Luận văn đánh giá sinh trưởng rừng trồng keo tai tượngacacia mangium từ các nguồn giống khác nhau tại huyện đồng hỷ tỉnh thái nguyên giai đoạn 2016 2020

Luận văn đánh giá sinh trưởng rừng trồng keo tai tượng Acacia mangium từ các nguồn giống khác nhau tại huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2016-2020.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thúy
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Quốc Hưng
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Lâm nghiệp
• Đề tài: Đánh giá sinh trưởng rừng trồng Keo tai tượng (Acacia mangium) từ các nguồn giống khác nhau tại huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2016-2020
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1.1.1. Cơ sở khoa học
• 1.1.2. Đặc điểm sinh thái cây keo tai tượng (Acacia mangium)
• 1.1.3. Tình hình nghiên cứu về cây keo tai tượng trên thế giới và Việt Nam
• 1.1.3.1. Tình hình nghiên cứu về cây keo tai tượng trên thế giới
• 1.1.3.2. Nghiên cứu cải thiện giống
• 1.2. Ảnh hưởng của điều kiện lập địa đến khả năng sinh trưởng của rừng trồng
• 1.2.1. Khái niệm lập địa
• 1.2.2. Các yếu tố ảnh hưởng lập địa
• 1.2.3. Ảnh hưởng mật độ đến năng suất rừng trồng
• 1.2.4. Ảnh hưởng của phân bón đến năng suất rừng trồng
• 2. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đánh giá sinh trưởng rừng trồng Keo tai tượng

Nghiên cứu tập trung vào đánh giá sinh trưởng của rừng trồng Keo tai tượng (Acacia mangium) từ các nguồn giống khác nhau tại Đồng Hỷ, Thái Nguyên giai đoạn 2016-2020. Kết quả cho thấy sự khác biệt rõ rệt về sinh trưởng rừng giữa các nguồn giống, đặc biệt là giống nhập từ Australia so với giống sản xuất trong nước. Sinh trưởng về đường kính ngang ngực (D1.3) và chiều cao vút ngọn (Hvn) của Keo tai tượng nhập khẩu vượt trội hơn hẳn.

1.1. Sinh trưởng đường kính và chiều cao

Sinh trưởng về đường kính ngang ngực (D1.3) và chiều cao vút ngọn (Hvn) của Keo tai tượng được đo đạc và so sánh giữa các nguồn giống. Kết quả cho thấy giống nhập từ Australia có sinh trưởng vượt trội, với D1.3 đạt trung bình 12.5 cm và Hvn đạt 8.2 m sau 4 năm trồng. Giống sản xuất trong nước có sinh trưởng chậm hơn, với D1.3 đạt 10.3 cm và Hvn đạt 6.8 m.

1.2. Tương quan giữa chiều cao và đường kính

Phương trình tương quan giữa chiều cao (Hvn) và đường kính (D1.3) của Keo tai tượng được xác định, cho thấy mối quan hệ chặt chẽ giữa hai chỉ tiêu này. Kết quả này giúp dự đoán sinh trưởng của cây dựa trên một trong hai chỉ tiêu, hỗ trợ công tác quản lý và đánh giá rừng trồng.

II. Đánh giá chất lượng rừng trồng

Nghiên cứu đánh giá chất lượng rừng trồng Keo tai tượng dựa trên tỷ lệ sống, tình hình sâu bệnh hại, và chất lượng cây ở các cấp tuổi. Kết quả cho thấy tỷ lệ sống của Keo tai tượng đạt trên 85%, với sâu bệnh hại ở mức thấp. Chất lượng cây được phân loại theo cấp tuổi, cho thấy sự ổn định và phát triển tốt của rừng trồng.

2.1. Tỷ lệ sống và sâu bệnh hại

Tỷ lệ sống của Keo tai tượng đạt trên 85%, với sâu bệnh hại chủ yếu là sâu đục thân và bệnh nấm lá. Các biện pháp phòng trừ được áp dụng hiệu quả, giúp duy trì sinh trưởng ổn định của rừng trồng.

2.2. Chất lượng cây theo cấp tuổi

Chất lượng cây được đánh giá dựa trên cấp tuổi, với cây tuổi 3 và 4 chiếm tỷ lệ cao. Kết quả cho thấy Keo tai tượng có khả năng phát triển tốt trên địa bàn Đồng Hỷ, Thái Nguyên, đáp ứng yêu cầu về nông nghiệp bền vững.

III. Kỹ thuật trồng và quản lý rừng

Nghiên cứu đề xuất các kỹ thuật trồng rừng và quản lý rừng phù hợp để nâng cao hiệu quả sinh trưởng và chất lượng rừng trồng Keo tai tượng. Các biện pháp bao gồm chọn giống tốt, bón phân hợp lý, và kiểm soát sâu bệnh hại. Kết quả nghiên cứu là cơ sở quan trọng cho việc phát triển rừng trồng bền vững tại Thái Nguyên.

3.1. Chọn giống và bón phân

Việc chọn giống tốt và bón phân hợp lý là yếu tố quyết định đến sinh trưởng và chất lượng rừng trồng. Nghiên cứu khuyến nghị sử dụng giống nhập từ Australia và bón phân NPK với liều lượng phù hợp để đạt hiệu quả cao.

3.2. Kiểm soát sâu bệnh hại

Các biện pháp kiểm soát sâu bệnh hại được đề xuất bao gồm phun thuốc trừ sâu định kỳ và theo dõi sát sao tình hình rừng trồng. Điều này giúp giảm thiểu thiệt hại và duy trì sinh trưởng ổn định của cây.

IV. Ý nghĩa và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc lựa chọn giống và kỹ thuật trồng rừng phù hợp tại Thái Nguyên. Kết quả nghiên cứu giúp nâng cao năng suất và chất lượng rừng trồng, góp phần phát triển nông nghiệp bền vững và bảo vệ môi trường.

4.1. Ý nghĩa khoa học

Nghiên cứu bổ sung kiến thức về sinh trưởng và phát triển của Keo tai tượng, là cơ sở để đề xuất các biện pháp kỹ thuật trồng rừng hiệu quả. Kết quả nghiên cứu có giá trị tham khảo cho các công trình tương tự.

4.2. Ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu được ứng dụng trong thực tiễn trồng rừng tại Đồng Hỷ, Thái Nguyên, giúp nâng cao hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường. Nghiên cứu cũng góp phần vào việc thực hiện nông nghiệp bền vững tại địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam, với khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm, có diện tích rừng tự nhiên và rừng trồng ngày càng tăng, đạt tỷ lệ che phủ rừng toàn quốc khoảng 41,89% tính đến năm 2019. Tỉnh Thái Nguyên có tổng diện tích tự nhiên 352.664 ha, trong đó diện tích đất quy hoạch lâm nghiệp chiếm hơn 51%, với huyện Đồng Hỷ là một trong những địa phương trọng điểm về phát triển rừng trồng. Giai đoạn 2016-2020, diện tích trồng rừng sản xuất tập trung tại huyện Đồng Hỷ đạt trên 5.000 ha, chủ yếu là Keo tai tượng (Acacia mangium) và Keo lai, với năng suất bình quân khoảng 12-15 m³/ha/năm. Tuy nhiên, năng suất và chất lượng rừng trồng vẫn còn nhiều hạn chế do nguồn giống và kỹ thuật thâm canh chưa đồng bộ.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá sinh trưởng, trữ lượng và chất lượng rừng trồng Keo tai tượng từ các nguồn giống khác nhau tại huyện Đồng Hỷ trong giai đoạn 2016-2020, nhằm đề xuất các giải pháp kỹ thuật lâm sinh nâng cao hiệu quả kinh tế và chất lượng rừng trồng. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào rừng trồng Keo tai tượng thuần loài, tuổi từ 2 đến 4, với nguồn giống nhập từ Australia và nguồn giống sản xuất trong nước, trên địa bàn huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc lựa chọn giống cây trồng phù hợp, nâng cao năng suất rừng trồng, góp phần phát triển bền vững ngành lâm nghiệp địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết sinh trưởng cây rừng và mô hình tương quan sinh trưởng giữa các chỉ tiêu sinh trưởng chính. Hai lý thuyết trọng tâm gồm:

• Lý thuyết sinh trưởng cây rừng: Sinh trưởng cây được đo bằng các chỉ tiêu như đường kính ngang ngực (D1.3), chiều cao vút ngọn (Hvn), chiều cao dưới cành (Hdc), đường kính tán lá (Dt) và thể tích thân cây. Sinh trưởng chịu ảnh hưởng bởi yếu tố nội tại (giống, tuổi cây) và ngoại cảnh (điều kiện lập địa, khí hậu, kỹ thuật chăm sóc).

• Mô hình tương quan sinh trưởng: Mối quan hệ giữa chiều cao và đường kính cây được sử dụng để đánh giá chất lượng và dự báo trữ lượng rừng. Các chỉ tiêu như D1.3 và Hvn có tương quan chặt chẽ, phản ánh sự phát triển đồng đều của cây.

Các khái niệm chính bao gồm: sinh trưởng đường kính, chiều cao vút ngọn, chiều cao dưới cành, thể tích thân cây, trữ lượng rừng, và kỹ thuật thâm canh rừng trồng.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thu thập từ 50 ô tiêu chuẩn (OTC) trên địa bàn huyện Đồng Hỷ, gồm 25 OTC cho Keo tai tượng hạt giống nhập từ Australia (20128) và 25 OTC cho Keo tai tượng nguồn giống trong nước, với diện tích mỗi OTC là 500 m². Mỗi OTC quan sát ít nhất 50 cây, đo đếm các chỉ tiêu sinh trưởng như D1.3, Hvn, Hdc, Dt, và đánh giá chất lượng cây.

• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn ngẫu nhiên các ô tiêu chuẩn đại diện cho các lô rừng trồng thuần loài tuổi 2-4, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của số liệu.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm IBM SPSS Statistics 20 và R-software phiên bản 4 để phân tích thống kê, kiểm định sự khác biệt sinh trưởng giữa hai nguồn giống bằng phương pháp T-test với mức ý nghĩa P<0,05. Tính toán các chỉ tiêu thống kê như trung bình, phương sai, hệ số biến động, thể tích thân cây và trữ lượng rừng.

• Timeline nghiên cứu: Thực hiện từ tháng 9/2019 đến tháng 9/2020, bao gồm thu thập số liệu thực địa, xử lý và phân tích dữ liệu, thảo luận kết quả và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Sinh trưởng đường kính ngang ngực (D1.3):

   • Ở tuổi 2, sinh trưởng D1.3 của Keo tai tượng nguồn Australia và nguồn trong nước tương đương, với đường kính trung bình lần lượt khoảng 6,9 cm và 6,78 cm, không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (P=0,113).
   • Ở tuổi 3, Keo tai tượng nguồn Australia có đường kính trung bình 11,42 cm, cao hơn 22,4% so với nguồn trong nước (9,33 cm), sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (P<0,03).
   • Ở tuổi 4, đường kính trung bình của nguồn Australia đạt 13,51 cm, cao hơn 21,1% so với nguồn trong nước (11,16 cm), với sự khác biệt rất có ý nghĩa (P<0,001).
   • Hệ số biến động D1.3 của nguồn Australia thấp hơn nguồn trong nước, cho thấy sinh trưởng đồng đều hơn.

2. Sinh trưởng chiều cao vút ngọn (Hvn):

   • Ở tuổi 2, chiều cao trung bình của nguồn Australia và trong nước tương đương, khoảng 4,5 m.
   • Ở tuổi 3 và 4, chiều cao của nguồn Australia vượt trội hơn, đạt khoảng 8,2 m và 10,5 m, cao hơn 15-20% so với nguồn trong nước.
   • Tương quan giữa D1.3 và Hvn ở cả hai nguồn giống đều mạnh, cho thấy sự phát triển cân đối về kích thước cây.

3. Sinh trưởng đường kính tán lá (Dt) và thể tích thân cây:

   • Nguồn giống Australia có đường kính tán lá lớn hơn trung bình 10-15% so với nguồn trong nước ở các tuổi 3 và 4.
   • Thể tích thân cây và trữ lượng rừng của nguồn Australia cao hơn đáng kể, với trữ lượng đạt khoảng 120 m³/ha ở tuổi 4, so với 95 m³/ha của nguồn trong nước.

4. Chất lượng rừng trồng:

   • Tỷ lệ sống của Keo tai tượng nguồn Australia đạt trên 90%, cao hơn so với nguồn trong nước (khoảng 85%).
   • Tỷ lệ cây tốt chiếm 70% ở nguồn Australia, trong khi nguồn trong nước chỉ khoảng 55%.
   • Tình hình sâu bệnh hại và vật rơi rụng dưới tán rừng ở mức thấp, không ảnh hưởng đáng kể đến sinh trưởng.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy Keo tai tượng hạt giống nhập từ Australia có khả năng sinh trưởng vượt trội về đường kính, chiều cao và trữ lượng so với nguồn giống trong nước, đặc biệt rõ ràng ở các năm tuổi 3 và 4. Điều này phù hợp với các nghiên cứu quốc tế và trong nước về ưu thế sinh trưởng của giống nhập ngoại có nguồn gốc từ vùng sinh thái tương đồng. Sự đồng đều sinh trưởng cao hơn của nguồn Australia cũng góp phần nâng cao chất lượng rừng trồng, giảm thiểu sự phân hóa kích thước cây trong lâm phần.

Nguyên nhân có thể do nguồn giống Australia được chọn lọc kỹ lưỡng, có khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu, đất đai của huyện Đồng Hỷ, đồng thời được áp dụng các biện pháp kỹ thuật thâm canh đồng bộ. Kết quả này tương đồng với báo cáo của Viện nghiên cứu Lâm nghiệp Việt Nam và các công trình nghiên cứu về sinh trưởng Keo tai tượng tại các vùng miền Bắc và Trung Bộ.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ so sánh sinh trưởng D1.3, Hvn và trữ lượng giữa hai nguồn giống theo từng tuổi cây, giúp minh họa rõ ràng sự khác biệt và xu hướng phát triển. Bảng tổng hợp số liệu chi tiết cũng hỗ trợ đánh giá chính xác hơn về hiệu quả sinh trưởng và chất lượng rừng trồng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Ưu tiên sử dụng nguồn giống Keo tai tượng nhập từ Australia (20128) trong các dự án trồng rừng sản xuất tại huyện Đồng Hỷ và các vùng có điều kiện tương tự nhằm nâng cao năng suất và chất lượng rừng trồng. Thời gian áp dụng: ngay trong các kế hoạch trồng rừng giai đoạn 2024-2028. Chủ thể thực hiện: Sở Nông nghiệp và PTNT, các công ty lâm nghiệp, hộ gia đình trồng rừng.

2. Áp dụng kỹ thuật thâm canh đồng bộ, bao gồm bón phân hợp lý, làm đất kỹ thuật, tỉa thưa cây phù hợp để thúc đẩy sinh trưởng đường kính và chiều cao, tăng trữ lượng rừng. Mục tiêu tăng năng suất rừng lên 20-25 m³/ha/năm trong vòng 5 năm tới. Chủ thể: cán bộ kỹ thuật, người trồng rừng.

3. Xây dựng và nhân rộng mô hình vườn giống chất lượng cao, đảm bảo nguồn giống có nguồn gốc rõ ràng, đồng đều về chất lượng, giảm thiểu rủi ro về sâu bệnh và năng suất thấp. Thời gian triển khai: 2024-2026. Chủ thể: Viện nghiên cứu và Phát triển lâm nghiệp, các vườn ươm.

4. Tăng cường công tác đào tạo, chuyển giao kỹ thuật cho người trồng rừng, nâng cao nhận thức về lựa chọn giống, kỹ thuật chăm sóc và quản lý rừng trồng. Mục tiêu nâng tỷ lệ áp dụng kỹ thuật thâm canh lên trên 80% trong cộng đồng trồng rừng. Chủ thể: Chi cục Kiểm lâm, các tổ chức khuyến nông.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý ngành lâm nghiệp: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách phát triển giống cây trồng phù hợp, nâng cao hiệu quả kinh tế ngành lâm nghiệp địa phương.

2. Các công ty lâm nghiệp và doanh nghiệp trồng rừng: Áp dụng các giải pháp kỹ thuật và lựa chọn giống phù hợp nhằm tối ưu hóa năng suất và chất lượng rừng trồng, tăng lợi nhuận kinh doanh.

3. Hộ gia đình và cộng đồng trồng rừng: Nắm bắt kiến thức về giống cây và kỹ thuật thâm canh để cải thiện hiệu quả sản xuất, nâng cao thu nhập từ rừng trồng.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành lâm nghiệp: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, số liệu thực tế và kết quả phân tích để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về sinh trưởng cây rừng và kỹ thuật trồng rừng thâm canh.

Câu hỏi thường gặp

1. Keo tai tượng có nguồn giống nhập từ Australia có ưu điểm gì so với giống trong nước?
   Giống nhập từ Australia có sinh trưởng nhanh hơn, đồng đều hơn về đường kính và chiều cao, trữ lượng rừng cao hơn khoảng 20%, giúp nâng cao hiệu quả kinh tế trồng rừng.

2. Phương pháp đánh giá sinh trưởng rừng được thực hiện như thế nào?
   Sử dụng ô tiêu chuẩn (OTC) diện tích 500 m², đo đếm 100% cây trong ô về các chỉ tiêu D1.3, Hvn, Hdc, Dt, đánh giá chất lượng cây và phân tích thống kê bằng phần mềm chuyên dụng.

3. Tại sao cần áp dụng kỹ thuật thâm canh trong trồng rừng Keo tai tượng?
   Kỹ thuật thâm canh như bón phân, làm đất, tỉa thưa giúp cây phát triển tối ưu, tăng năng suất và chất lượng gỗ, rút ngắn chu kỳ khai thác, nâng cao hiệu quả kinh tế.

4. Điều kiện lập địa nào phù hợp cho Keo tai tượng tại huyện Đồng Hỷ?
   Keo tai tượng sinh trưởng tốt trên đất đỏ vàng, đất feralit với pH từ 4-5, độ dốc dưới 25°, lượng mưa 1500-2500 mm/năm và nhiệt độ trung bình 22-25°C, phù hợp với điều kiện tự nhiên huyện Đồng Hỷ.

5. Làm thế nào để đảm bảo nguồn giống Keo tai tượng chất lượng?
   Cần xây dựng vườn giống đạt tiêu chuẩn, kiểm soát nguồn gốc hạt giống, áp dụng công nghệ nhân giống hiện đại và giám sát chất lượng cây giống trước khi trồng.

Kết luận

• Keo tai tượng hạt giống nhập từ Australia (20128) có sinh trưởng vượt trội về đường kính, chiều cao và trữ lượng so với nguồn giống trong nước tại huyện Đồng Hỷ.
• Sinh trưởng đồng đều hơn giúp nâng cao chất lượng rừng trồng và hiệu quả kinh tế.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc lựa chọn giống và áp dụng kỹ thuật thâm canh phù hợp.
• Đề xuất áp dụng nguồn giống nhập khẩu kết hợp kỹ thuật thâm canh đồng bộ để nâng cao năng suất rừng trồng trong giai đoạn 2024-2028.
• Khuyến khích các nhà quản lý, doanh nghiệp và người trồng rừng tham khảo và ứng dụng kết quả nghiên cứu nhằm phát triển bền vững ngành lâm nghiệp địa phương.

Triển khai các mô hình thâm canh sử dụng giống nhập khẩu, đồng thời tăng cường đào tạo kỹ thuật cho người trồng rừng để nâng cao hiệu quả sản xuất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Tổng quan tài liệu nghiên cứu 1. Cơ sở khoa học Đặc điểm sinh thái cây keo tai tượng(Acacia mangium): Keo tai tượng (Acacia mangium Willd), còn có tên khác là keo lá to, keo đại, keo mỡ là một cây thuộc phân họ Trinh nữ (Mimosaceae R. Keo tai tượng phân bố tự nhiên ở phía Bắc Australia, Papua New Guinea, Đông Indonesia.

Phân bố chủ yếu ở vĩ tuyến 8 – 180 Nam. Độ cao 300m trên mặt biển, lượng mưa 1. Loài này đã được đem trồng thành công ở Sabah (Malaysia), Philippines, Hawii, Costa Rica và nhiều nơi khác ở châu Á. Người ta sử dụng keo tai tượng để bảo vệ cảnh quan môi trường và lấy gỗ.

Ở Việt Nam, Keo tai tượng được phổ biến ở nhiều nơi. Keo tai tượng thuộc loài cây thân gỗ nhỏ, có thể cao tới 25-30m, có thân cây thẳng, đẹp, sinh trưởng nhanh hơn Keo lá tràm. Rễ có nốt sần cố định đạm có khả năng cải tạo đất rất tốt. Gỗ Keo có tỷ trọng 0,45 – 0,50, ở giai đoạn sau 12 tuổi có thể đạt 0,59 (Razali và Mohd, 1992).

Keo tai tượng được trồng rừng với mục đích chủ yếu là cải tạo môi trường sinh thái và sản xuất gỗ, cung cấp gỗ nguyên liệu cho ngành công nghiệp chế biến bột giấy, ván sợi ép, trụ mỏ dùng đóng đồ mộc, gỗ xây dựng, làm ván ghép thanh… Loài cây keo tai tượng thích hợp nơi có nhiệt độ bình quân năm 23-240 C, độ cao dưới 600 - 700m so với mực nước biển,độ dốc dưới 20 – 250C,ưa đất tốt sâu dày, thành phần cơ giới trung bình, thoát nước. Cây mọc tốt trên nhiều loại đất có pH: 4 – 5; đặc biệt sinh trưởng tốt ở những nơi đất tốt, tầng đất dày, nơi có lượng mưa từ 1500 – 2500 mm/năm. Cây mọc nhanh, khỏe, chịu đựng mọi hoàn cảnh. Mọc trên nhiều loại đất: Đất pha cát ven biển, đất Bazan, đất bồi tụ, vàng đỏ, phù sa cổ,… Cây gỗ lớn cao 25 - 30m, đường kính có thể đạt tới 60-80cm.

Thân mập, thẳng, vỏ ngoài màu xám, phân cành dài, nhánh non có 3 cạnh to. Cây ưa sáng, mọc nhanh, có khả năng cải tạo đất, chống xói mòn, chống cháy rừng. Gỗ thẳng, màu vàng trắng có vân, có giác lõi phân biệt, gỗ có tác dụng nhiều mặt: kích thước nhỏ làm nguyên liệu giấy, kích thước lớn sử dụng trong xây dựng, đóng đồ mộc mỹ nghệ, hàng hóa xuất khẩu. 5 Về đất đai: chủ yếu trồng trên các loại đất ferali, tầng dày tối thiểu 75 cm, tối ưu: 4 - 50 cm.

Đất phù sa cổ, đất xám bạc màu, đất phèn lên luống không bị ngập nước đều có thể trồng được. - Lá đơn, mọc cách, dạng thuôn dài, cong phình rộng ở phần trên, đầu thuôn tù thu hẹp dần ở góc, hẹp theo cuống, màu xanh lục bóng. Có 4 gân từ góc lá , cong theo phiến, gân nhỏ mạng lưới. - Cụm hoa dạng bông ở nách lá.

Hoa nhỏ màu vàng. - Quả đậu, dài, xoắn lại nhiều vòng, màu nâu đậm. - Keo tai tượng mọc tự nhiên ở Australia, được nhập trồng ở nhiều nước nhiệt đới Châu Á. Ở Việt Nam được trồng rộng rãi trong toàn quốc, thường trồng thành rừng tập trung, trồng xen, trồng phân tán,… - Gỗ màu nhạt dễ cưa xẻ, đóng đồ gia dụng, dùng trong xây dựng, xẻ ván, làm bột, giấy, sản xuất ván nhân tạo.

- Là loài cây đa mục đích, thuộc loài cây cố định đạm có tác dụng cải tạo đất. Tình hình nghiên cứu về cây keo tai tượng trên thế giới và Việt Nam 1. Tình hình nghiên cứu về cây keo tai tượng trên thế giới * Nghiên cứu cải thiện giống Trong những năm 1980, các loài keo Acacia đã được đưa vào thử nghiệm ở nhiều nước vì những khả năng tốt của chúng. Nhất là khả năng cải tạo đất, chống xói mòn, năng suất cao.

Khảo nghiệm ở Philippin với 7 loài cho thấy keo tai tượng có chiều cao đứng thứ 3 ở cả 2 điểm thí nghiệm (Havmoller, 1989). Năm 1986, trên đảo Hải Nam – Trung Quốc với 20 xuất xứ của 8 loài keo đã được thực hiện ở tuổi thứ 2. Trong đó Keo tai tượng không nằm trong nhóm loài và xuất xứ dẫn đầu. Sau 2 năm tuổi keo tai tượng sinh trưởng D<7,4 cm, H<4,7 cm (Minquan, Ziayu and Yutian, 1989).

Năm 1985, 23 xuất xứ của 12 loài keo đã được khảo nghiệm tại 6 điểm tại Thái Lan (P.chittanchumnonK and SirilaK 1991). Kết quả cho thấy sau 36 tháng tuổi tại 2 điểm thí nghiệm: Tại Ratchaouri, keo tai tượng xuất xứ 13846xếp thứ 9 có chiều cao 7,2m. Tại Saitheng, keo tai tượng không nằm trong 10 xuất xứ dẫn đầu, tại đây loài và xuất xứ dẫn đầu là vẫn là A. crassicarpa13683 với chiều cao 18,4m.

6 (Darus, 1991) khi nghiên cứu vai trò của lá trong giâm hom keo tai tượng cho rằng, lá giữ vai trò chủ chốt trong việc hình thành mô phân sinh của rễ ở các hom chưa hoá gỗ đặt dưới phun mù, cần cắt đi một phần lá cho hom gọn nhỏ lại, vừa đỡ thoát hơi nước lại tiết kiệm được diện tích giâm cây, tác giả cho rằng cắt một nửa phiến lá đem lại kết quả ra rễ tốt nhất cho loài keo tai tượng.Pasad, 1992), nghiên cứu sinh trưởng của các loài keo acacia và một số loài cây khác trên các loại đất hoang hoá tại nhiều khu vực khác nhau ở Ấn Độ, kết quả đã khẳng định được tính trội về khả năng chịu hạn của một số loài keo sinh trưởng trên đất bạc màu như: Acacia leptocarpa, A. * Ảnh hưởng của điều kiện lập địa đến khả năng sinh trưởng của rừng trồng Theo Vater (1925) thì: “Lập địa nên hiểu là tất cả các yếu tố ngoại cảnh thường xuyên tác động tới sự sinh tồn và phát triển của thực vật” cũng có nghĩa là lập địa bao gồm tất cả các yếu tố như: Khí hậu, địa hình, đất, sinh vật tạo thành một quần lạc sinh địa. Tất cả các yếu tố trong quần lạc sinh địa có ảnh hưởng qua lại, tác động lẫn nhau và phụ thuộc vào nhau, trong đó con người có vai trò đặc biệt quan trọng. Có thể hiểu lập địa như là nơi mà cây sinh sống và phát triển hay là phạm vi không gian chứa đựng tất cả các yếu tố ngoại cảnh tác động đến đời sống thực vật.

Tập hợp các kết quả nghiên cứu ở các nước vùng nhiệt đới, tổ chức nông lương thế giới FAO (1984) đã chỉ ra rằng khả năng sinh trưởng của rừng trồng, đặc biệt là rừng trồng nguyên liệu công nghiệp phụ thuộc rất nhiều vào 4 nhân tố chủ yếu liên quan đến điều kiện lập địa là: Khí hậu, địa hình, loại đất và hiện trạng thực bì. Khi nghiên cứu về sản lượng rừng trồng Bạch đàn ở Brazil, Golcalves J.M và cs, (2004) cho rằng năng suất rừng trồng là sự “kết hợp” thích hợp giữa kiểu gen với điều kiện lập địa và kỹ thuật canh tác. Ngoài ra, tác giả còn chỉ cho thấy giới hạn của sản lượng rừng có liên quan tới các yếu tố môi trường theo thứ tự mức độ quan trọng như sau: Nước > dinh dưỡng > độ sâu tầng đất. Qua một số công trình nghiên cứu trên cho thấy việc xác định điều kiện lập địa phù hợp với từng loài cây trồng là rất cần thiết, đó là một trong yếu tố quan trọng quyết định năng suất và chất lượng rừng trồng.

*Ảnh hưởng mật độ đến năng suất rừng trồng Theo Thoomson 1994, các loài Keo và Bạch đàn nên trồng với mật độ 1.111 cây/ha không ảnh hưởng xấu tới sản lượng và chất lượng gỗ.J (1992) đã bố trí 4 công thức mật độ khác nhau (2985, 1680, 1075 và 750 cây/ha) cho Bạch đàn E.deglupta ở Papua New Guinea, số liệu thu được sau 5 năm trồng cho thấy đường kính bình quân của các công thức thí nghiệm tăng theo chiều giảm mật độ, nhưng tổng tiết diện ngang lại tăng theo chiều tăng của mật độ, có nghĩa là rừng trồng ở mật độ thấp tuy lượng tăng trưởng về đường kính cao hơn nhưng trữ lượng gỗ cây đứng của rừng vẫn nhỏ hơn công thức trồng ở mật độ cao. Nhận xét: Qua các kết quả nghiên cứu cho thấy mật độ trồng ảnh hưởng khá rõ đến chất lượng sản phẩm và chu kỳ kinh doanh. Vì vậy cần phải căn cứ vào mục tiêu kinh doanh cụ thể để xác định mật độ trồng cho phù hợp * Ảnh hưởng của phân bón đến năng suất rừng trồng Bón phân cho cây trồng lâm nghiệp là một trong những biện pháp kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất, chất lượng rừng trồng đặc biệt là ở những nơi đất đai khô cằn, ít chất dinh dưỡng. Tuy nhiên, chúng ta cần lựa chọn loại phân và cách bón nào cho kết quả, liều lượng bón là bao nhiêu và nên bón vào lúc nào cho phù hợp nhu cầu sinh lý của cây, cung cấp đủ dinh dưỡng cho cây sinh trưởng, bón ít mà thu lợi nhiều không gây lãng phí hoặc làm ô nhiễm hay suy thoái môi trường.

Vấn đề này đã được nhiều nhà khoa học trên thế giới quan tâm, điển hình như công trình nghiên cứu của Mello (1976) ở Brazil cho thấy bạch đàn Eucaliptus sinh trưởng khá tốt ở công thức không bón phân nhưng bón NPK thì năng suất có thể lên trên 50%. Bolstand và cs (1988) cũng đã tìm thấy một vài loại phân có phản ứng tích cực mang lại kết quả như ở Potasium, phosphate, boron và magnesium. Khi nghiên cứu bón phân cho rừng trồng Thông P. Herrero và cs (1988) cũng cho thấy phân bón phosphate đã nâng sản lượng rừng từ 56 lên 69 m3/ha sau 13 năm trồng.

Nhận xét: Từ các kết quả nghiên cứu trên đã khẳng định bón phân cho rừng trồng mang lại những hiệu quả rõ rệt như: Nâng cao tỷ lệ sống, tăng sức đề kháng của cây trồng, nâng cao sản lượng, chất lượng sản phẩm rừng trồng. * Ảnh hưởng của biện pháp tưới nước đến sinh trưởng của rừng trồng Theo Evans.J (1992) cho thấy: Ngoài những biện pháp trên, biện pháp tưới nước cho cây mới trồng, nhất là ở những vùng khô hạn tuy còn rất ít công trình nghiên cứu 8 nhưng đã có một vài công trình đề cập đến. Như ở Brazil khi trồng rừng Bạch đàn E.gadis trên những vùng đất khô hạn người ta đã phải tưới cho cây con mới trồng 3-4 lít nước/cây, sau đó 3 ngày và 9 ngày phải tưới nước lại nếu chưa có mưa. Nguyễn Huy Sơn (2006) Ở Trung Quốc áp dụng biện pháp tưới nước thấm nhỏ giọt cho rừng trồng cây Dương Lai (Populuseuramericana) trên vùng đất khô hạn, kết quả thu được sau 6 năm tuổi cho thấy đường kính ngang ngực tăng trưởng gấp gần 3 lần so với đối chứng.