Đánh Giá Năng Suất Sinh Sản Của Lợn Nái Tại Trại Chăn Nuôi Bình Minh, Mỹ Đức, Hà Nội

Luận văn đánh giá năng suất sinh sản của lợn nái tại trại chăn nuôi Bình Minh, Mỹ Đức, Hà Nội, phân tích hiệu quả chăn nuôi và đề xuất giải pháp nâng cao.

• Tác giả: Nguyễn Thành Luân
• Người hướng dẫn: PGS TS. Nguyễn Hưng Quang
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn Nuôi Thú Y
• Đề tài: Đánh Giá Năng Suất Sinh Sản Của Lợn Nái Tại Trại Chăn Nuôi Bình Minh, Mỹ Đức, Hà Nội
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. PHẦN 1 MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở thực tập
• 2.2. Quá trình thành lập và phát triển trại chăn nuôi Bình Minh
• 2.3. Thuận lợi và khó khăn
• 2.3.1. Thuận lợi
• 2.3.2. Khó khăn
• 2.4. Cơ sở khoa học
• 2.4.1. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái
• 2.4.1.1. Một số đặc điểm của cơ quan sinh dục và sinh lý sinh dục lợn cái
• 2.4.1.2. Sinh lý sinh dục lợn cái
• 2.4.1.3. Các tính trạng năng suất sinh sản của lợn nái
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Công tác phục vụ sản xuất
• 4.2. Công tác chăn nuôi
• 4.3. Kết quả thực hiện đề tài
• 4.3.1. Số lượng và cơ cấu đàn lợn nái của trại chăn nuôi Bình Minh
• 4.3.2. Một số đặc điểm sinh lý sinh sản của lợn nái nuôi tại trại
• 4.3.3. Năng suất sinh sản của lợn nái nuôi tại trại
• 4.3.4. Nghiên cứu các chỉ tiêu về lợn con
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• 5.1. Tồn tại và đề nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đặt vấn đề

Ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam đã có những thay đổi đáng kể trong hai thập kỷ qua, với sự gia tăng về năng suất và chất lượng. Tổng đàn lợn đã tăng từ 21,8 triệu con năm 2001 lên 27,3 triệu con năm 2010. Sản lượng thịt cũng tăng nhanh, từ 1,51 triệu tấn lên 3,02 triệu tấn trong cùng thời gian. Tuy nhiên, chất lượng đàn lợn vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu thị trường, chủ yếu do giống lợn địa phương có năng suất thấp. Để nâng cao năng suất sinh sản của lợn nái, việc nghiên cứu và đánh giá năng suất sinh sản tại các trại chăn nuôi là rất cần thiết. Đề tài này nhằm mục đích đánh giá năng suất sinh sản của lợn nái tại trại chăn nuôi Bình Minh, Mỹ Đức, Hà Nội.

II. Mục tiêu và ý nghĩa của đề tài

Mục tiêu của đề tài là đánh giá năng suất sinh sản của lợn nái tại trại chăn nuôi Bình Minh. Ý nghĩa khoa học của nghiên cứu này là cung cấp thông tin bổ sung về đặc điểm sinh lý sinh sản của lợn nái, từ đó giúp người chăn nuôi có cái nhìn tổng quan hơn về quy trình sinh sản. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài là cung cấp cơ sở để người chăn nuôi có thể áp dụng các biện pháp cải thiện năng suất sinh sản, giảm thiểu thiệt hại trong chăn nuôi và nâng cao hiệu quả sản xuất.

III. Tổng quan tài liệu

Trại chăn nuôi Bình Minh được thành lập năm 2008, nằm tại xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức, Hà Nội. Trại hoạt động theo phương thức gia công với công ty CP Việt Nam, cung cấp giống lợn, thức ăn và thuốc thú y. Cơ sở vật chất của trại được xây dựng khép kín, đảm bảo điều kiện chăn nuôi tốt nhất cho lợn nái. Hệ thống chuồng trại được thiết kế hợp lý, với các công trình phụ trợ như kho thức ăn, phòng sát trùng, và phòng pha tinh. Công tác chăn nuôi và thú y tại trại được thực hiện nghiêm ngặt, đảm bảo sức khỏe cho đàn lợn.

IV. Đối tượng nội dung và phương pháp nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là lợn nái tại trại chăn nuôi Bình Minh. Nội dung nghiên cứu bao gồm đánh giá các chỉ tiêu sinh lý sinh sản, số lượng và cơ cấu đàn lợn. Phương pháp nghiên cứu được áp dụng là quan sát thực tế, thu thập số liệu từ các chỉ tiêu theo dõi như tuổi thành thục, chu kỳ động dục, và số con đẻ ra/lứa. Các chỉ tiêu này sẽ giúp đánh giá chính xác năng suất sinh sản của lợn nái tại trại.

V. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy năng suất sinh sản của lợn nái tại trại chăn nuôi Bình Minh đạt được những chỉ tiêu khả quan. Số lượng lợn con sinh ra/lứa cao, tỷ lệ sống sót của lợn con cũng được duy trì tốt. Công tác chăm sóc và dinh dưỡng cho lợn nái được thực hiện đúng quy trình, giúp nâng cao sức khỏe và khả năng sinh sản. Tuy nhiên, vẫn còn một số khó khăn như dịch bệnh và chi phí sản xuất cao, cần có các biện pháp khắc phục để nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

VI. Kết luận và đề nghị

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc nâng cao năng suất sinh sản của lợn nái tại trại chăn nuôi Bình Minh là khả thi thông qua việc áp dụng các biện pháp chăm sóc hợp lý và quản lý chăn nuôi khoa học. Đề nghị cần có sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng trong việc cung cấp giống lợn chất lượng cao và các chương trình đào tạo cho người chăn nuôi. Điều này sẽ góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm từ chăn nuôi lợn tại địa phương.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong giai đoạn từ năm 2001 đến năm 2010, ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam đã có sự chuyển dịch về số lượng và sản lượng. Tổng đàn lợn cả nước tăng từ 21,8 triệu con năm 2001 lên 27,3 triệu con năm 2010; sản lượng thịt hơi xuất chuồng tăng từ 1,51 triệu tấn lên 3,02 triệu tấn, và tỷ lệ nạc tăng từ mức 40–42% (năm 2001) lên trên 46% (năm 2006). Mặc dù đạt tốc độ tăng trưởng cao, thị trường tiêu thụ thịt lợn của Việt Nam chủ yếu vẫn tập trung ở nội địa (chiếm 98–99%), trong khi tỷ trọng xuất khẩu hàng năm chỉ chiếm khoảng 1–3% sản lượng. Nguyên nhân chính là do quy mô chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ còn phổ biến, cơ cấu đàn giống địa phương có tỷ lệ mỡ cao, năng suất thịt thấp và nguồn cung cấp giống lợn ngoại thuần hoặc lợn lai chất lượng cao chưa đáp ứng đủ nhu cầu sản xuất hàng hóa. Để khắc phục các hạn chế này, giải pháp kỹ thuật cốt lõi là nâng cao năng suất sinh sản của đàn lợn nái nhằm cung ứng nguồn giống thương phẩm đạt tiêu chuẩn. Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thành Luân (chuyên ngành Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên) được triển khai nhằm khảo sát và đánh giá thực trạng này tại một cơ sở chăn nuôi gia công quy mô công nghiệp.

• Mục tiêu nghiên cứu: Đánh giá năng suất sinh sản của đàn lợn nái nuôi tại trại chăn nuôi Bình Minh, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội.
• Nhiệm vụ nghiên cứu:
  1. Đánh giá một số đặc điểm sinh lý sinh sản cơ bản của đàn lợn nái nuôi tại trại (tuổi động dục lần đầu, tuổi phối giống lần đầu, chu kỳ động dục, thời gian mang thai, tuổi đẻ lứa đầu, thời gian động dục lại sau cai sữa, khoảng cách giữa hai lứa đẻ).
  2. Đánh giá năng suất sinh sản của đàn lợn nái thông qua các chỉ tiêu ổ đẻ (số con đẻ ra/ổ, số con đẻ ra còn sống đến 24 giờ/ổ, số con để nuôi/ổ, số con cai sữa/ổ).
  3. Đánh giá các chỉ tiêu sinh trưởng và khối lượng của đàn lợn con (khối lượng sơ sinh/con, khối lượng sơ sinh/ổ, khối lượng cai sữa lúc 21 ngày tuổi/con, khối lượng cai sữa/ổ).
  4. Thực hiện và đánh giá công tác phục vụ sản xuất thực tế tại trang trại (chăm sóc nuôi dưỡng, vệ sinh khử trùng, sử dụng vắc xin phòng bệnh, xử lý ngoại khoa và hộ lý sinh sản).
• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản dòng thương phẩm CP 909 (con lai giữa đực giống CP51 và cái giống CP40, có nguồn gốc từ tổ hợp lai Landrace × Yorkshire).
• Phạm vi không gian: Trại chăn nuôi lợn Bình Minh, xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội (trang trại chăn nuôi gia công cho Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam).
• Phạm vi thời gian: Đề tài được tiến hành trong thời gian 6 tháng, từ ngày 18 tháng 5 năm 2016 đến ngày 18 tháng 11 năm 2016.

Cơ sở khoa học và phương pháp nghiên cứu

• Cơ sở khoa học và khung lý thuyết: Khóa luận vận dụng các lý thuyết về giải phẫu, sinh lý sinh sản gia súc cái của Đặng Quang Nam (2002), Hoàng Toàn Thắng và Cao Văn (2006). Cơ chế điều hòa thần kinh - nội tiết của chu kỳ tính dục được phân tích qua trục dưới đồi - tuyến yên - buồng trứng (vùng dưới đồi tiết yếu tố giải phóng gonadotropin FRF, kích thích tuyến yên tiết FSH và LH làm noãn bao phát triển, thành thục và tiết estrogen gây phản xạ động dục theo Trần Văn Phùng và cs, 2004). Chu kỳ động dục của lợn nái kéo dài trung bình 19–20 ngày, trải qua 4 giai đoạn: trước động dục, động dục, sau động dục và yên tĩnh; thời gian rụng trứng diễn ra từ 35–45 giờ kể từ khi bắt đầu chịu đực. Các chỉ tiêu đánh giá năng suất sinh sản được xây dựng dựa trên quan điểm của Nguyễn Thiện và Hoàng Kim Giao (1996), Legault (1985), Nguyễn Khắc Tích (2002) với trọng tâm là số con cai sữa/nái/năm, khoảng cách lứa đẻ và khối lượng sơ sinh, cai sữa của lợn con. Văn bản cũng phân tích tác động của các nhân tố di truyền, ngoại cảnh, chế độ dinh dưỡng (hạn chế thức ăn thời kỳ chửa kỳ 1 và tăng cường ở chửa kỳ 2), mật độ chuồng trại và hiện tượng chết phôi trong pha khủng hoảng (chiếm 30–40% theo Scrofield, 1972).
• Phương pháp theo dõi và thu thập dữ liệu:
  • Phương pháp theo dõi sinh lý sinh dục: Bố trí theo dõi lâm sàng và ghi chép nhật ký trực tiếp tại chuồng nuôi về các biểu hiện động dục, chu kỳ tính dục, thời gian phối giống, thời gian mang thai và thời điểm động dục lại sau khi cai sữa lợn con.
  • Phương pháp xác định năng suất sinh sản: Trích xuất và tổng hợp số liệu từ hệ thống sổ sách ghi chép của trại đối với các chỉ tiêu ổ đẻ. Lợn con sơ sinh sau khi đẻ được đỡ đẻ, cắt rốn, lau khô chất nhớt, bấm răng, bấm số tai và tiến hành cân khối lượng từng con, khối lượng toàn ổ bằng cân chuyên dụng trước khi cho bú sữa đầu.
  • Phương pháp theo dõi lợn con: Cân khối lượng lợn con lúc 21 ngày tuổi (thời điểm cai sữa theo quy trình của trại) để tính toán khối lượng cai sữa toàn ổ và khối lượng cai sữa bình quân/con.
  • Cỡ mẫu nghiên cứu: Theo dõi chi tiết trên 50 lợn nái sinh sản CP 909 và 538 lợn con sinh ra từ các nái này; khảo sát biến động cơ cấu đàn nái quy mô toàn trại qua 3 năm (2014, 2015, 2016).
• Phương pháp xử lý số liệu: Toàn bộ số liệu thô được lưu trữ, tổng hợp và xử lý thống kê sinh học trên phần mềm Microsoft Excel. Các tham số thống kê bao gồm: số trung bình cộng ($\bar{X}$), độ lệch chuẩn ($S_x$), sai số trung bình ($\pm m_{\bar{x}}$) và hệ số biến thiên ($C_v%$).

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả phân tích tính cấp thiết của việc phát triển chăn nuôi lợn theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung, chỉ rõ những hạn chế của đàn lợn nội và lợn lai năng suất thấp trong bối cảnh chăn nuôi hiện đại. Trên cơ sở đó, tác giả xác định mục tiêu đánh giá khả năng sinh sản của tổ hợp lai nái CP 909 tại trại Bình Minh nhằm cung cấp các cơ sở khoa học về sinh lý sinh sản gia súc cái, đồng thời mang lại giá trị thực tiễn giúp trang trại tối ưu hóa chế độ nuôi dưỡng, kiểm soát dịch bệnh và nâng cao hiệu quả kinh tế.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Phần này trình bày hai nội dung lớn: điều kiện cơ sở thực tập và cơ sở khoa học của đề tài. Về cơ sở thực tập, trại chăn nuôi Bình Minh được thành lập năm 2008 tại xã Phù Lưu Tế (Mỹ Đức, Hà Nội), hoạt động theo hình thức gia công khép kín với Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam trên diện tích phụ trợ 0,5 ha. Quy mô hạ tầng gồm 9 chuồng nuôi 5.400 lợn hậu bị, 6 chuồng đẻ (56 ô/chuồng, kích thước 2,4m × 1,6m/ô), 2 chuồng bầu (560 ô/chuồng, kích thước 2,4m × 0,65m/ô), 3 chuồng cách ly và 1 chuồng đực giống. Hệ thống chuồng kín được trang bị giàn làm mát, 6 quạt hút gió công nghiệp, duy trì nhiệt độ chuồng nuôi ổn định từ 28°C đến 30°C. Về cơ sở khoa học, tác giả tổng thuật đặc điểm cơ quan sinh dục lợn cái, cơ chế nội tiết của chu kỳ động dục, các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật của nái sinh sản và đặc tính của dòng lợn CP 909 (thân hình nêm, màu lông trắng tuyền, lưng bằng phẳng, mông nở, 12–14 vú, tăng khối lượng 750 g/con/ngày, tiêu tốn thức ăn 3,0 kg/kg tăng trọng, tỷ lệ nạc 59%). Chương này cũng tổng hợp các nghiên cứu trong nước (Phan Xuân Hảo, Phùng Thị Vân, Đặng Vũ Bình, Đinh Văn Chỉnh, Nguyễn Văn Thắng) và ngoài nước (Gerasimov, Stoikov, White, Park) về khả năng sinh sản của các dòng lợn Landrace, Yorkshire thuần và các công thức lai thương phẩm.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Tác giả mô tả chi tiết đối tượng nghiên cứu là đàn lợn nái CP 909 tại trại Bình Minh từ ngày 18/5/2016 đến 18/11/2016. Quy định rõ ràng các khái niệm và công thức tính toán: tuổi phối giống lần đầu, thời gian mang thai (tính từ ngày phối giống có chửa đến khi đẻ), tuổi đẻ lứa đầu, khoảng cách hai lứa đẻ, số con đẻ ra/ổ, số con sống đến 24 giờ, số con để nuôi, số con cai sữa và khối lượng ở mốc sơ sinh cùng mốc cai sữa 21 ngày tuổi. Trình bày đầy đủ các công thức toán học tính trung bình mẫu, độ lệch chuẩn và sai số trung bình.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương kết quả được cấu trúc thành các nội dung chính:

• Công tác phục vụ sản xuất: Tác giả tham gia triển khai quy trình chăn nuôi "cùng vào - cùng ra", tẩy uế chuồng nuôi bằng Fam flus và Vikon S với thời gian trống chuồng tối thiểu 5 ngày; áp dụng quy trình tiêm phòng vắc xin nghiêm ngặt cho lợn con, lợn hậu bị và lợn nái chửa; tuân thủ khẩu phần dinh dưỡng sử dụng cám hỗn hợp hoàn chỉnh gồm cám 567SF (cho nái hậu bị ăn 2,4 kg/ngày; nái cai sữa ăn 3,0 kg/ngày; nái chửa kỳ 2 ăn 2,2 kg/ngày) và cám 566SF (cho nái chửa kỳ 1 ăn 1,6–2,5 kg/ngày); lợn con được tập ăn từ 4–5 ngày tuổi với định mức 10 g/con/ngày. Kết quả thực hành sản xuất ghi nhận: đỡ đẻ an toàn cho 210 lợn nái (đạt 100%), xuất bán 920 lợn con (100%), thiến 220 lợn đực (100%), bấm nanh, cắt đuôi, tiêm sắt cho 2.215 lợn con sơ sinh (100%), tiêm phòng vắc xin dịch tả và Mycoplasma cho 2.000 lợn con (100%), phòng cầu trùng cho 2.260 lợn con (khỏi 2.253 con, đạt 99,78%), phẫu thuật thoát vị bẹn/lên ruột cho 22 lợn con (chữa khỏi 20 con, tỷ lệ 90,91%).
• Cơ cấu đàn nái qua 3 năm: Năm 2014 tổng đàn nái là 1.206 con (1.149 nái sinh sản, 57 nái hậu bị); năm 2015 là 1.210 con (1.150 nái sinh sản, 60 nái hậu bị); năm 2016 tăng lên 1.322 con (1.163 nái sinh sản, 159 nái hậu bị), tương ứng mức tăng 9,62% so với năm 2014 nhằm bù đắp tỷ lệ nái già loại thải.
• Một số đặc điểm sinh lý sinh sản: Trên đàn nái n = 50 con, tuổi động dục lần đầu đạt 149,26 ± 0,60 ngày; tuổi phối giống lần đầu là 241,36 ± 0,37 ngày; chu kỳ động dục trung bình 21,18 ± 0,13 ngày; thời gian mang thai là 114,76 ± 0,15 ngày; tuổi đẻ lứa đầu đạt 356,12 ± 0,41 ngày; thời gian động dục lại sau cai sữa là 5,26 ± 0,29 ngày; khoảng cách giữa hai lứa đẻ là 141,02 ± 0,32 ngày.
• Năng suất sinh sản của đàn nái: Đạt 11,48 ± 0,29 con đẻ ra/ổ; số con đẻ ra còn sống đến 24 giờ đạt 10,76 ± 0,23 con/ổ; số con để nuôi đạt 10,76 ± 0,23 con/ổ; số con cai sữa đạt 10,22 ± 0,22 con/ổ.
• Các chỉ tiêu lợn con CP 909: Khảo sát trên 538 lợn con cho thấy khối lượng sơ sinh/ổ đạt 18,57 ± 0,60 kg; khối lượng sơ sinh/con đạt 1,62 ± 0,03 kg; khối lượng cai sữa 21 ngày/ổ đạt 61,64 ± 2,05 kg; khối lượng cai sữa 21 ngày/con đạt 6,04 ± 0,16 kg. Tác giả thảo luận và so sánh các kết quả này với công bố của Phan Xuân Hảo (2001), Đinh Văn Chỉnh và cs (2001), Đặng Vũ Bình (1999) để làm rõ ưu thế lai của dòng nái CP 909.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Khóa luận tổng kết ngắn gọn các kết quả đạt được về năng suất đàn nái CP 909 và các hoạt động chăn nuôi, thú y đã triển khai; đồng thời nêu một số khó khăn tồn tại về cơ sở vật chất và xử lý môi trường tại trang trại.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã cung cấp hệ thống số liệu thực nghiệm đầy đủ về đặc điểm sinh học và năng suất sinh sản của dòng lợn nái lai thương phẩm CP 909 tại cơ sở chăn nuôi gia công quy mô lớn:

STT	Nhóm chỉ tiêu theo dõi	Đơn vị tính	Dung lượng mẫu ($n$)	Giá trị trung bình ($\bar{X} \pm m_{\bar{x}}$)	Hệ số biến thiên ($C_v%$)
1	Tuổi động dục lần đầu	Ngày	50	149,26 ± 0,60	3,25
2	Tuổi phối giống lần đầu	Ngày	50	241,36 ± 0,37	1,07
3	Chu kỳ động dục	Ngày	50	21,18 ± 0,13	4,44
4	Thời gian mang thai	Ngày	50	114,76 ± 0,15	0,89
5	Tuổi đẻ lứa đầu	Ngày	50	356,12 ± 0,41	0,81
6	Thời gian động dục lại sau cai sữa	Ngày	50	5,26 ± 0,29	7,99
7	Khoảng cách hai lứa đẻ	Ngày	50	141,02 ± 0,32	1,61
8	Số con đẻ ra/ổ	Con	50	11,48 ± 0,29	17,79
9	Số con đẻ ra sống đến 24 giờ/ổ	Con	50	10,76 ± 0,23	14,79
10	Số con để nuôi/ổ	Con	50	10,76 ± 0,23	14,79
11	Số con cai sữa/ổ (21 ngày)	Con	50	10,22 ± 0,22	14,96
12	Khối lượng sơ sinh/ổ	Kg	538	18,57 ± 0,60	22,57
13	Khối lượng sơ sinh/con	Kg	538	1,62 ± 0,03	12,71
14	Khối lượng cai sữa/ổ (21 ngày)	Kg	538	61,64 ± 2,05	23,30
15	Khối lượng cai sữa/con (21 ngày)	Kg	538	6,04 ± 0,16	18,61

So sánh với các nghiên cứu trước đó được tác giả dẫn giải trong văn bản:

• Tuổi đẻ lứa đầu của nái CP 909 (356,12 ngày) ngắn hơn so với lợn Yorkshire thuần (418,5 ngày theo Đặng Vũ Bình, 1999; 396,3 ngày theo Đinh Văn Chỉnh và cs, 2001) và nái lai YL (376,20 ngày theo Phùng Thị Vân và cs, 2000).
• Khoảng cách hai lứa đẻ (141,02 ngày) ngắn hơn đáng kể so với lợn Landrace thuần (202,76 ngày) và Yorkshire thuần (203,79 ngày) trong nghiên cứu của Đặng Vũ Bình (2002), cũng như lợn lai LY (171,07 ngày) của Nguyễn Văn Thắng và Đặng Vũ Bình (2005). Sự rút ngắn này đạt được nhờ áp dụng quy trình cai sữa sớm ở 21 ngày tuổi kết hợp chăm sóc nái sau cai sữa giúp động dục lại nhanh (5,26 ngày).
• Khối lượng sơ sinh bình quân (1,62 kg/con) và khối lượng cai sữa 21 ngày (6,04 kg/con) của dòng CP 909 vượt trội so với giống Landrace thuần trong nghiên cứu của Phan Xuân Hảo (2001) (tương ứng đạt 1,35 kg/con sơ sinh và 5,38 kg/con cai sữa).

Về giải pháp và đóng góp thực tiễn, tác giả tổng kết quy trình chăm sóc dinh dưỡng theo từng thời kỳ chửa (khống chế cám ở chửa kỳ 1 để tránh tích lũy mỡ buồng trứng và tăng lượng cám ở chửa kỳ 2 để phát triển thai); xây dựng chi tiết lịch sát trùng khử khuẩn định kỳ hàng tuần bằng vôi bột, xút và hóa chất; đồng thời ghi nhận phác đồ tiêm vắc xin nghiêm ngặt theo các mốc tuần tuổi (PRRS, SF, FMD, AD, PV) bảo đảm tỷ lệ an toàn sinh học đạt 100% trong suốt thời gian khảo nghiệm.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế được văn bản đề cập:
  • Thời gian theo dõi thực địa chỉ kéo dài 6 tháng (từ 18/5/2016 đến 18/11/2016), do đó các chỉ tiêu năng suất sinh sản mới chỉ được đánh giá tập trung trong một giai đoạn sản xuất nhất định, chưa phản ánh đầy đủ năng suất tích lũy qua nhiều lứa đẻ liên tiếp của từng cá thể nái suốt toàn bộ vòng đời khai thác.
  • Tình hình dịch bệnh thú y trong khu vực diễn biến phức tạp làm gia tăng chi phí thuốc và vắc xin phòng trị, gây áp lực lên giá thành sản xuất.
  • Trang thiết bị, vật tư và hệ thống chuồng trại chăn nuôi tại cơ sở thực tập đã qua nhiều năm sử dụng (từ năm 2008), có một số hạng mục bị hư hỏng, xuống cấp làm ảnh hưởng đến điều kiện sản xuất.
  • Quy mô tổng đàn lợn của trang trại lớn (trên 1.300 nái và hàng nghìn lợn hậu bị, lợn con) tạo ra lượng chất thải và nước thải chăn nuôi rất lớn, trong khi nguồn vốn và công nghệ đầu tư cho hệ thống xử lý môi trường tại cơ sở còn gặp nhiều khó khăn.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Cần tiếp tục theo dõi, đánh giá năng suất sinh sản của dòng nái CP 909 qua các thứ tự lứa đẻ khác nhau (từ lứa đẻ thứ 1 đến lứa 6–7) để xác định chính xác thời điểm loại thải nái đạt hiệu quả kinh tế cao nhất.
  • Mở rộng phạm vi nghiên cứu theo dõi khả năng sinh trưởng, tiêu tốn thức ăn và phẩm chất thân thịt của đàn con thương phẩm từ sau cai sữa 21 ngày cho đến khi xuất chuồng đạt khối lượng thương phẩm.
  • Nghiên cứu hoàn thiện các giải pháp kỹ thuật nhằm cải tạo công nghệ xử lý nước thải và chất thải chăn nuôi phù hợp với điều kiện trang trại gia công quy mô lớn.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo cho sinh viên, học viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y và Chăn nuôi Thú y đang thực hiện các chuyên đề tốt nghiệp hoặc nghiên cứu về sinh lý sinh sản lợn nái. Các kỹ thuật viên trang trại, chủ cơ sở chăn nuôi gia công lợn sinh sản có thể tham khảo trực tiếp các quy trình kỹ thuật đã được kiểm chứng thực tế tại cơ sở:

• Quy trình sử dụng vắc xin phòng bệnh: Bảng lịch trình tiêm vắc xin chi tiết theo từng tuần tuổi đối với lợn hậu bị (từ 26 đến 31 tuần tuổi), lợn nái mang thai (tuần chửa thứ 10 và 12) và lợn con theo mẹ (từ 1 đến 21 ngày tuổi) phòng các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm (PRRS, Dịch tả, LMLM, Khô thai, Giả dại).
• Quy định khẩu phần thức ăn chuồng nái chửa và chuồng đẻ: Định mức sử dụng cám 566SF và 567SF theo khối lượng (kg/con/ngày) phân bổ theo từng tuần tuổi thai kỳ và từng ngày trước/sau khi sinh.
• Số liệu đối sánh thực nghiệm: Hệ thống bảng số liệu thống kê sinh học về đàn nái CP 909 là dẫn liệu thực tế phục vụ công tác đối sánh, đánh giá hiệu quả giống trong các mô hình chăn nuôi chuồng kín hiện đại tại khu vực phía Bắc.

Câu hỏi thường gặp

1. Dòng lợn nái được nghiên cứu trong khóa luận là dòng lợn nào và có đặc điểm gì?
Khóa luận nghiên cứu dòng lợn nái thương phẩm CP 909, là con lai giữa đực giống CP51 và cái giống CP40 (nguồn gốc từ tổ hợp lai Landrace × Yorkshire). Dòng lợn này có ngoại hình dạng hình nêm, màu lông trắng tuyền, mình dài, đầu hơi hẹp, tai to dài rủ che mặt, lưng bằng phẳng, mông tròn phát triển và có từ 12–14 vú. Khi trưởng thành, con cái có thể đạt khối lượng 250 kg (con đực 340 kg), mức tăng trọng bình quân 750 g/con/ngày, tiêu tốn thức ăn 3,0 kg/kg tăng khối lượng và tỷ lệ nạc đạt 59%.

2. Đàn lợn nái CP 909 tại trại nuôi đạt năng suất sinh sản thực tế như thế nào?
Qua theo dõi trên 50 lợn nái, năng suất sinh sản đạt: số con đẻ ra/ổ trung bình là 11,48 ± 0,29 con; số con đẻ ra còn sống đến 24 giờ là 10,76 ± 0,23 con/ổ; số con để nuôi/ổ là 10,76 ± 0,23 con; và số con cai sữa ở 21 ngày tuổi đạt 10,22 ± 0,22 con/ổ.

3. Khối lượng sơ sinh và khối lượng cai sữa của đàn lợn con đạt bao nhiêu kg?
Qua cân đo thực tế trên 538 lợn con, khối lượng sơ sinh toàn ổ đạt 18,57 ± 0,60 kg; khối lượng sơ sinh bình quân đạt 1,62 ± 0,03 kg/con. Tại thời điểm cai sữa (21 ngày tuổi), khối lượng toàn ổ đạt 61,64 ± 2,05 kg và khối lượng cai sữa bình quân đạt 6,04 ± 0,16 kg/con.

4. Lịch sử dụng vắc xin cho lợn hậu bị tại trại được quy định ở những mốc tuần tuổi nào?
Theo quy trình kỹ thuật của trại, lợn hậu bị được tiêm phòng vắc xin nghiêm ngặt theo các mốc tuổi: 26 tuần tuổi tiêm PRRS (tai xanh); 27 tuần tuổi tiêm PV (khô thai) và AD (giả dại); 28 tuần tuổi tiêm SF (dịch tả); 29 tuần tuổi tiêm FMD (lở mồm long móng); 30 tuần tuổi tiêm nhắc lại PRRS; 31 tuần tuổi tiêm nhắc lại PV và AD. Tất cả đều tiêm bắp với liều lượng 2 ml/con.

5. Chế độ dinh dưỡng cho nái mang thai tại trại được phân chia và định mức ra sao?
Nái mang thai được phân làm 2 giai đoạn: Giai đoạn 1 (từ ngày 1 đến ngày 90) sử dụng cám 566SF với định mức từ 1,6 đến 2,5 kg/con/ngày tùy thể trạng; Giai đoạn 2 (từ ngày 91 đến khi đẻ) chuyển sang cám 567SF với định mức 2,2 kg/con/ngày nhằm tập trung phát triển thể trọng thai trước khi sinh.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thành Luân đã cung cấp bức tranh dữ liệu thực nghiệm chuẩn xác về các chỉ tiêu sinh lý sinh sản và năng suất ổ đẻ của dòng lợn nái ngoại CP 909 tại trại chăn nuôi công nghiệp Bình Minh (Mỹ Đức, Hà Nội). Kết quả nghiên cứu xác nhận dòng nái này có khả năng thích nghi cao với điều kiện chuồng kín, đạt năng suất sinh sản vượt trội với 11,48 con sơ sinh/ổ, 10,22 con cai sữa/ổ, khoảng cách hai lứa đẻ ngắn (141,02 ngày) và khối lượng cai sữa 21 ngày đạt 6,04 kg/con. Công trình phản ánh quy trình quản lý kỹ thuật, thú y phòng bệnh và dinh dưỡng chăn nuôi nghiêm ngặt của mô hình gia công C.P., đóng vai trò tài liệu tham khảo hữu ích cho nghiên cứu học thuật và thực tiễn sản xuất chăn nuôi lợn nái sinh sản.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong khoảng hai thập kỷ vừa qua, ngành chăn nuôi lợn ở nước ta có những thay đổi quan trọng cả về năng suất, chất lượng, quy mô cũng như hình thức chăn nuôi. Tổng đàn lợn tằn từ 21,8 triệu con năm 2001 lên 27,3 triệu con năm 2010. Đặc biệt là sản lượng thịt tăng nhanh hơn số lượng đầu con, từ 1,51 triệu tấn năm 2001 tăng lên 3,02 triệu tấn năm 2010. Tỷ lệ thịt lạc từ 40- 42% năm 2001 lên trên 46% năm 2006.

Mặc dù chăn nuôi lợn ở nước ta tăng trưởng nhanh so về tổng đàn, chất lượng đàn cũng theo như quy mô sản xuất. Tuy nhiên so với với yêu cầu và khả năng thì kết quả này cũng khiêm tốn và phần lớn lượng sản xuất được tiêu thụ ở từ nội địa từ 98 – 99%. Từ năm 2001 – 2006 bình quân mỗi năm nước ta chiếm khoảng 1 – 3% tổng sản lượng thịt lợn sản xuất trong đó sản phẩm chủ yếu là thịt sữa và thịt lợn choai. Tuy nhiên do khối lượng đáp ứng không ổn định cơ cấu giống lợn nước ta chủ yếu vẫn là lợn địa phương, lợn năng suất thấp tỉ lệ mỡ cao cho nên sản phẩm của chúng ta không có sức cạnh tranh trên thị trường thế giới.

Các cơ sở cung cấp giống lợn ngoại, lợn tốt chưa đảm bảo đủ yêu cầu. Với quy mô chăn nuôi nhỏ như hiện nay thì càng khó để chúng ta phát triển mạnh ngành chăn nuôi lợn lớn mạnh đáp ứng đủ yêu cầu thực phẩm trong nước và xuất khẩu. có rất nhiều giải pháp để giải quyết vẫn đề trên, một trong những biện pháp đó nâng cao năng suất sinh sản của lợn nái để cho ra những đàn lợn nái để cho ra những đàn lợn con tốt nhất với số lượng nhiều nhất, để cung cấp đủ số lượng thịt cho thị trường. Từ nhu cầu cần thiết trên chúng tôi thực hiện đề tài: “Đánh giá năng suất sinh sản của lợn nái tại trại chăn nuôi Bình Minh tại Mỹ Đức Hà Nội” 2 1.

Mục tiêu của đề tài - “Đánh giá năng suất sinh sản của lợn nái tại trại chăn nuôi Bình Minh tại Mỹ Đức Hà Nội” 1. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học Kết quả nghiên cứu của đề tài là những thông tin khoa học có giá trị bổ sung thêm những hiểu biết về một số đặc điểm sinh lý sinh sản của lợn nái sinh sản 1. Ý nghĩa thực tiễn Kết quả của đề tài là cơ sở thực tiễn giúp người chăn nuôi biết được quá trình sinh sản của lợn nái từ đó tìm ra biện pháp khắc phục nhằm giảm thiệt hại trong chăn nuôi và có chế độ chăm sóc hợp lý mang lại hiệu quả cao trong chăn nuôi.

3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Điều kiện cơ sở thực tập 2. Quá trình thành lập và phát triển trại chăn nuôi Bình Minh 2. Qúa trình thành lập Trang trại chăn nuôi lợn Bình Minh nằm trên địa phận xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội. Trại được thành lập năm 2008, là trại lợn gia công của công ty chăn nuôi CP Việt Nam (Công ty TNHH Charoen Pokphand Việt Nam).

Trại lợn được hoạt động theo phương thức chủ trại xây dựng cơ sởvật chất, thuê công nhân, công ty đưa tới giống lợn, thức ăn, thuốc thú y, cánbộ kỹ thuật. Hiện nay, trang trại do ông Nguyễn Sỹ Bình làm chủ trại, cán bộkỹ thuật của công ty chăn nuôi CP Việt Nam chịu trách nhiệm giám sát mọihoạt động của trại. Cơ sở vật chất của trang trại Trại lợn có khoảng 0,5 ha đất để xây dựng nhà điều hành, nhà cho công nhân, bếp ăn các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại. Trong khu chăn nuôi được quy hoạch bố trí xây dựng hệ thống chuồng trại cho 5400 lợn hậu bị bao gồm: 9 chuồng mỗi chuồng có 9 ô, 8 ô kích thước 7m × 7m/ô, 1 ô khích thức 3m × 7m/ô.

Hệ thống chuồng trại cho 1200 nái bao gồm: 6 chuồng đẻ mỗi chuồng có 56 ô kích thước 2,4m × 1,6m/ô, 2 chuồng bầu mỗi chuồng có 560 ô kích thước 2,4m × 0,65m/ô, 3 chuồng cách ly, 1 chuồng đực giống. Cùng một số công trình phụ phục vụ cho chăn nuôi như: Kho thức ăn, phòng sát trùng, phòng pha tinh, kho thuốc…Hệ thống chuồng xây dựng khép kín hoàn toàn. Phía đầu chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng có 6 quạt thông gió. Hai bên tường có dãy cửa sổ lắp kính, mỗi cửa sổ có diện tích 1,5m², cách nền 1,2m, mỗi cửa sổ cách nhau 40cm.

Trên 4 trần được lắp hệ thống chống nóng.Trong khu chăn nuôi, đường đi lại giữa các chuồng, các khu khác đều được đổ bê tông và có các hố sát trùng.Hệ thống nước trong khu chăn nuôi đều là nước giếng khoan. Nước uống cho lợn được cấp từ một bể lớn, đầu mỗi chuồng có 1 bể riêng để pha thuốc cho lợn uống phòng khi lợn ốm. Nước tắm, nước phục vụ cho công tác khác được bố trí từ bể lọc và được bơm qua hệ thống ống dẫn tới bể chứa ở giữa các chuồng 2. Cơ cấu tổ chức của trang trại Cơ cấu của trại được tổ chức như sau:01 chủ trại, 01 quản lý trại, 03 quản lý kỹ thuật, 01 kế toán, 01 bảo vệ chịu trách nhiệm bảo vệ tài sản chung của trại và 10 công nhân và 19 sinh viên thực tập.

Với đội ngũ công nhân trên, trại phân ra làm các tổ nhóm khác nhau ở các khuvực chăn nuôi khác nhau như khu lợn nái, khu hậu bị, nhà bếp. Mỗi một khâu trong quy trình chăn nuôi, đều đượckhoán đến từng công nhân, nhằm nâng cao trách nhiệm, thúc đẩy sự phát triển của trại. Tình hình sản xuất của trang trại * Công tác chăn nuôi Nhiệm vụ chính của trang trại là sản xuất lợn con giống, nuôi lợn thịt và chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật. Thức ăn cho lợn nái là thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh có chất lượng cao, được công ty chăn nuôi CP Việt Nam cấp cho từng đối tượng lợn của trại.

* Công tác thú y Quy trình phòng bệnh cho đàn lợn tại trang trại sản xuất lợn giống luôn thực hiện nghiêm ngặt, với sự giám sát chặt chẽ của kỹ thuật viên công ty chăn nuôi CP Việt Nam. - Công tác vệ sinh: Hệ thống chuồng trại luôn đảm bảo thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông. Hàng ngày luôn có công nhân quét dọn vệ sinh chuồng trại, thu gom phân, nước tiểu, khơi thông cống rãnh, đường đi trong 5 trại được quét dọn và rắc vôi theo quy định.Công nhân, kỹ sư, khách tham quan khi vào khu chăn nuôi lợn đều phải sát trùng, tắm bằng nước sạch trước khi thay quần áo bảo hộ lao động. - Công tác phòng bệnh: Trong khu vực chăn nuôi, hạn chế đi lại giữa các chuồng, hành lang giữa các chuồng và bên ngoài chuồng đều được rắc vôi bột, các phương tiện vào trại sát trùng một cách nghiêm ngặt ngay tại cổng vào.

Với phương châm phòng bệnh là chính nên tất cả lợn ở đây đều được cho uống thuốc, tiêm phòng vắc xin đầy đủ. Quy trình phòng bệnh bằng vắc xin luôn được trại thực hiện nghiêm túc, đầy đủ và đúng kỹ thuật. Đối với từng loại lợn có quy trình tiêm riêng, từ lợn nái, lợn hậu bị, lợn đực, lợn con. Lợn được tiêm vắc xin ở trạng thái khỏe mạnh, được chăm sóc nuôi dưỡng tốt, không mắc các bênh truyền nhiễm và các bệnh mãn tính khác để tạo được trạng thái miễn dịch tốt nhất cho đàn lợn.

Tỷ lệ tiêm phòng vắc xin cho đàn lợn luôn đạt 100%. - Công tác trị bệnh: Cán bộ kỹ thuật của trại có nhiệm vụ theo dõi, kiểm tra đàn lợn thường xuyên, các bệnh xảy ra ở lợn nuôi tại trang trại luôn được kỹ thuật viên phát hiện sớm, cách li, điều trị ngay ở giai đoạn đầu của bệnh nên điều trị đạt hiệu quả từ 80 - 90% trong một thời gian ngắn. Vì vậy, không gâythiệt hại lớn về số lượng đàn lợn.Thuận lợi và khó khăn 2. Thuận lợi Được sự quan tâm của Uỷ ban nhân dân xã tạo điều kiện cho sự phát triển của trại.Trại được xây dựng ở vị trí thuận lợi: Xa khu dân cư, thuận tiện đường giao thông.Chủ trại có năng lực, năng động, nắm bắt được tình hình xã hội, luôn quan tâm đến đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ kỹ thuật và công nhân.

6 Cán bộ kỹ thuật có trình độ chuyên môn vững vàng, công nhân nhiệt tình và có tinh thần trách nhiệm cao trong sản xuất. Con giống tốt, thức ăn, thuốc chất lượng cao, quy trình chăn nuôi khép kín và khoa học đã mang lại hiệu quả chăn nuôi cao cho trại. Khó khăn Dịch bệnh diễn biến phức tạp, nên chi phí dành cho phòng và chữa bệnh lớn, làm ảnh hưởng đến giá thành và khả năng sinh sản của lợn. Trang thiết bị vật tư, hệ thống chăn nuôi đã cũ, có phần bị hư hỏng ảnh hưởng đến công tác sản xuất.

Số lượng lợn nhiều, lượng nước thải lớn, việc đầu tư cho công tác xử lý nước thải của trại còn nhiều khó khăn 3. Cơ sở khoa học 3. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái 3. Một số đặc điểm của cơ quan sinh dục và sinh lý sinh dục lợn cái Một số đặc điểm của cơ quan sinh dục lợn cái Theo Đặng Quang Nam (2002) [9], cơ quan sinh dục cái có các bộ phận sau: Buồng trứng, ống dẫn trứng, tử cung, âm đạo và các cơ quan sinh dục bên ngoài.

Cơ quan sinh dục bên trong được đỡ bằng dây chằng rộng. Dây chằng này gồm những màng treo buồng trứng (đỡ buồng trứng), màng treo ống dẫn trứng (đỡ ống dẫn trứng) và màng treo tử cung (đỡ tử cung). Buồng trứng được bọc ở ngoài bởi màng liên kết sợi chắc, bên trong chia làm 2 phần, cả 2 phần đều phát triển một thứ mô liên kết sợi xốp tạo nên một loạt chất đệm. Dưới lớp màng liên kết của buồng trứng có nhiều tế bào trứng non phát triển dần thành nang trứng nguyên thủy, sau đó phát triển thành nang trứng sơ cấp và cuối cùng phát triển thành bao noãn chín.

Dưới tác dụng của kích tố đặc biệt là kích tố sinh dục tuyến yên, trứng chín sẽ rụng. Như vậy, buồng trứng có 2 chức năng là sản sinh ra tế bào trứng 7 và tiết ra hormone sinh dục có ảnh hưởng tới tính biệt, tới chức năng tử cung (đặc tính thứ cấp của con cái). - Ống dẫn trứng (Oviductus): Ống dẫn trứng dài 15-20cm, uốn khúc nằm ở cạnh trước dây chằng rộng.