Luận văn đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011 2015 tại phường hồng hải thành phố hạ long tỉnh quảng ninh

Luận văn phân tích kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011-2015 tại phường Hồng Hải, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.

• Tác giả: Lê Xuân Trường
• Người hướng dẫn: TS. Lê Văn Thơ
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản Lý Đất Đai
• Đề tài: Đánh Giá Kết Quả Thực Hiện Kế Hoạch Sử Dụng Đất Giai Đoạn 2011-2015 Tại Phường Hồng Hải
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Yêu cầu của đề tài
• 1.4. Ý nghĩa của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Đất đai và vai trò cuả đất đai trong sản xuất vật chất và phát triển kinh tế - xã hội
• 2.3. Khái niệm quy hoạch sử dụng đất
• 2.4. Cơ sở pháp lý của quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
• 3. NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Khái quát khu vực nghiên cứu
• 3.5. Đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất của phường Hồng Hải – thành phố Hạ Long - tỉnh Quảng Ninh
• 3.6. Những tồn tại chủ yếu trong quá trình thực hiện quy hoạch sử dụng đất của phường Hồng Hải giai đoạn 2011 – 2015, nguyên nhân và giải pháp khắc phục
• 3.7. Phương pháp nghiên cứu
• 3.7.1. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu
• 3.7.2. Phương pháp phân tích, thống kê và tổng hợp số liệu
• 3.7.3. Phương pháp tổng hợp, phân tích, đánh giá, so sánh
• 3.7.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THỰC HIỆN
• 4.1. Khái quát khu vực nghiên cứu
• 4.2. Điều kiện tự nhiên
• 4.3. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 4.4. Hiện trạng sử dụng đất đai của phường Hồng Hải – thành phố Hạ Long - tỉnh Quảng Ninh
• 4.4.1. Hiện trạng sử dụng đất
• 4.4.2. Hiện trạng sử dụng các loại đất
• 4.5. Đánh giá kết quả thực hiện, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của phường Hồng Hải - Hạ Long - Quảng Ninh giai đoạn 2011 – 2015
• 4.6. Phương án quy hoạch của 5 năm kỳ đầu, kế hoạch sử dụng đất chi tiết từng năm từ năm 2011 – 2015
• 4.7. Diện tích các loại đất đã được thành phố Hạ Long phân bổ cho phường Hồng Hải
• 4.8. Kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất của phường Hồng Hải giai đoạn 2011-2015
• 4.9. Những tồn tại chủ yếu trong quá trình thực hiện kế hoạch sử dụng đất nói chung và quy hoạch đất ở nói riêng phường Hồng Hải giai đoạn 2011 - 2015, nguyên nhân và giải pháp khắc phục
• 4.10. Những tồn tại trong thực hiện kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011 - 2015
• 4.11. Nguyên nhân của những tồn tại trong thực hiện kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011 – 2015
• 4.12. Bài học kinh nghiệm
• 4.13. Một số giải pháp khắc phục những tồn tại trong quá trình thực hiện quy hoạch sử dụng đất của phường Hồng Hải giai đoạn 2011 - 2015
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Sử Dụng Đất Phường Hồng Hải 2011 2015

Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt và là nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội. Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng, tạo áp lực lớn lên công tác quản lý. Việc sử dụng đất theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là cần thiết để tránh lãng phí tài nguyên. Do đó, mỗi đơn vị hành chính cần lập quy hoạch sử dụng đất. Quy hoạch đất đai mang tính dự báo và thể hiện mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, việc thực hiện quy hoạch ở các địa phương, đặc biệt cấp xã, phường, thường không đúng quy trình, dẫn đến hiệu quả không cao. Vì vậy, việc đánh giá kết quả quy hoạch sử dụng đất là rất cần thiết để đưa ra giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện. Xuất phát từ thực tế này, đề tài "Đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011-2015 tại phường Hồng Hải thành phố Hạ Long tỉnh Quảng Ninh" được thực hiện.

1.1. Mục Tiêu Tổng Quát Đánh Giá Sử Dụng Đất Hồng Hải

Mục tiêu tổng quát của đề tài là đánh giá kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất của phường Hồng Hải giai đoạn 2011-2015. Đồng thời, rút ra những bài học kinh nghiệm và đề xuất một số giải pháp trong việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Điều này giúp phường Hồng Hải có cơ sở để cải thiện công tác quản lý và sử dụng đất đai trong tương lai. Việc đánh giá này cũng góp phần vào việc phát triển kinh tế - xã hội của địa phương một cách bền vững.

1.2. Ý Nghĩa Khoa Học và Thực Tiễn Của Đề Tài

Về mặt khoa học, đề tài giúp sinh viên củng cố kiến thức và tìm hiểu thực tế về công tác thành lập quy hoạch và các quy phạm của nó. Nó cũng nâng cao khả năng tiếp cận, thu thập và xử lý số liệu của sinh viên. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu này sẽ chỉ ra những tồn tại, thiếu sót trong công tác thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất tại phường, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp để khắc phục. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện hiệu quả sử dụng đất và quản lý đất đai tại địa phương.

II. Cơ Sở Khoa Học Về Đất Đai và Quy Hoạch Sử Dụng Đất

Đất đai là một tổng thể vật chất, bao gồm cả địa hình và không gian tự nhiên. Nó là tư liệu sản xuất đặc biệt, có những tính chất khác biệt so với các tư liệu sản xuất khác, như tính hạn chế về số lượng, tính không đồng nhất về chất lượng và tính không thay thế. Quy hoạch sử dụng đất là hệ thống các biện pháp kinh tế, kỹ thuật và pháp chế của nhà nước về tổ chức sử dụng và quản lý đất đai đầy đủ, hợp lý, khoa học và có hiệu quả cao nhất. Nó thể hiện đồng thời tính kinh tế, tính kỹ thuật và tính pháp chế.

2.1. Vai Trò Của Đất Đai Trong Sản Xuất và Phát Triển

Đất đai tham gia vào tất cả các ngành sản xuất vật chất trong xã hội, nhưng với từng ngành cụ thể nó có vai trò khác nhau. Đối với ngành phi nông nghiệp, đất đai giữ vai trò thụ động. Đối với ngành nông - lâm - nghiệp, đất không chỉ là cơ sở không gian mà còn là yếu tố tích cực của sản xuất. Đất còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường, được coi như một "hệ đệm" và "phễu lọc".

2.2. Khái Niệm và Bản Chất Của Quy Hoạch Sử Dụng Đất

Quy hoạch sử dụng đất là một hiện tượng kinh tế - xã hội thể hiện đồng thời 3 tính chất: tính kinh tế (hiệu quả sử dụng đất), tính kỹ thuật (các tác nghiệp chuyên môn kỹ thuật), và tính pháp chế (xác nhận tính pháp lý về mục đích và quyền sử dụng đất). Quy hoạch sử dụng đất là hệ thống các biện pháp kinh tế, kỹ thuật và pháp chế của nhà nước về tổ chức sử dụng và quản lý đất đai đầy đủ, hợp lý, khoa học và có hiệu quả cao nhất.

2.3. Cơ Sở Pháp Lý Cho Quy Hoạch và Kế Hoạch Sử Dụng Đất

Việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phải tuân thủ các nguyên tắc được quy định trong Luật Đất đai 2003, như phù hợp với chiến lược, quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh; sử dụng đất tiết kiệm và có hiệu quả; khai thác hợp lý tài nguyên thiên nhiên và môi trường; dân chủ và công khai. Các văn bản pháp lý liên quan bao gồm Luật Đất đai, các Nghị định của Chính phủ, Thông tư của Bộ Tài nguyên và Môi trường, và các văn bản chỉ đạo của tỉnh, thành phố.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đánh Giá Sử Dụng Đất Tại Hồng Hải

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất của phường Hồng Hải giai đoạn 2011-2015. Đối tượng nghiên cứu là hiện trạng sử dụng đất và các yếu tố liên quan đến quy hoạch sử dụng đất của phường. Địa điểm nghiên cứu là phường Hồng Hải, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Thời gian nghiên cứu là từ năm 2011 đến năm 2015. Nội dung nghiên cứu bao gồm đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất, xác định những tồn tại và nguyên nhân, và đề xuất giải pháp khắc phục.

3.1. Đối Tượng Phạm Vi và Thời Gian Nghiên Cứu

Đối tượng nghiên cứu chính là hiện trạng sử dụng đất và các yếu tố liên quan đến quy hoạch sử dụng đất của phường Hồng Hải. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong địa bàn phường Hồng Hải, thành phố Hạ Long. Thời gian nghiên cứu được xác định từ năm 2011 đến năm 2015, trùng với giai đoạn kế hoạch sử dụng đất được đánh giá.

3.2. Nội Dung Nghiên Cứu Chi Tiết

Nội dung nghiên cứu bao gồm: (1) Khái quát khu vực nghiên cứu; (2) Đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất của phường Hồng Hải; (3) Xác định những tồn tại chủ yếu trong quá trình thực hiện quy hoạch sử dụng đất, nguyên nhân và giải pháp khắc phục. Nghiên cứu tập trung vào việc đánh giá định lượng và đánh giá định tính các chỉ tiêu sử dụng đất.

3.3. Các Phương Pháp Thu Thập và Phân Tích Dữ Liệu

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp thu thập tài liệu, số liệu từ các nguồn chính thức như UBND phường, phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố. Các phương pháp phân tích, thống kê và tổng hợp số liệu được sử dụng để xử lý dữ liệu thu thập được. Phương pháp tổng hợp, phân tích, đánh giá, so sánh được áp dụng để đánh giá kết quả thực hiện quy hoạch. Ngoài ra, nghiên cứu cũng sử dụng phương pháp xử lý số liệu bằng phần mềm thống kê.

IV. Đánh Giá Kết Quả Thực Hiện Quy Hoạch Sử Dụng Đất 2011 2015

Phường Hồng Hải có điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội đặc thù, ảnh hưởng đến việc sử dụng đất. Hiện trạng sử dụng đất của phường được phân tích chi tiết, bao gồm diện tích các loại đất và cơ cấu sử dụng đất. Việc đánh giá kết quả thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011-2015 được thực hiện dựa trên việc so sánh giữa phương án quy hoạch và kết quả thực tế. Các chỉ số như diện tích các loại đất đã được thành phố Hạ Long phân bổ và kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất được phân tích cụ thể.

4.1. Khái Quát Điều Kiện Tự Nhiên và Kinh Tế Xã Hội

Phân tích điều kiện tự nhiên (địa hình, khí hậu, tài nguyên đất) và điều kiện kinh tế - xã hội (dân số, lao động, cơ cấu kinh tế) của phường Hồng Hải. Các yếu tố này có ảnh hưởng trực tiếp đến cơ cấu sử dụng đất và hiệu quả thực hiện quy hoạch.

4.2. Phân Tích Hiện Trạng Sử Dụng Đất Chi Tiết

Phân tích chi tiết hiện trạng sử dụng đất của phường Hồng Hải, bao gồm diện tích các loại đất (đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp, đất chưa sử dụng), cơ cấu sử dụng đất, mật độ sử dụng đất và hệ số sử dụng đất. Sử dụng bản đồ hiện trạng sử dụng đất để minh họa.

4.3. So Sánh Phương Án Quy Hoạch và Kết Quả Thực Tế

So sánh giữa phương án quy hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt và kết quả thực tế thực hiện trong giai đoạn 2011-2015. Đánh giá mức độ hoàn thành các chỉ tiêu quy hoạch, xác định những loại đất nào đạt và không đạt kế hoạch. Phân tích biến động sử dụng đất trong giai đoạn này.

V. Tồn Tại và Giải Pháp Cải Thiện Quy Hoạch Sử Dụng Đất

Quá trình thực hiện kế hoạch sử dụng đất tại phường Hồng Hải giai đoạn 2011-2015 còn tồn tại một số hạn chế, đặc biệt trong việc thực hiện quy hoạch đất ở. Các nguyên nhân của những tồn tại này được phân tích, bao gồm cả yếu tố khách quan và chủ quan. Từ đó, đề xuất một số giải pháp khắc phục nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất trong tương lai. Các giải pháp tập trung vào việc cải thiện quản lý đất đai, điều chỉnh quy hoạch và tăng cường sự tham gia của cộng đồng.

5.1. Xác Định Những Tồn Tại Trong Thực Hiện Kế Hoạch

Xác định cụ thể những tồn tại trong quá trình thực hiện kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011-2015, như việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất không đúng quy hoạch, chậm trễ trong giải phóng mặt bằng, và thiếu nguồn lực để thực hiện các dự án quy hoạch. Đánh giá tác động của những tồn tại này đến phát triển kinh tế - xã hội và môi trường.

5.2. Phân Tích Nguyên Nhân Gây Ra Tồn Tại

Phân tích các nguyên nhân gây ra những tồn tại trong thực hiện kế hoạch sử dụng đất, bao gồm: (1) Nguyên nhân khách quan: biến động kinh tế, thay đổi chính sách, thiên tai; (2) Nguyên nhân chủ quan: năng lực quản lý yếu kém, thiếu sự phối hợp giữa các ban ngành, và sự tham gia hạn chế của cộng đồng. Đánh giá tầm quan trọng của từng nguyên nhân.

5.3. Đề Xuất Giải Pháp Khắc Phục và Cải Thiện

Đề xuất các giải pháp khắc phục những tồn tại và cải thiện hiệu quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất, bao gồm: (1) Hoàn thiện hệ thống quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất; (2) Nâng cao năng lực quản lý đất đai; (3) Tăng cường sự tham gia của cộng đồng; (4) Đảm bảo nguồn lực tài chính cho thực hiện quy hoạch; (5) Kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc thực hiện quy hoạch. Các giải pháp cần đảm bảo tính khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế của phường Hồng Hải.

VI. Kết Luận và Kiến Nghị Về Sử Dụng Đất Phường Hồng Hải

Nghiên cứu này đã đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011-2015 tại phường Hồng Hải, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Kết quả cho thấy việc thực hiện quy hoạch còn nhiều tồn tại, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất và phát triển kinh tế - xã hội. Từ đó, đưa ra một số kiến nghị nhằm cải thiện công tác quy hoạch và quản lý đất đai trong tương lai. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, sự tham gia của cộng đồng và các giải pháp đồng bộ để đảm bảo sử dụng đất bền vững.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu Chính

Tóm tắt những kết quả nghiên cứu chính, bao gồm: (1) Đánh giá mức độ hoàn thành các chỉ tiêu quy hoạch; (2) Xác định những tồn tại và nguyên nhân; (3) Đề xuất các giải pháp khắc phục. Nhấn mạnh ý nghĩa của kết quả nghiên cứu đối với công tác quản lý đất đai tại phường Hồng Hải.

6.2. Đưa Ra Các Kiến Nghị Cụ Thể

Đưa ra các kiến nghị cụ thể đối với UBND phường Hồng Hải, phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố Hạ Long và các cơ quan liên quan, như: (1) Rà soát và điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất; (2) Nâng cao năng lực cán bộ quản lý đất đai; (3) Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về đất đai; (4) Kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc thực hiện quy hoạch. Các kiến nghị cần đảm bảo tính khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đất đai là tài nguyên thiên nhiên đặc biệt, vừa là tư liệu sản xuất chủ yếu vừa là không gian phân bố các hoạt động kinh tế, xã hội, quốc phòng và an ninh. Tại Việt Nam, với đặc thù địa hình ba phần tư là đồi núi và chỉ một phần tư là đồng bằng, quỹ đất đai chịu sức ép rất lớn từ tiến trình công nghiệp hóa và đô thị hóa. Nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng đòi hỏi công tác quản lý phải dựa trên quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất nhằm khai thác hợp lý, tiết kiệm và hạn chế lãng phí tài nguyên. Tuy nhiên, tại các đơn vị hành chính cấp cơ sở, việc triển khai quy hoạch sử dụng đất trên thực tế thường gặp nhiều bất cập, quy trình thực hiện chưa đồng bộ dẫn tới hiệu quả đạt được chưa cao. Xuất phát từ thực tiễn trên, tác giả Lê Xuân Trường đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Quản lý Đất đai nhằm đánh giá toàn diện công tác thực hiện kế hoạch sử dụng đất tại phường Hồng Hải, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.

Văn bản khóa luận xác định hệ thống mục tiêu nghiên cứu cụ thể như sau:

• Mục tiêu tổng quát:
  1. Đánh giá kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất của phường Hồng Hải giai đoạn 2011 - 2015.
  2. Rút ra những bài học kinh nghiệm và đề xuất một số giải pháp trong việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất của phường giai đoạn 2011 - 2015 theo từng năm và cả giai đoạn.
  2. Tìm hiểu nguyên nhân của những tồn tại trong công tác thực hiện kế hoạch sử dụng đất, từ đó đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao khả năng thực hiện quy hoạch sử dụng đất của phường Hồng Hải trong các giai đoạn sau.

Nghiên cứu xác lập đối tượng và phạm vi nghiên cứu bao gồm:

• Đối tượng nghiên cứu: Kết quả thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011 - 2015 của phường Hồng Hải.
• Phạm vi không gian: Địa bàn hành chính phường Hồng Hải, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh; địa điểm thu thập số liệu tại Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ninh và Ủy ban nhân dân (UBND) phường Hồng Hải.
• Phạm vi thời gian: Nghiên cứu được tiến hành từ ngày 30/09/2015 đến ngày 30/12/2015; chuỗi số liệu đánh giá tập trung vào giai đoạn kế hoạch 2011 - 2015, có so sánh đối chiếu với hiện trạng kiểm kê năm 2010 và năm 2015.

Cơ sở lý thuyết, pháp lý và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý luận về đất đai và quy hoạch sử dụng đất:

• Khung lý thuyết và khái niệm: Đề tài viện dẫn định nghĩa thổ nhưỡng học của Docutraep (1987) qua giáo trình của Đỗ Thị Lan và Đỗ Anh Tài (2006) coi đất là vật thể tự nhiên hình thành qua thời gian dài dưới tác động của 5 yếu tố (đá mẹ, sinh vật, khí hậu, địa hình, thời gian); cùng định nghĩa của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) về đất đai như một tổng thể không gian vật chất gắn liền giá trị kinh tế. Đặc tính tư liệu sản xuất đặc biệt của đất đai được phân tích qua 6 thuộc tính (Lương Văn Hinh và cộng sự, 2003): nguồn gốc tự nhiên, tính hạn chế về số lượng, tính không đồng nhất, tính không thể thay thế, tính cố định về vị trí và tính vĩnh cửu. Về quy hoạch sử dụng đất, công trình tiếp cận theo định nghĩa của Nguyễn Ngọc Nông và Nguyễn Đình Thi (2003), xác định đây là hệ thống biện pháp kinh tế, kỹ thuật và pháp chế nhằm phân bổ và tổ chức sử dụng quỹ đất tối ưu.
• Cơ sở pháp lý: Tác giả căn cứ vào Điều 17 Hiến pháp năm 1992; Luật Đất đai năm 2003 (Khoản 2 Điều 6 về 13 nội dung quản lý nhà nước; các Điều 18, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 29); Chỉ thị số 05/2004/CT-TTg; Nghị định số 181/2004/NĐ-CP; Nghị định số 69/2009/NĐ-CP; Thông tư số 06/2010/TT-BTNMT; Thông tư số 19/2009/TT-BTNMT; Thông tư số 13/2011/TT-BTNMT; Nghị định số 42/2012/NĐ-CP; Nghị quyết số 17/2011/QH13; Nghị quyết số 22/NQ-CP của Chính phủ; Chỉ thị số 364/CP-HĐBT; Quyết định số 199/2003/QĐ-TTg; Quyết định số 619/QĐ-UBND và Quyết định số 2090/2010/QĐ-UBND của UBND thành phố Hạ Long; Quyết định số 3434/QĐ-UBND, Quyết định số 4903/QĐ-UBND và Quyết định số 3310/QĐ-UBND của UBND tỉnh Quảng Ninh.

Về phương pháp thực hiện, đề tài kết hợp 4 phương pháp chuyên môn:

• Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu: Thu thập số liệu điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, tài liệu phương án quy hoạch kỳ 2002 - 2010 và kết quả thực hiện giai đoạn 2006 - 2010 tại địa phương.
• Phương pháp phân tích, thống kê và tổng hợp số liệu: Xử lý và lập hệ thống bảng biểu để đơn giản hóa số liệu địa chính phức tạp.
• Phương pháp tổng hợp, phân tích, đánh giá, so sánh: Đối chiếu giữa số liệu kế hoạch được phê duyệt và hiện trạng biến động thực tế qua từng năm.
• Phương pháp xử lý số liệu: Chọn lọc, kiểm tra chéo và loại bỏ các dữ liệu sai lệch để bảo đảm độ chính xác khoa học.

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu lấy từ các báo cáo thống kê, kiểm kê đất đai, bản đồ địa chính, văn bản hành chính của UBND phường Hồng Hải, Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố Hạ Long, và Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ninh.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Phần mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của công tác quản lý đất đai trong bối cảnh diện tích đất đồng bằng cả nước hạn chế (chiếm 1/4 diện tích), nhấn mạnh sự cần thiết của việc đánh giá tính khả thi trong quy hoạch sử dụng đất cấp cơ sở. Nội dung phần này thiết lập mục tiêu tổng quát, 2 mục tiêu cụ thể, yêu cầu và ý nghĩa khoa học cũng như thực tiễn của khóa luận tốt nghiệp.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương tổng quan tập hợp các lý luận cơ bản về đất đai, vai trò của đất đai đối với 3 nhóm chức năng (phi nông nghiệp, nông - lâm nghiệp, môi trường) và 13 nội dung quản lý nhà nước theo Luật Đất đai 2003. Khóa luận phân loại quy hoạch theo lãnh thổ (cả nước, vùng, tỉnh, huyện, xã) và theo ngành (Bộ Quốc phòng, Bộ Công an).

Tác giả lược khảo kinh nghiệm quốc tế tại Đức (tiếp cận phân cấp từ Liên bang, bang đến đồ án tác nghiệp vùng), Philippines (3 cấp: quốc gia, vùng, quận/huyện) và Đài Loan (hệ thống 5 cấp quy hoạch từ tổng hợp đến đô thị và phi đô thị). Về tiến trình lịch sử tại Việt Nam, tác giả chia làm 4 giai đoạn: trước năm 1980 (lồng ghép trong quy hoạch nông - lâm nghiệp), giai đoạn 1981 - 1986 (triển khai quy hoạch 500 huyện gắn với phân bố lực lượng sản xuất), giai đoạn 1987 đến trước Luật Đất đai 1993 (đổi mới nông thôn, giao đất cấp xã), và giai đoạn sau Luật Đất đai 1993 đến nay (công tác quản lý đi vào nền nếp, lập kế hoạch cấp quốc gia 1996 - 2000).

Ở quy mô cả nước, văn bản trích dẫn kết quả thực hiện quy hoạch 10 năm: 63/63 tỉnh thành lập quy hoạch, cấp huyện đạt 88,38%, cấp xã đạt 78,35%. Về chỉ tiêu diện tích, đất nông nghiệp vượt 0,02%, đất phi nông nghiệp đạt 92,14%, khai thác đất chưa sử dụng đạt 95,15%. Thu ngân sách từ đất tăng mạnh từ hơn 17 nghìn tỷ đồng năm 2004 lên trên 54 nghìn tỷ đồng năm 2010. Tác giả cũng chỉ ra các bất cập như dự báo quỹ đất chưa sát thị trường, áp dụng cứng nhắc hơn 40 chỉ tiêu cho cả 4 cấp hành chính, quy hoạch theo ranh giới hành chính thiếu tính liên vùng và việc phê duyệt của cấp tỉnh còn chậm.

Phần 3: Nội dung và phương pháp nghiên cứu

Nội dung này xác định ranh giới đối tượng, thời gian nghiên cứu (30/09/2015 đến 30/12/2015) và quy trình thực hiện gồm 3 mảng công việc:

1. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, hiện trạng và biến động đất đai phường Hồng Hải.
2. Đánh giá chi tiết kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011 - 2015 theo từng chỉ tiêu, từng năm, việc thu hồi đất và chuyển mục đích sử dụng đất.
3. Nhận diện các tồn tại, phân tích nguyên nhân và đề xuất nhóm giải pháp khắc phục.

Chương cũng quy định chi tiết kỹ thuật vận hành của 4 phương pháp nghiên cứu: thu thập dữ liệu, phân tích thống kê, so sánh tổng hợp và xử lý dữ liệu thực địa.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thực hiện

Tác giả trình bày kết quả khảo sát thực tế tại phường Hồng Hải:

• Điều kiện tự nhiên: Phường nằm gần trung tâm thành phố Hạ Long, tiếp giáp phường Hà Lầm (Bắc), Hà Trung (Đông Bắc), vịnh Hạ Long (Nam), Hồng Hà (Đông), Bạch Đằng (Tây) và Cao Thắng (Tây Bắc). Khí hậu chia làm 2 mùa: mùa hè nóng ẩm (tháng 5 đến tháng 10) chiếm 80 - 85% lượng mưa cả năm, đỉnh điểm tháng 7 - 8 đạt 350 mm; mùa đông khô lạnh (tháng 11 đến tháng 4 năm sau) lượng mưa chỉ chiếm 15 - 20%, tháng 12 và tháng 1 thấp nhất chỉ đạt 4 - 40 mm. Tổng lượng mưa trung bình năm là 2.016 mm. Nhiệt độ trung bình năm đạt 22,9°C (dao động từ 16,8°C đến 28,7°C, cao kỷ lục 38,8°C, thấp nhất 13,7°C, cực tiểu 5°C). Độ ẩm không khí trung bình 82%. Tốc độ gió bình quân 2,8 m/s (hướng Tây Nam mạnh nhất 4,5 m/s). Hàng năm có 230 - 250 ngày nắng với 1.699,30 giờ nắng. Chế độ thủy văn chịu nhật triều biên độ 3 - 4 m; độ mặn nước biển đạt 21,6% vào tháng 7 và 32,4% vào tháng 2 - 3. Phường có hệ thống khe tụ thủy thoát nước sườn đồi và các kênh hở rộng 5 - 7 m thoát nước mưa cùng nước thải sinh hoạt trực tiếp ra vịnh Hạ Long.
• Điều kiện kinh tế - xã hội: Toàn phường có 65 công ty TNHH/cổ phần và 332 hộ kinh doanh cá thể, giải quyết việc làm cho hơn 1.000 lao động tại chỗ với thu nhập ổn định. Lĩnh vực y tế có 1 trạm y tế đạt chuẩn. Các khu phố 7, 11a, 12, 14 đạt danh hiệu khu phố văn hóa.
• Hiện trạng sử dụng đất năm 2015: Tổng diện tích tự nhiên của phường đạt 315,74 ha. Trong đó:
  • Đất nông nghiệp: 66,80 ha (21,15%), gồm 0,68 ha đất trồng cây hàng năm khác (chiếm 0,21%, phân bố rải rác chân đồi) và 66,12 ha đất rừng phòng hộ (chiếm 20,94%, nằm phía Đông Quốc lộ 18A).
  • Đất phi nông nghiệp: 243,34 ha (77,07%), gồm đất trụ sở cơ quan 2,94 ha; đất quốc phòng 9,10 ha (Ban Chỉ huy quân sự thành phố Hạ Long); đất an ninh 1,40 ha (Công an phường); đất cơ sở sản xuất kinh doanh 4,50 ha; đất nghĩa trang nghĩa địa 6,96 ha; đất có mặt nước chuyên dùng 3,71 ha; đất sông suối kênh rạch 2,99 ha; đất phát triển hạ tầng 122,54 ha (văn hóa 18,78 ha, y tế 0,04 ha, giáo dục 9,45 ha, thể dục thể thao 23,77 ha, giao thông 70,50 ha với tuyến Quốc lộ 18A dài 3,2 km); đất ở đô thị 89,20 ha (28,25%).
  • Đất chưa sử dụng: 5,60 ha (1,77%).

Bảng số liệu tổng hợp hiện trạng sử dụng đất phường Hồng Hải năm 2015:

STT	Chỉ tiêu sử dụng đất	Mã loại đất	Diện tích hiện trạng (ha)	Cơ cấu (%)
1	Đất nông nghiệp	NNP	66,80	21,15
1.1	Đất trồng cây hàng năm còn lại	HNK	0,68	0,21
1.2	Đất rừng phòng hộ	RPH	66,12	20,94
2	Đất phi nông nghiệp	PNN	243,34	77,07
2.1	Đất xây dựng trụ sở cơ quan, sự nghiệp	TSC	2,94	0,89
2.2	Đất quốc phòng	CQP	9,10	2,88
2.3	Đất an ninh	CAN	1,40	0,44
2.4	Đất cơ sở sản xuất kinh doanh	SKC	4,50	1,42
2.5	Đất nghĩa trang, nghĩa địa	NTD	6,96	2,20
2.6	Đất có mặt nước chuyên dùng	MNC	3,71	1,17
2.7	Đất sông, suối	SON	2,99	0,94
2.8	Đất phát triển hạ tầng	DHT	122,54	38,81
-	Đất cơ sở văn hóa	DVH	18,78	5,94
-	Đất cơ sở y tế	DYT	0,04	0,012
-	Đất cơ sở giáo dục - đào tạo	DGD	9,45	2,99
-	Đất cơ sở thể dục - thể thao	DTT	23,77	7,52
-	Đất giao thông	DGT	70,50	22,32
2.9	Đất ở đô thị	ODT	89,20	28,25
3	Đất chưa sử dụng	CSD	5,60	1,77
-	Tổng diện tích đất tự nhiên	-	315,74	100,00

• Phân bổ chỉ tiêu kế hoạch sử dụng đất kỳ 2011 - 2015: Thành phố Hạ Long phân bổ chỉ tiêu diện tích tự nhiên cho phường tăng từ 301,74 ha lên 315,74 ha (tăng 14,0 ha từ nguồn đất mặt nước ven biển để phục vụ dự án Bảo tàng tỉnh và Khu Văn hóa Thể thao tỉnh).
  • Đất nông nghiệp được phân bổ giảm 10,74 ha, từ 72,10 ha (năm 2010 - 2012) xuống 61,86 ha (năm 2013) và còn 61,36 ha (năm 2014 - 2015). Đất rừng phòng hộ giảm 9,54 ha vào năm 2013 để chuyển sang đất an ninh 0,82 ha, đất sản xuất kinh doanh 0,15 ha, đất hạ tầng 6,47 ha và đất ở đô thị 2,10 ha.
  • Đất phi nông nghiệp phân bổ tăng 30,79 ha, từ 221,25 ha (năm 2010 - 2012) lên 251,54 ha (năm 2013) và đạt 252,04 ha (năm 2014 - 2015). Cụ thể: đất trụ sở cơ quan tăng 0,30 ha vào năm 2014 (lấy từ đất cây hàng năm để lập trụ sở UBND phường tại khu 6, nâng tổng mức lên 2,99 ha); đất quốc phòng năm 2011 giảm 0,80 ha (chuyển sang đất ở quân nhân) còn 3,39 ha, sau đó năm 2013 tăng 6,47 ha (lấy 5,77 ha đất chưa sử dụng và 0,70 ha đất cây hàng năm) lên 9,86 ha để lập thao trường huấn luyện và khu phòng thủ; đất an ninh tăng lên 1,84 ha năm 2013 (lấy 1,80 ha xây trụ sở Công an thành phố) và đạt 2,04 ha năm 2014 (bổ sung 0,20 ha xây trụ sở Công an phường tại khu 6); đất sản xuất kinh doanh tăng 0,15 ha lên 4,65 ha năm 2013 (tại khu đô thị đồi Ngân Hàng); đất hạ tầng tăng 22,79 ha lên 130,40 ha năm 2013, nổi bật là đất văn hóa tăng vọt từ 1,31 ha lên 24,57 ha (quy hoạch Bảo tàng tỉnh 4,0 ha, Khu Văn hóa Thể thao tỉnh 20,0 ha, công viên vui chơi khu 8 là 1,68 ha, khu đô thị đồi Ngân Hàng 3,08 ha); đất cơ sở thể dục thể thao giảm 4,50 ha còn 21,82 ha năm 2013; đất ở đô thị tăng lên 89,36 ha năm 2011 (thêm 0,80 ha khu gia đình quân nhân) và đạt kế hoạch 90,03 ha vào năm 2013.

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Nội dung phần này tổng kết các bài học kinh nghiệm trong công tác quản lý địa chính, kiến nghị các cấp thẩm quyền hoàn thiện cơ chế thẩm định, phân bổ chỉ tiêu sử dụng đất và nâng cao năng lực giám sát quy hoạch tại địa phương.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu mang lại các kết quả định lượng cụ thể về quá trình chuyển dịch đất đai tại phường Hồng Hải giai đoạn 2011 - 2015:

• Làm rõ sự biến động địa giới và diện tích tự nhiên: Phường Hồng Hải mở rộng thêm 14,0 ha diện tích đất tự nhiên thông qua việc đưa đất mặt nước ven biển vào quy hoạch xây dựng các công trình công cộng của tỉnh (Bảo tàng tỉnh và Khu Văn hóa Thể thao tỉnh), nâng quy mô đất tự nhiên lên 315,74 ha.
• Đánh giá thực trạng cơ cấu đất: Năm 2015, tỷ trọng đất phi nông nghiệp chiếm ưu thế tuyệt đối với 77,07% (243,34 ha), đất nông nghiệp còn lại 21,15% (66,80 ha - trong đó rừng phòng hộ chiếm 66,12 ha, đất nông nghiệp canh tác thực tế chỉ còn 0,68 ha phân bố rải rác), và quỹ đất chưa sử dụng còn 5,60 ha (1,77%).
• Đối chiếu chỉ tiêu phân bổ và hiện trạng thực hiện: Phân tích chi tiết tiến độ chuyển đổi quỹ đất qua từng mốc năm, chỉ ra sự chuyển dịch lớn của nhóm đất rừng phòng hộ (giảm 9,54 ha) và đất chưa sử dụng để phục vụ phát triển hạ tầng văn hóa, quốc phòng và an ninh.

Khóa luận đề xuất các nhóm giải pháp khắc phục các tồn tại:

1. Rà soát, lập quy hoạch chi tiết và đóng cửa, sắp xếp lại diện tích đất nghĩa trang, nghĩa địa (hiện có 6,96 ha) vốn đang bị khoanh bao, thiếu sự quản lý tập trung.
2. Đầu tư đồng bộ hệ thống thu gom và trạm xử lý nước thải sinh hoạt đô thị trước khi xả ra các kênh hở rộng 5 - 7 m đổ ra vịnh Hạ Long nhằm ngăn chặn ô nhiễm môi trường biển.
3. Tăng cường phối hợp liên ngành giữa UBND cấp phường với các cơ quan chuyên môn của thành phố Hạ Long để hạn chế tình trạng quy hoạch chuyên ngành chồng chéo, vượt khung kế hoạch sử dụng đất.

Đóng góp của tác giả nằm ở việc hệ thống hóa toàn diện các số liệu địa chính giai đoạn 2011 - 2015 của một phường trung tâm đô thị, chỉ ra nguyên nhân gốc rễ khiến quy hoạch sử dụng đất cấp cơ sở bị động và đề xuất các bài học thực tiễn phục vụ lập quy hoạch giai đoạn tiếp theo.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong ranh giới hành chính một phường đô thị (Hồng Hải); thời gian nghiên cứu thực địa ngắn (từ 30/09/2015 đến 30/12/2015); nguồn số liệu lưu trữ ở cấp cơ sở có phần gián đoạn, một số chỉ tiêu xã hội như dân số và lao động chưa phản ánh liên tục đủ các năm.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần nghiên cứu tích hợp quy hoạch sử dụng đất cấp phường với quy hoạch xây dựng đô thị chi tiết theo Luật Đất đai năm 2013; đánh giá định lượng sâu hơn về tác động môi trường của việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất ven biển vịnh Hạ Long và bài toán tái định cư khi thu hồi đất đồi rừng.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo cho:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Quản lý Đất đai, Quản lý Tài nguyên và Môi trường, Địa chính môi trường: Tham khảo về phương pháp luận xử lý số liệu kiểm kê, kỹ thuật bóc tách bảng biểu phân bổ chỉ tiêu quy hoạch và cấu trúc trình bày một khóa luận tốt nghiệp ngành đất đai.
• Cán bộ địa chính cấp xã, phường và cơ quan tài nguyên môi trường cấp huyện: Tham khảo khung đánh giá thực tiễn, kinh nghiệm nhận diện bất cập trong quản lý đất nghĩa trang, đất hạ tầng văn hóa - quốc phòng và kỹ thuật lập kế hoạch sử dụng đất hàng năm.

Câu hỏi thường gặp

1. Diện tích đất tự nhiên của phường Hồng Hải biến động như thế nào trong kỳ kế hoạch 2011 - 2015? Theo văn bản, diện tích đất tự nhiên của phường năm 2010 là 301,74 ha. Trong kỳ kế hoạch 2011 - 2015, diện tích được phân bổ tăng thêm 14,0 ha do đưa diện tích mặt nước ven biển vào quy hoạch dự án Bảo tàng tỉnh và Khu Văn hóa Thể thao tỉnh, nâng tổng diện tích lên 315,74 ha.

2. Đất nông nghiệp tại phường Hồng Hải đến năm 2015 có đặc điểm cơ cấu ra sao? Nhóm đất nông nghiệp có tổng diện tích 66,80 ha (chiếm 21,15% diện tích tự nhiên). Cơ cấu chủ yếu là đất rừng phòng hộ với 66,12 ha (chiếm 20,94%), nằm ở phía Đông Quốc lộ 18A; diện tích đất trồng cây hàng năm còn lại chỉ có 0,68 ha (chiếm 0,21%), phân bố rải rác dưới chân đồi và canh tác không ổn định. Quỹ đất cho nông nghiệp thuần túy không còn.

3. Kế hoạch sử dụng đất 2011 - 2015 bố trí diện tích cho các công trình văn hóa trọng điểm như thế nào? Chỉ tiêu đất cơ sở văn hóa được phê duyệt tăng từ 1,31 ha lên 24,57 ha (tăng 23,26 ha vào năm 2013). Quỹ đất tăng này nhằm bố trí cho các công trình: Bảo tàng tỉnh (4,0 ha), Khu Văn hóa Thể thao tỉnh (20,0 ha), Quảng trường công viên khu vui chơi khu 8 (1,68 ha) và đất văn hóa tại dự án khu đô thị đồi Ngân Hàng (3,08 ha).

4. Đất an ninh và đất quốc phòng trên địa bàn phường được quy hoạch tăng thêm cho những mục đích gì? Đất an ninh tăng từ 0,04 ha lên 2,04 ha để mở rộng trụ sở Công an thành phố (1,80 ha) và lập trụ sở Công an phường mới tại khu 6 (0,20 ha). Đất quốc phòng sau khi giảm 0,80 ha năm 2011 cho đất ở gia đình quân nhân đã được phân bổ tăng thêm 6,47 ha vào năm 2013 (đạt 9,86 ha) để làm thao trường huấn luyện tổng hợp của Ban Chỉ huy quân sự thành phố và khu vực phòng thủ phía Bắc.

5. Văn bản nêu ra những tồn tại trực tiếp nào trong hiện trạng hạ tầng và môi trường đất đai tại phường Hồng Hải? Văn bản chỉ rõ hai tồn tại nổi bật: diện tích đất nghĩa trang, nghĩa địa (6,96 ha) chưa được quy hoạch và quản lý chặt chẽ, còn tình trạng khoanh bao tự phát; hệ thống thoát nước ven biển sử dụng các kênh hở rộng 5 - 7 m xả thẳng nước mưa và nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý ra vịnh Hạ Long.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Lê Xuân Trường đã hoàn thành mục tiêu tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011 - 2015 tại phường Hồng Hải, thành phố Hạ Long. Nghiên cứu cung cấp hệ thống số liệu chi tiết về hiện trạng phân bổ 315,74 ha đất tự nhiên, làm rõ xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ sang nhóm đất phi nông nghiệp phục vụ hạ tầng văn hóa, đô thị và an ninh quốc phòng. Đồng thời, công trình chỉ ra các hạn chế trong quản lý đất nghĩa trang và thoát nước đô thị, cung cấp luận cứ thực tiễn hữu ích cho công tác quy hoạch sử dụng đất cấp cơ sở tại các đô thị ven biển.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống,làđịa bàn phânbố dân cư, là nền tảng xây dựng các khu kinh tế - văn hóa – xã hội, quốc phòng an ninh. Trong điều kiện thực tế nước ta diện tích đất đai còn hạn hẹp với một phần tư là đất đồng bằng còn lại ba phần tư diện tích là đồi núi. Thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa phát triển dẫn đến nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng về cả số lượng và chất lượng đã tạo nên sức ép cho công tác quản lý đất đai phục vụ nhu cầu của cuộc sống. Sử dụng đất theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai là việc làm cần thiết vì nó mang lại mô hình phù hợp, tránh lãng phí nguồn tài nguyên.

Bởi vậy mỗi đơn vị hành chính nhất thiết phải lập quy hoạch sử dụng đất. Quy hoạch đất đai mang tính chất dự báo và thể hiện mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, của các ngành và các vùng lãnh thổ trên từng địa bàn cụ thể theo các mục đích sử dụng đất đai hợp lý và có hiệu quả. Một thực tế đang tồn tại ở các địa phương, đặc biệt là ở cấp xã, phường việc thực hiện quy hoạch sử dụng đất đai thường làm không đúng theo quy trình nên không đạt được hiệu quả cao. Vì vậy việc đánh giá kết quả quy hoạch sử dụng đất để kịp thời đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao khả năng thực hiện của các phương án quy hoạch sử dụng đất hiện nay là rất cần thiết.

Xuất phát từ vấn đề đó được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm Khoa Quản Lý Tài Nguyên - Trường Đại hoc Nông Lâm Thái Nguyên và dưới sự hướng dẫn trực tiếp của thầy giáo: TS Lê Văn Thơ, em tiến hành nghiên cứu đề tài:“Đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011-2015 tại phường Hồng Hải thành phố Hạ Long tỉnh Quảng Ninh” 2 1. Mục tiêu tổng quát - Đánh giá kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất của phường Hồng Hải giai đoạn 2011 - 2015. - Rút ra những bài học kinh nghiệm và đề xuất một số giải pháp trong việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Mục tiêu cụ thể - Đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất của phường giai đoạn 2011 - 2015 theo từng năm và cả giai đoạn.

- Tìm hiểu nguyên nhân của những tồn tại trong công tác thực hiện kế hoạch sử dụng đất, từ đó đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao khả năng thực hiện quy hoạch sử dụng đất của phường Hồng Hải trong các giai đoạn sau. Yêu cầu của đề tài - Nắm vững các quy phạm của công tác quy hoạch đất đai. - Chỉ ra được những ưu, nhược điểm sau quá trình thực hiện quy hoạch. Ý nghĩa của đề tài * Ý nghĩa khoa học - Giúp sinh viên củng cố thêm kiến thức và tìm hiểu thực tế về công tác thành lập quy hoạch và các quy phạm của nó.

- Nâng cao khả năng tiếp cận, thu thập số liệu và sử lý số liệu của sinh viên trong quá trình làm đề tài. * Ý nghĩa thực tiễn Quá trình thực hiện nghiên cứu về tình hình thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất tại phường sẽ rút ra được những tồn tại, thiếu sót của công tác thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và những nguyên nhân chủ yếu, từ đó có những giải pháp phù hợp để khắc phục. 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2.

Đất đai và vai trò cuả đất đai trong sản xuất vật chất và phát triểnkinh tế - xã hội 2. Khái niệm về đất đai Cho tới nay có nhiều định nghĩa về đất đai nhưng định nghĩa của nhà thổ nhưỡng học người Nga Docutraep (1987: “Đất là vật thể tự nhiên được hình thành qua một thời gian dài do kết quả tác động của 5 yếu tố là đá mẹ, sinh vật, khí hậu, địa hình và thời gian” (Đỗ Thị Lan, Đỗ Anh Tài, 2006)[4]. Theo cách định nghĩa của FAO: “Đất đai là một tổng thể vật chất bao gồm cả sự kết hợp giữa địa hình và không gian tự nhiên của thực thể vật chất đó”. Như vậy đất đai là một phạm vi không gian như một vật mang những giá trị theo ý niệm của con người.

Theo cách định nghĩa này đất đai thường được gắn với một giá trị kinh tế được thể hiện bằng giá tiền trên một đơn vị diện tích đất đai khi có sự chuyển quyền sở hữu (Đỗ Thị Lan, Đỗ Anh Tài, 2006)[4]. Đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt Đất là sản phẩm của tự nhiên, xuất hiện trước con người, tồn tại ngoài ý muốn của con người và ngay từ kì sơ khai thì con người đã biết sử dụng đất để phục vụ cho đời sống của mình: để ở và sản xuất. Đất đai là điều kiện vất chất chung nhất đối với mọi ngành sản xuất và hoạt động của con người, vừa là đối tượng lao động, vừa là phương tiện lao động, do đó đất đai là “Tư liệu sản xuất”. Tuy nhiên đất đai có những tính chất đặc biệt khác với các tư liệu sản xuất khác: - Đặc điểm tạo thành: Đất đai xuất hiện, tồn tại ngoài ý chí và nhận thức của con người, là sản phẩm của tự nhiên, có trước lao động, là điều kiện 4 tự nhiên của lao động, chỉ khi tham gia vào hoạt động sản xuất của xã hội dưới tác động của lao động đất đai mới trở thành tư liệu sản xuất.

Trong khi đó các tư liệu sản xuất khác là kết quả của sức lao động do con người tạo ra. - Tính hạn chế về số lượng: Đất đai là tài nguyên hạn chế, diện tích đất bị giới hạn bởi ranh giới đất liền trên bề mặt địa cầu. Các tư liệu sản xuất khác có thể tăng về số lượng, chế tạo lại tùy theo nhu cầu xã hội. - Tính không đồng nhất: Đất đai không đồng nhất về chất lượng, hàm lượng dinh dưỡng, các tính chất lý hóa, quyết định bởi yếu tố hình thành đất cũng như chế độ sử dụng đất khác nhau.

Các tư liệu sản xuất khác có thể đồng nhất về tiêu chuẩn, quy cách. - Tính không thay thế: Thay thế đất bằng tư liệu sản xuất khác là không thể làm được. Các tư liệu sản xuất khác, tùy thuộc vào mức độ phát triển của lực lượng sản xuất có thể thay thế bằng tư liệu sản xuất khác hoàn thiện hơn, có hiệu quả kinh tế cao hơn. - Tính cố định về vị trí: Đất đai hoàn toàn cố định về vị trí trong sử dụng.

Các tư liệu sản xuất khác được sử dụng mọi chỗ mọi nơi, có thể di chuyển trên các khoảng cách khác nhau tùy theo sự cần thiết. - Tính vĩnh cửu: Đất đai là tư liệu sản xuất vĩnh cửu. Nếu biết sử dụng hợp lý trong sản xuất nông nghiệp đất sẽ không bị thoái hóa, ngược lại có thể tăng tính chất sản xuất cũng như hiệu quả sử dụng đất (Lương Văn Hinh và cộng sự, 2003). Vai trò và ý nghĩa của đất đai trong sản xuất vật chất và phát triển kinh tế - xã hội - môi trường Đất đai tham gia vào tất cả các ngành sản xuất vật chất trong xã hội nhưng với từng ngành cụ thể nó có vai trò khác nhau: + Đối với ngành phi nông nghiệp: Đất đai giữ vai trò thụ động với chức năng là cơ sở không gian và vị trí để hoàn thiện quá trình lao động, là kho tàng dự trữ trong lòng đất (các khoáng sản).

Quá trình sản xuất và sản 5 phẩm được tạo ra không phụ thuộc vào độ phì nhiêu của đất, chất lượng thảm thực vật và các tính chất tự nhiên có sẵn trong lòng đất. + Đối với nông- lâm - nghiệp: Đất không chỉ là cơ sở không gian, là điều kiện vật chất cần thiết cho sự tồn tại của ngành sản xuất này mà đất còn là yếu tố tích cực của sản xuất. Quá trình sản xuất nông, lâm nghiệp còn liên quan chặt chẽ với đất, phụ thuộc vào các quá trình sinh học tự nhiên của đất. + Đối với môi trường: Đất được coi như một “hệ đệm”, như một “phễu lọc” luôn luôn làm trong sạch môi trường với tất cả các chất thải thông qua hoạt động sống của vi sinh vật nói chung và con người nói riêng.

Khái niệm quy hoạch sử dụng đất QHSDĐ là một hiện tượng kinh tế - xã hội thể hiện đồng thời 3 tính chất:[6] - Tính kinh tế: Thể hiện bằng hiệu quả sử dụng đất - Tính kỹ thuật: Bao gồm các tác nghiệp chuyên môn kỹ thuật như: điều tra, khảo sát, xây dựng bản đồ, khoanh định, xử lý số liệu. - Tính pháp chế: Xác nhận tính pháp lý về mục đích và quyền sử dụng đất theo quy hoạch nhằm đảm bảo quy hoạch sử dụng và quản lý đất đai đúng pháp luật. Từ đó có thể đưa ra khái niệm về quy hoạch sử dụng đất như sau: “Quy hoạch sử dụng đất là hệ thống các biện pháp kinh tế, kỹ thuật và pháp chế của nhà nước về tổ chức sử dụng và quản lý đất đai đầy đủ, hợp lý, khoa học và có hiệu quả cao nhất thông qua việc phân bổ quỹ đất đai (khoanh định cho các mục đích của các ngành) và tổ chức sử dụng đất như một tư liệu sản xuất (các giải pháp sử dụng cụ thể), nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất của xã hội, tạo điều kiện bảo vệ đất đai và môi trường” (Nguyễn Ngọc Nông, Nguyễn Đình Thi, 2003). Cơ sở pháp lý của quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất 2.

Các nội dung quản lý nhà nước về đất đai 6 * Theo Luật Đất đai 2003[5] Khoản 2 điều 6 quy định 13 nội dung quản lý Nhà nước về đất đai bao gồm: 1. Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý sử dụng đất đai và tổ chức thực hiện các văn bản đó. Xác định địa giới hành chính, lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính, lập bản đồ hành chính. Khảo sát đo đạc, đánh giá phân hạng đất, lập bản đồ địa chính bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất.

Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất. Đăng ký quyền sử dụng đất, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Thống kê, kiểm kê đất đai.

Quản lý tài chính về đất.