Chương 1 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN TỈNH BÌNH ĐỊNH 1.1 Điều kiện tự nhiên và xã hội 1.1 Vị trí hành chính và địa lý Hình 1. Bản đồ hành chính tỉnh Bình Định Bình Định là tỉnh thuộc vùng duyên hải Nam Trung bộ Việt Nam, có tổng diện tích tự nhiên 6.025 km2, phía Bắc giáp tỉnh Quảng Ngãi,phía Nam giáp tỉnh Phú Yên, phía Tây giáp tỉnh Gia Lai, phía Đông giáp Biển Đông, cách Thủ đô Hà Nội 1.065 km, cách thành phố Hồ Chí Minh 686 km, cách Thành phố Đà Nẵng 300 km, cách thành 10 phố Nha Trang (Khánh Hoà) 230 km. Là 1 trong 5 tỉnh của Vùng kinh tế trọng điểm Miền Trung (cùng với Thừa Thiên - Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi). Bình Định nằm ở trung tâm của trục Bắc - Nam (Quốc lộ 1A và đường sắt xuyên Việt), là cửa ngõ ra biển của cả Tây Nguyên, nam Lào, đông bắc Campuchia và Thái Lan (Quốc lộ 19 và cảng biển quốc tế Quy Nhơn).
Với sân bay Phù Cát, việc đi lại giữa Bình Định với thành phố Hồ Chí Minh chỉ mất 1 giờ và với Hà Nội chỉ 2 giờ. Trong tương lai gần, cảng biển Nhơn Hội thuộc Khu kinh tế Nhơn Hội được xây dựng sẽ hoàn chỉnh hệ thống hạ tầng giao thông vận tải, tạo cho Bình Định một lợi thế vượt trội trong giao lưu khu vực và quốc tế.2 Đặc điểm khí hậu - Nhiệt độ trung bình 270C (cao nhất 39,10C, thấp nhất 15,50C). - Thủy triều trung bình 154 cm (cao nhất 260 cm, thấp nhất 44 cm). - Độ ẩm trung bình 80%.
- Tổng số giờ nắng trung bình 2.223 giờ (cao nhất 2.333 giờ, thấp nhất 2. - Lượng mưa trung bình năm là 1.935 mm (cao nhất 2.467 mm, thấp nhất 1. - Hệ thống sông chính: Lại Giang, Kôn, Hà Thanh, La Tinh. - Mùa khô: từ tháng 2 - tháng 9, mùa mưa từ tháng 10 - tháng 1 năm sau.3 Dân số và cơ cấu hành chính Dân số của tỉnh Bình Định hiện nay vào khoảng 1,6 triệu người.
Bình Định gồm 1 thành phố và 10 huyện (An Nhơn, Hoài Nhơn, Tuy Phước, Tây Sơn, Phù Mỹ, Phù Cát, An Lão, Hoài Ân, Vĩnh Thạnh, Vân Canh). Thành phố tỉnh lỵ Quy Nhơn là đô thị loại 2, diện tích 284,28 km2, dân số trên 260. Dân số của các huyện, thành phố như sau: Bảng 1.1 Dân số các huyện và thành phố tại tỉnh Bình Định TT Huyện / Thành phố Diện tích Dân số (km2) (nghìn người) 1 TP Quy Nhơn 284 260 2 An Lão (*) 690 24 3 Vĩnh Thạnh (*) 701 27 4 Vân Canh (*) 798 23 5 Hoài Ân 744 95 11 6 Hoài Nhơn 413 220 7 Phù Mỹ 549 187 8 Phù Cát 679 194 9 Tây Sơn 708 136 10 An Nhơn 242 189 11 Tuy Phước 285 190 (*) Huyện miền núi (Nguồn: Niên giám thống kê 2005) 1.4 Tài nguyên khoáng sản Các chủng loại đá và đá granite dùng làm vật liệu xây dựng cao cấp (trong đó đá granite đỏ và vàng chỉ Bình Định mới có), trữ lượng khoảng 700 triệu m3 tập trung chủ yếu gần các trục đường giao thông. - Ilmenite: Với trữ lượng khoảng 2,5 triệu tấn, tập trung ở các huyện Phù Mỹ, Phù Cát, Hoài Nhơn.
- Cát và cát trắng: Phân bổ dọc bờ biển và trong các thung lũng, bãi bồi của lòng sông cạn với khối lượng 14 triệu m3. Toàn tỉnh có 5 điểm suối khoáng: Hội vân, Chánh Thắng (Phù Cát), Định Quang, Vĩnh Thịnh (Vĩnh Thạnh), Long Mỹ (Tuy Phước). Riêng nước khoáng nóng Long Mỹ có chất lượng đạt tiêu chuẩn quốc tế, có thể khai thác 50 triệu lít/năm. - Cao lanh: Tập trung ở các huyện Phù Cát, Tuy Phước, trữ lượng khoảng 25 triệu tấn.
- Đất sét: Với trữ lượng khoảng 13,5 triệu m3, tập trung ở các huyện Tây Sơn, An Nhơn, Tuy Phước, Hoài Nhơn. - Vàng: Tiềm năng vàng gốc của các điểm vàng với trữ lượng khoảng 22 tấn, tập trung ở các huyện Hoài Ân, Vĩnh Thạnh, Tây Sơn.2 Cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng 1.1 Giao thông – vận tải 1.1 Đường bộ Quốc lộ 1A qua tỉnh dài 118 km, xuyên suốt chiều dài của tỉnh. Quốc lộ 1D dài 19 km nối thành phố Quy Nhơn với huyện Sông Cầu tỉnh Phú Yên trên tuyến Quốc lộ 1A. Quốc lộ 19 tại tỉnh dài 70 km nối liền Bình Định với các tỉnh Tây Nguyên, Nam Lào và Đông Bắc Campuchia.
Đường ven biển Nhơn Hội - Tam Quan dài 107km hoàn thành tháng 8/2005, là con đường du lịch, dịch vụ và an ninh - quốc phòng. 12 Toàn tỉnh có hàng trăm km đường tỉnh lộ, phần lớn là bê tông nhựa và xi măng cùng hàng ngàn km đường giao thông nông thôn liên huyện, xã đã bê tông hoá.2 Đường sắt Đường sắt quốc gia qua tỉnh dài 150 km, xuyên suốt chiều dài của tỉnh. Có ga Diêu Trì (một trong 10 ga lớn của Việt Nam, cách trung tâm thành phố Quy Nhơn và cảng biển khoảng 12 km) và các ga thuộc tuyến huyện.3 Cảng biển Cảng Quy Nhơn là một trong 10 cảng biển lớn của Việt Nam đang được Chính phủ ưu tiên đầu tư. Với ưu thế cuả cảng là vùng neo đậu kín gió, mức nước sâu, kho bãi rộng, có thể đón tàu trọng tải 30.000 tấn ra vào an toàn, có độ sâu 8,50 m, thuỷ triều trung bình 1,56m, luồng rộng 80 m, mức bồi lắng 0,4 m/năm.
Cách quốc lộ 1A 10 km, cách cảng Đà Nẵng 175 hải lý, cách cảng Nha Trang 90 hải lý, cách cảng Vũng Tàu 280 hải lý, cách cảng Hải Phòng 455 hải lý. Bộ Giao thông Vận tải đã quyết định đầu tư mở rộng luồng lên 120 m, nạo vét luồng đạt độ sâu 11,5 m và đưa phao số 0 ra cách cảng 6 hải lý. Từ cảng Quy Nhơn có thể đi thẳng các cảng biển lớn trong khu vực Châu Á. Năng lực hàng thông qua cảng hiện nay (2005) đạt 3 triệu tấn.
Cảng Thị Nại nằm gần kề cảng Quy Nhơn, có tổng độ dài cầu tàu là 268 m, mực nước sâu từ 4 - 6 m, có thể tiếp nhận tàu có trọng tải từ 3. Năng lực hàng thông qua cảng năm 2004 đạt 400. Cảng biển Nhơn Hội thuộc Khu kinh tế Nhơn Hội với công suất 12 triệu tấn đang được quy hoạch xây dựng.4 Hàng không (Sân bay Phù Cát) Cách thành phố Quy Nhơn 30 km. Đường băng dài 3 km, máy bay loại lớn có thể lên xuống dễ dàng.
Mỗi tuần có 10 chuyến bay đi thành phố Hồ Chí Minh và ngược lại (chuẩn bị nâng lên 2 chuyến/ngày), 3 chuyến bay đi thành phố Hà Nội và ngược lại (transit tại thành phố Đà Nẵng).2 Cấp điện – cấp nước 1.1 Điện Bình Định có đủ hệ thống lưới điện các loại: Đường dây cao áp, đường dây hạ áp cùng các trạm biến áp phân phối. Toàn bộ phường, xã trong tỉnh có điện, trong đó 152 phường, xã có điện lưới quốc gia và 3 xã dùng điện diesel.2 Nước Công suất cấp nước của thành phố Quy Nhơn vừa được nâng lên 45. Công suất cấp nước cho Khu công nghiệp Phú Tài: 8.3 Bưu chính – Viễn thông Mạng lưới bưu chính viễn thông với đủ các loại hình dịch vụ có thể đáp ứng nhanh chóng nhu cầu trao đổi thông tin, liên lạc. Năm 2005 có 7,2 máy điện thoại cố định/100 dân, mục tiêu năm 2010: 12 - 15 máy/100 dân.
Bình Định có cổng truy cập internet kết nối với mạng trục có tốc độ đường truyền là 155 Mbps.4 Tài chính – Ngân hàng Tại tỉnh có đủ hệ thống ngân hàng gồm: Chi nhánh ngân hàng Nhà nước, các chi nhánh ngân hàng thương mại quốc doanh, ngân hàng ngoài quốc doanh (Sài Gòn Thương Tín, Nam Á). Các ngân hàng có khả năng huy động vốn và đáp ứng nhu cầu vốn bằng tiền Việt Nam và ngoại tệ. Hệ thống bảo hiểm gồm: Bảo Việt, Bảo Minh, Pjico, PTI.; các hãng bảo hiểm nhân thọ: Bảo Minh CMG, AIA, Prudential.5 Giáo dục và đào tạo Trường Đại học Quy Nhơn đào tạo đa lĩnh vực với 40 ngành khác nhau. Được Chính phủ đồng ý chủ trương, tỉnh đang xúc tiến thành lập Trường đại học dân lập Quang Trung với 14 ngành đào tạo.
Trường Công nhân Kỹ thuật, Trường Cao đẳng Sư phạm và các trường trung học chuyên nghiệp và dạy nghề hàng năm đào tạo hàng ngàn cán bộ khoa học kỹ thuật, công nhân lành nghề cho tỉnh và khu vực. Cán bộ khoa học kỹ thuật trong toàn tỉnh có trình độ từ cao đẳng, đại học trở lên gần 20.000 người, trong đó có gần 100 tiến sĩ và 300 thạc sĩ.6 Y tế Toàn tỉnh tỉnh hiện có 2 bệnh viện cấp tỉnh, 04 bệnh viện chuyên khoa, 11 bệnh viện cấp huyện thành phố, 10 phòng khám khu vực,05 trung tâm y tế dự phòng. Ngoài ra toàn tỉnh có 152 trạm y tế xã, phường, thị trấn và khoản 235 phòng khám tư nhân. Qua theo dõi các năm, tổng số lượng bệnh nhân dến khám tại các cơ sở y tế trung bình hàng năm vào khoảng Hệ thống y tế đảm bảo phục vụ việc khám chữa bệnh cho các đối tượng trong tỉnh và các tỉnh lân cận.7 Khoa học – công nghệ Cơ sở vật chất phục vụ khoa học công nghệ: Trung tâm Hỗ trợ và Phát triển Công nghệ thông tin, Trung tâm Phân tích và Kiểm nghiệm, Trung tâm nghiên cứu nông nghiệp duyên hải Nam Trung bộ, Trung tâm nghiên cứu và phát triển chăn nuôi miền Trung, Trường Đại học Quy Nhơn và Trường công nhân kỹ thuật Quy Nhơn với nhiều hình thức đào tạo góp phần bổ sung nguồn cán bộ khoa học.
Các chương trình khoa học công nghệ đã và đang triển khai: Chương trình cấp 1 hoá giống lúa, chương trình cây công nghiệp và cây ăn quả, mô hình phát triển lâm nghiệp, mô hình phát triển chăn nuôi gia cầm, mô hình chăn nuôi heo gia đình, mô hình chăn nuôi bò lai, mô hình nuôi trồng thuỷ sản, chương trình khai thác hải sản xa bờ, chương trình nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn… Ngân sách hàng năm dành cho hoạt động khoa học công nghệ: 2% tổng chi thường xuyên từ ngân sách.8 Phát thanh - truyền hình 1.1 Phát thanh Tất cả các huyện và thành phố toàn tỉnh đều có đài phát thanh tiếp/phát sóng AM/FM của đài Bình Định và đài quốc gia. Có 132/155 xã trong tỉnh có đài truyền thanh. 90% địa bàn được phủ sóng. Thời lượng phát sóng 5 giờ/ ngày với các chương trình như sau: thời sự, dạy học, thời sự tổng hợp, tin tức ca nhạc, phát thanh trực tiếp thông tin quà tặng âm nhạc, chuyên đề và văn nghệ.
được phân bố xen kẽ trong ngày.2 Truyền hình Tiếp phát lại toàn bộ các chương trình VTV1, VTV2, VTV3 của Đài THVN trên các kênh 6, 9, 12 và kênh UHF từ 5h đến 24h/ngày với tổng công suất hơn 9000W.