Luận văn thạc sĩ quản lý tài nguyên và môi trường phân tích đánh giá tác động và đề xuất biện pháp giảm thiểu ảnh hưởng của hoạt động nạo vét thông luồng vũng tàu thị vải trên địa bàn tỉnh bà rịa vũng tàu

Luận văn thạc sĩ môi trường nghiên cứu quản lý tài nguyên và môi trường phân tích đánh giá tác động và đề xuất biện pháp giảm thiểu ảnh, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Nguyen Thi Phuong
• Người hướng dẫn: GS. Bùi Cách Tuyến
• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Quản lý Tài nguyên và Môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Tác Động và Biện Pháp Giảm Thiểu Hoạt Động Nạo Vét Thông Luồng Vũng Tàu - Thị Vải
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Tổng quan về hệ thống luồng hàng hải công cộng và hoạt động nạo vét thông luồng
• 1.2. Một số khái niệm liên quan
• 1.3. Tổng quan về hệ thống luồng hàng hải công cộng ở Việt Nam và hiện trạng khai thác luồng hàng hải Vũng Tàu — Thị Vải
• 1.4. Tổng quan về hoạt động nạo vét và các vấn đề môi trường liên quan
• 1.5. Tổng quan về một số công trình liên quan, đề tài nghiên cứu và thực tế đã thực hiện
• 1.6. Tổng quan về khu vực nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đánh giá các yếu tố về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, hệ thống giao thông hàng hải tại khu vực Nam Bộ nói chung và tỉnh Bà Rịa — Vũng Tàu nói riêng
• 2.2. Đánh giá thực trạng công tác nạo vét thông luồng Vũng Tàu — Thị Vải trong 05 năm gần đây
• 2.3. Đánh giá các tác động của hoạt động nạo vét thông luồng Vũng Tàu - Thị Vải và hoạt động đồ vật chất nạo vét
• 2.4. Đề xuất biện pháp giảm thiểu các tác động của hoạt động nạo vét thông luồng Vũng Tàu - Thị Vải và hoạt động đồ vật chất nạo vét
• 2.5. Phương pháp thu thập và tổng hợp tài liệu
• 2.6. Phương pháp điều tra, khảo sát thực địa và lấy mẫu môi trường
• 2.7. Phương pháp điều tra xã hội học
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Hiện trạng hoạt động nạo vét và công tác quản lý, giám sát hoạt động nạo vét thông luồng
• 3.2. Hiện trạng hoạt động nạo vét thông luồng Vũng Tàu — Thị Vải
• 3.3. Thực trạng công tác quản lý hoạt động nạo vét tuyến luồng Vũng Tàu — Thị Vải
• 3.4. Phân tích, đánh giá tác động của hoạt động nạo vét thông luồng Vũng Tàu — Thị Vải
• 3.5. Hiện trạng môi trường khu vực luồng Vũng Tàu — Thị Vải
• 3.6. Ảnh hưởng của hoạt động nạo vét thông luồng Vũng Tàu — Thị Vải trên địa bàn tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
• 3.7. Đánh giá chung về ảnh hưởng của hoạt động nạo vét tuyến luồng Vũng Tàu — Thị Vải
• 3.8. Thực trạng tổ chức quản lý và khai thác tuyến luồng Vũng Tàu — Thị Vải
• 3.9. Đề xuất biện pháp giảm thiểu tác động của hoạt động nạo vét thông luồng Vũng Tàu — Thị Vải trên địa bàn tỉnh Bà Rịa — Vũng Tàu
• 3.9.1. Biện pháp giảm thiểu tác động đến môi trường nước
• 3.9.2. Biện pháp giảm thiểu tác động đến sạt lở
• 3.9.3. Biện pháp giảm thiểu tác động đến giao thông thủy
• 3.9.4. Biện pháp giảm thiểu tác động đến an sinh - xã hội
• 3.9.5. Đánh giá chung về mức độ cần thiết và đồng thuận với các biện pháp giảm thiểu tác động của hoạt động nạo vét thông luồng Vũng Tàu — Thị Vải
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH SÁCH CÁC HÌNH
• DANH SÁCH CÁC BẢNG

Tóm tắt

I. Tổng Quan Cấp Thiết Nạo Vét Luồng Vũng Tàu Thị Vải

Tuyến luồng hàng hải Vũng Tàu – Thị Vải đóng vai trò huyết mạch trong hệ thống cảng biển Việt Nam. Theo Quyết định số 1579/QĐ-TTg, đến năm 2030, hàng hóa thông qua đạt 461-540 triệu tấn. Lưu lượng tàu biển cao, khoảng 19.500 lượt/năm, sản lượng hàng hóa 110 triệu tấn/năm. Tuy nhiên, sa bồi tự nhiên gây khó khăn cho việc duy trì độ sâu luồng. Do đó, việc nạo vét duy tu là cần thiết. Dù vậy, hoạt động nạo vét có thể tác động đến môi trường, đòi hỏi nghiên cứu kỹ lưỡng để phát triển bền vững. Đề tài “Phân tích đánh giá tác động và đề xuất biện pháp giảm thiểu ảnh hưởng của hoạt động nạo vét thông luồng Vũng Tàu - Thị Vải trên địa bàn tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu” ra đời từ nhu cầu này.

1.1. Tầm Quan Trọng của Tuyến Luồng Vũng Tàu Thị Vải

Tuyến luồng Vũng Tàu – Thị Vải là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất khu vực Đông Nam Bộ. Nó phục vụ tàu trọng tải lớn (80.000 DWT). Mỗi năm, có hàng ngàn lượt tàu vào/ra các cảng Cái Mép - Thị Vải, Phú Mỹ, Mỹ Xuân. Con số này cho thấy vai trò quan trọng của luồng trong việc phát triển kinh tế khu vực.

1.2. Sự Cần Thiết của Nạo Vét Duy Tu Luồng Hàng Hải

Do yếu tố thủy động lực học và hoạt động giao thông, sa bồi diễn ra liên tục. Để đảm bảo an toàn giao thông, nạo vét duy tu là hoạt động thường niên, sử dụng vốn ngân sách. Việc nạo vét giúp duy trì chuẩn tắc luồng, tạo điều kiện cho tàu thuyền hoạt động hiệu quả.

II. Vấn Đề Môi Trường Nổi Cộm Khi Nạo Vét Vũng Tàu Thị Vải

Hoạt động nạo vét thông luồng mang lại lợi ích kinh tế, nhưng đồng thời tiềm ẩn rủi ro tác động đến môi trường. Thay đổi môi trường tự nhiên và môi trường kinh tế - xã hội là điều không thể tránh khỏi. Cần thiết phải có nghiên cứu sâu rộng về ảnh hưởng môi trường do nạo vét luồng lạch. Nghiên cứu này sẽ góp phần vào phát triển bền vững khu vực.

2.1. Các Tác Động Tiêu Cực Đến Môi Trường Nước

Hoạt động nạo vét có thể làm tăng độ đục của nước. Điều này ảnh hưởng đến hệ sinh thái dưới nước. Ngoài ra, việc xả thải bùn đất nạo vét cũng có thể gây ô nhiễm nguồn nước.

2.2. Nguy Cơ Sạt Lở Bờ Sông và Ảnh Hưởng Đến Hệ Sinh Thái

Nạo vét luồng lạch có thể làm thay đổi dòng chảy. Thay đổi này có thể gây ra sạt lở bờ sông. Sạt lở không chỉ ảnh hưởng đến đất đai mà còn tác động đến hệ sinh thái ven sông. Nghiên cứu cần đánh giá nguy cơ này để đưa ra giải pháp phù hợp.

III. Phương Pháp Đánh Giá Tác Động Nạo Vét Luồng Hàng Hải

Đề tài sử dụng kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu để đánh giá tác động. Các phương pháp bao gồm: thu thập và tổng hợp tài liệu, điều tra khảo sát thực địa và lấy mẫu môi trường, phương pháp chuyên gia, phương pháp thống kê và phương pháp điều tra xã hội học. Các phương pháp này hỗ trợ lẫn nhau để đưa ra đánh giá toàn diện và khách quan.

3.1. Thu Thập và Tổng Hợp Dữ Liệu Liên Quan

Việc thu thập các báo cáo, tài liệu khoa học và quy định pháp luật có liên quan giúp nắm bắt tổng quan về vấn đề. Việc tổng hợp thông tin giúp xác định các yếu tố cần đánh giá.

3.2. Khảo Sát Thực Địa Lấy Mẫu Môi Trường

Khảo sát thực địa giúp quan sát trực tiếp hiện trạng khu vực. Lấy mẫu môi trường (nước, trầm tích) để phân tích chất lượng. Kết quả phân tích cung cấp dữ liệu quan trọng để đánh giá tác động của nạo vét.

3.3. Tham Vấn Chuyên Gia và Điều Tra Xã Hội Học

Ý kiến của các chuyên gia giúp đánh giá tác động một cách chuyên sâu. Điều tra xã hội học giúp thu thập ý kiến của cộng đồng dân cư chịu ảnh hưởng. Kết quả này cung cấp thông tin về tác động kinh tế - xã hội.

IV. Thực Trạng Đánh Giá Tác Động Nạo Vét Vũng Tàu Thị Vải

Nghiên cứu đã đánh giá hiện trạng hoạt động nạo vét thông luồng Vũng Tàu – Thị Vải trong 5 năm gần đây. Đánh giá các tác động đến môi trường nước, sạt lở đường bờ, giao thông thủy và an sinh xã hội. Mục tiêu là đưa ra bức tranh toàn diện về ảnh hưởng của nạo vét.

4.1. Đánh Giá Hiện Trạng Nạo Vét Thông Luồng 5 Năm Gần Nhất

Nghiên cứu tập trung vào khối lượng nạo vét, vị trí nạo vét và phương pháp nạo vét được sử dụng. Dữ liệu này cung cấp thông tin cơ sở để phân tích tác động.

4.2. Phân Tích Tác Động Đến Môi Trường và Kinh Tế Xã Hội

Đánh giá mức độ ảnh hưởng đến chất lượng nước, nguy cơ sạt lở và tác động đến hoạt động giao thông thủy. Phân tích cả tác động đến đời sống và sinh kế của cộng đồng dân cư.

V. Biện Pháp Giảm Thiểu Tác Động Nạo Vét Luồng Hàng Hải

Nghiên cứu đề xuất các biện pháp giảm thiểu tác động của hoạt động nạo vét. Các biện pháp tập trung vào giảm thiểu ô nhiễm nước, hạn chế sạt lở, đảm bảo an toàn giao thông và bảo vệ an sinh xã hội. Đề xuất này hướng đến nạo vét bền vững.

5.1. Các Giải Pháp Giảm Thiểu Ô Nhiễm Môi Trường Nước

Sử dụng công nghệ nạo vét hiện đại, hạn chế xả thải trực tiếp ra môi trường. Xây dựng hệ thống xử lý nước thải trước khi xả thải. Giám sát chặt chẽ chất lượng nước trong quá trình nạo vét.

5.2. Biện Pháp Hạn Chế Sạt Lở Bờ Sông

Xây dựng kè bảo vệ bờ. Trồng cây chắn sóng. Nạo vét theo phương pháp ít gây xáo trộn dòng chảy. Thường xuyên kiểm tra và gia cố bờ sông.

5.3. Đảm Bảo An Toàn Giao Thông Thủy

Thông báo thời gian nạo vét cho tàu thuyền. Lắp đặt phao tiêu, biển báo. Điều tiết giao thông hợp lý. Phối hợp chặt chẽ giữa đơn vị nạo vét và cơ quan quản lý giao thông.

VI. Kết Luận Kiến Nghị Cho Nạo Vét Luồng Bền Vững

Đề tài đã đánh giá toàn diện tác động của hoạt động nạo vét thông luồng Vũng Tàu – Thị Vải. Các biện pháp giảm thiểu được đề xuất có tính khả thi và hiệu quả. Kiến nghị các cơ quan quản lý áp dụng các biện pháp này để đảm bảo nạo vét bền vững, góp phần vào phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu Chính

Nhấn mạnh lại các phát hiện quan trọng về tác động của nạo vét. Tóm tắt các biện pháp giảm thiểu hiệu quả nhất.

6.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Quản Lý và Giám Sát

Kiến nghị xây dựng quy trình quản lý chặt chẽ hoạt động nạo vét. Tăng cường giám sát chất lượng môi trường trong và sau quá trình nạo vét. Thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng vào quá trình giám sát.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tuyến luồng hàng hải Vũng Tàu - Thị Vải là một trong những tuyến luồng quan trọng nhất của khu vực Đông Nam Bộ, thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, với chiều dài khoảng 50,5 km và lưu lượng tàu trung bình hàng năm đạt trên 19.500 lượt tàu, vận chuyển khoảng 110 triệu tấn hàng hóa. Hoạt động nạo vét duy tu luồng nhằm duy trì độ sâu thiết kế từ -7,2 m đến -14,0 m, đảm bảo an toàn giao thông thủy và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, hoạt động này cũng gây ra nhiều tác động tiêu cực đến môi trường nước, bờ biển, giao thông thủy và đời sống xã hội trong khu vực.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá hiện trạng hoạt động nạo vét thông luồng Vũng Tàu - Thị Vải, phân tích các tác động môi trường và xã hội liên quan, từ đó đề xuất các biện pháp giảm thiểu ảnh hưởng tiêu cực nhằm phát triển bền vững. Nghiên cứu được thực hiện trong phạm vi thị xã Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, từ tháng 5/2022 đến tháng 3/2023. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản lý và hoạch định chính sách trong việc quản lý tài nguyên nước, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế vùng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết tác động môi trường: Định nghĩa tác động môi trường là sự thay đổi rõ rệt trong các thành phần vật lý, sinh học và kinh tế - xã hội do hoạt động của con người gây ra. Tác động được phân loại thành tác động trực tiếp và gián tiếp, giúp phân tích cụ thể các ảnh hưởng của hoạt động nạo vét.

• Mô hình quản lý tài nguyên và môi trường bền vững: Tập trung vào việc cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, đề xuất các biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực trong hoạt động khai thác tài nguyên thiên nhiên.

• Khái niệm nạo vét và vật chất nạo vét: Nạo vét là hoạt động loại bỏ trầm tích dưới đáy nước để duy trì hoặc mở rộng luồng hàng hải. Vật chất nạo vét gồm các loại trầm tích như đá, cát, bùn, sét lỏng, có thể được xử lý hoặc nhận chìm theo quy định.

• Khái niệm nhận chìm chất nạo vét: Việc vận chuyển và thải vật chất nạo vét xuống biển theo quy định của Luật Tài nguyên biển và hải đảo năm 2015.

• Khung pháp lý về nạo vét: Các văn bản pháp luật như Nghị định 159/2018/NĐ-CP, Thông tư 28/2019/TT-BTNMT và Thông tư 23/2022/TT-BTNMT quy định kỹ thuật đánh giá và quản lý chất nạo vét.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp sau:

• Phương pháp thu thập và tổng hợp tài liệu: Thu thập số liệu thứ cấp từ các cơ quan quản lý như Cục Hàng hải Việt Nam, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, các báo cáo kỹ thuật và nghiên cứu liên quan. Dữ liệu được xử lý và phân tích bằng phần mềm Excel.

• Phương pháp điều tra, khảo sát thực địa và lấy mẫu môi trường: Khảo sát thực địa dọc tuyến luồng Vũng Tàu - Thị Vải, lấy mẫu nước mặt, nước biển và trầm tích tại các vị trí khác nhau trong quá trình thi công nạo vét và khi không có hoạt động nạo vét để so sánh. Thời gian khảo sát chính thức vào tháng 10/2022.

• Phương pháp chuyên gia: Thu thập ý kiến đánh giá từ các chuyên gia trong lĩnh vực quản lý tài nguyên và môi trường, hàng hải để phân tích tác động và đề xuất giải pháp.

• Phương pháp thống kê: Phân tích số liệu thu thập được từ khảo sát xã hội học và quan trắc môi trường nhằm đánh giá mức độ ảnh hưởng và đồng thuận của cộng đồng dân cư.

• Phương pháp điều tra xã hội học: Khảo sát ý kiến của các hộ dân sống gần tuyến luồng về tác động của hoạt động nạo vét đến đời sống, kinh tế và môi trường. Cỡ mẫu được xác định theo công thức Yamane, đảm bảo tính đại diện và phân bố đều dọc tuyến luồng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiện trạng hoạt động nạo vét: Trong 5 năm gần đây, trung bình mỗi năm tuyến luồng Vũng Tàu - Thị Vải được nạo vét duy tu với khối lượng khoảng 300.000 m³ trầm tích, sử dụng các phương tiện như tàu hút bụng tự hành và tàu gầu ngoạm. Hoạt động nạo vét được thực hiện theo kế hoạch nhằm duy trì độ sâu thiết kế từ -7,2 m đến -14,0 m, đảm bảo an toàn cho tàu trọng tải đến 214.121 DWT.

2. Tác động đến môi trường nước: Kết quả quan trắc cho thấy nồng độ tổng chất rắn lơ lửng (TSS) tăng lên đến 44 mg/L trong quá trình thi công, vượt mức bình thường và kéo dài dưới 24 giờ. Theo khảo sát xã hội học, khoảng 65% hộ dân cho biết hoạt động nạo vét làm giảm chất lượng nước, ảnh hưởng đến nuôi trồng thủy sản và du lịch.

3. Tác động đến sạt lở bờ biển: 52% số hộ dân khảo sát nhận thấy có hiện tượng sạt lở gia tăng tại các khu vực ven bờ gần tuyến luồng, đặc biệt trong mùa gió Đông Bắc. Sự thay đổi dòng chảy và sóng do nạo vét được xác định là nguyên nhân chính.

4. Tác động đến giao thông thủy và an sinh xã hội: Hoạt động nạo vét gây cản trở giao thông thủy tạm thời, ảnh hưởng đến hoạt động vận tải và sinh hoạt của cộng đồng dân cư. Tuy nhiên, 70% người dân đồng thuận với việc duy trì nạo vét để đảm bảo an toàn giao thông và phát triển kinh tế.

Thảo luận kết quả

Các kết quả trên phù hợp với nghiên cứu toàn cầu về tác động của nạo vét đến môi trường ven biển, trong đó việc duy trì nồng độ TSS dưới 44 mg/L và thời gian phơi nhiễm dưới 24 giờ được xem là giới hạn an toàn để bảo vệ sinh vật thủy sinh. Sự gia tăng sạt lở bờ biển phản ánh tác động gián tiếp của thay đổi thủy động lực học do nạo vét, tương tự các nghiên cứu tại các cảng biển lớn khác.

Việc đồng thuận cao của cộng đồng dân cư cho thấy nhận thức về lợi ích kinh tế của hoạt động nạo vét, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về các biện pháp giảm thiểu tác động môi trường và xã hội. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ nồng độ TSS theo thời gian, bảng thống kê ý kiến người dân về các tác động và bản đồ phân bố sạt lở ven bờ.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quan trắc môi trường thường xuyên: Thiết lập hệ thống quan trắc tự động nồng độ TSS, chất lượng nước và trầm tích trong suốt quá trình nạo vét, nhằm phát hiện sớm và điều chỉnh kịp thời các tác động tiêu cực. Chủ thể thực hiện: Cục Hàng hải Việt Nam phối hợp Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh. Thời gian: Triển khai ngay trong năm 2024.

2. Áp dụng công nghệ nạo vét thân thiện môi trường: Sử dụng tàu hút bụng có hệ thống giảm phát tán trầm tích và hạn chế khuấy động đáy, đồng thời kiểm soát tốc độ thi công phù hợp với điều kiện thủy văn. Chủ thể thực hiện: Doanh nghiệp thi công nạo vét. Thời gian: Áp dụng trong các dự án nạo vét duy tu từ năm 2024.

3. Quy hoạch và quản lý khu vực nhận chìm vật chất nạo vét: Xây dựng quy hoạch chi tiết các khu vực nhận chìm trên biển và bãi thải trên bờ, đảm bảo không ảnh hưởng đến hệ sinh thái nhạy cảm và hoạt động kinh tế ven biển. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp Bộ Giao thông vận tải. Thời gian: Hoàn thành quy hoạch trong năm 2024-2025.

4. Tăng cường truyền thông và tham vấn cộng đồng: Thường xuyên thông báo kế hoạch nạo vét, thời gian thi công và các biện pháp bảo vệ môi trường đến người dân, đồng thời tổ chức các buổi tham vấn để tiếp nhận ý kiến và giải đáp thắc mắc. Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu và các cơ quan liên quan. Thời gian: Thực hiện liên tục trong quá trình thi công.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý tài nguyên và môi trường: Luận văn cung cấp dữ liệu và phân tích chi tiết về tác động môi trường của hoạt động nạo vét, hỗ trợ xây dựng chính sách quản lý hiệu quả.

2. Doanh nghiệp thi công và khai thác cảng biển: Tham khảo các biện pháp kỹ thuật và quản lý nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực, nâng cao hiệu quả và tuân thủ quy định pháp luật.

3. Cộng đồng dân cư và tổ chức xã hội tại địa phương: Hiểu rõ các ảnh hưởng của hoạt động nạo vét đến đời sống và môi trường, từ đó tham gia giám sát và phản hồi kịp thời.

4. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành quản lý tài nguyên và môi trường: Cung cấp cơ sở lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và dữ liệu thực tiễn phục vụ cho các nghiên cứu tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

1. Hoạt động nạo vét luồng hàng hải có tác động gì đến môi trường nước?
   Hoạt động nạo vét làm tăng nồng độ tổng chất rắn lơ lửng (TSS) trong nước, gây đục và ảnh hưởng đến sinh vật thủy sinh. Tuy nhiên, nếu kiểm soát nồng độ TSS dưới 44 mg/L và thời gian phơi nhiễm dưới 24 giờ, tác động có thể được giảm thiểu hiệu quả.

2. Làm thế nào để giảm thiểu sạt lở bờ biển do nạo vét?
   Cần quy hoạch hợp lý vị trí nạo vét và nhận chìm, áp dụng công nghệ thi công giảm khuấy động đáy, đồng thời kết hợp các biện pháp bảo vệ bờ như trồng cây chắn sóng và xây dựng công trình chắn sóng nhân tạo.

3. Tại sao phải quan trắc môi trường trong quá trình nạo vét?
   Quan trắc giúp phát hiện sớm các biến động về chất lượng nước và trầm tích, từ đó điều chỉnh kịp thời hoạt động thi công để hạn chế tác động tiêu cực, đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật và bảo vệ môi trường.

4. Hoạt động nạo vét ảnh hưởng thế nào đến đời sống người dân ven luồng?
   Hoạt động nạo vét có thể gây tiếng ồn, ô nhiễm nước và cản trở giao thông thủy tạm thời, ảnh hưởng đến sinh hoạt và sản xuất của người dân. Tuy nhiên, việc duy trì luồng thông suốt cũng góp phần phát triển kinh tế và nâng cao đời sống lâu dài.

5. Các biện pháp quản lý nào được đề xuất để giảm thiểu tác động của nạo vét?
   Bao gồm tăng cường quan trắc môi trường, áp dụng công nghệ thân thiện, quy hoạch khu vực nhận chìm, và truyền thông, tham vấn cộng đồng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và giảm thiểu tác động tiêu cực.

Kết luận

• Hoạt động nạo vét duy tu tuyến luồng Vũng Tàu - Thị Vải đóng vai trò quan trọng trong đảm bảo an toàn giao thông thủy và phát triển kinh tế địa phương với lưu lượng tàu trên 19.500 lượt/năm và sản lượng hàng hóa khoảng 110 triệu tấn/năm.
• Tác động môi trường chính bao gồm tăng nồng độ TSS trong nước, sạt lở bờ biển, ảnh hưởng đến giao thông thủy và đời sống xã hội, với mức độ ảnh hưởng được xác định qua khảo sát và quan trắc thực tế.
• Các biện pháp giảm thiểu tác động được đề xuất tập trung vào công nghệ thi công, quản lý khu vực nhận chìm, quan trắc môi trường và truyền thông cộng đồng.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho các nhà quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng trong việc phát triển bền vững hoạt động nạo vét luồng hàng hải.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, hoàn thiện quy hoạch nhận chìm và tăng cường giám sát môi trường nhằm đảm bảo hiệu quả lâu dài.

Kêu gọi hành động: Các cơ quan quản lý và doanh nghiệp liên quan cần phối hợp chặt chẽ để áp dụng các biện pháp giảm thiểu tác động, đồng thời tăng cường truyền thông và tham vấn cộng đồng nhằm phát triển hoạt động nạo vét bền vững, góp phần bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển kinh tế tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TONG QUAN 1. Tổng quan về hệ thống luồng hang hải công cộng va hoạt động nao vét thông luồng 1. Một số khái niệm liên quan - Luéng hàng hải: Theo Bộ Luật hang hải năm 2015, luồng hàng hải là phần giới hạn vùng nước được xác định bởi hệ thống báo hiệu hàng hải và các công trình phụ trợ khác dé bảo đảm an toàn cho hoạt động của tàu biển va các phương tiện thủy khác. Luéng hàng hải bao gồm luéng hang hải công cộng và luồng hàng hải chuyên dùng: + Luéng hàng hải công cộng là luồng hàng hải được đầu tư xây dựng và quản lý, khai thác phục vụ chung cho hoạt động hàng hải.

+ Luông hàng hải chuyên dùng là luồng hàng hải được dau tư xây dựng và quan lý, khai thác phục vụ hoạt động của cảng chuyên dùng. - Nạo vét: Theo nghiên cứu của L. Wang năm 1986, nạo vét là một hoạt động để loại bỏ phù sa, cát, đất sét và các vật liệu khác từ các bề mặt dưới nước bằng cách đào, sau đó vận chuyên và xử lý vật liệu tại một bãi thải thích hợp (L. Theo Nghị định 159/2018/ND-CP ngày 28/11/2018, hoạt động nao vét là hoạt động sử dụng phương tiện, thiết bị cơ giới, thủy lực thi công đưới nước dé lấy đi vật chất dưới đáy (chất nạo vét); bao gồm các hoạt động nạo vét thi công công trình, nạo vét thu hồi sản phẩm.

Nao vét thi công công trình gồm nạo vét co bản và nao vét duy tu: + Nạo vét cơ bản: Là hoạt động nạo vét được thực hiện lần đầu tiên nhằm tạo ra một khu nước, vùng nước mới đáp ứng nhu cầu khai thác sử dụng hoặc hạ độ sâu, mở rộng phạm vi của khu nước, vùng nước hiện có. + Nạo vét duy tu: Là hoạt động nạo vét được thực hiện nhằm duy trì độ sâu, phạm vi của một khu nước, vùng nước đã được thiết lập thông qua hoạt động nạo vét cơ bản. - Hoạt động nạo vét trong vùng nước cảng biên, bao gồm: nạo vét duy tu luồng hàng hải công cộng từ nguồn ngân sách nhà nước và dự án xã hội hóa nạo vét trong vùng nước cảng biển do Bộ Giao thông vận tải quản lý. Nạo vét, vận chuyên và xử lý trầm tích là ba giai đoạn chính của hoạt động nạo vét, với mỗi giai đoạn đòi hỏi các công nghệ khác nhau.

Đối với chất nạo vét, ngoài việc đồ thải vào khu vực cần san lap mặt bằng ven biển và các dự án lấn biển, lượng còn lại được dé ra biên dé đáp ứng nhu cầu nạo vét thực tế, đồng thời vẫn bảo đảm được mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và BVMT một cách bền vững. - Vật chat nạo vét: Là trầm tích lay từ dưới mặt nước trước khi mang đi đồ thải (trên bờ, dưới biển). Về cơ bản, vật chất nạo vét được phân thành năm loại tram tích: đá; sỏi và cát; sét kết; bùn hoặc sét lỏng; va hỗn hop đá, cát, bùn va sét lỏng. Thanh phan của hỗn hợp có thé thay đổi hàm lượng tùy thuộc vào tính chat của vật liệu nạo vét.

- Nhận chìm chất nạo vét: Nhận chìm vật chất nạo vét là việc vận chuyên và đồ vật chất nạo vét ở đáy biển (bùn, cát và các loại vật chất khác) từ vị trí này sang vị trí khác ở biến, không phải là đồ chất thai phát sinh từ các hoạt động sản xuất, sinh hoạt của con người ra biển. Theo Luật Tài nguyên biển và hải đảo năm 2015, nhận chìm ở biển là sự đánh chìm hoặc trút bỏ có chủ định xuống biển các vật, chất được nhận chìm ở biển theo quy định của Luật này. - Tác động: Theo Duggin J.D (1999), tác động môi trường là sự thay đôi rõ rệt trong các thành phần lý — sinh và kinh tế - xã hội của môi trường do ảnh hưởng của các hoạt động của con người. Điều này có nghĩa là thay đổi môi trường chỉ được công nhận là tác động khi xã hội xem những thay đổi này là rõ rệt và không thể chấp nhận được (Nguyễn Vĩnh Quy, 2021).

- Tác động trực tiếp là sự thay đổi các thành phan/thong số môi trường và các quá trình môi trường những thay đổi này xảy ra ngay và trực tiếp do các hoạt động của dự án gây ra. Ví dụ, dùng các thiết bị hạng nặng dé dọn thực bì sẽ làm cho đất bi nén chặt/soil compaction — Đất bị nén chặt là tác động trực tiếp của hoạt động don thực bì của dự án. - Tác động gián tiếp (còn gọi là tác động thứ cấp) là sự thay đổi trong các thành phần môi trường và tính linh động của môi trường do hậu quả của các tác động trực tiếp gây ra. Ví dụ, đất bị nén chặt sẽ làm cho khả năng đất bị xói mòn tăng lên — Dat bị xói mòn tăng là hậu quả của đất bị nén chặt, là tác động gián tiếp của hoạt động sử dụng thiết bị hạng nặng để dọn thực bì.

Tổng quan về hệ thống luồng hàng hải công cộng ở Việt Nam và hiện trạng khai thác luồng hàng hải Vũng Tàu - Thị Vải Hiện nay, theo Quyết định số 194/QD-CHHVN ngày 10/02/2020 của Cục trưởng Cục Hàng hải Việt Nam về việc Công bố Danh bạ luồng hàng hải năm 2020, trên cả nước có 45 tuyến luồng hàng hải quốc gia (Bảng 1. Danh mục 45 tuyến luồng hàng hải công cộng _ À : Đồ Vùng nước Don vi quản lý Chiêu ent Ten luồng Nông Tại tống biển vận hành. dai (km) 1 Van Gia Quang Ninh 9,20 2 Hòn Gai - Cái Lân Quảng Ninh 32,10 3 Sông Chanh Quang Ninh 13,20 + Pha Rừng Hải Phòng 13,90 5 Hải phòng Hải Phòng 78,50 6 Diêm Điền Thái Bình 10,30 Ỹ Hải Thịnh Nam Định 9,80 8 Lé Mon Thanh Hoa Tổng Công ty BD 22,2 9 Nghi Son Thanh Hoá ATHH miền Bac 4,65 10 Cửa Lò Nghệ An 4,54 11 Cửa Hội - Bến Thủy Nghệ An 23,30 12 Vũng Áng Hà Tĩnh 3,20 13 Hòn La Quảng Bình 3,20 14 Cửa Gianh Quảng Bình 4,90 15 Cửa Việt Quang Tri 2,40 16 Thuan An Thừa Thiên Hué 5,70 17 Chân Mây Thừa Thiên Hué 3,10 STT Tên luồng hàng hải Vùng nước Don vị quản lý Chiêu cảng biển vận hành dài (km) 18 Đà Nẵng Đà Nẵng 9.742 19 Dung Quất Quảng Ngãi 5,50 20 Kỳ— Hà ¿ Quảng Nam UBND tỉnhQuản Blea Quang 10,22 21 Sa Kỳ Quảng Ngãi pha Lông 51 22 Quy Nhon Quy Nhon 8,90 23 Vũng Rô Quy Nhơn 2,50 24 Nha Trang Nha Trang 11,00 25 Đầm Môn Nha Trang 16,50 26 Ba Ngòi Nha Trang 13,00 aT Viing Tau - Thi Vai Ba Vũng Tau 50,50 28 Sông Dinh Ving Tau 16,6 29 Bến Dam - Côn Dao Vũng Tàu 3,40 30 Côn Sơn - Côn Đào Vũng Tàu 13,60 31 Sai Gon - Vũng Tàu TP.Hồ Chí Minh 82,60 32 Soai Rap TP.Hồ Chí Minh 66,60 33 Đồng Nai ; 35,70 34 Séng Dita TP.Hồ ChiMinh Tông CongtyBD 1040 35 Đồng Tranh - Gò Gia TP.HồChíMình ATHHmiênNam 400 36 Sông Tiền _Mỹ Tho 74,00 37 Định. An - Sông: Hậu Ban Giang That êm) 182,26 gg « Mabip che Eira time tải lớn vào sông Hau Can Tho 52,60 39 Năm Căn - Bồ Đề Cà Mau 47,00 40 Hà Tiên Kiên Giang 11,60 41 An Thới Kiên Giang 0,69 42 Rạch Giá Kiên Giang 250 43 Phan Thiét Binh Thuan 1,61 44 Phú Quý Bình Thuận 3,20 45 Trần Đề Cần Thơ 31,0 Hầu hết các cảng biển của Việt Nam đều được xây dựng trong sông, vùng cửa sông, vùng vịnh, vì vậy các tuyến luồng hàng hải đều đi qua vùng ven bờ không được che chắn, hoặc vùng vịnh được che chắn một phần hay ở vùng cửa sông.

Với đặc điểm địa hình, thuỷ động lực học như vậy nên các tuyến luồng hàng hải phần lớn đều gặp khó khăn vì chịu ảnh hưởng của hiện tượng sa bồi. Dé duy trì chiều sâu hành hải trên các tuyến luồng tàu theo thiết kế ban đầu, hàng năm Cục Hàng hải Việt Nam phải tiến hành tổ chức công tác nạo vét duy tu thường xuyên khoảng 18/45 tuyến luồng, trong đó có tuyến luồng Vũng Tàu — Thị Vải. s* Thông số kỹ thuật tuyến luồng Vũng Tàu - Thị Vải: Tuyến luồng hàng hải Vũng Tàu - Thị Vải (tuyến luồng Cái Mép - Thị Vải) có điểm đầu từ phao số “0” tại biển Vũng Tàu và đến điểm cuối tại cụm cảng Phước Thái — Vedan (vũng quay tàu thượng lưu cảng Gò Dau A). Tuyến luồng từ Vịnh Gành Rái thuộc biển Vũng Tàu chạy đọc theo sông Cái Mép vào sông Thị Vải, bờ trái luồng thuộc huyện Cần Giờ (TP.

Hồ Chí Minh) và huyện Nhơn Trạch (tinh Đồng Nai). Bờ phải luồng thuộc thị xã Phú Mỹ (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu), và huyện Long Thành (tỉnh Đồng Nai). Tuy nhiên phạm vi nghiên cứu của đề tài là một phần tuyến luồng Vũng Tàu — Thị Vải thuộc địa bàn thị xã Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu. Sơ họa tuyến luồng thuộc phạm vi .dé tài như trình bày trong hình dưới đây Hộ Thị Thị Vài(ODA) <A, «c.* %& Cảng xang dầu Petec Cái MéDSuá ty at x x8) (EŠf cảng Cô Vùng 2 Hải quân Đão Gò'Găng Tàu” “17.

ung Vũng Tàu - Thị Vải f rong pham vi nghién ctru +? của dé tài” Hình 1. Sơ họa tuyến luồng Vũng Tàu — Thi Vải trong phạm vi nghiên cứu của đề tài Theo Quyết định số 428/QD-CHHVN ngày 22/4/2016 của Cục Hàng hải Việt Nam về việc công bố đưa luồng hàng hải Vũng Tàu - Thị Vải vào sử dụng, tuyến luồng có tổng chiều dai 50,5 km, chiều rộng đáy luồng cơ bản từ 90 m đến 310 m. Chuẩn tắc hiện trạng của tuyến luồng được trình bay trong Bảng 1. Chuẩn tắc tuyến luồng Vũng Tàu - Thị Vải TT Đoạn luông Chuẩn tắc luéng Chiều dài luồng: L =30,56 km.

Phao số “0” đến hạ lưu Chiều rộng đáy luồng: B =310 m. 1 Cảng Xăng dầu Petec Cao độ đáy luồng: -14,0 m (hệ Hải đô). Cái Mép Bán kính cong nhỏ nhất: R =1. Chiều dài luồng: L =7,54 km.

Chiều rộng đáy luéng: ‹ „ + Đoạn từ hạ lưu cảng xăng dầu Petec Cái Mép đến Từ hạ lưu Cảng Xăng „ " .z_ thượng lưu cảng POSCO: B=310 m. dâu Petec Cái Mép đên ` „ : 2, ; „ + Đoạn từ thượng lưu cảng POSCO đên thượng lưu thượng lưu Cảng tong „, Ty, oo. cang tong hop Thi Vai): B = 260 m. hop Thi Vai (ODA) fe cam mm.

Cao độ day luông: -12,0 m (hệ Hải đô). Bán kính cong nhỏ nhất: R =400 m. Thượng lưu Cảng tong Chiều dài luồng: L =2,80 km. hợp Thị Vải (ODA) Chiều rộng đáy luồng: B =220 m.

3 đến thượng lưu Cảng Cao độ đáy luồng: -12,0 m (hệ Hải đồ).