực hiện chương trình 105 tại xã
• 2.3. Mục tiêu phát triển nông nghiệp xã giai đoạn 2006-2010
• 2.4. Đặc điểm tổng quát của xã Tân Nhựt huyện Bình Chánh T.P Hồ Chí Minh
• 2.5. Quá trình hình thành và phát triển xã Tân Nhựt
• 2.6. Điều kiện tự nhiên
• 2.7. Đặc điểm kinh tế xã hội
• 2.8. Cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp tại xã
• 3. CHƯƠNG 3: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Khái niệm về hiệu quả kinh tế trong nông nghiệp
• 3.2. Những căn cứ để xác lập cơ cấu cây trồng - vật nuôi
• 3.3. Khái niệm về các chỉ tiêu để xác định hiệu quả kinh tế
• 3.4. Phương pháp đo lường phân phối trong thu nhập
• 3.5. Phương pháp phân tích SWOT
• 3.6. Phương pháp nghiên cứu
• 3.7. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.8. Phương pháp phân tích số liệu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thực trạng sản xuất nông nghiệp
• 4.2. Thực trạng sản xuất nông nghiệp tại xã Tân Nhựt
• 4.3. Kết quả nghiên cứu nông hộ
• 4.4. Định hướng sản xuất nông nghiệp tại xã
• 4.5. Xu hướng phát triển và khả năng du nhập của các cây trồng vật nuôi
• 4.6. Phân tích ma trận SWOT xã Tân Nhựt
• 4.7. Định hướng phát triển nông nghiệp xã
• 4.8. Giải pháp về vốn
• 4.9. Giải pháp về thị trường
• 4.10. Giải pháp về cơ sở hạ tầng
• 4.11. Giải pháp về kỹ thuật
• 4.12. Giải pháp về thông tin sản xuất nông nghiệp
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• 5.1. Đề nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Toàn cảnh định hướng sản xuất nông nghiệp xã Tân Nhựt

Xã Tân Nhựt, huyện Bình Chánh, là một địa phương có truyền thống nông nghiệp lâu đời và sở hữu quỹ đất rộng lớn, chiếm gần 10% diện tích toàn huyện. Đây là một lợi thế quan trọng trong bối cảnh TP.HCM đang hướng tới phát triển nông nghiệp đô thị. Tuy nhiên, thực trạng sản xuất tại đây vẫn còn nhiều bất cập, chủ yếu là độc canh cây lúa với hiệu quả kinh tế thấp. Do đó, việc xây dựng một định hướng sản xuất nông nghiệp rõ ràng, phù hợp với quy hoạch nông nghiệp Bình Chánh là yêu cầu cấp thiết để nâng cao thu nhập cho người dân và phát triển bền vững. Đề tài nghiên cứu của Đỗ Thị Hồng Nga (2007) đã cung cấp một nền tảng dữ liệu quan trọng để phân tích và đề xuất các giải pháp chiến lược.

1.1. Phân tích tiềm năng nông nghiệp Bình Chánh tại xã Tân Nhựt

Xã Tân Nhựt sở hữu tiềm năng nông nghiệp Bình Chánh rất lớn nhờ các yếu tố thuận lợi. Vị trí địa lý gần các trung tâm tiêu thụ lớn của TP.HCM và Chợ đầu mối Bình Điền tạo điều kiện thuận lợi cho việc lưu thông và buôn bán nông sản. Đất đai của xã chủ yếu là đất phù sa, tương đối màu mỡ, phù hợp với nhiều loại cây trồng, vật nuôi. Hơn nữa, với xu hướng phát triển du lịch sinh thái gắn liền với các di tích lịch sử như Láng Le - Bàu Cò, nông nghiệp tại Tân Nhựt còn có cơ hội phát triển các mô hình kinh tế vườn, cung cấp sản phẩm tại chỗ cho du khách, tạo ra một chuỗi giá trị nông sản mới. Những yếu tố này là nền tảng vững chắc cho việc thực hiện các mô hình kinh tế nông nghiệp hiệu quả trong tương lai.

1.2. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp xã Tân Nhựt hiện nay

Theo thống kê trong tài liệu nghiên cứu, diện tích đất nông nghiệp xã Tân Nhựt chiếm tỷ lệ rất cao, lên đến 82,54% diện tích tự nhiên. Tuy nhiên, cơ cấu sử dụng đất lại mất cân đối nghiêm trọng. Đất trồng lúa chiếm đến 1.413 ha (năm 2005), tương đương 74% tổng diện tích đất nông nghiệp, nhưng hiệu quả kinh tế mang lại rất thấp. Lợi nhuận trung bình từ 1 ha lúa chỉ đạt khoảng 13 triệu đồng/năm. Trong khi đó, diện tích dành cho rau màu, chăn nuôi và thủy sản còn hạn chế, sản xuất mang tính manh mún, tự phát. Điều này cho thấy sự cấp thiết phải chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi để tối ưu hóa giá trị trên từng đơn vị diện tích đất.

II. Nhận diện thách thức trong sản xuất nông nghiệp xã Tân Nhựt

Mặc dù sở hữu nhiều tiềm năng, ngành nông nghiệp tại xã Tân Nhựt vẫn phải đối mặt với không ít khó khăn và thách thức. Những rào cản này không chỉ đến từ tập quán canh tác lạc hậu mà còn từ các yếu tố khách quan về hạ tầng và thị trường. Việc nhận diện chính xác các thách thức là bước đầu tiên để xây dựng các giải pháp khả thi, giúp người nông dân mạnh dạn đầu tư và phát triển sản xuất theo định hướng sản xuất nông nghiệp mới. Các vấn đề này đòi hỏi sự can thiệp đồng bộ từ chính quyền địa phương và sự thay đổi trong tư duy của chính người sản xuất.

2.1. Vấn đề chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi từ cây lúa

Thách thức lớn nhất chính là việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi từ thế độc canh cây lúa. Tập quán canh tác lúa đã ăn sâu vào tiềm thức người dân qua nhiều thế hệ. Theo khảo sát, nhiều hộ nông dân còn e ngại chuyển đổi do thiếu vốn, thiếu kiến thức kỹ thuật về các loại cây con mới và đặc biệt là lo ngại về rủi ro thị trường. Lực lượng lao động nông nghiệp chủ yếu là người lớn tuổi (77% trên 40 tuổi), việc tiếp thu ứng dụng khoa học kỹ thuật trong nông nghiệp còn hạn chế. Đây là một rào cản tâm lý và xã hội lớn cần được tháo gỡ thông qua các chính sách hỗ trợ nông dân cụ thể và hiệu quả.

2.2. Hạn chế về cơ sở hạ tầng và thị trường tiêu thụ nông sản

Cơ sở hạ tầng yếu kém là một trở ngại lớn. Hệ thống kênh mương nội đồng bị bồi lắng, gây khó khăn cho việc tưới tiêu, đặc biệt là trong mùa khô. Đường giao thông nông thôn nhỏ hẹp, xuống cấp làm tăng chi phí vận chuyển và ảnh hưởng đến chất lượng nông sản. Về thị trường tiêu thụ nông sản, hầu hết nông dân vẫn phụ thuộc vào thương lái, thường xuyên bị ép giá và không có hợp đồng bao tiêu ổn định. Sự thiếu vắng các hợp tác xã nông nghiệp Tân Nhựt hoạt động hiệu quả khiến người nông dân đơn độc trong cuộc cạnh tranh thị trường, khó xây dựng được thương hiệu cho sản phẩm nông nghiệp chủ lực.

III. Phương pháp định hướng nông nghiệp theo quy hoạch vùng

Để giải quyết các thách thức, định hướng sản xuất nông nghiệp tại xã Tân Nhựt phải dựa trên một phương pháp luận khoa học, bắt đầu từ việc quy hoạch chi tiết. Đề án của xã đã vạch ra lộ trình quy hoạch thành 6 vùng chức năng, mỗi vùng tập trung vào một thế mạnh riêng. Cách tiếp cận này giúp tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên đất đai, nguồn nước và lao động, đồng thời tạo ra các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô lớn. Đây là nền tảng để thu hút đầu tư và áp dụng các tiến bộ kỹ thuật, hướng tới một nền nông nghiệp hiện đại, chuyên môn hóa cao.

3.1. Phân vùng theo quy hoạch nông nghiệp Bình Chánh tại Tân Nhựt

Dựa trên quy hoạch nông nghiệp Bình Chánh, xã Tân Nhựt được định hướng phát triển thành các vùng chuyên canh. Cụ thể: Vùng rau màu tập trung tại Ấp 4, nơi có điều kiện đất đai và nguồn nước phù hợp. Vùng lúa đặc sản được quy hoạch tại khu Tam Giác (Ấp 1, 2, 3, 4) với hệ thống thủy lợi tốt. Vùng nuôi trồng thủy sản tập trung tại Ấp 3, giáp sông Vàm Cỏ Đông với nguồn nước dồi dào. Các vùng khác được định hướng phát triển nhà vườn, du lịch sinh thái. Việc phân vùng rõ ràng này giúp các chính sách hỗ trợ nông dân được triển khai đúng đối tượng và phát huy hiệu quả tối đa.

3.2. Vai trò của nông nghiệp công nghệ cao Tân Nhựt trong định hướng

Nông nghiệp công nghệ cao Tân Nhựt không chỉ là mục tiêu mà còn là công cụ quan trọng để thực hiện thành công định hướng này. Nó không chỉ giới hạn ở nhà kính, nhà lưới mà còn bao gồm việc áp dụng các giống cây con chất lượng cao, quy trình canh tác tiên tiến như VietGAP, và các mô hình kinh tế tuần hoàn. Ví dụ, việc sản xuất rau an toàn VietGAP tại vùng rau màu hay nuôi các giống cá có giá trị kinh tế cao tại vùng thủy sản đều là biểu hiện của nông nghiệp công nghệ cao. Hướng đi này giúp tạo ra sản phẩm chất lượng, an toàn, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.

IV. Top mô hình kinh tế nông nghiệp hiệu quả cho xã Tân Nhựt

Dựa trên kết quả phân tích hiệu quả kinh tế từ tài liệu nghiên cứu, có thể xác định các mô hình kinh tế nông nghiệp tiềm năng, mang lại lợi nhuận vượt trội so với trồng lúa. Các mô hình này không chỉ đa dạng hóa sản phẩm mà còn giúp nông dân tận dụng tối đa nguồn lực sẵn có như lao động và đất đai. Việc nhân rộng các mô hình thành công sẽ là động lực chính thúc đẩy quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi, tạo ra sự thay đổi đột phá về thu nhập và đời sống cho người dân địa phương.

4.1. Phát triển mô hình rau an toàn VietGAP và hoa kiểng cây cảnh

Mô hình trồng rau an toàn VietGAP cho thấy hiệu quả kinh tế cao hơn rõ rệt so với rau trồng theo phương pháp truyền thống. Mặc dù chi phí đầu tư ban đầu cho hệ thống tưới, màng phủ có thể cao hơn, nhưng lợi nhuận và thu nhập thu về lại lớn hơn nhờ năng suất ổn định và giá bán tốt, được thị trường ưa chuộng. Bên cạnh đó, với định hướng phát triển nông nghiệp đô thị, các mô hình trồng hoa kiểng, cây cảnh cũng là một hướng đi đầy triển vọng, phục vụ nhu cầu trang trí của người dân thành phố và các khu du lịch sinh thái đang hình thành. Đây là những sản phẩm nông nghiệp chủ lực cần được ưu tiên phát triển.

4.2. Chuyển đổi sang nuôi trồng thủy sản giá trị cao Cá Nàng Hai

Phân tích từ đề tài cho thấy, mô hình nuôi ghép cá Nàng Hai và cá sặc rằn mang lại hiệu quả kinh tế rất cao. Tỷ suất lợi nhuận trên chi phí (TSLN/CPSX) đạt 0.42, cao hơn so với nuôi cá tra (0.35) và cá rô phi (0.32). Cá Nàng Hai là loài cá bản địa, dễ nuôi, chịu phèn tốt, phù hợp với điều kiện của xã. Với chi phí đầu tư vừa phải nhưng lợi nhuận cao và có thị trường tiêu thụ rộng lớn (kể cả xuất khẩu), đây là mô hình lý tưởng cho vùng chuyên canh thủy sản tại Ấp 3, góp phần quan trọng vào việc nâng cao giá trị sản xuất toàn ngành nông nghiệp của xã.

4.3. Ứng dụng mô hình nông nghiệp tuần hoàn Bò Trùn quế

Mô hình chăn nuôi kết hợp Bò - Trùn quế là một ví dụ điển hình của nông nghiệp hữu cơ và kinh tế tuần hoàn. Thay vì chỉ bán phân bò với giá trị thấp, người dân có thể tận dụng để nuôi trùn quế. Theo phân tích, mô hình kết hợp này mang lại thu nhập cao hơn đáng kể so với nuôi bò đơn lẻ. Trùn quế không chỉ là nguồn thức ăn giàu đạm cho gia súc, gia cầm, thủy sản mà phân trùn còn là loại phân hữu cơ cao cấp cho vùng trồng rau. Mô hình này giúp giảm ô nhiễm môi trường, tăng thêm thu nhập và tạo ra một chu trình sản xuất khép kín, hướng tới phát triển bền vững.

V. Giải pháp thực thi định hướng sản xuất nông nghiệp thành công

Để các định hướng và mô hình trên trở thành hiện thực, cần có một hệ thống giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này phải giải quyết được những "nút thắt" cốt lõi về vốn, thị trường và công nghệ. Sự vào cuộc của chính quyền, các tổ chức khoa học và doanh nghiệp thông qua mô hình liên kết 4 nhà sẽ tạo ra một hệ sinh thái hỗ trợ, giúp người nông dân tự tin chuyển đổi và sản xuất hiệu quả. Thành công của định hướng sản xuất nông nghiệp tại Tân Nhựt phụ thuộc rất lớn vào việc triển khai hiệu quả các giải pháp này.

5.1. Tầm quan trọng của chính sách hỗ trợ nông dân và giải pháp vốn

Chính sách hỗ trợ nông dân đóng vai trò then chốt, đặc biệt là về vốn. Chương trình 105 của TP.HCM với cơ chế hỗ trợ lãi suất vay là một đòn bẩy tài chính quan trọng. Tuy nhiên, cần đảm bảo nguồn vốn này đến được với những hộ thực sự có nhu cầu chuyển đổi, kể cả các hộ quy mô nhỏ. Ngoài ra, việc thành lập các quỹ tín dụng nhân dân tại địa phương có thể tạo ra kênh tiếp cận vốn linh hoạt hơn. Giải pháp về vốn phải đi đôi với việc thẩm định phương án sản xuất kinh doanh khả thi để đảm bảo đồng vốn được sử dụng hiệu quả, tránh rủi ro.

5.2. Xây dựng chuỗi giá trị nông sản qua hợp tác xã nông nghiệp

Để giải quyết bài toán thị trường, việc thành lập và củng cố các hợp tác xã nông nghiệp Tân Nhựt là giải pháp sống còn. Hợp tác xã sẽ đóng vai trò cầu nối, ký kết các hợp đồng tiêu thụ với số lượng lớn, đảm bảo đầu ra ổn định cho xã viên. Thông qua đó, một chuỗi giá trị nông sản hoàn chỉnh sẽ được hình thành, từ khâu cung ứng vật tư đầu vào, tổ chức sản xuất theo quy trình chung, đến chế biến và tiêu thụ. Điều này không chỉ giúp nông dân thoát khỏi sự phụ thuộc vào thương lái mà còn nâng cao sức cạnh tranh và giá trị cho nông sản địa phương.

5.3. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật trong nông nghiệp

Tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật trong nông nghiệp là giải pháp nền tảng để nâng cao năng suất và chất lượng. Cần tổ chức thường xuyên các lớp tập huấn, hội thảo chuyển giao kỹ thuật về các mô hình mới như trồng rau an toàn VietGAP, kỹ thuật nuôi cá Nàng Hai, hay quy trình nuôi trùn quế. Sự phối hợp chặt chẽ giữa Trạm khuyến nông, các viện nghiên cứu và nông dân sẽ giúp các tiến bộ khoa học được áp dụng nhanh chóng vào thực tiễn, tạo ra những sản phẩm nông nghiệp có giá trị gia tăng cao.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp cử nhân ngành Phát triển nông thôn và Khuyến nông của tác giả Đỗ Thị Hồng Nga (Khoa Kinh tế, Trường Đại học Nông Lâm TP. Hồ Chí Minh, thực hiện năm 2007 dưới sự hướng dẫn của Th.S Trần Đình Lý) được thực hiện trong bối cảnh Việt Nam vừa chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào ngày 07/11/2006 (thành viên thứ 150). Sự kiện này mở ra cơ hội mở rộng thị trường và tiếp thu khoa học kỹ thuật nhưng cũng đặt ra thách thức lớn đối với khu vực nông nghiệp - nông thôn, nơi tập trung 80% dân số cả nước.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, cơ cấu kinh tế dịch vụ - công nghiệp - nông nghiệp khiến tỷ trọng nông - lâm - thủy sản năm 2005 chỉ chiếm 1,2% tổng sản phẩm trên địa bàn (2.090 tỷ đồng). Dù chiếm tỷ trọng nhỏ, khu vực nông thôn ngoại thành có diện tích rộng và lực lượng lao động lớn nhưng thu nhập bình quân còn thấp. Nhằm thu hẹp khoảng cách thu nhập giữa nông thôn và thành thị, UBND TP.HCM đã ban hành Quyết định số 105/2006/QĐ-UBND ngày 17/07/2006 triển khai "Chương trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp thành phố giai đoạn 2006 - 2010" (gọi tắt là Chương trình 105), thực hiện thí điểm tại 12 xã.

Xã Tân Nhựt, huyện Bình Chánh là một trong 12 xã điểm của Chương trình 105, đồng thời thuộc nhóm 20 xã nghèo nhất TP.HCM với diện tích đất trồng lúa cao nhất toàn huyện. Năm 2006, xã đã xây dựng định hướng quy hoạch không gian nông nghiệp thành 6 vùng chức năng. Tuy nhiên, 4 trong số 6 vùng này chưa có các phân tích kinh tế định lượng cụ thể về hiệu quả và khả năng phát triển của từng loại cây trồng, vật nuôi; hoạt động sản xuất của nông dân phần lớn còn mang tính tự phát.

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Xác định các loại cây trồng, vật nuôi có khả năng phát triển phù hợp với từng tiểu vùng quy hoạch tại xã Tân Nhựt, đạt hiệu quả kinh tế - xã hội cao và hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường.
2. Cung cấp luận cứ khoa học, số liệu phân tích và tài liệu tham khảo phục vụ công tác quy hoạch, điều hành của Chương trình 105 tại xã Tân Nhựt và huyện Bình Chánh.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động sản xuất nông nghiệp của các nông hộ tại xã Tân Nhựt và đặc trưng điều kiện tự nhiên - kinh tế của các tiểu vùng quy hoạch. Khóa luận không đi sâu đánh giá bản đồ quy hoạch tổng thể hay 2 vùng đã thuộc Đề án nông nghiệp sinh thái của huyện.
• Không gian nghiên cứu: Địa bàn xã Tân Nhựt, huyện Bình Chánh, TP.HCM kết hợp khảo sát, so sánh mô hình tại một số xã lân cận có điều kiện thủy lý hóa tương đồng (xã Tân Quý Tây, Phạm Văn Hai, Bình Lợi, Tân Kiên, Lê Minh Xuân).
• Thời gian nghiên cứu: Đề tài thực hiện từ ngày 10/03/2007 đến 20/07/2007, sử dụng chuỗi số liệu thống kê giai đoạn 2001 - 2006.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập khung phân tích kinh tế nông nghiệp kết hợp giữa lý thuyết kinh tế vi mô trong nông hộ, phương pháp đánh giá phân phối thu nhập và công cụ phân tích chiến lược.

Khung lý thuyết và chỉ tiêu kinh tế sử dụng

• Lý thuyết hiệu quả kinh tế trong nông nghiệp: Hiệu quả kinh tế được xác định qua tương quan giữa kết quả đầu ra và các khoản chi phí đầu vào (chi phí vật chất và chi phí lao động gồm lao động gia đình và lao động thuê ngoài).
  • $\text{Tổng chi phí (TCPSX)} = \text{Chi phí vật tư (CPVT)} + \text{Chi phí lao động (CPLĐ)}$
  • $\text{Tổng doanh thu (DT)} = \text{Tổng sản lượng} \times \text{Đơn giá bán}$
  • $\text{Lợi nhuận (LN)} = \text{Doanh thu} - \text{Tổng chi phí}$
  • $\text{Thu nhập (TN)} = \text{Lợi nhuận} + \text{Chi phí lao động nhà} = \text{Doanh thu} - (\text{Chi phí vật chất} + \text{Chi phí lao động thuê})$
• Hệ chỉ tiêu tỷ suất tài chính: Tỷ suất lợi nhuận trên chi phí sản xuất (TSLN/CPSX), tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu (TSLN/DT), tỷ suất thu nhập trên chi phí sản xuất (TSTN/CPSX), tỷ suất thu nhập trên doanh thu (TSTN/DT).
• Phương pháp đo lường bất bình đẳng thu nhập: Sử dụng mô hình Đường cong Lorenz và Hệ số Gini. Hệ số Gini được tính toán dựa trên công thức hình học của đồ thị Lorenz ($G = A / (A + B)$) và công thức giải tích của Amartya Sen (1973): $$G = 1 + \frac{1}{n} - \frac{2}{n^2 \cdot \bar{Y}} \sum_{i=1}^{n} (r_i \cdot Y_i)$$ (Trong đó: $n$ là cỡ mẫu, $r_i$ là thứ hạng giảm dần, $Y_i$ là thu nhập hộ thứ $i$, $\bar{Y}$ là thu nhập trung bình).
• Phân tích ma trận SWOT: Tổng hợp điểm mạnh (Strengths), điểm yếu (Weaknesses), cơ hội (Opportunities) và nguy cơ (Threats) trong sản xuất nông nghiệp tại địa bàn.
• Phân tích kịch bản 3 chiều: Đánh giá độ nhạy kinh tế của các đối tượng nuôi thủy sản (cá nàng hai, cá sặc rằn) theo 3 biến số: năng suất, giá bán và chi phí đầu vào.

Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu

• Thu thập dữ liệu sơ cấp: Khảo sát chọn mẫu ngẫu nhiên không lặp $n = 70$ nông hộ tại các ấp sản xuất nông nghiệp của xã Tân Nhựt theo công thức thống kê xác định dung lượng mẫu: $$n = \frac{n_0}{1 + \frac{n_0 - 1}{N}} \quad \text{với} \quad n_0 = \frac{t^2 \cdot p \cdot q}{d^2}$$ (Với $t = 1{,}96$, độ tin cậy $p = 0{,}95$, $q = 0{,}05$, sai số cho phép $d = 0{,}05$). Đồng thời tiến hành phỏng vấn sâu cán bộ nông nghiệp xã, lãnh đạo huyện và chuyên gia am hiểu địa phương.
• Thu thập dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ Niên giám thống kê huyện Bình Chánh (2001 - 2005), báo cáo của Ban thống kê xã Tân Nhựt, Đề án chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp xã Tân Nhựt, tài liệu Chương trình 105 của TP.HCM.
• Phương pháp xử lý số liệu: Thống kê mô tả, phân tích so sánh, tính toán các chỉ số kinh tế trên phần mềm Microsoft Excel và soạn thảo văn bản bằng Microsoft Word.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Đặt vấn đề

Chương mở đầu trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và chủ trương chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp đô thị của TP.HCM theo Chương trình 105. Nội dung xác định rõ lý do Tân Nhựt cần chuyển đổi sản xuất, xác lập mục tiêu nghiên cứu, giới hạn phạm vi không gian, thời gian và phác thảo cấu trúc tổng thể 5 chương của khóa luận.

Chương 2: Tổng quan về tài liệu nghiên cứu có liên quan

Chương 2 tổng hợp chính sách chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp thành phố giai đoạn 2006 - 2010 theo Quyết định số 105/2006/QĐ-UBND với các nhóm chính sách cốt lõi: hỗ trợ 100% lãi vay cải tạo đồng ruộng (tối đa 30 triệu đồng/ha), hỗ trợ lãi vay sản xuất (mức 6%/năm; hộ nghèo vay từ tổ chức tín dụng hỗ trợ 10%/năm, từ Quỹ Xóa đói giảm nghèo hỗ trợ 4%/năm), hỗ trợ lãi vay sản xuất giống chất lượng cao (100% lãi vay, thời hạn tối đa 5 năm).

Nội dung chương tổng hợp kết quả triển khai sau 9 tháng thực hiện Chương trình 105 tại xã Tân Nhựt (từ 10/2006 đến 07/2007):

• Thành lập Ban chỉ đạo và Tổ cố vấn (Quyết định 153/QĐ-UBND ngày 24/11/2006).
• Tổ chức tập huấn cho hơn 500 hộ, phát 400 tờ bướm tuyên truyền.
• Tiếp nhận 165 hộ đăng ký chuyển đổi diện tích 89,55 ha với tổng nhu cầu vốn vay hỗ trợ lãi suất là 5,47 tỷ đồng; đã lập phương án và chuyển huyện phê duyệt cho 32 hộ vay vốn (23 hộ cá, 6 hộ rau, 3 hộ cây ăn trái/chăn nuôi).

Bên cạnh đó, chương phân tích điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội của xã Tân Nhựt:

• Điều kiện tự nhiên: Tổng diện tích 2.344,07 ha; địa hình trũng thấp (cao độ 0,5 - 1 m), mạng lưới 36 sông rạch (sông Tân Bửu - Chợ Đệm, kênh Xáng Ngang, kênh C...); độ mặn xâm nhập kéo dài 4 tháng/năm; nguồn nước kênh C chịu nguy cơ ô nhiễm từ khu công nghiệp Lê Minh Xuân.
• Đặc điểm kinh tế - xã hội: Dân số năm 2005 là 15.702 người (mật độ 672 người/km², bằng 1/2 mức trung bình của huyện); 98,5% là dân tộc Kinh; tỷ lệ hộ nghèo chiếm 10% (368 hộ); 77,01% lao động nông nghiệp ở độ tuổi trên 40 (2.345 người trên 40 tuổi trong tổng số 3.045 lao động). Toàn xã chỉ có 2 cán bộ phụ trách nông nghiệp và thủy lợi.
• Quy hoạch không gian nông nghiệp: Bản đồ quy hoạch phân chia xã thành 6 vùng: Vùng rau màu, vùng lúa đặc sản, vùng xen canh lúa cao sản - màu - vườn, vùng thủy sản (tập trung ở Khu A, xa khu công nghiệp); Vùng dân cư - nhà vườn - lúa và Vùng quy hoạch công nghiệp/công trình (tập trung ở Khu B).

Khoản mục sử dụng đất nông nghiệp	Năm 2005 (ha)	Năm 2010 dự kiến (ha)	Biến động (ha)
Đất sản xuất nông nghiệp	1.774,88	1.390,00	-384,88
- Đất trồng lúa	1.423,89	800,00	-623,89
- Đất rau màu, cỏ	27,22	250,00	+222,78
- Đất cây lâu năm	323,77	340,00	+16,23
Đất nuôi trồng thủy sản	160,00	241,00	+81,00
Đất quy hoạch công trình, KCN, dân cư	0,00	285,37	+285,37
Tổng diện tích đất nông nghiệp	1.934,88	1.649,51	-285,37

Chương 3: Nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết cơ sở lý luận về hiệu quả kinh tế nông nghiệp, các tiêu chí và công thức xác định chi phí, doanh thu, lợi nhuận, thu nhập; phương pháp luận đo lường phân phối thu nhập qua Đường cong Lorenz và Hệ số Gini; nguyên tắc phân tích ma trận SWOT; kỹ thuật chọn mẫu ngẫu nhiên $n=70$ hộ và phương pháp xử lý số liệu bằng bảng tính Excel.

Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương 4 là phần nội dung thực nghiệm trọng tâm của khóa luận, gồm 3 khối phân tích lớn:

1. Thực trạng sản xuất nông nghiệp xã Tân Nhựt (2001 - 2005):

   • Cây lúa: Diện tích gieo trồng giảm từ 2.673 ha (2001) xuống 2.580 ha (2005). Năng suất lúa bình quân năm 2005 đạt 2,8 tấn/ha (vụ hè thu đạt 2,8 tấn/ha, vụ mùa đạt 3,25 tấn/ha), doanh thu bình quân chỉ đạt 16 - 18 triệu đồng/ha/năm.
   • Rau màu: Diện tích tăng nhanh từ 75 ha (2001) lên 154 ha (2005), tập trung nhiều nhất ở ấp 4; năng suất bình quân đạt trên 20 tấn/ha.
   • Chăn nuôi & Thủy sản: Đàn heo có 3.220 con, bò thịt 76 con, thỏ 22 con; diện tích thủy sản năm 2005 đạt 160 ha (tăng 90 ha so với năm 2004) với các đối tượng chủ yếu là cá tra, cá rô phi, cá nước ngọt.

2. Kết quả điều tra nông hộ ($n = 70$):

   • Phân tích cơ cấu kinh tế hộ: Nhóm hộ thuần lúa có mức thu nhập thấp và bấp bênh nhất; các hộ chuyển đổi sang mô hình lúa - rau, chuyên canh rau màu hoặc nuôi trồng thủy sản đạt mức thu nhập và tích lũy cao hơn rõ rệt.
   • Đo lường phân phối thu nhập: Tính toán Hệ số Gini của nhóm hộ điều tra và vẽ đường cong Lorenz, chỉ ra khoảng cách phân hóa thu nhập đang gia tăng giữa các nhóm hộ thuần nông độc canh lúa và các hộ đã tiếp cận vốn, kỹ thuật để chuyển đổi cây trồng, vật nuôi.
   • So sánh hiệu quả kinh tế giữa các đối tượng cây - con: Đánh giá chi tiết hiệu quả trên $1.000\text{ m}^2$ lúa, rau thường, ao cá, 1 đầu con bò/heo thịt, mô hình kết hợp bò - trùn quế tại xã Phạm Văn Hai, mô hình trồng 100 kg rau mầm và sản xuất rau an toàn (RAT) tại xã Tân Quý Tây.

Đối tượng sản xuất	Đơn vị tính	Tổng chi phí (đồng)	Tổng doanh thu (đồng)	Lợi nhuận (đồng)	Thu nhập (đồng)	TSLN/CPSX (lần)	TSTN/CPSX (lần)
Lúa cả năm	$1.000\text{ m}^2$/năm	1.350.000	1.820.000	470.000	850.000	0,35	0,63
Rau thường (bình quân)	$1.000\text{ m}^2$/vụ	3.200.000	6.800.000	3.600.000	4.500.000	1,12	1,41
Cá nuôi ao nước ngọt	$1.000\text{ m}^2$/vụ	12.500.000	21.000.000	8.500.000	10.200.000	0,68	0,82
Bò thịt (nuôi đơn)	1 con/chu kỳ	4.800.000	7.200.000	2.400.000	3.100.000	0,50	0,65
Bò kết hợp Trùn quế	1 con + $20\text{ m}^2$ trùn	5.400.000	10.800.000	5.400.000	6.500.000	1,00	1,20
Rau mầm	100 kg sản phẩm	1.450.000	3.500.000	2.050.000	2.450.000	1,41	1,69
Rau an toàn (RAT)	$1.000\text{ m}^2$/năm	14.200.000	32.500.000	18.300.000	22.100.000	1,29	1,56

(Ghi chú: Bảng tổng hợp các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật trích xuất từ dữ liệu khảo sát chương 4 của khóa luận).

3. Phân tích SWOT và Định hướng - Giải pháp:
   • Điểm mạnh: Đất đai phù hợp nhiều loại cây con; nguồn nước dồi dào; vị trí cận kề thị trường tiêu thụ lớn của TP.HCM.
   • Điểm yếu: 77% lao động lớn tuổi, trình độ kỹ thuật hạn chế; thiếu vốn đầu tư ban đầu; kênh mương bị bồi lắng, nguy cơ ô nhiễm từ KCN Lê Minh Xuân; tư thương chi phối đầu ra.
   • Cơ hội: Chính sách hỗ trợ lãi suất từ Chương trình 105; Đề án phát triển nông nghiệp sinh thái gắn với du lịch của huyện; nhu cầu nông sản an toàn của đô thị tăng cao.
   • Nguy cơ: Rủi ro dịch bệnh, biến động giá thị trường, tác động của quá trình đô thị hóa và ô nhiễm môi trường nước.
   • Định hướng không gian: Khu vực chuyên canh rau an toàn tại ấp 4; khu vực lúa đặc sản (Nàng Thơm, Tài Nguyên); khu vực nuôi trồng thủy sản tập trung (cá giống, cá thịt, cá nàng hai, cá sặc rằn); mô hình chăn nuôi bò thịt tận dụng phụ phẩm nuôi trùn quế; phát triển mô hình trồng rau mầm quy mô hộ gia đình.
   • 5 nhóm giải pháp: Vốn tín dụng, thị trường tiêu thụ, cơ sở hạ tầng thủy lợi - giao thông, khuyến nông - kỹ thuật, hệ thống thông tin sản xuất.

Chương 5: Kết luận và đề nghị

Tổng kết các phát hiện chính về thực trạng độc canh lúa kém hiệu quả và tiềm năng gia tăng thu nhập từ chuyển đổi cơ cấu sản xuất. Đưa ra các đề nghị cụ thể đối với Sở Nông nghiệp & PTNT, Trung tâm Khuyến nông, Chi cục Bảo vệ thực vật và UBND xã Tân Nhựt nhằm đẩy mạnh tiến độ Chương trình 105.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

1. Làm rõ bức tranh kinh tế nông nghiệp xã Tân Nhựt: Khóa luận chứng minh tình trạng độc canh cây lúa với 60,74% diện tích tự nhiên là nguyên nhân chính dẫn đến thu nhập thấp của nông dân (lợi nhuận lúa cả năm chỉ đạt 470.000 đồng/$1.000\text{ m}^2$, doanh thu bình quân 16 - 18 triệu đồng/ha).
2. Định lượng hiệu quả các mô hình chuyển đổi: Chứng minh tính ưu việt về mặt tài chính của các mô hình thay thế: trồng rau an toàn đạt lợi nhuận gấp 38 lần trồng lúa trên cùng đơn vị diện tích; mô hình kết hợp bò thịt - trùn quế nâng tỷ suất lợi nhuận/chi phí từ 0,50 lên 1,00; rau mầm có chu kỳ ngắn (5 - 7 ngày), tỷ suất lợi nhuận đạt 1,41 lần.
3. Phân tích độ nhạy của đối tượng thủy sản: Phân tích kịch bản 3 chiều đối với cá nàng hai và cá sặc rằn cho thấy đây là hai đối tượng có khả năng thích nghi tốt với nguồn nước địa phương và giữ vững hiệu quả kinh tế khi giá thị trường biến động trong biên độ $\pm 15%$.

Đóng góp thực tiễn và giải pháp đề xuất

• Đóng góp thông tin cho Chương trình 105: Cung cấp hệ thống dữ liệu kinh tế - kỹ thuật chi tiết giúp Ban chỉ đạo Chương trình 105 của xã và Phòng Kinh tế huyện Bình Chánh định hướng sản xuất cho 4 tiểu vùng quy hoạch chưa có dự án chi tiết.
• Hệ thống 5 nhóm giải pháp triển khai:
  • Giải pháp về vốn: Mở rộng cơ chế cho vay tín chấp thông qua các đoàn thể đối với 368 hộ nghèo không có tài sản thế chấp; đẩy nhanh thẩm định hồ sơ vay vốn hỗ trợ lãi suất theo Quyết định 105.
  • Giải pháp về thị trường: Thiết lập sơ đồ liên kết tiêu thụ sản phẩm, kết nối hợp tác xã/tổ hợp tác với chợ đầu mối Bình Điền và các công ty chế biến; hạn chế sự ép giá của tư thương độc quyền.
  • Giải pháp về cơ sở hạ tầng: Nạo vét hệ thống kênh nội đồng (kênh C, kênh Xáng Ngang); duy tu 25 tuyến đường giao thông liên ấp phục vụ vận chuyển nông sản; kiểm soát xả thải từ KCN Lê Minh Xuân.
  • Giải pháp về kỹ thuật: Chuyển giao quy trình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), cấp chứng nhận đủ điều kiện sản xuất rau an toàn tại ấp 4; hướng dẫn kỹ thuật nuôi trùn quế và ủ phân hữu cơ vi sinh.
  • Giải pháp về thông tin: Xây dựng chương trình truyền thanh nông nghiệp qua hệ thống loa phát thanh xã và lồng ghép phổ biến kỹ thuật trong các buổi sinh hoạt Hội Nông dân, Hội Phụ nữ.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Dung lượng mẫu khảo sát trực tiếp dừng lại ở mức $n = 70$ nông hộ do giới hạn về thời gian và kinh phí thực hiện khóa luận.
  • Chưa phân tích sâu 2 vùng quy hoạch thuộc Đề án du lịch sinh thái nông nghiệp ven sông Chợ Đệm do 2 vùng này đã được huyện quy hoạch theo đề án riêng.
  • Dữ liệu so sánh đối với mô hình rau an toàn và nuôi trùn quế phải thu thập thứ cấp từ các xã lân cận (Tân Quý Tây, Phạm Văn Hai) do tại xã Tân Nhựt các mô hình này chưa phát triển đại trà tại thời điểm nghiên cứu.
• Hướng nghiên cứu mở rộng:
  • Tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả kinh tế của 32 hộ nông dân đầu tiên được giải ngân vốn vay Chương trình 105 sau 1 - 2 chu kỳ sản xuất.
  • Nghiên cứu chuỗi giá trị và xây dựng thương hiệu nông sản đặc sản (lúa Nàng Thơm, cá giống) gắn với tuyến du lịch sinh thái dọc sông Chợ Đệm - chùa Phật Cô Đơn.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu có giá trị tham khảo chuyên môn đối với:

1. Sinh viên và học viên ngành Phát triển nông thôn, Kinh tế nông nghiệp, Khuyến nông: Cung cấp phương pháp luận mẫu về khảo sát nông hộ, cách thức ứng dụng công cụ Lorenz/Gini trong phân tích phân hóa thu nhập nông thôn và kỹ thuật phân tích ma trận SWOT cấp xã.
2. Cán bộ quản lý nông nghiệp cấp cơ sở (xã, huyện): Cung cấp tài liệu thực chứng về phương thức triển khai chính sách hỗ trợ lãi suất nông nghiệp đô thị (Quyết định 105/2006/QĐ-UBND) và quy trình thiết lập vùng chuyên canh rau an toàn, vùng nuôi thủy sản.
3. Các nhà nghiên cứu chính sách nông nghiệp đô thị: Cung cấp bộ dữ liệu lịch sử về quá trình chuyển dịch cơ cấu đất đai và lao động nông nghiệp vùng ven TP.HCM giai đoạn đầu gia nhập WTO (2006 - 2007).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Mục tiêu cốt lõi của Chương trình 105 tại xã Tân Nhựt là gì?

Chương trình 105 (theo Quyết định số 105/2006/QĐ-UBND của UBND TP.HCM) nhằm hỗ trợ lãi vay để nông dân cải tạo đồng ruộng, mua con giống, vật tư chuyển đổi diện tích đất trồng lúa năng suất thấp sang các loại cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế cao, hình thành nền nông nghiệp đô thị bền vững.

2. Vì sao việc trồng lúa tại xã Tân Nhựt giai đoạn 2001 - 2005 đạt hiệu quả kinh tế thấp?

Năng suất lúa bình quân chỉ đạt 2,8 - 3,25 tấn/ha/vụ (do ảnh hưởng của hạn hán, rầy nâu và ngập úng mùa mưa), giá bán thấp dao động từ 1.000 đến 2.000 đồng/kg. Lợi nhuận cả năm trên $1.000\text{ m}^2$ lúa chỉ đạt 470.000 đồng, doanh thu hàng năm chỉ đạt 16 - 18 triệu đồng/ha chưa trừ chi phí.

3. Đề tài đã khảo sát bao nhiêu hộ nông dân và bằng phương pháp nào?

Tác giả đã tiến hành điều tra chọn mẫu ngẫu nhiên không lặp đối với 70 nông hộ trên địa bàn các ấp của xã Tân Nhựt bằng bảng câu hỏi soạn sẵn, kết hợp phỏng vấn sâu cán bộ địa phương và xử lý số liệu trên phần mềm Excel.

4. Tỷ lệ lao động nông nghiệp lớn tuổi tại xã Tân Nhựt năm 2005 là bao nhiêu và ảnh hưởng thế nào đến sản xuất?

Theo Niên giám thống kê huyện Bình Chánh năm 2005, có 77,01% lao động nông nghiệp tại xã Tân Nhựt ở độ tuổi trên 40 (2.345 người). Lực lượng lao động lớn tuổi có nhiều kinh nghiệm truyền thống nhưng thường e ngại rủi ro và tiếp thu chậm các tiến bộ kỹ thuật mới.

5. Khóa luận đề xuất những đối tượng cây trồng, vật nuôi cụ thể nào cho xã Tân Nhựt?

Khóa luận đề xuất phát triển vùng rau an toàn tập trung tại ấp 4; phát triển mô hình trồng rau mầm quy mô hộ; luân canh lúa đặc sản (Nàng Thơm, Tài Nguyên); chăn nuôi bò thịt kết hợp nuôi trùn quế xử lý phân; và mở rộng nuôi thủy sản nước ngọt (cá rô phi, cá tra, cá nàng hai, cá sặc rằn).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đỗ Thị Hồng Nga đã phân tích toàn diện thực trạng kinh tế nông nghiệp xã Tân Nhựt trong giai đoạn đầu thực hiện Chương trình 105 của TP.HCM. Bằng phương pháp điều tra 70 nông hộ và phân tích định lượng chi phí - lợi nhuận, nghiên cứu chứng minh tính cấp thiết của việc chuyển đổi từ độc canh lúa năng suất thấp sang các mô hình rau an toàn, rau mầm, chăn nuôi kết hợp trùn quế và thủy sản. Các đề xuất về quy hoạch 6 vùng sản xuất cùng hệ thống giải pháp đồng bộ về vốn, kỹ thuật và thị trường cung cấp cơ sở thực tiễn vững chắc cho công tác quản lý nông nghiệp tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu Nêu các van dé tổng quát đề thực hiện đề tài như lí do, ý nghĩa, phạm vi, mục tiêu nghiên cứu. Chương 2: Tổng quan Mô tả về các tài liệu nghiên cứu có liên quan đến dé tài đã thực hiện và mô tả đặc trưng quan ở xã Tân Nhựt huyện Bình Chánh Thành phố Hồ Chí Minh. Chương 3: Nội dung và phương pháp nghiên cứu Trình bày chỉ tiết về các lý luận liên quan đến vấn đề nghiên cứu và giới thiệu các phương pháp nghiên cứu mà đề tài đã sử dụng để đạt được các mục tiêu nghiên cứu. Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận Các kết quả đạt được trong quá trình thực hiện đề tài, phân tích và thảo luận các kết quả trên.

Chương 5: Kết luận và đề nghị Tóm tat ngắn gọn các kết quả mà đề tài đã thực hiện được và rút ra ý nghĩa để làm cơ sở cho việc dé xuât các dé nghị liên quan. CHƯƠNG 2 TỎNG QUAN 2. Tống quan về tài liệu nghiên cứu có liên quan 2. Chính sách chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp TP giai đoạn 2006 - 2010 a) Mục đích của chính sách chuyến dịch cơ cấu nông nghiệp TP giai đoạn 2006 - 2010 Chính sách chuyển dịch cơ cầu nông nghiệp TP giai đoạn 2006 - 2010 được ban hành theo quyết định 105/2006/QD-UBND ngày 17/7/2006 của UBND TP.HCM- sau đây được gọi tắt là chương trình 105.

Chương trình 105 nhằm thực hiện chủ trương chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng hình thành nền nông nghiệp đô thị năng suất cao, sản xuất tập trung, phát triển bền vững. | b) Nội dung chương trình 105 - Hé trợ lãi vay cải tạo đồng ruộng. - Hỗ trợ lãi vay sản xuất, - Hỗ trợ lãi vay sản xuất giống. - Hỗ trợ xây dựng vùng nguyên liệu, cơ sở bảo quản, chế biến sản phẩm và có ký kết hợp đồng tiêu thụ sản phẩm.

Tình hình triển khai, thực hiện chương trình 105 tại xã a) Triển khai chương trình 105 tại xã Vào ngày 30 tháng 10 năm 2006 tại UBND xã Tân Nhựt đã dién ra “Hội Nghị Triển Khai Chương Trình Chuyển Đổi Cơ Cấu Sản Xuất Nông Nghiệp Tại Xã Tân Nhựt Giai Doan 2006 — 2010”. Tại Hội Nghị đã nêu lên sự cần thiết của việc chuyên đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi bao gồm các vấn đề sau: - Diện tích đất trồng lúa còn rất lớn nhưng hiệu quả không cao nên việc chuyên đổi từ trồng lúa năng suất thấp sang cây trồng vật nuôi hiệu quả hơn là điều cần thiết. - Xã có tiềm năng lớn về đất đai nhưng chưa khai thác hết hiệu quả nên đời sống người dân còn nhiều khó khăn. Việc chuyển đổi cơ cấu cây vật nuôi nhằm khai thác hiệu quả của đất góp phần xóa đói giảm nghèo là phù hợp thực tế.

- Triển khai kế hoạch chuyên đổi cơ cầu cây trồng vật nuôi là phù hợp với định hướng của huyện và thành phố. - Thu hút đầu tư và bố trí lại các loại cây trồng vật nuôi phù hợp với từng loại đất nhằm phát huy tiềm lực kinh tế, quỹ đất và nguồn lao động của địa phương. - Việc chuyến đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi nhằm hướng tới phát triển bền vững, tạo môi trường phát triển du lịch sinh thái để khai thác tối đa tiềm năng du lịch ở địa phương. b) Kết quả đạt được Sau 9 tháng thực hiện chương trình CDCCSXNN tại xã Tân Nhựt từ thang 10 năm 2006 đến tháng 7 năm 2007 đã đạt các kết quả sau: - Về công tác chỉ đạo và tổ chức bộ máy Đã phối hợp với các đơn vị và cá nhân liên quan, quyết định thành lập Ban Chỉ đạo Chương trình CDCCSXNN tại xã (quyết định số 153/QĐ-UBND ngày 24/ 11/2006), bao gồm ca Tổ Cố vấn và Tô giúp việc cho Ban Chi đạo.

- Tuyên truyền về chú trương và chính sách khuyến khích chuyển đỗi cơ cấu sản xuất nông nghiệp trong các hộ sản xuất nông nghiệp Tại Hội nghị triển khai, đã trình bày tóm tắt về chương trình và chính sách khuyến khích CDCCSXNN (Chương trình 105) nhằm tuyên truyền trong cán bộ - Đảng viên, công nhân viên, đoàn thể xã, nhân dân và các hộ nông dân trong xã. Triển khai tại các ấp: đã phối hợp với CC.PTNT, các phòng ban huyện Bình Chánh tổ chức nhiều lớp tập huấn chương trình 105, với hơn 500 hộ sản xuất nông nghiệp. Ngoài ra, đã phát 400 tờ bướm tuyên truyền về chương trình 105 cho các hộ sản xuất nông nghiệp. - Kết quả đạt được Đã triển khai đến các hộ sản xuất nông nghiệp tại xã đăng ký chuyển đổi từ đất trồng lúa năng suất thấp sang các loại cây trồng, vật nuôi có hiệu quả nhầm đanh gia’ sơ bô?nhu cầu chuyến đối cưà nông dân, với tổng số 165 hộ nông dan đăng ký chuyển 6 đổi, trên điện tích: 89,55 ha; tổng nhu cầu von vay của các hộ nông dân cân được hỗ trợ lãi suất theo chương trình 105 là: 5,47 ty?d6ng.

Đã lập phương án vay vốn và gới lên UBND huyện Bình Chánh xét cho 32 hộ đã chuyền đổi sản xuất được vay vốn để mở rộng quy mô sản xuất (23 hộ nuôi cá, 6 hộ trồng rau và 3 hộ trồng cây ăn trái, chăn nuôi). Đã lập đề án CDCCSXNN tai xã giai đoạn 2006 — 2010 bao gồm các nội dung: lập bảng kế hoạch sử dụng đất nông nghiệp tại xã đến năm 2010, bảng giá trị sản xuất ngành nông nghiệp 2005 — 2010, bản đồ quy hoạch vùng nông nghiệp xã đến 2010. Đã phối hợp với các ban ngành liên quan (Huyện, Sở du lịch, CC.PTNT, Dai học Kinh tế) lập “Đề án phát triển nông nghiệp sinh thái đô thị gắn với du lịch trong quá trình chuyển địch cơ cầu kinh tế tại huyện Bình Chánh” và xác định cây con hiệu quả cho 2/6 vùng trong xã (do 2 vùng này cũng nằm trong đề án) 2. Mục tiêu phát triển nông nghiệp xã giai đoạn 2006-2010 a) Kế hoạch sứ dụng đất nông nghiệp đến năm 2010 Bảng 2.

Kế Hoạch Sử Dụng Đất Nông Nghiệp đến Năm 2010 DVT: Ha Năm 2010 Loại Hình 2005 2006 2007 2008 2009 1. Đất nông nghiệp 193488 1907/77 1.1 Đất sản xuất NN 17706 1.390 Trong đó: - Đấttrồng lúa 141389 135250 126042 1137464 98417 800,00 - Rau mau, cổ 27,22 49,50 82,92 127,47 183,17 250,00 - Cây lâu năm 32040 330,54 33212 33422 336,85 340,00 1.2 Đất thủy sản 16000 16810 180,25 196,45 216,70 241,00 1. Đất quy hoạch 0 2711 6920 12628 198,33 285,37 Tổng diện tích NN 103488 1.88 Nguôn tin: Đề án CDCCSXNN của xã So với những xã khác trong huyện Bình Chánh thì xã Tân Nhựt là một xã thuần nông, ít bị ảnh hưởng bởi quá trình đô thị hoá để xây dựng các khu dân cư và khu công nghiệp. Do đó, diện tích đất sản xuất nông nghiệp đến năm 2010 tương đối én định.

Theo kế hoạch điều chỉnh quy hoach sử dụng đất nông nghiệp giai đoạn 2006 — 2010 của huyện Bình Chánh, đến năm 2010, diện tích đất nông nghiệp của xã Tân Nhựt giảm 285,37 ha, gồm: - Phát triển khu dân cư: 80 ha. - Đất dự kiến phát triển khu công nghiệp: 50 ha. - Đất quy hoạch các công trình dự án: 155,37 ha. Trong đất quy hoạch công trình đự án có 2 dự án lớn Thành phố đã phê duyệt chủ trương là: khu xử lý nước thải: 76 ha và khu văn hóa, bia tưởng niệm Tết Mậu Thân tại ấp 1 khoảng 11,7ha.

Diện tích đất trồng lúa chuyển đổi là 613,89 ha, trong đó diện tích chuyển đổi sang cây trồng vật nuôi khác là 328,52 ha, chiếm 58,40%. b) Giá trị sản xuất ngành nông nghiệp giai đoạn 2005 — 2010 Bang 2. Giá Tri San Xuất Ngành Nông Nghiệp Giai Doan 2005 — 2010 DVT: Triệu đồng_ 2005 2010 Khoản mục GISL Tỷ trong (%) GTSL Ty trong (%) Trong trot 38.818 100 Nguồn tin: Đề án CDCCSXNN của xã Hình 2. Giá Trị Sản Xuất Ngành Nông Nghiệp Năm 2005, 2010 Năm 2005 Năm 2010 18% 26% - 10% 25% BH Trồng trọt @ Chăn nuôi CO Thuỷ sản Trồng trọt @ Chăn nuôi O Thuy sản Theo hình 2.1 mặc dù tỷ trọng trồng trọt từ năm 2005 đến năm 2010 giảm đi 22,93% nhưng GTSL của trồng trọt vẫn chiếm tỷ trọng cao nhất so với chăn nuôi và thủy sản.

GTSL của chăn nuôi dự tính đến 2010 tăng lên 14,92% và thủy sản tăng lên 8%. Qua đó thấy rằng trong tương lai trồng trọt vẫn là lĩnh vực chủ đạo trong sản xuất nông nghiệp tại xã Tân Nhựt nhưng sẽ giảm dần tỷ trọng đóng góp vào GTSX nông nghiệp mà thay bằng lĩnh vực chăn nuôi và thủy sản. Căn cứ vào dự tính của xã về GTSX nông nghiệp được thể hiện qua bảng 2.2 thì GTSX ngành nông nghiệp tại xã từ năm 2005 đến 2010 theo dự tính tăng lên 80. Trong đó tăng cao nhất là chăn nuôi đến 28.

Tiếp đến giá trị trồng trọt tăng lên 27.133 triệu đồng và thủy sắn tăng 25. c) Ban đồ quy hoạch vùng nông nghiệp xã Tân Nhựt Hình 2. Bán Đồ Quy Hoạch Vùng Nông Nghiệp Xã Tân Nhựt | BAN DO QUY HOACH VUNG NONG NGHIEP A TAN NEUT NA LẺ DONE NUAN ) SATAN TAO ¿ XX TAN KIEN im x—r=m> EZZðl sang lan đạc nha =] Vie xem cạnh lúa cao >> =-. ĐỨE vuardeecu -nnn Ÿaớn - ma (EB Menea edu ea meate l Te wer tones Nguồn tin: Đề án CDCCSXNN của xã Theo ban đồ quy hoạch nông nghiệp xã đến năm 2010 thì ở xã sẽ chia ra làm 6 vùng với chức năng riêng biệt: - Vùng rau màu + vùng lúa đặc sản + vùng xen canh lúa cao sản - màu - vườn + vùng thủy sản: tập trung ở khu A — khu cách xa khu công nghiệp Lê Minh Xuân và các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm trong xã.

Trong tương lai khu A sẽ là khu chuyên sản xuất nông nghiệp xã. - Vùng dân cư — nhà vườn — lúa + Vùng quy hoạch: tập trung ở khu B - khu gần khu công nghiệp Lê Minh Xuân. Đến năm 2010 các xí nghiệp, cơ sở sản xuất, khu dan cư sẽ tập trung ở khu B vi nơi đây đã tập trung các công ty xí nghiệp có dân cư đông đúc, gần các đường giao thông liên xã. Hiện tại các vùng này đều sản xuất nông nghiệp là chủ yếu (riêng vùng quy hoạch thi chủ yếu là công nghiệp — dịch vụ tuy nhiên vẫn có một số tổ van sản xuất nông nghiệp).