Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé N«ng nghiÖp vµ PTNT Trêng ®¹i häc l©m nghiÖp KiÒu v¨n quÕ §¸nh gi¸ sinh trëng cña keo lai nh©n t¹o trång thuÇn loµi luËn v¨n th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Hµ T©y 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé N«ng nghiÖp vµ PTNT Trêng ®¹i häc l©m nghiÖp KiÒu v¨n quÕ §¸nh gi¸ sinh trëng cña keo lai nh©n t¹o trång thuÇn loµi Chuyªn ngµnh: l©m häc M· sè: 60.60 luËn v¨n th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp ThÇy gi¸o híng dÉn TS: Ph¹m §øc TuÊn Hµ T©y 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Môc lôc Trang Danh môc c¸c b¶ng Danh môc c¸c h×nh vÏ Lêi c¶m ¬n §Æt vÊn ®Ò 1 Ch¬ng 1. Tæng quan vÊn ®Ò nghiªn cøu 3 1. Trªn thÕ giíi 3 1.
Nghiªn cøu ®¸nh gi¸ sinh trëng rõng trång 3 1. Nghiªn cøu vÒ keo lai tù nhiªn 4 1. Nghiªn cøu ®¸nh gi¸ sinh trëng rõng trång 6 1. Nghiªn cøu vÒ keo lai tù nhiªn 8 Ch¬ng 2.
§èi tîng, môc tiªu, ph¹m vi, ph¬ng ph¸p nghiªn cøu 11 2. Môc tiªu nghiªn cøu 11 2. Ph¹m vi nghiªn cøu 11 2. Néi dung nghiªn cøu 11 2.
§Æc ®iÓm sinh trëng cña keo lai nh©n t¹o 11 2. TiÒm n¨ng bét giÊy cña keo lai nh©n t¹o 11 2. §èi tîng, vËt liÖu vµ ph¬ng ph¸p nghiªn cøu 12 2. §èi tîng, vËt liÖu nghiªn cøu 12 2.
Ph¬ng ph¸p thu thËp sè liÖu 14 2. Xö lý sè liÖu 14 Ch¬ng 3. KÕt qu¶ nghiªn cøu vµ th¶o luËn 17 3. §¸nh gi¸ sinh trëng cña keo lai nh©n t¹o 17 3.
Kh¶o nghiÖm t¹i Hoµnh Bå - Qu¶ng Ninh 17 3. Kh¶o nghiÖm t¹i Tam Thanh - Phó Thä 28 3. Kh¶o nghiÖm t¹i Ba V× - Hµ T©y 38 3. §¸nh gi¸ tiÒm n¨ng bét giÊy cña keo lai nh©n t¹o 53 3.
§¸nh gi¸ chung 57 KÕt luËn 62 Tµi liÖu tham kh¶o Phô lôc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Danh môc c¸c b¶ng TT Tªn b¶ng Trang 3. Sinh trëng cña keo lai nh©n t¹o t¹i Hoµnh Bå - Qu¶ng Ninh 17 3. HÖ sè t¬ng quan h/d theo tuæi cña keo lai nh©n t¹o t¹i Hoµnh Bå - Qu¶ng Ninh 26 3.
Sinh trëng cña keo lai nh©n t¹o t¹i Tam Thanh - Phó Thä 29 3. HÖ sè t¬ng quan h/d theo tuæi cña keo lai nh©n t¹o t¹i Tam Thanh- Phó Thä 36 3. Sinh trëng cña keo lai nh©n t¹o t¹i Ba V× - Hµ T©y 40 3. HÖ sè t¬ng quan h/d theo tuæi cña keo lai nh©n t¹o t¹i Ba V× - Hµ T©y 50 3.
Mét sè tÝnh chÊt c¬ b¶n cña gç keo lai nh©n t¹o 54 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Danh môc h×nh vÏ biÓu ®å TT Tªn biÓu ®å Trang 3. N¨ng suÊt cña keo lai nh©n t¹o t¹i Hoµnh Bå - Qu¶ng Ninh 19 3. Xu híng sinh trëng D1,3 cña keo lai nh©n t¹o t¹i Hoµnh Bå - Qu¶ng Ninh 21 3.
Xu híng sinh trëng Hvn cña keo lai nh©n t¹o t¹i Hoµnh Bå - Qu¶ng Ninh 23 3. N¨ng suÊt cña keo lai nh©n t¹o t¹i Tam Thanh - Phó Thä 30 3. Xu híng sinh trëng D1,3 cña keo lai nh©n t¹o t¹i Tam Thanh - Phó Thä 33 3. Xu híng sinh trëng Hvn cña keo lai nh©n t¹o t¹i Tam Thanh - Phó Thä 35 3.
N¨ng suÊt cña keo lai nh©n t¹o t¹i Ba V× - Hµ T©y 43 3. Xu híng sinh trëng D1,3 cña keo lai nh©n t¹o t¹i Ba V× - Hµ T©y 46 3. Xu híng sinh trëng Hvn cña keo lai nh©n t¹o t¹i Ba V× - Hµ T©y 48 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Lêi c¶m ¬n Trong s¶n xuÊt l©m nghiÖp, gièng lµ mét trong nh÷ng nh©n tè quyÕt ®Þnh tíi n¨ng suÊt rõng trång. ViÖc nghiªn cøu t×m ra nh÷ng gièng míi cã sinh trëng nhanh, cho n¨ng suÊt cao lµ viÖc lµm v« cïng cÇn thiÕt.
Thêi gian qua, t«i ®· tham gia nghiªn cøu ®Ò tµi “§¸nh gi¸ sinh trëng cña keo lai nh©n t¹o trång thuÇn loµi” víi môc ®Ých x¸c ®Þnh ®îc mét gièng míi cã sinh trëng nhanh vµ cho n¨ng suÊt cao. §ã còng lµ ®Ò tµi t«i ®îc phÐp thùc hiÖn ®Ó lµm luËn v¨n tèt nghiÖp, hoµn thµnh ch¬ng tr×nh cao häc L©m nghiÖp khãa häc 2005 - 2007 díi sù híng dÉn khoa häc cña TiÕn sü Ph¹m §øc TuÊn. Sau mét thêi gian thùc hiÖn, ®Õn nay b¶n luËn v¨n tèt nghiÖp ®· ®îc hoµn thµnh. Cho phÐp t«i bµy tá lßng biÕt ¬n ch©n thµnh vµ s©u s¾c tíi c¸c thÇy gi¸o, c« gi¸o ®· truyÒn ®¹t cho t«i nh÷ng kiÕn thøc quý gi¸ sau nhiÒu n¨m ngåi trªn ghÕ nhµ trêng, ®Æc biÖt lµ tiÕn sü Ph¹m §øc TuÊn, ngêi ®· tËn t×nh híng dÉn, gióp ®ì t«i hoµn thµnh b¶n luËn v¨n nµy.
T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n sù gióp ®ì quý b¸u cña tiÕn sü NguyÔn ViÖt Cêng, phã gi¸m ®èc Trung t©m c«ng nghÖ sinh häc l©m nghiÖp – ViÖn khoa häc l©m nghiÖp ViÖt Nam, xin c¶m ¬n sù gióp ®ì nhiÖt t×nh cña c¸n bé c«ng nh©n viªn Trung t©m c«ng nghÖ sinh häc, c¶m ¬n sù quan t©m gióp ®ì cña b¹n bÌ, ®ång nghiÖp ®· gióp t«i hoµn thµnh b¶n luËn v¨n nµy. Cuèi cïng, kÕt qu¶ nµy mét phÇn xin ®îc dµnh cho gia ®×nh - nguån cæ vò ®éng viªn tinh thÇn kh«ng thÓ thiÕu trong suèt thêi gian thùc hiÖn ®Ò tµi, víi nh÷ng mong muèn tèt ®Ñp nhÊt. Hµ T©y, th¸ng 8 n¨m 2007 T¸c gi¶ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 §Æt vÊn ®Ò Rõng lµ nguån tµi nguyªn quý gi¸ cña quèc gia. Rõng cung cÊp gç, cñi, c¸c l©m ®Æc s¶n quý vµ b¶o vÖ m«i trêng sèng cho con ngêi.
Tuy nhiªn, rõng kh«ng ph¶i lµ nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn v« tËn. Nh÷ng t¸c ®éng tiªu cùc ®Õn rõng nh khai th¸c gç vµ l©m ®Æc s¶n qu¸ møc, ph¸ rõng lµm n¬ng rÉy. ®· huû ho¹i tµi nguyªn rõng. §Ó phôc håi nguån tµi nguyªn quý gi¸ nµy, mét trong nh÷ng gi¶i ph¸p tÝch cùc lµ trång rõng.
Trong nhiÒu n¨m qua, ho¹t ®éng trång rõng ®· ®îc chÝnh phñ ñng hé vµ ®îc nh©n d©n hëng øng m¹nh mÏ. Nhng cã mét thùc tÕ lµ: trong nh÷ng nç lùc trång rõng, kh«ng ph¶i ë ®©u vµ lóc nµo còng thµnh c«ng. Trång c©y g×? Trång nh thÕ nµo vµ trång ë ®©u? lu«n lµ nh÷ng c©u hái ®îc ®Æt ra cho c¸c nhµ khoa häc, cho nh÷ng ngêi lµm c«ng t¸c khuyÕn l©m, cho c¸c nhµ ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch vµ cho nh÷ng ngêi lµm nghÒ rõng. Víi nh÷ng thµnh qu¶ vµ bµi häc kinh nghiÖm tõ thùc tiÔn trång rõng hµng thËp kû qua, ngµnh L©m nghiÖp níc ta hiÖn nay ®ang chó träng ph¸t triÓn rõng trång theo híng c«ng nghiÖp.
Rõng ®îc trång tËp trung kÕt hîp thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p kü thuËt th©m canh. Nhê ®ã, n¨ng suÊt vµ hiÖu qu¶ kinh tÕ cña rõng trång ngµy cµng ®îc n©ng cao. Rõng trång c«ng nghiÖp ®¶m b¶o cung cÊp s¶n phÈm gç nguyªn liÖu víi khèi lîng lín, chÊt lîng cao cho c¸c ngµnh c«ng nghiÖp nh c«ng nghiÖp giÊy, gç trô má, v¸n nh©n t¹o, gç bao b×. Rõng trång c«ng nghiÖp ®ßi hái c¸c yªu cÇu ®èi víi c©y trång nh: sinh trëng nhanh, sím cho khai th¸c, n¨ng suÊt cao vµ æn ®Þnh.
Mét trong nh÷ng loµi c©y cã nhiÒu u ®iÓm, ®¸p øng ®îc yªu cÇu cña rõng trång c«ng nghiÖp lµ loµi Keo lai tù nhiªn. Keo lai tù nhiªn lµ gièng Keo ®îc t¹o ra do qu¸ tr×nh thô phÊn tù nhiªn gi÷a Keo tai tîng víi Keo l¸ trµm. Qua nhiÒu kÕt qu¶ nghiªn cøu ®· kh¼ng ®Þnh: Keo lai tù nhiªn lµ loµi c©y sinh trëng nhanh, rÔ cã nèt sÇn cã kh¶ n¨ng cè ®Þnh ®¹m. Keo lai tù nhiªn cã biªn ®é sinh th¸i réng, thÝch øng víi nhiÒu lo¹i ®Êt vµ ®iÒu kiÖn lËp ®Þa kh¸c nhau, ®Æc biÖt cã thÓ sinh trëng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 ®îc trªn c¸c vïng ®Êt nghÌo kiÖt, kh« h¹n, ®Êt chua hoÆc kiÒm mµ mét sè loµi c©y kh¸c rÊt khã sinh trëng.
So víi c¸c loµi bè mÑ, keo lai tù nhiªn sinh trëng nhanh h¬n, sè lîng vµ khèi lîng nèt sÇn còng lín h¬n nªn kh¶ n¨ng c¶i t¹o ®Êt tèt h¬n. Keo lai tù nhiªn cã thÓ tÝch gç vµ khèi lîng gç cao h¬n c¸c loµi keo bè mÑ, tû träng gç còng nh nh÷ng tÝnh chÊt vËt lý, c¬ häc ®Òu thÓ hiÖn tÝnh trung gian gi÷a c¸c loµi keo bè mÑ hoÆc cao h¬n. S¶n phÈm gç keo lai tù nhiªn ®îc dïng lµm nguyªn liÖu cho nhiÒu ngµnh c«ng nghiÖp chÕ biÕn nh c«ng nghiÖp gç v¸n d¨m, c«ng nghiÖp gç v¸n thanh, ®Æc biÖt lµ c«ng nghiÖp s¶n xuÊt bét giÊy. Trong c¸c m« h×nh n«ng l©m kÕt hîp, keo lai tù nhiªn còng lµ mét trong sè c¸c loµi c©y ®ang ®îc sö dông nhiÒu.
Víi nh÷ng u ®iÓm næi bËt nh trªn, keo lai tù nhiªn ®· ®îc nhiÒu tæ chøc, c¸ nh©n, nh÷ng nhµ s¶n xuÊt l©m nghiÖp quan t©m vµ g©y trång. Tuy nhiªn, c©y keo lai tù nhiªn ®îc t¹o ra nhê qu¸ tr×nh thô phÊn tù nhiªn nªn rÊt khã x¸c ®Þnh ®îc cô thÓ nguån gèc xuÊt xø, kh¶ n¨ng sinh trëng vµ nh÷ng ®Æc tÝnh vÒ chÊt lîng gç cña c©y bè mÑ. §Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò ®ã, Trung t©m gièng c©y rõng thuéc ViÖn khoa häc l©m nghiÖp ViÖt Nam ®· tiÕn hµnh nghiªn cøu vµ thùc hiÖn phÐp lai nh©n t¹o gi÷a Keo tai tîng víi Keo l¸ trµm trong ®Ò tµi nghiªn cøu lai t¹o gièng mét sè loµi c©y rõng. Gièng Keo lai nh©n t¹o ®· ®îc trång kh¶o nghiÖm ë mét sè ®Þa ph¬ng, trªn nhiÒu d¹ng lËp ®Þa kh¸c nhau.
Nh×n chung, keo lai nh©n t¹o ®· thÓ hiÖn u ®iÓm næi tréi h¬n keo lai tù nhiªn lµ cã u thÕ lai vÒ chÊt lîng, tû träng gç cña dßng Keo lai nh©n t¹o MA1 ®¹t 554 kg/m3 cßn ë dßng Keo lai tù nhiªn BV16 lµ 504 kg/m3. Trong khi ®ã tû träng gç cña keo lai tù nhiªn lµ trung gian gi÷a hai loµi bè mÑ [10]. Tuy nhiªn, ®Ó kh¼ng ®Þnh keo lai nh©n t¹o lµ mét gièng míi cã kh¶ n¨ng ®¸p øng ®îc yªu cÇu cña rõng trång c«ng nghiÖp, cÇn cã nh÷ng nghiªn cøu cô thÓ vÒ loµi c©y nµy. §Ó ®¸p øng yªu cÇu thùc tiÔn trªn, chóng t«i tiÕn hµnh nghiªn cøu ®Ò tµi: “§¸nh gi¸ sinh trëng cña Keo lai nh©n t¹o trång thuÇn loµi”.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 Ch¬ng 1 Tæng quan vÊn ®Ò nghiªn cøu 1. Trªn thÕ giíi 1. Nghiªn cøu ®¸nh gi¸ sinh trëng rõng trång Sinh trëng cña c©y rõng vµ l©m phÇn chÞu ¶nh hëng trùc tiÕp bëi ®Æc tÝnh di truyÒn cña c©y rõng, sù t¸c ®éng tæng hîp cña c¸c yÕu tè m«i trêng vµ nh÷ng biÖn ph¸p t¸c ®éng [3]. V× vËy, cÇn cã nh÷ng nghiªn cøu thùc nghiÖm ®Ó x¸c ®Þnh ®îc chÝnh x¸c kh¶ n¨ng sinh trëng cña c©y rõng vµ l©m phÇn.