Lý do chọn đề tài Đổi mới giáo dục là vấn đề cấp thiết, đặt lên hàng đầu. Hội nghị lần thứ 8 Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (khóa XI) đã thông qua nghị quyết số 29/NQ-TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Xu hướng đổi mới là chuyển từ mục tiêu chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học. Giáo dục hiện nay đòi hỏi học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học. Qua đó, giáo viên rèn luyện cho học sinh năng lực vận dụng kiến thức nhằm giải quyết các vấn đề trong học tập và thực tiễn. Xu thế toàn cầu hóa đòi hỏi nguồn nhân lực không chỉ được trang bị tốt về nền tảng tri thức mà còn được chuẩn bị những kỹ năng mềm thiết yếu. Học sinh hôm nay chính là nguồn nhân lực then chốt trong tương lai. Học sinh cần có bản lĩnh sống, kỹ năng sống, biết nhận thức về giá trị bản thân, giá trị cuộc sống và phấn đấu hoàn thiện mình. Tuy nhiên, một thực tế đang tồn tại là các trường hiện nay chỉ dạy chữ chưa chú trọng dạy người, chỉ chú trọng dạy lí thuyết mà chưa chú trọng thực hành. Học sinh còn thiếu khả năng thích ứng với cuộc sống trong khi xung quanh các em còn đầy rẫy những biến cố, những tệ nạn, những tác động tiêu cực sẵn sàng làm hoen mờ nhân cách, bào mòn ý chí và nghị lực các em. Ngữ văn là một môn học đem lại những giá trị cao đẹp. Môn văn không những giúp học sinh phát triển năng lực giao tiếp ở tất cả các hình thức: nghe, nói, đọc và viết mà còn góp phần hình thành và phát triển nhân cách con người. Thông qua những tác phẩm văn học trong nhà trường, học sinh sẽ phát triển năng lực thẩm mỹ và các kỹ năng khám phá bản thân, thấu hiểu giá trị nhân bản và thân phận của con người. Ngữ văn cũng giúp học sinh trở về với thực tiễn cuộc sống, rút ra nhiều bài học triết lí nhân sinh sâu sắc. Vì vậy rèn KNS thông qua từng giờ dạy học văn thật sự là một trong những hướng đi thiết thực, bổ ích và dễ thực hiện nhất nhằm cải tiến, nâng cao chất lượng giáo dục theo hướng giáo dục toàn diện, phát triển “trí – thể - mĩ” cho từng đối tượng học sinh. Truyện cổ tích là những tác phẩm tự sự dân gian, phản ánh ước mơ, khát vọng của người lao động thông qua các yếu tố kì ảo. Học truyện cổ tích, học sinh sẽ có thêm nhiều bài học làm người, nhiều chiêm nghiệm về cuộc sống, nhiều triết lí nhân sinh được rút ra. Chính vì thế, dạy học chú trọng phát triển kỹ năng sống cho học sinh qua truyện cổ tích là một phương pháp phù hợp và hiệu quả. Hơn nữa, “Tấm Cám” được đánh giá là một trong những truyện đặc sắc nhất của truyện cổ tích thần kỳ, vì thế việc chú trọng rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh trong tác phẩm này lại càng phát huy hiệu quả. Phương pháp này không chỉ giúp đổi mới phương pháp dạy học, tích cực hóa hoạt động của học sinh mà còn gắn dạy văn với 1 skkn thực tiễn cuộc sống, làm cho môn văn ngày càng gần gũi với học sinh, tạo cho học sinh có thêm nhiều kỹ năng mềm trong cuộc sống. Trong quá trình dạy học, tôi cũng đã vận dụng phương pháp dạy học theo hướng phát triển kỹ năng sống cho học sinh, tổ chức cho học sinh nhiều hoạt động để góp phần phát triển kỹ năng sống, phát triển phẩm chất và năng lực và đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Chính vì tất cả những điều đó, tôi xin trình bày đề tài Dạy học tác phẩm Tấm Cám theo hướng kết hợp rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh - Ngữ văn 10 . Đây là một đề tài mới, rất ít người quan tâm, đầu tư chu đáo. Đề tài này được áp dụng ở trường tôi và một số trường bạn, kết quả đạt được rất khả quan và phù hợp với mục tiêu giáo dục hiện nay. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Trong giới hạn phạm vi của đề tài, tôi tìm hiểu, nghiên cứu về lý luận và thực tiễn dạy học theo hướng phát triển kỹ năng sống. Tôi lấy tác phẩm “Tấm Cám” làm đối tượng nghiên cứu. Mục tiêu, nhiệm vụ - Đối với học sinh: Giúp học sinh tham gia nhiều hoạt động, tăng cường trải nghiệm để rèn luyện kỹ năng sống, phát huy tích cực, chủ động, sáng tạo trong giờ học. Đồng thời giúp học sinh có kỹ năng vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết các vấn đề nảy sinh trong học tập cũng như trong thực tiễn cuộc sống, có hứng thú trong học tập. - Đối với giáo viên: Thiết kế bài giảng sáng tạo, nâng cao hiệu quả bài học, luôn có ý thức thay đổi phương pháp dạy học, giúp tiếp thêm đam mê để thực hiện nhiệm vụ trồng người. Phương pháp nghiên cứu Đề tài sử dụng các nhóm phương pháp nghiên cứu sau: - Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Phân tích, tổng hợp, khái quát hóa tài liệu lý luận và các văn bản pháp quy về đổi mới giáo dục và dạy học theo hướng phát triển kỹ năng sống. - Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Quan sát, khảo sát, thực nghiệm, ứng dụng công nghệ thông tin, minh họa thông qua video, tổng hợp… V. Thời gian thực hiện - Hình thành ý tưởng: năm học 2019- 2020 - Năm học 2020 – 2021, chúng tôi tiến hành thử nghiệm phương pháp dạy học theo hướng kết hợp rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh qua văn bản “Tấm Cám” ở một số lớp và một số trường trên địa bàn của huyện Thanh Chương. Cơ sở của đề tài 1. Kỹ năng Hiện nay, có nhiều quan niệm khác nhau về kỹ năng, ở mỗi quan niệm là cách nhìn khác nhau của các tác giả trong và ngoài nước. Trong từ điển Từ và ngữ Hán Việt, Nguyễn Lân (1989) đã giải thích "kỹ năng là khả năng ứng dụng tri thức khoa học vào thực tiễn"[37, Tr. Theo từ điển Giáo dục học "kỹ năng là khả năng thực hiện đúng hành động, hoạt động phù hợp với những mục tiêu và điều kiện cụ thể để tiến hành hành động ấy, cho dù là hành động cụ thể hay hành động trí tuệ" [ 56, Tr. Tác giả Huỳnh Văn Sơn cho rằng "kỹ năng là khả năng thực hiện có kết quả một hành động nào đó bằng cách vận dụng những tri thức, những kinh nghiệm đã có để có thể hành động phù hợp với những điệu kiện cho phép"[57, tr. Từ các khái niệm kỹ năng trên, có thể thấy đó là minh chứng cho sự sinh động về các cách hiểu khác nhau của các tác giả. Dù hiểu theo góc độ nào thì kỹ năng cũng chính là khả năng thực hiện những thao tác được hình thành và củng cố qua quá trình thực hành và trải nghiệm của bản thân. Kỹ năng chính là công cụ để gia tăng giá trị cho kiến thức bản thân, giúp con người làm việc có kế hoạch, tổ chức, chuyên nghiệp và hiệu quả. Kỹ năng là khả năng thực hiện một công việc nhất định, trong hoàn cảnh điều kiện nhất định và đạt chỉ tiêu nhất định. Kỹ năng sống Về kỹ năng sống cũng có nhiều cách định nghĩa khác nhau. Tổ chức y tế thế giới WHO (1993) cho rằng: “KNS là khả năng để có hành vi thích ứng (adaptive) và tích cực (positive) giúp các cá nhân có thể ứng xử hiệu quả trước các nhu cầu và thách thức của cuộc sống hàng ngày”. Theo quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc, UNICEF (1995):“KNS là cách tiếp cận giúp thay đổi hoặc hình thành hành vi mới. Trong đó quan tâm tới sự cân bằng về tiếp thu kiến thức, hình thành thái độ và kỹ năng”[8, tr. Theo tổ chức văn hóa, khoa học và giáo dục Liên hợp quốc UNESCO (2003) quan niệm: “KNS là năng lực cá nhân để thực hiện đầy đủ các chức năng và tham gia vào cuộc sống hàng ngày. Đó là khả năng làm chủ hành vi và sự thay đổi của mình phù hợp với tư cách ứng xử tích cực giúp con người có thể kiểm soát, quản lí có hiệu quả các nhu cầu và những thách thức thức hàng ngày” [8, Tr. 3 skkn Theo nhóm biên soạn tài liệu giáo dục KNS của Vụ giáo dục thể chất, tác giả Nguyễn Võ Kì Anh cho rằng: “KNS là khả năng có được những hành vi thích nghi và tích cực, cho phép chúng ta xử trí một cách hiệu quả các đòi hỏi và thử thách của cuộc sống thường ngày" [8, tr. Kỹ năng sống bao gồm một loạt các kỹ năng cụ thể, cần thiết cho cuộc sống hàng ngày của con người. Bản chất của kỹ năng sống là kỹ năng tự quản lý bản thân và kỹ năng xã hội cần thiết để cá nhân tự lực trong cuộc sống, học tập và làm việc hiệu quả. Nói cách khác, kỹ năng sống là khả năng làm chủ bản thân của mỗi con người, khả năng ứng xử phù hợp với những người khác và với xã hội, khả năng ứng phó trước các tình huống của cuộc sống. Việc giáo dục kỹ năng sống góp phần giải quyết tình trạng học sinh thụ động, không biết ứng phó trong những hoàn cảnh nguy cấp, không biết cách tự bảo vệ bản thân trước nguy hiểm, thậm chí không biết cách tìm kiếm sự giúp đỡ. Bên cạnh đó, các bài học về kỹ năng sống sẽ giúp học sinh hình thành những kỹ năng tâm lý - xã hội cơ bản giúp cho cá nhân tồn tại và thích ứng trong cuộc sống. Đó là những kỹ năng chúng ta phải biết để có được sự điều chỉnh, ứng xử phù hợp với những thay đổi diễn ra hằng ngày, hàng giờ. Qua học tập và rèn luyện các kỹ năng sống, các em sẽ cảm nhận, thấu hiểu và trân trọng những giá trị căn bản của cuộc sống, giúp các em vững vàng và thành công trong tương lai. Cơ sở thực tiễn Hiện nay, nền giáo dục nước ta đang từng bước đổi mới. Người giáo viên phải tìm phương pháp để giúp học sinh phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng vào giải quyết các vấn đề trong học tập và thực tiễn. Đổi mới phương pháp dạy học nhằm chú trọng phát triển kỹ năng, phẩm chất, năng lực của học sinh là phương hướng phù hợp với yêu cầu của thời đại đổi mới đất nước. Việc đổi mới giáo dục dựa trên những đường lối, quan điểm chỉ đạo giáo dục của nhà nước.
Dạy Học Tác Phẩm Tấm Cám Kết Hợp Rèn Luyện Kỹ Năng Sống Cho Học Sinh Ngữ Văn 10
Chuyên khảo giáo dục phân tích Skkn dạy học tác phẩm tấm cám theo hướng kết hợp rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh ngữ văn 10, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng
Phí lưu trữ
30 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Trường học: Trường Trung Học Phổ Thông
Chuyên ngành: Ngữ Văn
Đề tài: Dạy Tác Phẩm Tấm Cám Kết Hợp Rèn Luyện Kỹ Năng Sống Cho Học Sinh Ngữ Văn 10
Loại tài liệu: Đề Tài
Năm xuất bản: 2020-2021
Địa điểm: Thanh Chương
Bài viết "Dạy Tác Phẩm Tấm Cám Kết Hợp Rèn Luyện Kỹ Năng Sống Cho Học Sinh Ngữ Văn 10" khám phá cách thức giảng dạy tác phẩm văn học nổi tiếng "Tấm Cám" không chỉ nhằm nâng cao kiến thức văn học cho học sinh lớp 10 mà còn kết hợp rèn luyện các kỹ năng sống cần thiết. Bài viết nhấn mạnh tầm quan trọng của việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực, giúp học sinh phát triển tư duy phản biện, khả năng giao tiếp và kỹ năng giải quyết vấn đề thông qua việc phân tích và thảo luận về các nhân vật và tình huống trong tác phẩm.
Để mở rộng thêm kiến thức về các phương pháp dạy học hiệu quả, bạn có thể tham khảo bài viết "Luận văn thạc sĩ giáo dục học xây dựng và tổ chức dạy học tích hợp chủ đề nước theo hướng phát triển năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn của học sinh lớp 10 trung học phổ thông", nơi cung cấp cái nhìn sâu sắc về việc tích hợp các chủ đề trong giảng dạy. Ngoài ra, bài viết "Luận án tiến sĩ xây dựng và sử dụng phim học tập trong dạy học phần cơ học vật lí 10 nhằm bồi dưỡng năng lực giải quyết vấn đề của học sinh" cũng sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về việc sử dụng công nghệ trong giảng dạy để nâng cao hiệu quả học tập. Cuối cùng, bài viết "Luận án tiến sĩ thiết kế tình huống dạy học hiệu quả môn toán ở tiểu học" sẽ mang đến những phương pháp thiết kế tình huống học tập sáng tạo, có thể áp dụng cho nhiều môn học khác nhau. Những tài liệu này sẽ giúp bạn mở rộng kiến thức và cải thiện kỹ năng giảng dạy của mình.
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ