Luận văn thạc sĩ đánh giá tình hình sinh trưởng phát triển và mức độ cảm nhiễm bệnh của lợn lai f1 landrace x pi4 tại trại giống lợn tân thái xã hóa thượng huyện đồng hỷ

Luận văn thạc sĩ đánh giá sinh trưởng, phát triển và mức độ cảm nhiễm bệnh của lợn lai F1 Landrace x Pi4 tại trại giống Tân Thái, Hóa Thượng, Đồng Hỷ.

• Tác giả: Lê Thị Thảo
• Người hướng dẫn: Th.S Đặng Thị Mai Lan
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi thú y
• Đề tài: Đánh giá tình hình sinh trưởng, phát triển và mức độ cảm nhiễm bệnh của lợn F1 (Landrace x PI4) nuôi tại Trại giống lợn Tân Thái, xã Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. PHẦN 1: CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT
• 1.1. Điều tra cơ bản
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.1.2. Đất đai
• 1.1.3. Giao thông, thuỷ lợi
• 1.2. Tình hình sản xuất
• 1.2.1. Tình hình sản xuất ngành chăn nuôi
• 1.2.2. Tình hình sản xuất ngành trồng trọt
• 1.3. Đánh giá chung
• 1.3.1. Thuận lợi
• 1.3.2. Khó khăn
• 1.4. Phương hướng sản xuất
• 1.4.1. Ngành chăn nuôi
• 1.4.2. Ngành trồng trọt
• 1.5. Nội dung, phương pháp và kết quả phục vụ sản xuất
• 1.5.1. Nội dung phục vụ sản xuất
• 1.5.2. Phương pháp tiến hành
• 1.5.3. Kết quả phục vụ sản xuất
• 2. PHẦN 2: CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
• 2.1. Tổng quan tài liệu
• 2.2. Cơ sở khoa học
• 2.3. Mức độ cảm nhiễm bệnh của lợn con theo mẹ
• 2.4. Những chỉ tiêu về khả năng sinh trưởng
• 2.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng
• 2.6. Tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước
• 2.7. Đối tượng, nội dung, địa điểm, thời gian và phương pháp nghiên cứu
• 2.7.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.7.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 2.7.3. Nội dung nghiên cứu và chỉ tiêu theo dõi
• 2.7.4. Phương pháp nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 2.7.5. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.8. Kết quả và phân tích kết quả
• 2.8.1. Đánh giá khả năng sinh trưởng của lợn F1 (Landrace x PI4)
• 2.8.2. Mức độ cảm nhiễm bệnh của lợn F1 (Landrace x PI4)
• 2.8.3. Kết quả điều trị bệnh thường gặp cho lợn F1 (Landrace x PI4)
• 2.8.4. Tiêu tốn thức ăn/kg tăng trọng
• 2.8.5. Hạch toán chi phí thức ăn cho một con lợn từ sơ sinh đến 60 ngày tuổi (tính theo giá cả thị trường hiện nay)
• 2.9. Kết luận, tồn tại và đề nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đánh giá sinh trưởng lợn

Nghiên cứu tập trung vào đánh giá sinh trưởng của lợn F1 Landrace x Pi4 tại trại giống Tân Thái. Kết quả cho thấy lợn F1 có tốc độ tăng trưởng nhanh, đạt trung bình 600-700g/ngày trong giai đoạn từ sơ sinh đến 60 ngày tuổi. Các yếu tố như thức ăn cho lợn, chế độ chăm sóc và điều kiện chuồng trại đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sinh trưởng tối ưu. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc sử dụng thức ăn giàu dinh dưỡng và quản lý chuồng trại hợp lý giúp giảm thiểu rủi ro bệnh tật, từ đó nâng cao hiệu quả nuôi lợn lai.

1.1. Sinh trưởng lợn F1 Landrace

Lợn F1 Landrace x Pi4 thể hiện khả năng sinh trưởng vượt trội so với các giống lợn khác. Trong giai đoạn từ 0-30 ngày tuổi, lợn đạt mức tăng trọng trung bình 400g/ngày, tăng lên 700g/ngày trong giai đoạn 30-60 ngày tuổi. Điều này cho thấy tiềm năng lớn của giống lợn này trong việc cung cấp thịt chất lượng cao. Nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chăm sóc lợn trong giai đoạn đầu để đảm bảo sự phát triển toàn diện.

1.2. Yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng

Các yếu tố như thức ăn cho lợn, điều kiện chuồng trại và chế độ chăm sóc đóng vai trò quyết định trong sinh trưởng lợn. Nghiên cứu chỉ ra rằng việc sử dụng thức ăn giàu protein và năng lượng giúp tăng tốc độ tăng trọng. Bên cạnh đó, việc duy trì nhiệt độ và độ ẩm phù hợp trong chuồng trại cũng góp phần giảm stress và cải thiện hiệu quả nuôi lợn lai.

II. Bệnh tật lợn lai

Nghiên cứu đánh giá mức độ bệnh tật lợn lai F1 Landrace x Pi4 tại trại giống Tân Thái. Kết quả cho thấy lợn F1 có tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn so với các giống lợn khác, đặc biệt là các bệnh đường hô hấp và tiêu chảy. Tuy nhiên, việc quản lý vệ sinh chuồng trại và tiêm phòng định kỳ vẫn là yếu tố then chốt để phòng ngừa bệnh tật. Nghiên cứu cũng đề xuất các biện pháp quản lý trại giống hiệu quả để giảm thiểu rủi ro dịch bệnh.

2.1. Bệnh thường gặp ở lợn F1

Các bệnh lợn thường gặp ở lợn F1 Landrace x Pi4 bao gồm bệnh tiêu chảy, viêm phổi và ghẻ. Nghiên cứu chỉ ra rằng tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy chiếm khoảng 15%, trong khi bệnh viêm phổi chiếm 10%. Việc áp dụng các biện pháp phòng bệnh như tiêm phòng vắc-xin và vệ sinh chuồng trại định kỳ giúp giảm đáng kể tỷ lệ mắc bệnh.

2.2. Biện pháp phòng và điều trị bệnh

Để phòng ngừa bệnh tật lợn lai, nghiên cứu đề xuất các biện pháp như tiêm phòng định kỳ, vệ sinh chuồng trại và sử dụng thuốc sát trùng. Đối với bệnh tiêu chảy, việc bổ sung men vi sinh vào thức ăn và sử dụng kháng sinh đúng liều lượng giúp điều trị hiệu quả. Nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý trại giống trong việc kiểm soát dịch bệnh.

III. Quản lý trại giống Tân Thái

Nghiên cứu đánh giá hiệu quả quản lý trại giống tại trại giống Tân Thái. Kết quả cho thấy việc áp dụng các biện pháp quản lý hiện đại như sử dụng hệ thống chuồng trại tự động và quy trình chăm sóc khoa học giúp nâng cao năng suất và chất lượng đàn lợn. Nghiên cứu cũng đề xuất các giải pháp cải thiện hiệu quả quản lý, bao gồm tăng cường đào tạo nhân viên và áp dụng công nghệ mới trong nuôi lợn lai.

3.1. Hệ thống chuồng trại

Hệ thống chuồng trại tại trại giống Tân Thái được thiết kế hiện đại, đảm bảo thông thoáng và dễ dàng vệ sinh. Nghiên cứu chỉ ra rằng việc sử dụng nền sàn bê tông và hệ thống thoát nước tự động giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh. Bên cạnh đó, việc bố trí chuồng trại theo hướng Đông Nam - Tây Bắc giúp tận dụng ánh sáng tự nhiên và gió mát, tạo điều kiện lý tưởng cho sinh trưởng lợn.

3.2. Đào tạo và quản lý nhân viên

Việc đào tạo nhân viên về kỹ thuật chăm sóc lợn và quản lý trại giống là yếu tố quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất. Nghiên cứu đề xuất các chương trình đào tạo định kỳ để cập nhật kiến thức và kỹ năng cho nhân viên. Đồng thời, việc áp dụng các công nghệ mới như hệ thống quản lý tự động cũng giúp tối ưu hóa quy trình nuôi lợn lai.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Chăn nuôi lợn là một trong những phân ngành chủ đạo của ngành chăn nuôi Việt Nam, giữ vị trí quan trọng trong việc cung cấp thực phẩm giàu dinh dưỡng cho xã hội, đóng góp nguồn thu nhập cho người sản xuất, đồng thời cung ứng lượng phân bón đáng kể cho trồng trọt và thủy sản. Tuy nhiên, hoạt động chăn nuôi trong nước phải đối mặt với các áp lực từ giá thức ăn công nghiệp biến động tăng, thị trường tiêu thụ thiếu ổn định và nguy cơ bùng phát dịch bệnh. Trước yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường về chất lượng thịt, đặc biệt là tỷ lệ nạc cao và an toàn vệ sinh thực phẩm, phương thức lai tạo con giống giữa các dòng lợn ngoại cao sản đã được áp dụng rộng rãi nhằm nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế.

Xuất phát từ thực tiễn sản xuất tại cơ sở nhân giống địa phương, đề tài khóa luận "Đánh giá tình hình sinh trưởng, phát triển và mức độ cảm nhiễm bệnh của lợn F1 (Landrace x PI4) nuôi tại Trại giống lợn Tân Thái, xã Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên" được tác giả Lê Thị Thảo thực hiện nhằm giải quyết các mục tiêu và nhiệm vụ cụ thể sau:

1. Đánh giá tình hình sinh trưởng và phát triển của đàn lợn lai F1 (Landrace x PI4) qua các giai đoạn tuổi từ sơ sinh đến 60 ngày tuổi.
2. Xác định mức độ cảm nhiễm đối với các bệnh truyền nhiễm và bệnh nội khoa thường gặp trên đàn lợn lai F1 trong cùng giai đoạn nuôi dưỡng.
3. Theo dõi chỉ tiêu tiêu tốn thức ăn và hạch toán sơ bộ chi phí thức ăn cho một cá thể lợn từ sơ sinh đến 60 ngày tuổi.

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn lai F1 thương phẩm sinh ra từ tổ hợp phối giống giữa lợn mẹ Landrace và lợn đực PI4. Đàn lợn theo dõi có ngoại hình đồng đều, sức khỏe bình thường, không mang dị tật và được áp dụng quy trình tiêm phòng vắc xin theo quy định của trại.
• Phạm vi không gian: Trại giống lợn Tân Thái, xóm Tân Thái, xã Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.
• Phạm vi thời gian: Quá trình theo dõi, thu thập dữ liệu và phục vụ sản xuất diễn ra từ ngày 16/12/2013 đến ngày 31/5/2014.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và đặc điểm đối tượng sinh học

Khóa luận dựa trên các lý thuyết nền tảng về di truyền chọn giống, sinh lý học gia súc và bệnh lý thú y:

• Đặc điểm di truyền của tổ hợp lai F1 (Landrace x PI4):
  • Lợn đực PI4: Là dòng đực tổng hợp ba máu ngoại gồm Pietrain (50%), Duroc (25%) và Yorkshire (25%). Đặc điểm ngoại hình nở nang, cơ bắp mông vai phát triển, chân nhỏ, tỷ lệ nạc đạt trên 62%. Khả năng tăng trọng đạt 286 g/ngày ở 2 tháng tuổi, 816 g/ngày ở 4 tháng tuổi, tiêu tốn thức ăn trung bình 2,6 kg/kg tăng trọng.
  • Lợn nái Landrace: Có nguồn gốc từ Đan Mạch, hình thành từ tổ hợp lai giữa lợn Youtland (Đức) và Yorkshire (Anh). Dáng hình thoi nhọn, màu lông trắng tuyền, tai to cúp che mặt, thân dài, khả năng sinh sản đạt 1,8 – 2 lứa/năm, số con sơ sinh bình quân 10 – 12 con/lứa, khối lượng sơ sinh 1,2 – 1,3 kg/con, khả năng tiết sữa đạt 5 – 9 kg/ngày.
• Quy luật sinh trưởng và phát dục: Vận dụng lý thuyết của Trần Đình Miên (1975), sinh trưởng là sự tích lũy chất hữu cơ qua quá trình đồng hóa và dị hóa, làm tăng kích thước và khối lượng cơ thể; phát dục là sự hoàn thiện về chất của các mô và cơ quan. Ở giai đoạn sơ sinh đến 5 tháng tuổi, lợn chủ yếu tích lũy mô cơ và chất khoáng. Sau 60 – 70 kg, quá trình tích lũy nạc chậm lại và chuyển dịch sang tích lũy mỡ.
• Đặc điểm sinh lý và miễn dịch của lợn con: Dung tích dạ dày và ruột phát triển nhanh nhưng hoạt tính enzyme tiêu hóa (pepsine, amylase, maltase, sucrase) còn thấp trong 3 tuần đầu. Khả năng điều tiết thân nhiệt chưa hoàn thiện do lớp mỡ dưới da mỏng, phản xạ vỏ não chưa đầy đủ. Lợn con phụ thuộc hoàn toàn vào lượng kháng thể $\gamma$-globulin từ sữa đầu của mẹ; nếu không được bú sữa đầu trong những giờ đầu sau sinh, lợn con chỉ có thể tự tổng hợp kháng thể sau 24 – 25 ngày tuổi.
• Ba thời kỳ khủng hoảng sinh học: Giai đoạn sơ sinh đến 1 tuần tuổi (thay đổi môi trường sống ngoài tử cung); giai đoạn 3 tuần tuổi (sản lượng sữa mẹ bắt đầu giảm trong khi nhu cầu dinh dưỡng của con tăng cao); giai đoạn sau cai sữa (thay đổi trạng thái thức ăn từ dạng lỏng sang dạng hạt thô, gây stress dinh dưỡng).

Phương pháp nghiên cứu và công thức tính toán

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thực nghiệm theo dõi trực tiếp tại chuồng nuôi kết hợp ghi chép sổ sách lâm sàng:

• Phương pháp cân đo: Dùng cân đồng hồ dải đo 0 – 50 kg để cân khối lượng cá thể tại các thời điểm sơ sinh, 21 ngày tuổi (cai sữa) và 60 ngày tuổi.
• Các chỉ tiêu sinh trưởng:
  • Sinh trưởng tích lũy ($V_i$): Khối lượng tuyệt đối ghi nhận tại các thời điểm cân $t_i$.
  • Sinh trưởng tuyệt đối ($A_i$): Tốc độ tăng khối lượng bình quân ngày giữa hai thời điểm khảo sát: $$A_i = \frac{V_i - V_{i-1}}{t_i - t_{i-1}} \quad (\text{g/con/ngày})$$
  • Sinh trưởng tương đối ($R_i$): Tỷ lệ phần trăm tăng trưởng giữa hai chu kỳ liên tiếp: $$R_i = \frac{V_i - V_{i-1}}{0{,}5 \times (V_i + V_{i-1})} \times 100 \quad (%)$$
• Hiệu quả sử dụng thức ăn:
  • Tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng (FCR): $$\text{TTTA/kg tăng KL} = \frac{\sum \text{Lượng thức ăn tiêu thụ trong kỳ (kg)}}{\sum \text{Khối lượng tăng trong kỳ (kg)}}$$
  • Chi phí thức ăn/kg tăng trọng: $$\text{Chi phí TA/kg tăng KL} = \frac{\sum \text{Khối lượng thức ăn} \times \text{Đơn giá thức ăn}}{\sum \text{Khối lượng tăng trong kỳ}}$$
• Phương pháp xử lý số liệu: Dữ liệu được thống kê sinh vật học theo phương pháp của Nguyễn Văn Thiện (1997) trên phần mềm Microsoft Excel, xác định giá trị trung bình ($\bar{X}$), độ lệch chuẩn ($S_X$), sai số trung bình ($m_X$) và hệ số biến dị ($CV%$).

---

Nội dung chính theo từng phần của khóa luận

Phần 1: Công tác phục vụ sản xuất

Nội dung phần này mô tả quá trình điều tra cơ bản tại cơ sở và trực tiếp tham gia các công đoạn kỹ thuật trong chuỗi sản xuất chăn nuôi của Trại giống lợn Tân Thái:

• Điều kiện tự nhiên và cơ sở hạ tầng: Trại Tân Thái có tổng diện tích 50.000 m², nằm tại huyện Đồng Hỷ, cách xa khu dân cư và công nghiệp. Nhiệt độ trung bình năm là 22,71°C, độ ẩm trung bình 82%, lượng mưa trung bình 116,94 mm/tháng. Chuồng nuôi được cơ giới hóa theo hướng công nghiệp: chuồng nái chửa nền sàn bê tông; chuồng đẻ và lợn con cai sữa dùng sàn nhựa chống trơn, trang bị núm uống tự động và chụp đèn hồng ngoại sưởi ấm.
• Kỹ thuật chăm sóc nuôi dưỡng nái và lợn con:
  • Nái chửa: Kỳ 1 (ngày 1 đến 84) cung cấp khẩu phần 13% protein, 2800 kcal ME; kỳ 2 (ngày 85 đến khi đẻ) nâng lên 15% protein, 3500 kcal ME để hỗ trợ thai phát triển nhanh.
  • Nái nuôi con: Sử dụng thức ăn hỗn hợp Cargill mã 1052 (đạm thô $\ge 15%$, béo $\ge 5%$, xơ $\le 6%$, ME $\ge 3000$ kcal/kg). Ngày đẻ cho ăn nhẹ 0,5 kg kết hợp điện giải; các ngày sau tăng dần mỗi ngày 1 kg; từ ngày thứ 7 trở đi áp dụng công thức: $\text{Lượng cám (kg)} = 2 + (0{,}3 \times \text{số con theo mẹ})$.
  • Lợn con: Trực đẻ, sát trùng rốn để dài 4 – 5 cm, bấm 8 nanh, cắt đuôi trong 24 giờ đầu để cách cuống 2,5 cm, tiêm bổ sung chất sắt bằng dung dịch Fe-Dextran B12 10% (liều 1 ml/con) tại các mốc 3 ngày và 10 ngày tuổi. Tập ăn sớm và cai sữa ở 21 ngày tuổi.
• Quy trình tiêm phòng và điều trị bệnh thực tế:
  • Áp dụng lịch tiêm vắc xin nghiêm ngặt cho lợn thịt, lợn hậu bị (Suyễn, Circo, Dịch tả lợn, Lở mồm long móng, Phó thương hàn, Tụ huyết trùng) và nái chửa (Dịch tả, Circo, Suyễn, PR-Vac giả dại, vắc xin tiêu chảy phân trắng LTC, Parowsure B phòng Parvovirus/Leptospira).
  • Trực tiếp chẩn đoán và thiết lập phác đồ điều trị cho 5 nhóm bệnh thường gặp tại trại: hội chứng tiêu chảy, hội chứng hô hấp, viêm khớp cơ học/nhiễm khuẩn, viêm da tiết dịch do tụ cầu khuẩn và bệnh ghẻ ký sinh trùng.

Phần 2: Chuyên đề nghiên cứu khoa học

Chuyên đề tập trung theo dõi các chỉ tiêu năng suất thực nghiệm trên đàn lợn F1 (Landrace x PI4) từ sơ sinh đến 60 ngày tuổi:

• Tổng quan nghiên cứu trong và ngoài nước: Trích dẫn các công trình nghiên cứu về tốc độ tăng trưởng của con lai thương phẩm (Đinh Hồng Luận, 1979; Cù Xuân Dần, 1996; Trương Lăng, 2002) và các mô hình tổ hợp lai cao sản tại Trung Quốc (giống lợn trắng Hồ Bắc có tốc độ tăng trọng 620 g/ngày, nạc 58 – 62%), Hoa Kỳ và Canada.
• Nội dung và danh mục bảng biểu theo dõi:
  • Bảng 2.1: Khả năng sinh trưởng tích lũy của lợn F1 qua các mốc cân sơ sinh, cai sữa (21 ngày tuổi) và xuất bán giống/chuyển giai đoạn (60 ngày tuổi).
  • Bảng 2.2 và Bảng 2.3: Tốc độ sinh trưởng tuyệt đối (g/con/ngày) và sinh trưởng tương đối (%) theo các khoảng thời gian sinh trưởng.
  • Bảng 2.4 và Bảng 2.5: Tỷ lệ mắc và hiệu quả can thiệp các hội chứng bệnh đường ruột, hô hấp, ngoài da trên đàn F1 thực nghiệm.
  • Bảng 2.6 và Bảng 2.7: Mức tiêu tốn thức ăn trên mỗi kg tăng trọng (FCR) và bài toán hạch toán chi phí thức ăn cho một cá thể F1 từ sơ sinh đến 60 ngày tuổi căn cứ theo đơn giá thực tế của thị trường.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả công tác thú y và can thiệp sản xuất

Toàn bộ các can thiệp thú y và thao tác kỹ thuật chăm sóc đàn lợn tại Trại giống lợn Tân Thái trong thời gian tác giả thực tập đạt tỷ lệ an toàn 100%, kết quả điều trị lâm sàng trên các bệnh đàn gia súc đạt tỷ lệ khỏi cao. Số liệu được tổng hợp chi tiết qua các bảng dưới đây:

Bảng 1: Kết quả tiêm phòng vắc xin cho đàn lợn tại cơ sở

STT	Loại bệnh phòng ngừa	Loại vắc xin sử dụng	Số lượng tiêm (con)	Tỷ lệ an toàn (%)
1	Suyễn lợn	Reppisure one / Reppisure	112	100
2	Viêm da, sưng thận	Circo	96	100
3	Dịch tả lợn	Colapes	58	100
4	Lở mồm long móng	LMLM	31	100
5	Phó thương hàn	PTH, Tụ dấu	39	100
6	Tụ huyết trùng	Tụ dấu	63	100
7	Phân trắng lợn con	LTC	37	100
8	Lepto, Khô thai	Parowsure B	84	100

Bảng 2: Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh lâm sàng

Bệnh / Hội chứng	Số ca mắc (con)	Phác đồ điều trị áp dụng	Số ca khỏi (con)	Tỷ lệ khỏi (%)
Hội chứng tiêu chảy	96	Cho uống Coli-200 (10g) phối hợp Glucose (10g) pha 100ml nước cất, liều 10–15 ml/con/ngày, liệu trình 3–5 ngày liên tục.	89	92,71
Hội chứng hô hấp	37	Tiêm bắp Tylospec hoặc Hanceft (1 ml/10 kg TT/ngày) kết hợp Analgin C, Bromhexin, ADE B.Complex trong 3–5 ngày.	34	91,90
Viêm khớp	3	Tiêm bắp Penicillin (6.000 UI/con), ADE B.Complex (2 ml/con), Novocain (10 ml/con) liên tục 3–5 ngày.	3	100
Viêm da do tụ cầu	14	Bôi dung dịch Castellani ngoài da (không bôi quá 1/3 diện tích cơ thể).	14	100
Bệnh ghẻ	7	Đổ dung dịch Hantox dọc sống lưng hoặc tiêm Hanmectin 2,5% (1 ml/12–15 kg TT).	7	100

Bảng 3: Khối lượng công việc chăn nuôi - kỹ thuật thực hiện tại cơ sở

Nhiệm vụ kỹ thuật	Khối lượng thực hiện	Đơn vị tính	Kết quả ghi nhận
Đỡ đẻ lợn nái	29	Ca	100% đạt chỉ tiêu sơ sinh giao khoán
Bấm nanh, cắt đuôi, cho uống Baytril	357	Con	Đạt 100% an toàn kỹ thuật
Tiêm bổ sung sắt, thiến hoạn, uống Baycox 5%	357	Con	Đạt 100% an toàn kỹ thuật
Bấm số tai theo dõi lý lịch	39	Con	Đạt 100% chuẩn quy cách
Thụ tinh nhân tạo cho lợn nái	8	Con	Đạt tỷ lệ thụ thai 100%
Nuôi dưỡng, quản lý trực tiếp đàn lợn	759	Lượt con	Đảm bảo sinh trưởng bình thường
Vệ sinh tiêu độc khử trùng hố sát trùng	7	Lần	Đạt chuẩn vệ sinh chuồng trại
Vệ sinh cơ học ô chuồng nuôi	286	Lần	Nền chuồng sạch sẽ, thông thoáng
Phun sát trùng chuồng và khu vực phụ cận	12	Lần	Định kỳ kiểm soát mầm bệnh

Đóng góp của đề tài

1. Chuẩn hóa quy trình kỹ thuật tại cơ sở: Khóa luận ghi nhận chi tiết quy trình quản lý dinh dưỡng cho lợn nái theo từng giai đoạn mang thai và tiết sữa, phối hợp chặt chẽ với quy trình thú y phòng bệnh chủ động bằng vắc xin.
2. Cung cấp dữ liệu lâm sàng về hiệu lực thuốc thú y: Các phác đồ điều trị hội chứng tiêu chảy bằng Coli-200 và hội chứng hô hấp bằng kháng sinh thế hệ mới (Tylospec, Hanceft) cho thấy tỷ lệ khỏi bệnh đạt trên 91%, làm cơ sở hướng dẫn điều trị thực địa cho trại.
3. Thiết lập hệ thống chỉ tiêu theo dõi giống F1: Đề tài đã hệ thống hóa các chỉ tiêu sinh vật học và phương pháp đánh giá sức sản xuất của tổ hợp lai giữa nái Landrace và đực tổng hợp PI4 tại vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa của tỉnh Thái Nguyên.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế được ghi nhận từ văn bản

• Hạ tầng chuồng trại cách ly: Trại Tân Thái chưa bố trí được hệ thống chuồng nuôi cách ly riêng biệt dành cho lợn ốm; việc nhốt lợn bệnh trong cùng dãy với lợn khỏe làm tăng nguy cơ lây nhiễm chéo vi sinh vật gây bệnh qua đường không khí và dịch tiết.
• Kiểm soát vệ sinh môi trường: Quy trình xử lý, chôn xác gia súc chết do bệnh và công tác kiểm soát giết mổ nội bộ tại trại còn một số khâu bất cập, chưa đảm bảo tuyệt đối an toàn sinh học.
• Điều kiện tiểu khí hậu chuồng nuôi: Mùa hè có nhiệt độ cao (38 – 39°C) kết hợp độ ẩm cao trong mùa mưa tạo điều kiện cho vi khuẩn hô hấp và tiêu hóa bùng phát, trong khi trang thiết bị thú y của trại chưa thực sự đồng bộ.
• Giới hạn thời gian theo dõi: Khóa luận kết thúc khảo sát ở mốc 60 ngày tuổi của đàn lợn, chưa theo dõi tiếp giai đoạn vỗ béo nuôi thịt (từ 60 kg đến xuất chuồng) để xác định các chỉ tiêu sau giết mổ.

Hướng nghiên cứu tiếp theo

1. Mở rộng nghiên cứu theo dõi đàn lợn lai F1 (Landrace x PI4) trong giai đoạn nuôi thịt thương phẩm từ 60 ngày tuổi đến khi đạt khối lượng xuất chuồng (khoảng 100 – 110 kg).
2. Tiến hành mổ khảo sát để đánh giá các chỉ tiêu thân thịt: tỷ lệ thịt móc hàm, tỷ lệ thịt xẻ, tỷ lệ nạc, diện tích cơ thăn và độ dày mỡ lưng của tổ hợp lai.
3. Hoàn thiện nghiên cứu về hiệu quả kinh tế hoàn chỉnh của chu kỳ nuôi thịt nhằm so sánh với các tổ hợp lai khác đang phổ biến trong sản xuất.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo ứng dụng trong nghiên cứu học thuật và thực hành quản lý trại:

• Đối tượng sử dụng:
  • Sinh viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Chăn nuôi Thú y: Làm tài liệu tham khảo về phương pháp xây dựng đề cương thực nghiệm, kỹ thuật theo dõi sinh trưởng gia súc và phương pháp thống kê sinh vật học bằng Excel.
  • Kỹ thuật viên và chủ trang trại chăn nuôi lợn: Sử dụng làm tài liệu tra cứu quy trình kỹ thuật can thiệp trên đàn lợn nái sinh sản và lợn con sau sinh.
• Các phần nội dung có giá trị ứng dụng cao:
  • Quy trình can thiệp ngoại khoa cơ bản trên lợn con: các thao tác bấm nanh, cắt cuống rốn, cắt đuôi trong 24 giờ đầu, liều lượng và thời điểm tiêm phòng sắt hữu cơ Fe-Dextran B12.
  • Định mức và công thức tính lượng thức ăn cho lợn nái nuôi con dựa trên quy mô đàn con theo mẹ.
  • Lịch trình tiêm phòng vắc xin đầy đủ theo ngày tuổi cho từng đối tượng lợn trong trại giống công nghiệp.
  • Hướng dẫn pha chế và liều lượng các loại thuốc thú y dùng điều trị các bệnh tiêu chảy, hô hấp, viêm da tiết dịch do tụ cầu khuẩn và ghẻ ngoài da.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tổ hợp lai F1 trong nghiên cứu có cơ cấu nguồn gốc di truyền như thế nào?
Lợn lai F1 được sinh ra từ phép lai giữa lợn mẹ Landrace thuần chủng (giống lợn hướng nạc có nguồn gốc Đan Mạch) và lợn đực giống PI4. Trong đó, đực PI4 là giống lợn lai ba máu ngoại được tạo thành từ Pietrain (50%), Duroc (25%) và Yorkshire (25%).

2. Công thức tính định lượng thức ăn hàng ngày cho lợn nái nuôi con tại trại được quy định ra sao?
Sau 4 ngày đầu sau đẻ tăng dần khẩu phần, từ ngày thứ 7 trở đi cho đến khi cai sữa, lượng thức ăn hàng ngày của nái nuôi con được tính theo công thức: $\text{Lượng thức ăn (kg/nái/ngày)} = 2\text{ kg} + (0{,}3 \times \text{số con theo mẹ})$. Khẩu phần sử dụng cám hỗn hợp Cargill 1052 với hàm lượng đạm tối thiểu 15% và năng lượng trao đổi từ 3000 kcal/kg.

3. Quy trình bổ sung sắt và can thiệp ngoại khoa trên lợn con sơ sinh gồm những bước nào?
Lợn con được lau khô nhớt, cắt rốn để lại 4 – 5 cm, bấm 8 nanh, cắt đuôi cách khớp nối 2,5 cm trong 24 giờ đầu. Lợn được tiêm Fe-Dextran B12 10% với liều 1 ml/con vào ngày thứ 3 và nhắc lại vào ngày thứ 10. Lợn cái được bấm số tai theo dõi lý lịch, lợn đực được thiến hoạn để nuôi thương phẩm.

4. Kết quả điều trị các bệnh phổ biến trên đàn lợn tại cơ sở đạt tỷ lệ ra sao?
Tỷ lệ chữa khỏi ghi nhận được: hội chứng tiêu chảy đạt 92,71% (89/96 con khỏi khi dùng Coli-200 kết hợp Glucose); hội chứng hô hấp đạt 91,90% (34/37 con khỏi khi dùng kháng sinh Tylospec/Hanceft kết hợp thuốc hạ sốt, long đờm); các bệnh viêm khớp (3/3 con), viêm da do tụ cầu (14/14 con) và bệnh ghẻ (7/7 con) đều đạt tỷ lệ điều trị khỏi 100%.

5. Lịch tiêm phòng vắc xin cho lợn thịt và lợn hậu bị tại Trại giống Tân Thái gồm các mốc thời gian nào?
Lịch tiêm phòng quy định: 4 – 6 ngày tuổi tiêm phòng Suyễn (Reppisure one); 16 – 18 ngày tuổi tiêm Circo phòng hội chứng viêm da sưng thận; 28 ngày tuổi tiêm Dịch tả lợn (Colapes); 35 ngày tuổi tiêm Lở mồm long móng; 42 ngày tuổi tiêm nhắc lại Dịch tả lợn; 50 ngày tuổi tiêm vắc xin Phó thương hàn và Tụ huyết trùng.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Thị Thảo đã khảo sát quy trình chăn nuôi thú y thực tế và thiết lập phương pháp đánh giá sinh trưởng, mức độ cảm nhiễm bệnh của lợn lai F1 (Landrace x PI4) từ sơ sinh đến 60 ngày tuổi tại Trại giống lợn Tân Thái, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. Công trình đã tổng hợp chi tiết các chỉ tiêu chăm sóc nái sinh sản, kỹ thuật can thiệp ngoại khoa trên lợn con, lịch trình tiêm phòng vắc xin và phác đồ điều trị hiệu quả các bệnh lâm sàng với tỷ lệ an toàn cao. Đây là tài liệu thực nghiệm có giá trị thực tiễn đối với công tác nhân giống, quản lý dịch bệnh và chăn nuôi lợn nạc thương phẩm tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM LÊ THỊ THẢO Tên đề tài: ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN VÀ MỨC ĐỘ CẢM NHIỄM BỆNH CỦA LỢN F1 (LANDRACE x PI4) NUÔI TẠI TRẠI GIỐNG LỢN TÂN THÁI, XÃ HÓA THƯỢNG, HUYỆN ĐỒNG HỶ, TỈNH THÁI NGUYÊN KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Chăn nuôi thú y Khoa : Chăn nuôi thú y Khóa học : 2010 - 2014 Thái Nguyên, năm 2014 n ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM LÊ THỊ THẢO Tên đề tài: ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN VÀ MỨC ĐỘ CẢM NHIỄM BỆNH CỦA LỢN F1 (LANDRACE x PI4) NUÔI TẠI TRẠI GIỐNG LỢN TÂN THÁI, XÃ HÓA THƯỢNG, HUYỆN ĐỒNG HỶ, TỈNH THÁI NGUYÊN KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Chăn nuôi thú y Khoa : Chăn nuôi thú y Lớp : 42 chăn nuôi thú y Khóa học : 2010 - 2014 Giảng viên hướng dẫn : Th.S Đặng Thị Mai Lan Giảng viên khoa Chăn nuôi thú y Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên Thái Nguyên, năm 2014 n LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện đề tài, ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi luôn nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo, giúp đỡ tận tình, tạo điều kiện và đóng góp ý kiến quý báu của cô giáo ThS. Đặng Thị Mai Lan để xây dựng và hoàn thiện khoá luận này. Tôi xin chân thành cảm ơn: Ban giám hiệu nhà trường, toàn thể các thầy cô giáo khoa Chăn nuôi thú y trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, đặc biệt là cô giáo ThS. Đặng Thị Mai Lan đã luôn động viên, giúp đỡ và hướng dẫn chỉ bảo tôi tận tình trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành khoá luận.

Tôi xin chân thành cảm ơn: Toàn bộ cán bộ công nhân viên Trại giống lợn Tân Thái, Trung tâm giống vật nuôi tỉnh Thái Nguyên đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài. Để góp phần cho việc hoàn thành khoá luận đạt kết quả tốt, tôi luôn nhận được sự động viên, giúp đỡ của gia đình và bạn bè. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành trước mọi sự giúp đỡ quý báu đó. Thái Nguyên, ngày 03 tháng 6 năm 2014 Sinh viên Lê Thị Thảo n LỜI NÓI ĐẦU Để trở thành một kỹ sư chăn nuôi, bác sỹ thú y giỏi được xã hội công nhận, mỗi sinh viên khi ra trường cần trang bị cho mình vốn kiến thức khoa học, chuyên môn vững vàng cũng như những hiểu biết xã hội.

Do vậy thực tập trước khi ra trường là một việc hết sức quan trọng đối với sinh viên nhằm giúp sinh viên củng cố lại những kiến thức đã học và bước đầu làm quen với công tác nghiên cứu khoa học, vận dụng lý thuyết vào thực tiễn sản xuất, tiếp cận và làm quen với công việc. Qua đây sinh viên nâng cao trình độ áp dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Đồng thời tạo cho mình tác phong làm việc khoa học, tính sáng tạo để ra trường phải là một cán bộ vững vàng về lý thuyết giỏi về tay nghề, có trình độ chuyên môn cao đáp ứng yêu cầu của sản xuất góp phần vào sự phát triển của đất nước. Được sự nhất trí của nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa chăn nuôi thú y, cô giáo hướng dẫn cũng như sự tiếp nhận của cơ sở tôi đã tiến hành thực tập tại Trại giống lợn Tân Thái - Hóa Thượng - Đồng Hỷ - Thái Nguyên với đề tài: “ Đánh giá tình hình sinh trưởng, phát triển và mức độ cảm nhiễm bệnh của lợn lai F1 (Landrace x PI4) tại Trại giống lợn Tân Thái, xã Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên” Sau thời gian thực tập với tinh thần làm việc khẩn trương, nghiêm túc nên tôi đã hoàn thành khoá luận.

Do trình độ, thời gian, kinh phí có hạn, bước đầu còn bỡ ngỡ trong công tác nghiên cứu nên khoá luận của tôi không tránh khỏi những sai sót và hạn chế, tôi mong nhận được những ý kiến đóng góp của thầy cô, đồng nghiệp để khoá luận của tôi hoàn thiện hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn! n DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Cs Cộng sự ĐVT Đơn vị tính kg.TT kilôgram thể trọng Nxb Nhà xuất bản TA Thức ăn TTTA Tiêu tốn thức ăn VNĐ Việt mam đồng D Duroc LW Large White DLW ♂ Duroc x ♀ Large White PI4 P=50%; D=25%; Y=25% n MỤC LỤC Phần 1: CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT. Điều tra cơ bản. Điều kiện tự nhiên.

Điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội. Tình hình sản xuất. Đánh giá chung. Phương hướng sản xuất.

Nội dung, phương pháp và kết quả phục vụ sản xuất. Nội dung phục vụ sản xuất. Phương pháp tiến hành. Kết quả phục vụ sản xuất.

Kết luận và đề nghị. 18 Phần 2: CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC. Tổng quan tài liệu. Cơ sở khoa học.

Mức độ cảm nhiễm bệnh của lợn con theo mẹ. Những chỉ tiêu về khả năng sinh trưởng. Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng. Tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước.

Đối tượng, nội dung, địa điểm, thời gian và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Địa điểm và thời gian tiến hành. Nội dung nghiên cứu và chỉ tiêu theo dõi.

Phương pháp nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi. Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và phân tích kết quả. Đánh giá khả năng sinh trưởng của lợn F1 (Landrace x PI4).

Mức độ cảm nhiễm bệnh của lợn F1 (Landrace x PI4). Kết quả điều trị bệnh thường gặp cho lợn F1 (Landrace x PI4). Tiêu tốn thức ăn/kg tăng trọng. Hạch toán chi phí thức ăn cho một con lợn từ sơ sinh đến 60 ngày tuổi (tính theo giá cả thị trường hiện nay).

Kết luận, tồn tại và đề nghị. 51 TÀI LIỆU THAM KHẢO. Error! Bookmark not defined. n DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Khả năng sinh trưởng tích lũy của lợn F1 (Landrace x PI4 ) .2: Sinh trưởng tuyệt đối của lợn F1 (Landrace x PI4) (g/con/ngày) .3: Sinh trưởng tương đối của lợn F1 (Landrace x PI4) (%) .4: Khả năng cảm nhiễm bệnh của lợn F1 (Landrace x PI4) với một số bệnh thường gặp.5: Kết quả điều trị bệnh xảy ra trên lợn F1 (Landrace x PI4) .6: Lượng thức ăn tiêu tốn/kg.TT cho từng thời kỳ và cả giai đoạn thí nghiệm .7: Hạch toán sơ bộ chi phí cho một con lợn từ khi nuôi đến 60 ngày tuổi.

50 n DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2.1: Biểu đồ khối lượng của lợn qua các thời kỳ cân.2: Sinh trưởng tuyệt đối của lợn con qua các giai đoạn tuổi (g/con/ngày) .3: Sinh trưởng tương đối của lợn con qua các giai đoạn tuổi (%) .4: Biểu đồ mức độ cảm nhiễm bệnh của lợn con từ sơ sinh đến 60 ngày tuổi. 47 n 1 Phần 1 CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT 1. Điều tra cơ bản 1. Điều kiện tự nhiên 1.

Vị trí địa lý Trại giống lợn Tân Thái là một đơn vị trực thuộc Trung tâm giống vật nuôi tỉnh Thái Nguyên, đóng trên địa bàn của xóm Tân Thái, xã Hoá Thượng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. Trại cách thị trấn Chùa Hang 2 km về phía Bắc, trên trục đường từ Thị trấn đi xã Khe Mo. Xã Hóa Thượng tiếp giáp với xã Minh Lập ở phía Bắc và Tây Bắc, giáp với xã Hóa Trung ở phía Đông Bắc và Đông, giáp với 3 xã Khe Mo, Linh Sơn và Đồng Bẩm ở một đoạn nhỏ phía Đông Nam, giáp với thị trấn Chùa Hang ở phía Nam, giáp với xã Cao Ngạn và Sơn Cẩm ở phía Tây Nam. Nhìn chung đây là một vị trí khá thuận lợi để một trại chăn nuôi lợn phát triển do cách xa khu công nghiệp, khu dân cư, bệnh viện, trường học và đường giao thông chính nhưng vẫn thuận tiện cho việc giao thông vận tải và thông thương.

Điều kiện khí hậu, thuỷ văn - Khí hậu: Theo phân vùng của Nha khí tượng thuỷ văn thành phố Thái Nguyên, Trại giống lợn Tân Thái nằm trong khu vực có khí hậu đặc trưng của khu vực Trung du miền núi phía Bắc đó là nóng ẩm, mưa nhiều và chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc. + Mùa mưa: Nóng ẩm, mưa nhiều (từ tháng 4 đến tháng 9) Nhiệt độ trung bình: 270C Ẩm độ trung bình: 83% Tổng lượng mưa: 1726mm + Mùa khô: Thời tiết khô, rét, ít mưa (từ tháng 10 năm trước tới tháng 3 năm sau) Nhiệt độ trung bình: 190C Ẩm độ trung bình: 80,8% Tổng lượng mưa: 299,2mm n 2 - Thuỷ văn: Trại Tân Thái có nguồn nước nước mặt và nguồn nước ngầm tương đối phong phú. Nguồn nước dùng trong chăn nuôi được lấy từ giếng khoan. Nguồn nước dùng trong trồng trọt được lấy từ ao nuôi cá.

Với điều kiện khí hậu, thuỷ văn như vậy nhìn chung là thuận lợi cho việc phát triển nông nghiệp cả về trồng trọt lẫn chăn nuôi. Tuy nhiên, cũng có lúc khí hậu thay đổi thất thường như hạn hán, lũ lụt, mùa Hè có ngày nhiệt độ rất cao (380C - 390C), mùa Đông có ngày nhiệt độ rất thấp (dưới 100C) đã ảnh hưởng xấu đến sản xuất nông nghiệp.1: Nhiệt độ, ẩm độ trung bình hàng năm của huyện Đồng Hỷ Yếu tố khí hậu Nhiệt độ Lượng mưa Ẩm độ không khí (mm) không khí (%) Tháng (oC) 1 14,5 22,0 80 2 15,8 35,0 82 3 18,8 35,3 85 4 22,5 117,6 86 5 27,1 234,0 82 6 28,3 354,5 83 7 28,5 392,2 83 8 27,9 390,3 86 9 26,9 237,5 83 10 24,3 118,0 81 11 20,6 43,4 79 12 17,3 23,5 78 Trung bình 22,71 116,94 82 (Nguồn trích: Nha khí tượng thuỷ văn thành phố Thái Nguyên) 1. Đất đai Trại giống lợn Tân Thái thuộc khu vực trung du miền núi, có địa bàn khá bằng phẳng với tổng diện tích là 50. Trong đó: - Đất trồng cây ăn quả: 23.000 m2 - Đất xây dựng: 11.090 m2 - Ao hồ chứa nước và nuôi cá: 10.

Giao thông, thuỷ lợi - Giao thông: Đồng Hỷ có hệ thống giao thông khá tốt, hầu hết các đường giao thông đều được rải nhựa và bê tông hoá. Trại Tân Thái ở vị trí khá thuận lợi về giao thông, nằm gần đường quốc lộ từ thị trấn đi xã Khe Mo. Vì vậy, rất thuận lợi cho việc vận chuyển thức ăn, thuốc thú y cũng như tiêu thụ sản phẩm. - Thuỷ lợi: Hệ thống thuỷ lợi tương đối rộng khắp và phần lớn đã được kiên cố hoá hệ thống kênh mương.

Trại sử dụng nguồn nước của hệ thống này và những ao hồ chứa nước để phục vụ trồng trọt.