Đặt vấn đề Việt Nam là đất nƣớc nằm trong khu vực nhiệt đới gió mùa và đƣợc đánh giá là một trong những nơi có khu vực địa lí sinh học phong phú và đa dạng. Hiện nay, nhiều giống gà tại Việt Nam không đáp ứng đƣợc nhu cầu chất lƣợng tăng trƣởng (thịt) và chất lƣợng sinh sản (trứng) của ngƣời dân, và hầu nhƣ cho năng suất cũng nhƣ chất lƣợng không đƣợc nhƣ mong muốn, nhiều nghiên cứu cho thấy gà Liên Minh có nhiều tính trạng mong muốn và có tiềm năng khai thác. Gà Liên Minh là giống gà quý hiếm của ngƣời dân thôn Liên Minh, xã Trân Châu, huyện đảo Cát Hải, thành phố Hải Phòng. Ngày 16 tháng 01 năm 2018, Bộ NN và PTNT đã ban hành thông tƣ số 01/2018/TT-BNNPTNT, công bố danh mục giống vật nuôi đƣợc sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam, trong đó có giống gà Liên Minh.
Trong xu thế phát triển kinh tế nhƣ hiện nay, đời sống của ngƣời dân đƣợc nâng lên thì nhu cầu sản phẩm chất lƣợng cao nói chung và gà nói riêng ngày càng lớn. Thế nhƣng hiện nay trong thực tế các giống gà quý hiếm chất lƣợng cao thƣờng có năng suất thấp, vì vậy khó phát triển thành hàng hóa. Với khả năng thích ứng cao, chất lƣợng thịt thơm ngon cũng nhƣ đặc trƣng cho nét văn hóa tín ngƣỡng, đồng thời giữ gìn sự đa dạng của các giống gà trong nƣớc thì gà Liên Minh nên đƣợc quan tâm trong việc bảo tồn và phát triển. Giống gà Liên Minh có đặc điểm đẹp về ngoại hình và màu sắc lông, da vàng, phẩm chất thịt thơm ngon, lớp mỡ dƣới da mỏng, da giòn và dai, thịt có vị ngọt đậm đà, mang hƣơng vị đặc trƣng.
Dáng gà Liên Minh to cao, chân và cổ dài, lông mƣợt, da vàng óng, gà thịt thƣơng phẩm ở 26 tuần tuổi nặng 1900g. Nhƣ thế cho thấy gà Liên Minh cũng giống những gà nội địa khác có năng suất trứng thấp và khả năng sinh trƣởng không cao. Do nhu cầu của thị trƣờng đối với gà Liên Minh là rất lớn, tuy nhiên trong điều kiện chăn nuôi với qui mô nhỏ và phƣơng thức chăn nuôi quảng canh tại thôn Liên Minh và các vùng lân cận chỉ đáp ứng trong vùng và một phần nhỏ ở thị trƣờng. Gà Liên Minh đƣợc đƣa vào danh sách bảo tồn từ năm 2008.
Trƣớc đó, theo tiêu chí đánh giá của FAO-2007, gà Liên Minh ở mức độ đe dọa nguy hiểm. Bên cạnh đó, việc chăn nuôi gà Liên Minh hoàn toàn theo hình thức nhỏ lẻ, chăn thả tự do trong những nông hộ của thôn Liên Minh nên có thể gây nên hiện tƣợng cận huyết. Các nghiên cứu của Tang và cs (2010), Wang và cs (2005) đã chỉ ra sự tồn tại 1 của các liên kết giữa đa hình gen IGF2 và GHSR và các đặc điểm sản xuất hoặc tăng trƣởng trứng ở các giống gà khác nhau, trong khi đó khả năng sinh trƣởng và chất lƣợng năng suất của gà Liên Minh chƣa đƣợc nhiều nghiên cứu quan tâm, từ đó chúng tôi tiến hành đề tài “Đánh giá mối liên quan đa hình gen mã hoá GHSR và IGF2 đối với khả năng sinh trƣởng ở gà Liên Minh”. Mục tiêu nghiên cứu Phát hiện đƣợc đa hình của gen GHSR và IGF2 và đánh giá đƣợc mối quan hệ của hai kiểu gen này đối với khả năng sinh trƣởng của giống gà Liên Minh.
Yêu cầu Theo dõi các chỉ tiêu sinh trƣởng của 53 cá thể gà Liên Minh trong 20 tuần từ 01 ngày tuổi đến 20 tuần tuổi. Tách chiết ADN tổng số từ mẫu máu của 53 cá thể gà Liên Minh. Khuếch đại gen GHSR và IGF2. Phân tích đa hình gen GHSR bằng enzyme cắt giới hạn MspI.
Phân tích đa hình gen IGF2 bằng enzyme cắt giới hạn MspI. Đánh giá mối liên quan giữa đa hình hai gen GHSR và IGF2 với tính trạng sinh trƣởng ở gà Liên Minh. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Sơ lƣợc về nguồn gốc và vị trí phân loại của gà nhà Hiện nay, gà là một trong những vật nuôi đƣợc phổ biến trên toàn thế giới, tuy nhiên nguồn gốc của gà vẫn chƣa đƣợc thống nhất và đang gây nhiều tranh cãi.
Theo Hứa Thị Nga (2009) thì các giống gà hiện nay đƣợc hình thành từ quá trình lai tạo, tiến hóa lâu dài và phức tạp của 4 loại hình sau của gà rừng. - Gallus Bankiva: Phân bố ở Miến Điện, Đông Dƣơng và Philippin - Gallus Soneratii: Phân bố ở Tây và Nam Ấn Độ. - Gallus Lafazetti: Phân bố ở Sri Lanca. - Gallus Varius: Phân bố ở Inđônêxia.
Ở các vùng thung lũng sông Ấn, sự thuần hóa đầu tiên của gà nhà diễn ra ở thời kỳ đồ đồng, khoảng 3000 năm trƣớc Công nguyên (CN). Vào khoảng 2000 năm trƣớc N gà đƣợc đƣa sang Trung Quốc. Sau đó gà phân bố ở Hy Lạp, ở đây gà vừa là con vật để làm cảnh, tế lễ, và giải trí (chọi gà). Theo tác giả Nguyễn Thị Mai (2007) gà nhà của ta bắt nguồn từ gà rừng Gallus bankiva hay còn có tên là Gallus gallus.
ách đây khoảng 3000 năm từ giống gà hoang ban đầu, trải qua thời gian dài nhân dân ta đã tạo ra đƣợc nhiều giống gà khác nhau: Gà chọi, gà Đông Tảo, gà Hồ, gà Mía, và gà Ri đƣợc phân bố rất rộng rãi. Sơ lƣợc về phân loại gà nhà Giới (Kingdom) Animal Động vật Ngành (Phylum) Chordata ó xƣơng sống Lớp (Class) Aves Chim Bộ (Oder) Galliormes Gà Họ (Family) Fasianidea Trĩ Chủng (Kind) Gallus Gà Loài (Species) Gallus gallus Gà nhà 2. Thông tin đối tƣợng nghiên cứu: gà Liên Minh Gà Liên Minh là một giống gà nội địa ở Việt Nam, đây là giống gà quý hiếm thuộc thôn Liên Minh, xã Trân Châu, huyện Cát Hải, thành phố Hải Phòng. Đây là nơi có địa hình cao nhất trên đảo Cát Bà và biệt lập với bên ngoài bởi các dạng núi đá cao vút, tạo nên một tiểu khí hậu và thổ nhƣỡng riêng.
Gà Liên Minh đƣợc coi là sản phẩm đặc trƣng của đảo Cát Bà, là một trong mƣời tám đặc sản của Hải Phòng. 3 Gà Liên Minh đƣợc nuôi nhỏ lẻ và không phổ biến nên đang đƣợc là vật nuôi cần phải bảo tồn. Để bảo tồn cấp bách giống gà này, năm 2013 Bộ Khoa học và Công nghệ đã giao cho Trung tâm ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ Hải Phòng thực hiện nhiệm vụ “ Khai thác và phát triển giống gà Liên Minh ở Hải Phòng” (do Trung tâm Ứng dụng tiến bộ KHCN thành phố Hải Phòng thực hiện, ThS. Vũ ông Quý, Giám đốc Trung tâm chủ trì).
Kết quả bƣớc đầu đã tạo ra quần thể gà Liên Minh có năng suất về sinh sản và sinh trƣởng cao hơn, cụ thể năng suất trứng/mái/68 tuần tuổi là 90,03 - 90,07 quả; tỷ lệ trứng có phôi là 90,8 - 92%, tỷ lệ nở/tổng trứng vào ấp là 70,45 - 71,35%, khối lƣợng cơ thể là 1,91kg/con. Đặc điểm ngoại hình gà Liên Minh Giống gà Liên Minh có ngoại hình cao to và màu sắc lông óng mƣợt, da vàng, phẩm chất thịt thơm ngon, lớp mỡ dƣới da mỏng, da giòn và dai, thịt ngọt đậm đà và mang hƣơng vị đặc trƣng. Gà trống có ngoại hình đẹp, màu lông sặc sỡ có thể nặng tới 5kg, gà mái 3kg. Gà thƣờng khỏe, ít khi bị dịch bệnh.
Khoảng 7-8 tháng có thể xuất bán, giá khoảng 270 nghìn đồng/kg. Gà đƣợc nuôi theo hình thức thả vƣờn, chủ yếu là chuối và ngô. Ban đêm gà tự do ngủ trên cây, hầu nhƣ không cần chuồng trại. Chuồng chỉ cần khi gà ấp nở.
Gà Liên Minh đƣợc ấp nở tự nhiên, tuy nhiên cũng giống nhƣ một số giống gà bản địa khác của Việt Nam. Ông Vũ Văn Liệu – chủ tịch xã Trân Châu, thôn Liên Minh có 18 hộ và cả 18 hộ đều nuôi giống gà Liên Minh của thôn. Mỗi thôn nuôi từ vài chục tới vài trăm con. Thời gian gần đây, thôn Liên Minh phát triển hình thức du lịch sinh thái và thể thao mạo hiểm (leo núi ), khách du lịch tới đây vô cùng thích thú khi đƣợc thƣởng thức các món ăn từ gà Liên Minh.
Đặc điểm ngoại hình gà Liên Minh ở tuần tuổi thứ 20 Tuần tuổi Gà trống Gà mái 20 tuần tuổi - Toàn thân lông màu cánh - Toàn thân màu lông màu gián. vàng sáng hoặc hơi sẫm. - Vùng cổ và lƣng màu - Lông vùng cổ màu vàng vàng sẫm. hoặc có điểm xám tro.
- Lông cánh màu vàng - Lông đuôi màu đen. nhạt pha lẫn màu vàng - Da trắng hồng, mào đơn sẫm, lông đầu cánh và - Chân và mỏ có màu vàng lông đuôi màu xanh sẫm. - Da vàng, gần hậu môn da màu hồng đỏ. - Mào đơn, màu cờ.
- Da chân và mỏ có màu vàng sẫm. Hình ảnh gà Liên Minh tại Cát Bà ( Nguồn: https://isc1.vn/khai-thac-va-phat-trien-giong-ga-lien-minh-tai-hai-phong) 5 2. Cơ sở về khả năng sinh trƣởng 2. Khái niệm về sinh trƣởng Sinh trƣởng là quá trình tích lũy các chất hữu cơ do quá trình đồng hóa và dị hóa, là sự tăng lên về khối lƣợng của các bộ phận và toàn bộ cơ thể về chiều dài, chiều rộng, chiều cao của con vật dựa trên cơ sở tính di truyền từ đời trƣớc.
Quá trình sinh trƣởng chính là sự tích lũy dần các chất, chủ yếu là protein và khối lƣợng tích lũy của các chất, tốc độ và sự tổng hợp protein cũng chính là sự hoạt động của các gen điều khiển sự sinh trƣởng của cơ thể. Sinh trƣởng ở gà Ở gà, căn cứ vào sự sinh trƣởng của các cá thể ta có thể phân biệt thành 3 giai đoạn là giai đoạn phôi thai, giai đoạn gà con và giai đoạn trƣởng thành. Mỗi giai đoạn đều có đặc điểm hình thái, sinh lí đặc trƣng khác nhau. Giai đoạn phôi thai: Phôi gà phát triển trong khoảng thời gian 21 ngày từ khi thụ tinh đến khi nở, ở giai đoạn này gà con sẽ hoàn thiện về lông, chân, mỏ, đầu,.
và đến ngày 21 thì bắt đầu mổ vỏ chui ra. Giai đoạn gà con: Gà con mới nở có thân nhiệt chƣa ổn định, thân nhiệt thấp hơn gà trƣởng thành (38°C) nên khả năng điều tiết thân nhiệt kém. Gà con có lớp lông tơ mỏng manh và khả năng sinh nhiệt kém nên dễ mất nhiệt, giảm thân nhiệt và chết vì lạnh, vì vậy ngƣời ta cần phải sƣởi ấm cho gà con bằng cách thắp đèn. Gà con có tốc độ sinh trƣởng cao nhất nên nhu cầu dinh dƣỡng cao nhƣng do kích thƣớc và chức năng hệ tiêu hóa chƣa hoàn chỉnh, vì thế, thức ăn gà con phải có chất lƣợng cao, đủ và cân bằng axit amin giới hạn nhƣ lysin, methionin, đặc biệt các vitamin nhất là vitamin A.