HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRỊNH THỊ THÚY ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ TÌNH HÌNH THỰC HIỆN QUY HOẠCH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THANH LIÊM, TỈNH HÀ NAM Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: TS. Đỗ Văn Nhạ NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Trịnh Thị Thúy ii LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS. Đỗ Văn Nhạ, người đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Quy hoạch đất đai, Khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức UBND huyện, phòng Tài nguyên và Môi trường, phòng Kinh tế, phòng Thống kê, phòng Nông nghiệp, chính quyền các xã cùng toàn thể nhân dân huyện Thanh Liêmđã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Trịnh Thị Thúy iii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Lời cảm ơn. iii Mục lục.
iv Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract.
Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp về mặt khoa học và ý nghĩa thực tiễn của luận văn.
Tổng quan tài liệu. Cơ sở lý luận về quy hoạch xây dựng nông thôn mới. Khái quát về nông thôn. Phát triển nông thôn.
Khái niệm nông thôn mới. Quy hoạch xây dựng nông thôn mới. Vị trí, vai trò của quy hoạch xây dựng nông thôn mới trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Mục tiêu và nội dung của chương trình Quốc gia về xây dựng nông thôn mới.
Văn bản quy phạm pháp luật về quy hoạch xây dựng nông thôn mới. Cơ sở thực tiễn về quy hoạch xây dựng nông thôn mới. Tình hình thực hiện quy hoạch nông thôn mới ở một số nước trên thế giới. Tình hình lập và thực hiện quy hoạch nông thôn mới ở Việt Nam.
Tình hình lập và thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại tỉnh Hà Nam. Đánh giá chung về tổng quan định hướng nghiên cứu. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu.
Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp chọn điểm. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu, tài liệu thứ cấp. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu.
Phương pháp so sánh. Kết quả và thảo luận. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Thanh Liêm. Điều kiện tự nhiên, tài nguyên và môi trường.
Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Thanh Liêm. Đánh giá tình hình thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Thanh Liêm. Quá trình chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Thanh Liêm.
Kết quả thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới theo từng xã. Đánh giá tình hình thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Thanh Liêm theo 19 tiêu chí. Đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại xã Thanh Lưu và xã Liêm Túc, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam. Đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại xã Thanh Lưu.
Đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại xã Liêm Túc. Đánh giá chung về tình hình tổ chức thực hiện quy hoạch nông thôn mới. Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn tới. Giải pháp về huy động và sử dụng nguồn vốn.
Đẩy mạnh phát triển sản xuất, chuyển dịch cơ cấu kinh tế gắn với chuyển dịch cơ cấu lao động, nâng cao thu nhập cho người dân. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nhận thức về xây dựng nông thôn mới. Tăng cường công tác quản lý, giám sát; hoàn thiện hệ thống chỉ đạo, điều hành thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới. Kết luận và kiến nghị.
90 Tài liệu tham khảo. 94 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CN-TTCN Công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp HTX Hợp tác xã HTXDVNN Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp NTM Nông thôn mới TDTT Thể dục thể thao THCS Trung học cơ sở UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Hiện trạng sử dụng đất năm 2015 của huyện Thanh Liêm. So sánh kết quả thực hiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới của các xã trên địa bàn huyện Thanh Liêm năm 2015 so với năm 2011.
Kết quả thực hiện chỉ tiêu quy hoạch sử dụng đất của xã Thanh Lưu đến năm 2015. Kết quả thực hiện quy hoạch vùng sản xuất của xã Thanh Lưu đến năm 2015. Số liệu về thực hiện quy hoạch các khu dân cư của xã Thanh Lưu. Kết quả thực hiện các công trình hạ tầng xã hội của xã Thanh Lưu.
Kết quả thực hiện các công trình kỹ thuật của xã Thanh Lưu năm 2015. Kết quả thực hiện chỉ tiêu quy hoạch sử dụng đất của xã Liêm Túc đến năm 2015. Kết quả quy hoạch vùng sản xuất của xã Liêm Túc đến năm 2015. Số liệu về thực hiện quy hoạch các khu dân cư của xã Liêm Túc.
Kết quả thực hiện các công trình hạ tầng xã hội của xã Liêm Túc. Kết quả thực hiện các công trình kỹ thuật của xã Liêm Túc đến năm 2015. Kết quả huy động vốn 5 năm từ 2011-2015 của xã Thanh Lưu và xã Liêm Túc. Kết quả tổng hợp sự tham gia của người dân thông qua phiếu điều tra của 100 hộ dân.
82 vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Trịnh Thị Thúy Tên Luận văn: Đánh giá thực trạng và tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam. Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Đánh giá thực trạng và việc tổ chức thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại huyện Thanh Liêm; - Đề xuất giải pháp nhằm thực hiện có hiệu quả quy hoạch xây dựng nông thôn mới giai đoạn tiếp theo. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp chọn điểm: Phương pháp được sử dụng để từ 16 xã trên địa bàn huyện, lựa chọn ra 2 xã có sự tương đồng về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội; về điểm xuất phát khi thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới và có tính đại diện cho nhóm các xã thực hiện tốt/chưa tốt quy hoạch xây dựng nông thôn mới: Đại diện cho nhóm các xã thực hiện tốt quy hoạch xây dựng nông thôn mới là xã Thanh Lưu; đại diện cho nhóm các xã thực hiện chưa tốt, vẫn còn nhiều tồn tại là xã Liêm Túc. - Phương pháp thu thập số liệu, tài liệu thứ cấp: Thu thập các số liệu, tài liệu về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, các kế hoạch, đề án, báo cáo tổng hợp và số liệu thống kê về tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới của huyện Thanh Liêm và của các xã trong huyện.
- Phương pháp điều tra, thu thập số liệu sơ cấp: Mục đích để thu thập số liệu phục vụ cho việc nhận định, đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới được chính xác, toàn diện và khách quan hơn. Đối tượng là điều tra ngẫu nhiên 100 hộ dân và 17 cán bộ tham gia vào công tác tổ chức thực hiện xây dựng nông thôn mới tại huyện và 02 xã điểm là xã Thanh Lưu và xã Liêm Túc thông qua phiếu điều tra. - Phương pháp phân tích và xử lý số liệu: Trên cơ sở các số liệu, tài liệu thu thập được sử dụng các công cụ như Word, Excel để tính toán, xử lý số liệu; từ đó, tổng hợp trình bày dưới dạng các bảng biểu, phục vụ đánh giá kết quả thực hiện xây dựng nông thôn mới. - Phương pháp so sánh: So sánh kết quả thực hiện quy hoạch xây dựng Nông thôn mới thực tế tại huyện Thanh Liêm với 19 tiêu chí trong Bộ Tiêu chí Quốc gia về xây dựng Nông thôn mới; So sánh tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng Nông thôn mới viii tại hai xã điểm với các tiêu chí như: Về diện tích, về thời gian, về vốn, về sự tham gia của người dân và về công tác quản lý giám sát việc thực hiện xây dựng nông thôn mới.
Kết quả chính và kết luận 1. Huyện Thanh Liêm là vùng quê thuần nông, dân số nông thôn, lao động nông, lâm nghiệp còn chiếm tỷ trọng cao. Tuy nhiên, huyện có hệ thống sông Đáy, đường Quốc lộ 1A, 21A, đường sắt Bắc - Nam là những tuyến giao thông quan trọng, thuận lợi cho huyện có điều kiện giao lưu kinh tế, văn hoá với các tỉnh trong cả nước.