Luận văn đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011 2015 tại phường hồng hải thành phố hạ long tỉnh quảng ninh

Luận văn phân tích kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011-2015 tại phường Hồng Hải, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.

• Tác giả: Lê Xuân Trường
• Người hướng dẫn: TS. Lê Văn Thơ
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản Lý Đất Đai
• Đề tài: Đánh Giá Kết Quả Thực Hiện Kế Hoạch Sử Dụng Đất Giai Đoạn 2011-2015 Tại Phường Hồng Hải
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Yêu cầu của đề tài
• 1.4. Ý nghĩa của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Đất đai và vai trò cuả đất đai trong sản xuất vật chất và phát triển kinh tế - xã hội
• 2.3. Khái niệm quy hoạch sử dụng đất
• 2.4. Cơ sở pháp lý của quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
• 3. NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Khái quát khu vực nghiên cứu
• 3.5. Đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất của phường Hồng Hải – thành phố Hạ Long - tỉnh Quảng Ninh
• 3.6. Những tồn tại chủ yếu trong quá trình thực hiện quy hoạch sử dụng đất của phường Hồng Hải giai đoạn 2011 – 2015, nguyên nhân và giải pháp khắc phục
• 3.7. Phương pháp nghiên cứu
• 3.7.1. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu
• 3.7.2. Phương pháp phân tích, thống kê và tổng hợp số liệu
• 3.7.3. Phương pháp tổng hợp, phân tích, đánh giá, so sánh
• 3.7.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THỰC HIỆN
• 4.1. Khái quát khu vực nghiên cứu
• 4.2. Điều kiện tự nhiên
• 4.3. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 4.4. Hiện trạng sử dụng đất đai của phường Hồng Hải – thành phố Hạ Long - tỉnh Quảng Ninh
• 4.4.1. Hiện trạng sử dụng đất
• 4.4.2. Hiện trạng sử dụng các loại đất
• 4.5. Đánh giá kết quả thực hiện, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của phường Hồng Hải - Hạ Long - Quảng Ninh giai đoạn 2011 – 2015
• 4.6. Phương án quy hoạch của 5 năm kỳ đầu, kế hoạch sử dụng đất chi tiết từng năm từ năm 2011 – 2015
• 4.7. Diện tích các loại đất đã được thành phố Hạ Long phân bổ cho phường Hồng Hải
• 4.8. Kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất của phường Hồng Hải giai đoạn 2011-2015
• 4.9. Những tồn tại chủ yếu trong quá trình thực hiện kế hoạch sử dụng đất nói chung và quy hoạch đất ở nói riêng phường Hồng Hải giai đoạn 2011 - 2015, nguyên nhân và giải pháp khắc phục
• 4.10. Những tồn tại trong thực hiện kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011 - 2015
• 4.11. Nguyên nhân của những tồn tại trong thực hiện kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011 – 2015
• 4.12. Bài học kinh nghiệm
• 4.13. Một số giải pháp khắc phục những tồn tại trong quá trình thực hiện quy hoạch sử dụng đất của phường Hồng Hải giai đoạn 2011 - 2015
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Sử Dụng Đất Phường Hồng Hải 2011 2015

Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt và là nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội. Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng, tạo áp lực lớn lên công tác quản lý. Việc sử dụng đất theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là cần thiết để tránh lãng phí tài nguyên. Do đó, mỗi đơn vị hành chính cần lập quy hoạch sử dụng đất. Quy hoạch đất đai mang tính dự báo và thể hiện mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, việc thực hiện quy hoạch ở các địa phương, đặc biệt cấp xã, phường, thường không đúng quy trình, dẫn đến hiệu quả không cao. Vì vậy, việc đánh giá kết quả quy hoạch sử dụng đất là rất cần thiết để đưa ra giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện. Xuất phát từ thực tế này, đề tài "Đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011-2015 tại phường Hồng Hải thành phố Hạ Long tỉnh Quảng Ninh" được thực hiện.

1.1. Mục Tiêu Tổng Quát Đánh Giá Sử Dụng Đất Hồng Hải

Mục tiêu tổng quát của đề tài là đánh giá kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất của phường Hồng Hải giai đoạn 2011-2015. Đồng thời, rút ra những bài học kinh nghiệm và đề xuất một số giải pháp trong việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Điều này giúp phường Hồng Hải có cơ sở để cải thiện công tác quản lý và sử dụng đất đai trong tương lai. Việc đánh giá này cũng góp phần vào việc phát triển kinh tế - xã hội của địa phương một cách bền vững.

1.2. Ý Nghĩa Khoa Học và Thực Tiễn Của Đề Tài

Về mặt khoa học, đề tài giúp sinh viên củng cố kiến thức và tìm hiểu thực tế về công tác thành lập quy hoạch và các quy phạm của nó. Nó cũng nâng cao khả năng tiếp cận, thu thập và xử lý số liệu của sinh viên. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu này sẽ chỉ ra những tồn tại, thiếu sót trong công tác thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất tại phường, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp để khắc phục. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện hiệu quả sử dụng đất và quản lý đất đai tại địa phương.

II. Cơ Sở Khoa Học Về Đất Đai và Quy Hoạch Sử Dụng Đất

Đất đai là một tổng thể vật chất, bao gồm cả địa hình và không gian tự nhiên. Nó là tư liệu sản xuất đặc biệt, có những tính chất khác biệt so với các tư liệu sản xuất khác, như tính hạn chế về số lượng, tính không đồng nhất về chất lượng và tính không thay thế. Quy hoạch sử dụng đất là hệ thống các biện pháp kinh tế, kỹ thuật và pháp chế của nhà nước về tổ chức sử dụng và quản lý đất đai đầy đủ, hợp lý, khoa học và có hiệu quả cao nhất. Nó thể hiện đồng thời tính kinh tế, tính kỹ thuật và tính pháp chế.

2.1. Vai Trò Của Đất Đai Trong Sản Xuất và Phát Triển

Đất đai tham gia vào tất cả các ngành sản xuất vật chất trong xã hội, nhưng với từng ngành cụ thể nó có vai trò khác nhau. Đối với ngành phi nông nghiệp, đất đai giữ vai trò thụ động. Đối với ngành nông - lâm - nghiệp, đất không chỉ là cơ sở không gian mà còn là yếu tố tích cực của sản xuất. Đất còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường, được coi như một "hệ đệm" và "phễu lọc".

2.2. Khái Niệm và Bản Chất Của Quy Hoạch Sử Dụng Đất

Quy hoạch sử dụng đất là một hiện tượng kinh tế - xã hội thể hiện đồng thời 3 tính chất: tính kinh tế (hiệu quả sử dụng đất), tính kỹ thuật (các tác nghiệp chuyên môn kỹ thuật), và tính pháp chế (xác nhận tính pháp lý về mục đích và quyền sử dụng đất). Quy hoạch sử dụng đất là hệ thống các biện pháp kinh tế, kỹ thuật và pháp chế của nhà nước về tổ chức sử dụng và quản lý đất đai đầy đủ, hợp lý, khoa học và có hiệu quả cao nhất.

2.3. Cơ Sở Pháp Lý Cho Quy Hoạch và Kế Hoạch Sử Dụng Đất

Việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phải tuân thủ các nguyên tắc được quy định trong Luật Đất đai 2003, như phù hợp với chiến lược, quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh; sử dụng đất tiết kiệm và có hiệu quả; khai thác hợp lý tài nguyên thiên nhiên và môi trường; dân chủ và công khai. Các văn bản pháp lý liên quan bao gồm Luật Đất đai, các Nghị định của Chính phủ, Thông tư của Bộ Tài nguyên và Môi trường, và các văn bản chỉ đạo của tỉnh, thành phố.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đánh Giá Sử Dụng Đất Tại Hồng Hải

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất của phường Hồng Hải giai đoạn 2011-2015. Đối tượng nghiên cứu là hiện trạng sử dụng đất và các yếu tố liên quan đến quy hoạch sử dụng đất của phường. Địa điểm nghiên cứu là phường Hồng Hải, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Thời gian nghiên cứu là từ năm 2011 đến năm 2015. Nội dung nghiên cứu bao gồm đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất, xác định những tồn tại và nguyên nhân, và đề xuất giải pháp khắc phục.

3.1. Đối Tượng Phạm Vi và Thời Gian Nghiên Cứu

Đối tượng nghiên cứu chính là hiện trạng sử dụng đất và các yếu tố liên quan đến quy hoạch sử dụng đất của phường Hồng Hải. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong địa bàn phường Hồng Hải, thành phố Hạ Long. Thời gian nghiên cứu được xác định từ năm 2011 đến năm 2015, trùng với giai đoạn kế hoạch sử dụng đất được đánh giá.

3.2. Nội Dung Nghiên Cứu Chi Tiết

Nội dung nghiên cứu bao gồm: (1) Khái quát khu vực nghiên cứu; (2) Đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất của phường Hồng Hải; (3) Xác định những tồn tại chủ yếu trong quá trình thực hiện quy hoạch sử dụng đất, nguyên nhân và giải pháp khắc phục. Nghiên cứu tập trung vào việc đánh giá định lượng và đánh giá định tính các chỉ tiêu sử dụng đất.

3.3. Các Phương Pháp Thu Thập và Phân Tích Dữ Liệu

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp thu thập tài liệu, số liệu từ các nguồn chính thức như UBND phường, phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố. Các phương pháp phân tích, thống kê và tổng hợp số liệu được sử dụng để xử lý dữ liệu thu thập được. Phương pháp tổng hợp, phân tích, đánh giá, so sánh được áp dụng để đánh giá kết quả thực hiện quy hoạch. Ngoài ra, nghiên cứu cũng sử dụng phương pháp xử lý số liệu bằng phần mềm thống kê.

IV. Đánh Giá Kết Quả Thực Hiện Quy Hoạch Sử Dụng Đất 2011 2015

Phường Hồng Hải có điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội đặc thù, ảnh hưởng đến việc sử dụng đất. Hiện trạng sử dụng đất của phường được phân tích chi tiết, bao gồm diện tích các loại đất và cơ cấu sử dụng đất. Việc đánh giá kết quả thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011-2015 được thực hiện dựa trên việc so sánh giữa phương án quy hoạch và kết quả thực tế. Các chỉ số như diện tích các loại đất đã được thành phố Hạ Long phân bổ và kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất được phân tích cụ thể.

4.1. Khái Quát Điều Kiện Tự Nhiên và Kinh Tế Xã Hội

Phân tích điều kiện tự nhiên (địa hình, khí hậu, tài nguyên đất) và điều kiện kinh tế - xã hội (dân số, lao động, cơ cấu kinh tế) của phường Hồng Hải. Các yếu tố này có ảnh hưởng trực tiếp đến cơ cấu sử dụng đất và hiệu quả thực hiện quy hoạch.

4.2. Phân Tích Hiện Trạng Sử Dụng Đất Chi Tiết

Phân tích chi tiết hiện trạng sử dụng đất của phường Hồng Hải, bao gồm diện tích các loại đất (đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp, đất chưa sử dụng), cơ cấu sử dụng đất, mật độ sử dụng đất và hệ số sử dụng đất. Sử dụng bản đồ hiện trạng sử dụng đất để minh họa.

4.3. So Sánh Phương Án Quy Hoạch và Kết Quả Thực Tế

So sánh giữa phương án quy hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt và kết quả thực tế thực hiện trong giai đoạn 2011-2015. Đánh giá mức độ hoàn thành các chỉ tiêu quy hoạch, xác định những loại đất nào đạt và không đạt kế hoạch. Phân tích biến động sử dụng đất trong giai đoạn này.

V. Tồn Tại và Giải Pháp Cải Thiện Quy Hoạch Sử Dụng Đất

Quá trình thực hiện kế hoạch sử dụng đất tại phường Hồng Hải giai đoạn 2011-2015 còn tồn tại một số hạn chế, đặc biệt trong việc thực hiện quy hoạch đất ở. Các nguyên nhân của những tồn tại này được phân tích, bao gồm cả yếu tố khách quan và chủ quan. Từ đó, đề xuất một số giải pháp khắc phục nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất trong tương lai. Các giải pháp tập trung vào việc cải thiện quản lý đất đai, điều chỉnh quy hoạch và tăng cường sự tham gia của cộng đồng.

5.1. Xác Định Những Tồn Tại Trong Thực Hiện Kế Hoạch

Xác định cụ thể những tồn tại trong quá trình thực hiện kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011-2015, như việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất không đúng quy hoạch, chậm trễ trong giải phóng mặt bằng, và thiếu nguồn lực để thực hiện các dự án quy hoạch. Đánh giá tác động của những tồn tại này đến phát triển kinh tế - xã hội và môi trường.

5.2. Phân Tích Nguyên Nhân Gây Ra Tồn Tại

Phân tích các nguyên nhân gây ra những tồn tại trong thực hiện kế hoạch sử dụng đất, bao gồm: (1) Nguyên nhân khách quan: biến động kinh tế, thay đổi chính sách, thiên tai; (2) Nguyên nhân chủ quan: năng lực quản lý yếu kém, thiếu sự phối hợp giữa các ban ngành, và sự tham gia hạn chế của cộng đồng. Đánh giá tầm quan trọng của từng nguyên nhân.

5.3. Đề Xuất Giải Pháp Khắc Phục và Cải Thiện

Đề xuất các giải pháp khắc phục những tồn tại và cải thiện hiệu quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất, bao gồm: (1) Hoàn thiện hệ thống quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất; (2) Nâng cao năng lực quản lý đất đai; (3) Tăng cường sự tham gia của cộng đồng; (4) Đảm bảo nguồn lực tài chính cho thực hiện quy hoạch; (5) Kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc thực hiện quy hoạch. Các giải pháp cần đảm bảo tính khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế của phường Hồng Hải.

VI. Kết Luận và Kiến Nghị Về Sử Dụng Đất Phường Hồng Hải

Nghiên cứu này đã đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011-2015 tại phường Hồng Hải, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Kết quả cho thấy việc thực hiện quy hoạch còn nhiều tồn tại, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất và phát triển kinh tế - xã hội. Từ đó, đưa ra một số kiến nghị nhằm cải thiện công tác quy hoạch và quản lý đất đai trong tương lai. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, sự tham gia của cộng đồng và các giải pháp đồng bộ để đảm bảo sử dụng đất bền vững.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu Chính

Tóm tắt những kết quả nghiên cứu chính, bao gồm: (1) Đánh giá mức độ hoàn thành các chỉ tiêu quy hoạch; (2) Xác định những tồn tại và nguyên nhân; (3) Đề xuất các giải pháp khắc phục. Nhấn mạnh ý nghĩa của kết quả nghiên cứu đối với công tác quản lý đất đai tại phường Hồng Hải.

6.2. Đưa Ra Các Kiến Nghị Cụ Thể

Đưa ra các kiến nghị cụ thể đối với UBND phường Hồng Hải, phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố Hạ Long và các cơ quan liên quan, như: (1) Rà soát và điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất; (2) Nâng cao năng lực cán bộ quản lý đất đai; (3) Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về đất đai; (4) Kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc thực hiện quy hoạch. Các kiến nghị cần đảm bảo tính khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống,làđịa bàn phânbố dân cư, là nền tảng xây dựng các khu kinh tế - văn hóa – xã hội, quốc phòng an ninh. Trong điều kiện thực tế nước ta diện tích đất đai còn hạn hẹp với một phần tư là đất đồng bằng còn lại ba phần tư diện tích là đồi núi. Thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa phát triển dẫn đến nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng về cả số lượng và chất lượng đã tạo nên sức ép cho công tác quản lý đất đai phục vụ nhu cầu của cuộc sống. Sử dụng đất theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai là việc làm cần thiết vì nó mang lại mô hình phù hợp, tránh lãng phí nguồn tài nguyên.

Bởi vậy mỗi đơn vị hành chính nhất thiết phải lập quy hoạch sử dụng đất. Quy hoạch đất đai mang tính chất dự báo và thể hiện mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, của các ngành và các vùng lãnh thổ trên từng địa bàn cụ thể theo các mục đích sử dụng đất đai hợp lý và có hiệu quả. Một thực tế đang tồn tại ở các địa phương, đặc biệt là ở cấp xã, phường việc thực hiện quy hoạch sử dụng đất đai thường làm không đúng theo quy trình nên không đạt được hiệu quả cao. Vì vậy việc đánh giá kết quả quy hoạch sử dụng đất để kịp thời đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao khả năng thực hiện của các phương án quy hoạch sử dụng đất hiện nay là rất cần thiết.

Xuất phát từ vấn đề đó được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm Khoa Quản Lý Tài Nguyên - Trường Đại hoc Nông Lâm Thái Nguyên và dưới sự hướng dẫn trực tiếp của thầy giáo: TS Lê Văn Thơ, em tiến hành nghiên cứu đề tài:“Đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011-2015 tại phường Hồng Hải thành phố Hạ Long tỉnh Quảng Ninh” 2 1. Mục tiêu tổng quát - Đánh giá kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất của phường Hồng Hải giai đoạn 2011 - 2015. - Rút ra những bài học kinh nghiệm và đề xuất một số giải pháp trong việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Mục tiêu cụ thể - Đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất của phường giai đoạn 2011 - 2015 theo từng năm và cả giai đoạn.

- Tìm hiểu nguyên nhân của những tồn tại trong công tác thực hiện kế hoạch sử dụng đất, từ đó đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao khả năng thực hiện quy hoạch sử dụng đất của phường Hồng Hải trong các giai đoạn sau. Yêu cầu của đề tài - Nắm vững các quy phạm của công tác quy hoạch đất đai. - Chỉ ra được những ưu, nhược điểm sau quá trình thực hiện quy hoạch. Ý nghĩa của đề tài * Ý nghĩa khoa học - Giúp sinh viên củng cố thêm kiến thức và tìm hiểu thực tế về công tác thành lập quy hoạch và các quy phạm của nó.

- Nâng cao khả năng tiếp cận, thu thập số liệu và sử lý số liệu của sinh viên trong quá trình làm đề tài. * Ý nghĩa thực tiễn Quá trình thực hiện nghiên cứu về tình hình thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất tại phường sẽ rút ra được những tồn tại, thiếu sót của công tác thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và những nguyên nhân chủ yếu, từ đó có những giải pháp phù hợp để khắc phục. 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2.

Đất đai và vai trò cuả đất đai trong sản xuất vật chất và phát triểnkinh tế - xã hội 2. Khái niệm về đất đai Cho tới nay có nhiều định nghĩa về đất đai nhưng định nghĩa của nhà thổ nhưỡng học người Nga Docutraep (1987: “Đất là vật thể tự nhiên được hình thành qua một thời gian dài do kết quả tác động của 5 yếu tố là đá mẹ, sinh vật, khí hậu, địa hình và thời gian” (Đỗ Thị Lan, Đỗ Anh Tài, 2006)[4]. Theo cách định nghĩa của FAO: “Đất đai là một tổng thể vật chất bao gồm cả sự kết hợp giữa địa hình và không gian tự nhiên của thực thể vật chất đó”. Như vậy đất đai là một phạm vi không gian như một vật mang những giá trị theo ý niệm của con người.

Theo cách định nghĩa này đất đai thường được gắn với một giá trị kinh tế được thể hiện bằng giá tiền trên một đơn vị diện tích đất đai khi có sự chuyển quyền sở hữu (Đỗ Thị Lan, Đỗ Anh Tài, 2006)[4]. Đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt Đất là sản phẩm của tự nhiên, xuất hiện trước con người, tồn tại ngoài ý muốn của con người và ngay từ kì sơ khai thì con người đã biết sử dụng đất để phục vụ cho đời sống của mình: để ở và sản xuất. Đất đai là điều kiện vất chất chung nhất đối với mọi ngành sản xuất và hoạt động của con người, vừa là đối tượng lao động, vừa là phương tiện lao động, do đó đất đai là “Tư liệu sản xuất”. Tuy nhiên đất đai có những tính chất đặc biệt khác với các tư liệu sản xuất khác: - Đặc điểm tạo thành: Đất đai xuất hiện, tồn tại ngoài ý chí và nhận thức của con người, là sản phẩm của tự nhiên, có trước lao động, là điều kiện 4 tự nhiên của lao động, chỉ khi tham gia vào hoạt động sản xuất của xã hội dưới tác động của lao động đất đai mới trở thành tư liệu sản xuất.

Trong khi đó các tư liệu sản xuất khác là kết quả của sức lao động do con người tạo ra. - Tính hạn chế về số lượng: Đất đai là tài nguyên hạn chế, diện tích đất bị giới hạn bởi ranh giới đất liền trên bề mặt địa cầu. Các tư liệu sản xuất khác có thể tăng về số lượng, chế tạo lại tùy theo nhu cầu xã hội. - Tính không đồng nhất: Đất đai không đồng nhất về chất lượng, hàm lượng dinh dưỡng, các tính chất lý hóa, quyết định bởi yếu tố hình thành đất cũng như chế độ sử dụng đất khác nhau.

Các tư liệu sản xuất khác có thể đồng nhất về tiêu chuẩn, quy cách. - Tính không thay thế: Thay thế đất bằng tư liệu sản xuất khác là không thể làm được. Các tư liệu sản xuất khác, tùy thuộc vào mức độ phát triển của lực lượng sản xuất có thể thay thế bằng tư liệu sản xuất khác hoàn thiện hơn, có hiệu quả kinh tế cao hơn. - Tính cố định về vị trí: Đất đai hoàn toàn cố định về vị trí trong sử dụng.

Các tư liệu sản xuất khác được sử dụng mọi chỗ mọi nơi, có thể di chuyển trên các khoảng cách khác nhau tùy theo sự cần thiết. - Tính vĩnh cửu: Đất đai là tư liệu sản xuất vĩnh cửu. Nếu biết sử dụng hợp lý trong sản xuất nông nghiệp đất sẽ không bị thoái hóa, ngược lại có thể tăng tính chất sản xuất cũng như hiệu quả sử dụng đất (Lương Văn Hinh và cộng sự, 2003). Vai trò và ý nghĩa của đất đai trong sản xuất vật chất và phát triển kinh tế - xã hội - môi trường Đất đai tham gia vào tất cả các ngành sản xuất vật chất trong xã hội nhưng với từng ngành cụ thể nó có vai trò khác nhau: + Đối với ngành phi nông nghiệp: Đất đai giữ vai trò thụ động với chức năng là cơ sở không gian và vị trí để hoàn thiện quá trình lao động, là kho tàng dự trữ trong lòng đất (các khoáng sản).

Quá trình sản xuất và sản 5 phẩm được tạo ra không phụ thuộc vào độ phì nhiêu của đất, chất lượng thảm thực vật và các tính chất tự nhiên có sẵn trong lòng đất. + Đối với nông- lâm - nghiệp: Đất không chỉ là cơ sở không gian, là điều kiện vật chất cần thiết cho sự tồn tại của ngành sản xuất này mà đất còn là yếu tố tích cực của sản xuất. Quá trình sản xuất nông, lâm nghiệp còn liên quan chặt chẽ với đất, phụ thuộc vào các quá trình sinh học tự nhiên của đất. + Đối với môi trường: Đất được coi như một “hệ đệm”, như một “phễu lọc” luôn luôn làm trong sạch môi trường với tất cả các chất thải thông qua hoạt động sống của vi sinh vật nói chung và con người nói riêng.

Khái niệm quy hoạch sử dụng đất QHSDĐ là một hiện tượng kinh tế - xã hội thể hiện đồng thời 3 tính chất:[6] - Tính kinh tế: Thể hiện bằng hiệu quả sử dụng đất - Tính kỹ thuật: Bao gồm các tác nghiệp chuyên môn kỹ thuật như: điều tra, khảo sát, xây dựng bản đồ, khoanh định, xử lý số liệu. - Tính pháp chế: Xác nhận tính pháp lý về mục đích và quyền sử dụng đất theo quy hoạch nhằm đảm bảo quy hoạch sử dụng và quản lý đất đai đúng pháp luật. Từ đó có thể đưa ra khái niệm về quy hoạch sử dụng đất như sau: “Quy hoạch sử dụng đất là hệ thống các biện pháp kinh tế, kỹ thuật và pháp chế của nhà nước về tổ chức sử dụng và quản lý đất đai đầy đủ, hợp lý, khoa học và có hiệu quả cao nhất thông qua việc phân bổ quỹ đất đai (khoanh định cho các mục đích của các ngành) và tổ chức sử dụng đất như một tư liệu sản xuất (các giải pháp sử dụng cụ thể), nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất của xã hội, tạo điều kiện bảo vệ đất đai và môi trường” (Nguyễn Ngọc Nông, Nguyễn Đình Thi, 2003). Cơ sở pháp lý của quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất 2.

Các nội dung quản lý nhà nước về đất đai 6 * Theo Luật Đất đai 2003[5] Khoản 2 điều 6 quy định 13 nội dung quản lý Nhà nước về đất đai bao gồm: 1. Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý sử dụng đất đai và tổ chức thực hiện các văn bản đó. Xác định địa giới hành chính, lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính, lập bản đồ hành chính. Khảo sát đo đạc, đánh giá phân hạng đất, lập bản đồ địa chính bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất.

Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất. Đăng ký quyền sử dụng đất, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Thống kê, kiểm kê đất đai.

Quản lý tài chính về đất.