Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Huyện Hải Hà, Tỉnh Quảng Ninh

Luận văn phân tích hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Hải Hà, tỉnh Quảng Ninh, cung cấp cái nhìn sâu sắc về phát triển bền vững.

• Tác giả: Bùi Hữu Đạt
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Hữu Thành
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Huyện Hải Hà, Quảng Ninh
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.6. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.7. Phạm vi nghiên cứu
• 1.8. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học hoặc thực tiễn
• 1.9. Tổng quan tài liệu
• 1.9.1. Khái quát về đất nông nghiệp và tình hình sử dụng đất nông nghiệp
• 1.9.1.1. Khái niệm đất nông nghiệp
• 1.9.1.2. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới
• 1.9.1.3. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp tại Việt Nam
• 1.9.2. Quan điểm sử dụng đất nông nghiệp
• 1.9.3. Một số vấn đề lý luận về hiệu quả sử dụng đất
• 1.9.3.1. Khái quát về hiệu quả và hiệu quả sử dụng đất
• 1.9.3.2. Hiệu quả kinh tế
• 1.9.3.3. Hiệu quả xã hội
• 1.9.3.4. Hiệu quả môi trường
• 1.9.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến sử dụng đất nông nghiệp
• 1.9.4.1. Nhóm yếu tố về điều kiện tự nhiên
• 1.9.4.2. Nhóm các yếu tố kinh tế, tổ chức
• 1.9.4.3. Nhóm các yếu tố kinh tế - xã hội
• 1.9.4.4. Nhóm các yếu tố kỹ thuật canh tác
• 1.9.4.5. Nhóm yếu tố về vốn
• 1.9.5. Tình hình nghiên cứu đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam
• 1.9.5.1. Trên thế giới
• 1.10. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu
• 1.10.1. Địa điểm nghiên cứu
• 1.10.2. Thời gian nghiên cứu
• 1.10.3. Đối tượng/vật liệu nghiên cứu
• 1.10.4. Nội dung nghiên cứu
• 1.10.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.10.5.1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 1.10.5.2. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp
• 1.10.5.3. Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 1.10.5.4. Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất chung của LUT
• 1.10.5.5. Phương pháp thống kê xử lý số liệu
• 1.11. Kết quả và thảo luận
• 1.11.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội huyện Hải Hà
• 1.11.1.1. Điều kiện tự nhiên, Tài nguyên và Môi trường huyện Hải Hà
• 1.11.1.2. Đặc điểm kinh tế xã hội, cơ sở hạ tầng của huyện Hải Hà
• 1.11.1.3. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội
• 1.11.2. Thực trạng sử dụng đất huyện Hải Hà
• 1.11.2.1. Thực trạng sử dụng đất năm 2016
• 1.11.2.2. Tình hình biến động đất nông nghiệp
• 1.11.2.3. Hiện trạng các loại sử dụng đất nông nghiệp
• 1.11.3. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất
• 1.11.3.1. Đánh giá hiệu quả kinh tế
• 1.11.3.2. Hiệu quả xã hội
• 1.11.3.3. Đánh giá hiệu quả môi trường
• 1.11.3.4. Đánh giá tổng hợp hiệu quả của các loại sử dụng đất trên địa bàn huyện
• 1.11.4. Định hướng sử dụng đất nông nghiệp huyện Hải Hà
• 1.11.4.1. Quan điểm sử dụng đất huyện Hải Hà
• 1.11.4.2. Đề xuất hướng sử dụng đất nông nghiệp hiệu quả
• 1.11.4.3. Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 1.12. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá, nền tảng cho mọi hoạt động kinh tế - xã hội. Việc sử dụng đất hiệu quả và bền vững là vấn đề cấp thiết, đảm bảo duy trì sức sản xuất cho hiện tại và tương lai. Nông nghiệp Việt Nam, sau đổi mới, đã có những bước tiến vượt bậc, trở thành nước xuất khẩu gạo hàng đầu. Tuy nhiên, quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa đang làm giảm diện tích đất nông nghiệp. Do đó, cần sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên hạn hẹp này, vừa đảm bảo an ninh lương thực, vừa nâng cao giá trị sản xuất, cải thiện đời sống nông dân. Hiệu quả sử dụng đất không chỉ là năng suất cây trồng mà còn là các yếu tố kinh tế - xã hội và môi trường. Các yếu tố này có mức độ ảnh hưởng khác nhau ở mỗi vùng, đòi hỏi phải có những đánh giá, nghiên cứu cụ thể để tìm ra hình thức sử dụng đất thích hợp, đem lại hiệu quả cao nhất.

1.1. Khái niệm và vai trò của đất nông nghiệp

Đất nông nghiệp là đất sử dụng chủ yếu cho sản xuất nông nghiệp, bao gồm trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản và nghiên cứu thí nghiệm. Theo Luật Đất đai năm 2013, đất nông nghiệp bao gồm đất trồng cây hàng năm (đất lúa, đất trồng cây hàng năm khác), đất trồng cây lâu năm, đất rừng sản xuất, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muối và đất nông nghiệp khác. Đất nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an ninh lương thực, cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp và tạo việc làm cho người dân nông thôn.

1.2. Tầm quan trọng của việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp là cần thiết để xác định mức độ sử dụng hợp lý và hiệu quả của đất đai, từ đó đề xuất các giải pháp cải thiện. Việc đánh giá này giúp xác định các loại cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của từng vùng, đồng thời đánh giá tác động của việc sử dụng đất đến môi trường. Kết quả đánh giá là cơ sở quan trọng để xây dựng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp.

II. Thực Trạng Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Huyện Hải Hà Quảng Ninh

Hải Hà là huyện nằm ở phía đông nam tỉnh Quảng Ninh, có diện tích đất nông nghiệp lớn, chiếm 77,5% diện tích tự nhiên. Kinh tế nông nghiệp giữ vị trí quan trọng trong cơ cấu kinh tế của huyện. Tuy nhiên, cùng với quá trình đô thị hóa, ngành nông nghiệp của huyện vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng. Việc định hướng cho người dân khai thác và sử dụng hợp lý, hiệu quả đất nông nghiệp là vấn đề cấp thiết để nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp nhằm đề xuất hướng sử dụng đất và loại sử dụng đất thích hợp là việc rất quan trọng.

2.1. Phân tích hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp năm 2016

Năm 2016, huyện Hải Hà có diện tích đất nông nghiệp là 39836,05 ha, chiếm phần lớn diện tích tự nhiên. Cơ cấu sử dụng đất bao gồm đất trồng lúa, đất trồng cây hàng năm khác, đất trồng cây lâu năm, đất nuôi trồng thủy sản và đất nông nghiệp khác. Tuy nhiên, việc sử dụng đất còn nhiều hạn chế, năng suất cây trồng chưa cao, hiệu quả kinh tế chưa tương xứng với tiềm năng. Cần có những giải pháp để nâng cao hiệu quả sử dụng đất, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện.

2.2. Biến động diện tích đất nông nghiệp giai đoạn 2010 2016

Giai đoạn 2010-2016, diện tích đất nông nghiệp của huyện Hải Hà có sự biến động do quá trình đô thị hóa và chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Diện tích đất trồng lúa có xu hướng giảm, trong khi diện tích đất nuôi trồng thủy sản và đất trồng cây lâu năm có xu hướng tăng. Sự biến động này đòi hỏi cần có những giải pháp quản lý và sử dụng đất hợp lý, đảm bảo an ninh lương thực và phát triển bền vững.

III. Cách Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Huyện Hải Hà

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp là quá trình phân tích và xác định mức độ sử dụng hợp lý và hiệu quả của đất đai. Quá trình này bao gồm việc thu thập số liệu, phân tích các chỉ tiêu kinh tế, xã hội và môi trường, từ đó đưa ra kết luận về hiệu quả sử dụng đất. Các phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp bao gồm phương pháp thống kê, phương pháp so sánh, phương pháp phân tích chi phí - lợi ích và phương pháp đánh giá tác động môi trường.

3.1. Phương pháp thu thập và xử lý số liệu đánh giá

Việc thu thập số liệu là bước quan trọng trong quá trình đánh giá hiệu quả sử dụng đất. Số liệu được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm số liệu thống kê của các cơ quan nhà nước, số liệu điều tra khảo sát thực địa và số liệu từ các nghiên cứu khoa học. Sau khi thu thập, số liệu cần được xử lý và phân tích bằng các phương pháp thống kê để đưa ra kết luận về hiệu quả sử dụng đất.

3.2. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế xã hội môi trường

Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp được đánh giá dựa trên các chỉ tiêu kinh tế, xã hội và môi trường. Các chỉ tiêu kinh tế bao gồm năng suất cây trồng, giá trị sản xuất, thu nhập của người dân. Các chỉ tiêu xã hội bao gồm tạo việc làm, cải thiện đời sống người dân. Các chỉ tiêu môi trường bao gồm bảo vệ tài nguyên đất, giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

3.3. Ứng dụng phương pháp cho điểm trong đánh giá hiệu quả

Phương pháp cho điểm là một phương pháp định lượng được sử dụng để đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Phương pháp này dựa trên việc gán điểm số cho các chỉ tiêu kinh tế, xã hội và môi trường, sau đó tính tổng điểm để so sánh hiệu quả sử dụng đất giữa các loại hình sử dụng đất khác nhau. Phương pháp cho điểm giúp đơn giản hóa quá trình đánh giá và đưa ra kết luận một cách khách quan.

IV. Phân Tích Hiệu Quả Kinh Tế Các Loại Hình Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Hiệu quả kinh tế là một trong những yếu tố quan trọng để đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Hiệu quả kinh tế được thể hiện qua các chỉ tiêu như năng suất cây trồng, giá trị sản xuất, thu nhập của người dân và lợi nhuận thu được từ hoạt động sản xuất nông nghiệp. Phân tích hiệu quả kinh tế giúp xác định các loại hình sử dụng đất có hiệu quả cao, từ đó đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

4.1. So sánh hiệu quả kinh tế giữa các tiểu vùng trong huyện

Huyện Hải Hà có thể được chia thành các tiểu vùng khác nhau dựa trên điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội. Hiệu quả kinh tế của các loại hình sử dụng đất có thể khác nhau giữa các tiểu vùng. Việc so sánh hiệu quả kinh tế giữa các tiểu vùng giúp xác định các vùng có tiềm năng phát triển nông nghiệp và đề xuất các giải pháp phù hợp với từng vùng.

4.2. Đánh giá hiệu quả kinh tế của đất trồng lúa cây hàng năm

Đất trồng lúa và cây hàng năm là loại đất quan trọng trong sản xuất nông nghiệp. Hiệu quả kinh tế của đất trồng lúa và cây hàng năm được đánh giá dựa trên năng suất, giá trị sản xuất và thu nhập của người dân. Việc đánh giá này giúp xác định các giống cây trồng phù hợp, các biện pháp canh tác hiệu quả và các chính sách hỗ trợ sản xuất để nâng cao hiệu quả kinh tế.

4.3. Phân tích hiệu quả kinh tế của đất nuôi trồng thủy sản

Nuôi trồng thủy sản là một ngành kinh tế quan trọng của huyện Hải Hà. Hiệu quả kinh tế của đất nuôi trồng thủy sản được đánh giá dựa trên năng suất, giá trị sản xuất và lợi nhuận thu được từ hoạt động nuôi trồng. Việc phân tích này giúp xác định các đối tượng nuôi phù hợp, các kỹ thuật nuôi hiệu quả và các chính sách hỗ trợ phát triển ngành nuôi trồng thủy sản.

V. Đề Xuất Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Trên cơ sở đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp, cần đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu quả sử dụng đất, góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp. Các giải pháp này bao gồm giải pháp về quy hoạch, giải pháp về kỹ thuật, giải pháp về chính sách và giải pháp về tổ chức sản xuất.

5.1. Quy hoạch sử dụng đất hợp lý và bền vững

Quy hoạch sử dụng đất là công cụ quan trọng để quản lý và sử dụng đất hiệu quả. Quy hoạch sử dụng đất cần đảm bảo sử dụng đất hợp lý, phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường. Quy hoạch sử dụng đất cần được xây dựng dựa trên kết quả đánh giá hiệu quả sử dụng đất và tham khảo ý kiến của người dân.

5.2. Ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp

Ứng dụng khoa học kỹ thuật là yếu tố quan trọng để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp. Các tiến bộ khoa học kỹ thuật cần được ứng dụng vào sản xuất, bao gồm sử dụng giống cây trồng, vật nuôi mới, áp dụng các biện pháp canh tác tiên tiến và sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật hợp lý.

5.3. Chính sách hỗ trợ sản xuất và tiêu thụ nông sản

Chính sách hỗ trợ sản xuất và tiêu thụ nông sản đóng vai trò quan trọng trong việc khuyến khích sản xuất và nâng cao thu nhập cho người dân. Các chính sách này bao gồm hỗ trợ vốn, hỗ trợ kỹ thuật, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm và bảo hiểm nông nghiệp.

VI. Kết Luận Và Kiến Nghị Về Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Bền Vững

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Hải Hà, tỉnh Quảng Ninh cho thấy tiềm năng phát triển nông nghiệp của huyện là rất lớn. Tuy nhiên, việc sử dụng đất còn nhiều hạn chế, đòi hỏi cần có những giải pháp để nâng cao hiệu quả sử dụng đất, góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, các nhà khoa học và người dân để thực hiện các giải pháp này.

6.1. Tóm tắt kết quả đánh giá hiệu quả sử dụng đất

Kết quả đánh giá hiệu quả sử dụng đất cho thấy có sự khác biệt giữa các loại hình sử dụng đất và giữa các tiểu vùng trong huyện. Các loại hình sử dụng đất có hiệu quả cao bao gồm nuôi trồng thủy sản và trồng cây lâu năm. Các tiểu vùng có tiềm năng phát triển nông nghiệp bao gồm các vùng có điều kiện tự nhiên thuận lợi và có sự đầu tư vào sản xuất nông nghiệp.

6.2. Kiến nghị về chính sách và giải pháp thực hiện

Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp, cần có các chính sách và giải pháp đồng bộ, bao gồm quy hoạch sử dụng đất hợp lý, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chính sách hỗ trợ sản xuất và tiêu thụ nông sản và tăng cường quản lý nhà nước về đất đai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa tại Việt Nam đang tạo ra sức ép rất lớn lên quỹ đất nông nghiệp quốc gia. Theo số liệu thống kê đất đai, trong tổng số 33.857 nghìn ha diện tích tự nhiên của cả nước, đất nông nghiệp chiếm 26.106 nghìn ha, tương đương tỷ lệ 79%, song bình quân đất sản xuất nông nghiệp trên đầu người chỉ đạt khoảng 0,11 ha/người. Thực trạng suy thoái đất tại hơn 50% diện tích đồng bằng và 60% diện tích miền núi đang đe dọa trực tiếp đến sinh kế bền vững của hàng triệu hộ nông dân.

Huyện Hải Hà, tỉnh Quảng Ninh sở hữu tổng diện tích tự nhiên 51.393,17 ha với mật độ dân số trung bình 102 người/km², trong đó quỹ đất nông nghiệp chiếm tới 39.836,05 ha, tương đương 77,5% tổng diện tích toàn huyện. Mặc dù giữ vị trí chiến lược về kinh tế biên mậu và an ninh lương thực khu vực Đông Bắc, việc khai thác tài nguyên đất tại địa phương vẫn mang tính tự phát, phân tán và chưa tối ưu hóa được giá trị kinh tế. Vấn đề cốt lõi đặt ra là làm thế nào để vừa duy trì an ninh lương thực, vừa gia tăng giá trị sản xuất và bảo vệ hệ sinh thái môi trường.

Đề tài tập trung đánh giá toàn diện hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường của các loại hình sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Hải Hà, đồng thời phân tích các yếu tố tự nhiên và kỹ thuật tác động đến hiệu quả sử dụng đất. Phạm vi thời gian nghiên cứu thu thập chuỗi số liệu thứ cấp từ năm 2010 đến năm 2016 và khảo sát thực địa đơn giá vật tư, nông sản năm 2016. Kết quả nghiên cứu là căn cứ khoa học trực tiếp giúp địa phương tái cấu trúc cơ cấu cây trồng, tối ưu hóa mức thu nhập hỗn hợp đạt trên 198 triệu đồng/ha/năm và tạo việc làm cho hơn 815 công lao động/ha/năm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết phát triển nông nghiệp bền vững của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Thế giới (FAO) và khung đánh giá sử dụng đất bền vững của Smyth và Dumanski. Nông nghiệp bền vững đòi hỏi sự kết hợp hài hòa giữa 5 trụ cột căn bản: duy trì năng suất sản xuất, giảm thiểu rủi ro, bảo vệ tài nguyên đất và nước, duy trì hiệu quả kinh tế lâu dài và được xã hội chấp nhận. Bên cạnh đó, đề tài vận dụng lý thuyết địa tô chênh lệch của kinh tế chính trị học nhằm làm rõ vai trò của độ phì nhiêu tự nhiên và vị trí địa lý trong việc hình thành giá trị thặng dư trên đất nông nghiệp.

Khung phân tích vận dụng các khái niệm chuyên ngành then chốt bao gồm:

• Loại hình sử dụng đất (Land Utilization Type - LUT): Tập hợp các kiểu canh tác nông nghiệp có chung yêu cầu kỹ thuật và mục đích quản lý trên một diện tích đất cụ thể.
• Thu nhập hỗn hợp (TNHH): Hiệu số giữa giá trị sản xuất toàn phần và chi phí trung gian (không tính công lao động gia đình), phản ánh giá trị thặng dư thực tế mà người nông dân tạo ra.
• Hiệu quả đồng vốn (HQĐV): Tỷ số giữa thu nhập hỗn hợp và tổng chi phí trung gian đầu tư, thể hiện khả năng sinh lời trên một đơn vị vốn chi trả.
• Giá trị ngày công lao động: Mức thù lao quy đổi từ thu nhập hỗn hợp trên một công nhật, phản ánh năng suất lao động xã hội.
• Ngưỡng an toàn sinh thái: Chỉ số độ che phủ mặt đất đạt tối thiểu trên 35% nhằm bảo vệ đất khỏi quá trình xói mòn, rửa trôi theo tiêu chuẩn nông học.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tích hợp nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ninh, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng Chi cục Thống kê huyện Hải Hà trong giai đoạn 2010 - 2016. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp điều tra nhanh nông thôn (RRA) với bảng hỏi cấu trúc.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 120 phiếu điều tra nông hộ, được phân bổ đồng đều tại 2 tiểu vùng sinh thái đặc trưng: 60 phiếu tại xã Quảng Sơn (đại diện cho tiểu vùng 1 đồi núi cao phía Tây Bắc với độ cao 200 - 1.500m) và 60 phiếu tại xã Quảng Minh (đại diện cho tiểu vùng 2 trung du ven biển và bãi triều). Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu ngẫu nhiên có định hướng theo các loại hình sử dụng đất chính nhằm bảo đảm tính đại diện cao cho 24 kiểu canh tác của toàn huyện.

Lý do lựa chọn phương pháp đánh giá cho điểm đa tiêu chí (Multi-Criteria Evaluation) xuất phát từ yêu cầu phải lượng hóa đồng thời cả 3 khía cạnh: kinh tế (4 chỉ tiêu, tối đa 12 điểm), xã hội (3 chỉ tiêu, tối đa 9 điểm) và môi trường (3 chỉ tiêu, tối đa 9 điểm). Thang điểm tổng hợp tối đa 30 điểm giúp phân loại khách quan các LUT thành 3 mức: cao (từ 23 đến 30 điểm), trung bình (từ 15 đến dưới 23 điểm) và thấp (dưới 15 điểm), khắc phục triệt để nhược điểm của các phương pháp chỉ thuần túy đánh giá theo lợi nhuận tài chính.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả xử lý số liệu điều tra nông hộ năm 2016 cho thấy sự chênh lệch rõ rệt về hiệu quả giữa các loại hình sử dụng đất:

Thứ nhất, xét về hiệu quả kinh tế, kiểu sử dụng đất nuôi Ngao bãi triều đạt giá trị cao nhất với thu nhập hỗn hợp trung bình vượt 198 triệu đồng/ha/năm và hiệu quả đồng vốn đạt 1,42 lần. Tiếp sau là kiểu nuôi Tôm nước lợ với thu nhập hỗn hợp đạt 145,95 triệu đồng/ha/năm, đồng thời giữ kỷ lục về hiệu quả đồng vốn khi đạt 4,77 lần chi phí đầu tư. Ngược lại, loại hình chuyên trồng lúa cho thu nhập hỗn hợp thấp nhất, chỉ đạt trên 30 triệu đồng/ha/năm, thấp hơn khoảng 6,6 lần so với nuôi ngao.

Thứ hai, xét về hiệu quả xã hội, khả năng giải quyết việc làm có sự phân hóa sâu sắc. Kiểu sử dụng đất Lúa xuân - lúa mùa - rau đông, vùng chuyên canh rau màu và cây công nghiệp ngắn ngày thu hút từ 530 đến 815 công lao động/ha/năm. Trong khi đó, các mô hình canh tác chè, nuôi tôm, cá và nuôi ngao đạt tỷ lệ đồng thuận và chấp nhận của người dân trên 75% nhờ khả năng thương mại hóa sản phẩm nhanh chóng.

Thứ ba, xét về hiệu quả môi trường, loại hình nuôi trồng thủy sản và cây công nghiệp dài ngày (cây chè) đạt điểm đánh giá môi trường ở mức cao (từ 7 đến 9 điểm). Mô hình trồng chè bảo đảm hệ số che phủ mặt đất trên 75% quanh năm, hạn chế tối đa rửa trôi ở các sườn đồi dốc. Trong khi đó, các hộ nuôi trồng thủy sản đã tuân thủ định mức sử dụng vôi bột và thuốc phòng trừ dịch bệnh đạt trên 80% so với khuyến cáo kỹ thuật của cơ quan chuyên môn.

Thảo luận kết quả

Sự vượt trội về mặt tài chính của nhóm nuôi trồng thủy sản bắt nguồn từ lợi thế bờ biển dài 35 km và diện tích vùng triều, bãi biển lên tới 23.620 ha của huyện Hải Hà. Ngược lại, mô hình chuyên canh lúa tuy có thu nhập hỗn hợp thấp nhưng vẫn giữ vai trò trụ cột không thể thay thế nhằm bảo đảm nguồn cung lương thực tại chỗ cho hơn 51.000 dân cư toàn huyện.

So sánh với các nghiên cứu tại vùng Đồng bằng sông Hồng và Trung du miền núi phía Bắc của các nhà khoa học nông nghiệp, việc chuyển dịch cơ cấu từ độc canh cây lương thực sang luân canh lúa - màu hoặc đa canh kết hợp thủy sản luôn tạo ra bước nhảy vọt về giá trị kinh tế từ 2 đến 4 lần. Tuy nhiên, việc tăng vụ lên 3 đến 4 vụ/năm nếu không đi kèm bổ sung phân bón hữu cơ sẽ đẩy nhanh tốc độ cạn kiệt tầng sét loang lổ và đất nâu tím vốn chiếm hơn 2.167,6 ha tại địa phương.

Để trực quan hóa các kết quả này trên báo cáo và ấn phẩm khoa học, dữ liệu nên được cấu trúc qua hai định dạng chính:

• Biểu đồ cột kép so sánh chỉ số Thu nhập hỗn hợp (TNHH) và Giá trị ngày công lao động (GTNCLĐ) giữa 24 kiểu sử dụng đất để làm nổi bật khoảng cách chênh lệch kinh tế.
• Biểu đồ Radar (biểu đồ mạng nhện) tổng hợp 10 tiêu chí đánh giá trên 3 trục Kinh tế - Xã hội - Môi trường nhằm minh họa trực quan sự phát triển cân bằng của từng nhóm mô hình canh tác tại 2 tiểu vùng sinh thái.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả đánh giá tổng hợp, các giải pháp cụ thể được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp huyện Hải Hà:

Thứ nhất, tái cơ cấu cây trồng tại tiểu vùng 1 (vùng đồi núi cao phía Tây Bắc):

• Hành động: Thực hiện chuyển đổi tối thiểu 30% diện tích các chân đất canh tác 1 lúa - 1 màu kém hiệu quả sang trồng chuyên canh rau màu chất lượng cao và mở rộng diện tích chè búp thương phẩm tại các xã Quảng Sơn, Quảng Đức, Quảng Thành; đồng thời giảm dần tỷ trọng công thức luân canh Ngô xuân - Đậu tương hè - Ngô đông do suy giảm độ phì.
• Chỉ tiêu kỳ vọng: Nâng thu nhập hỗn hợp vùng đồi núi lên mức 70 - 90 triệu đồng/ha/năm.
• Lộ trình: Hoàn thành trong giai đoạn 2017 - 2020.
• Chủ thể thực hiện: Ủy ban nhân dân huyện Hải Hà chủ trì phối hợp Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Thứ hai, tối ưu hóa không gian nuôi trồng thủy sản và rau màu tại tiểu vùng 2 (trung du ven biển):

• Hành động: Giữ vững diện tích lúa 2 vụ chủ động nước tại các xã Quảng Minh, Quảng Điền để bảo đảm an ninh lương thực; quy hoạch mở rộng thêm 200 - 300 ha diện tích nuôi tôm thâm canh và ngao bãi triều; áp dụng công thức luân canh xen kẽ cây họ đậu nhằm cố định đạm sinh học.
• Chỉ tiêu kỳ vọng: Tăng giá trị sản xuất ngành thủy sản lên trên 150 tỷ đồng/năm.
• Lộ trình: Giai đoạn 2018 - 2022.
• Chủ thể thực hiện: Phòng Tài nguyên và Môi trường phối hợp cùng Ủy ban nhân dân các xã ven biển và xã đảo Cái Chiên.

Thứ ba, nâng cấp hệ thống hạ tầng thủy lợi và chế biến bảo quản sau thu hoạch:

• Hành động: Đầu tư kiên cố hóa 332,5 km hệ thống kênh mương nội đồng; nâng cao trình đập chứa nước hồ Trúc Bài Sơn (dung tích 15 triệu m³) và hồ Khe Dầu để giải quyết tình trạng thiếu nước ngọt cục bộ trong mùa khô; xây dựng trung tâm logistics nông sản tại thị trấn Quảng Hà.
• Chỉ tiêu kỳ vọng: Bảo đảm nguồn nước tưới chủ động cho 100% diện tích đất canh tác hàng năm.
• Lộ trình: Giai đoạn 2018 - 2025.
• Chủ thể thực hiện: Ban Quản lý Dự án Đầu tư Xây dựng huyện Hải Hà và Công ty Khai thác Công trình Thủy lợi.

Thứ tư, thiết lập hệ thống kiểm soát môi trường sinh thái và dư lượng hóa chất nông nghiệp:

• Hành động: Ban hành quy chế kiểm định việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và hóa chất cải tạo ao đầm; thiết lập 5 trạm quan trắc tự động chất lượng nguồn nước vùng nuôi thủy sản tập trung; đào tạo 100% hộ nông dân áp dụng quy trình VietGAP.
• Chỉ tiêu kỳ vọng: 100% diện tích canh tác chè và rau màu duy trì ngưỡng an toàn sinh thái với độ che phủ trên 35%.
• Lộ trình: Triển khai định kỳ hàng quý từ năm 2017.
• Chủ thể thực hiện: Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp Trạm Thủy sản huyện Hải Hà.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và khung phương pháp của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

Một là cán bộ quản lý đất đai và quy hoạch cấp huyện, tỉnh (thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ninh, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Hải Hà). Nhóm này có thể sử dụng trực tiếp cơ sở dữ liệu về 24 kiểu sử dụng đất và phương pháp tính điểm đa tiêu chí để xây dựng bản đồ quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp và kế hoạch sử dụng đất 5 năm kỳ 2021 - 2025.

Hai là chuyên gia quy hoạch nông nghiệp và khuyến nông tại các vùng ven biển Bắc Bộ. Các chuyên gia có thể áp dụng mô hình phân vùng sinh thái giữa vùng đồi núi cao và vùng duyên hải để triển khai các dự án chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi tại các địa phương có điều kiện tương đồng như Đầm Hà, Tiên Yên hay Móng Cái.

Ba là các doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ nông dân đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao. Luận văn cung cấp định mức chi tiết về chi phí trung gian, nhu cầu công lao động từ 530 đến 815 công/ha và tỷ suất sinh lời đồng vốn (từ 1,42 đến 4,77 lần), giúp các nhà đầu tư lập phương án tài chính khả thi cho mô hình nuôi tôm, ngao hoặc thâm canh chè sạch.

Bốn là giảng viên, học viên cao học và sinh viên các chuyên ngành Quản lý đất đai, Nông nghiệp học, Kinh tế nông nghiệp. Công trình này là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp luận kết hợp giữa điều tra nhanh nông thôn (RRA) với các tiêu chuẩn phân loại sử dụng đất nông nghiệp bền vững của FAO.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Loại hình sử dụng đất nào đem lại hiệu quả kinh tế cao nhất trên địa bàn huyện Hải Hà? Trả lời: Nuôi Ngao bãi triều mang lại thu nhập hỗn hợp cao nhất với trên 198 triệu đồng/ha/năm, tiếp đến là mô hình nuôi Tôm nước lợ đạt 145,95 triệu đồng/ha/năm. Xét về hiệu quả đồng vốn đầu tư, mô hình nuôi tôm dẫn đầu toàn huyện khi đạt hệ số 4,77 lần, cao gấp 3,3 lần so với mô hình nuôi ngao (1,42 lần).

Câu hỏi 2: Tại sao mô hình chuyên lúa cho thu nhập thấp nhưng vẫn cần được duy trì diện tích ổn định? Trả lời: Mặc dù chuyên lúa chỉ đạt thu nhập hỗn hợp trên 30 triệu đồng/ha/năm, mô hình này đóng vai trò quyết định trong việc bảo đảm an ninh lương thực cho 51.393 ha diện tích toàn huyện. Hơn nữa, trồng lúa 2 vụ thích nghi tốt với các vùng đất trũng, đất phèn tiềm tàng ven sông mà cây rau màu không thể phát triển.

Câu hỏi 3: Cỡ mẫu 120 phiếu điều tra được phân bổ ra sao để bảo đảm tính đại diện khoa học? Trả lời: Cỡ mẫu được chia đều thành 60 phiếu tại xã Quảng Sơn (đại diện cho tiểu vùng 1 vùng núi cao Tây Bắc) và 60 phiếu tại xã Quảng Minh (đại diện cho tiểu vùng 2 trung du ven biển). Các hộ được lựa chọn ngẫu nhiên có định hướng theo đúng 24 kiểu sử dụng đất nông nghiệp hiện hữu.

Câu hỏi 4: Các chỉ tiêu nào được sử dụng để lượng hóa hiệu quả môi trường của các mô hình canh tác? Trả lời: Hiệu quả môi trường trồng trọt được đánh giá qua tỷ lệ che phủ đất (ngưỡng an toàn trên 35%), mức sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật so với quy chuẩn. Đối với thủy sản, nghiên cứu định lượng mức độ sử dụng thức ăn công nghiệp, thuốc phòng trị bệnh và lượng vôi bột cải tạo đáy ao.

Câu hỏi 5: Tài nguyên nguồn nước mặt của huyện Hải Hà có đáp ứng đủ nhu cầu mở rộng thâm canh không? Trả lời: Hải Hà có trữ lượng nước mặt dồi dào nhờ sông Hà Cối dài 28 km, sông Tài Chi dài 24,4 km cùng hồ Trúc Bài Sơn dung tích 15 triệu m³ và hệ thống kênh tưới 332,5 km. Nguồn nước bảo đảm tốt cho sản xuất nhưng cần xây thêm đập trữ nước để khắc phục khô hạn mùa đông.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện hiện trạng sử dụng 39.836,05 ha đất nông nghiệp huyện Hải Hà giai đoạn 2010 - 2016, xác định rõ tiềm năng và rào cản của 2 tiểu vùng sinh thái.
• Hệ thống hóa và lượng hóa thành công 24 kiểu sử dụng đất thông qua 10 chỉ tiêu định lượng trên 3 phương diện kinh tế, xã hội và môi trường.
• Khẳng định tính vượt trội của nhóm nuôi trồng thủy sản với mức thu nhập hỗn hợp trên 198 triệu đồng/ha/năm và nhóm rau màu đa canh thu hút 530 - 815 công lao động/ha/năm.
• Thiết lập cơ sở khoa học vững chắc phục vụ việc điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất cấp huyện tầm nhìn đến năm 2025 theo hướng bền vững và thích ứng biến đổi khí hậu.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đồng bộ về kỹ thuật canh tác, cơ sở hạ tầng thủy lợi và chính sách liên kết chuỗi giá trị nông sản.

Lộ trình tiếp theo đòi hỏi chính quyền địa phương hoàn thành việc tích tụ ruộng đất và quy hoạch phân vùng nông nghiệp công nghệ cao trong giai đoạn 2018 - 2022, hướng tới mục tiêu hoàn thiện hạ tầng thủy lợi toàn diện vào năm 2025. Các cấp lãnh đạo quản lý, nhà đầu tư và chuyên gia nông nghiệp hãy áp dụng ngay bộ khung đánh giá đa tiêu chí này vào công tác lập đề án phát triển kinh tế nông thôn tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM BÙI HỮU ĐẠT ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP HUYỆN HẢI HÀ, TỈNH QUẢNG NINH Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: GS. Nguyễn Hữu Thành NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 3 tháng 5 năm 2017 Tác giả luận văn Bùi Hữu Đạt i LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của nhiều đơn vị và cá nhân.

Tôi xin ghi nhận và bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới những tập thể, cá nhân đã dành cho tôi sự giúp đỡ quý báu đó. Xuất phát từ sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô. Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến cô giáo GS.TS Nguyễn Hữu Thành, người thầy kính mến đã hết lòng giúp đỡ và trực tiếp hướng dẫn tôi, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành đề tài này. Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ, đóng góp quý báu và chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo trong Khoa Quản lý đất đai – Học viện Nông nghiệp Việt Nam; các tập thể và cá nhân đã tạo điều kiện để tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp này.

Qua đây tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới các bác, cô chú, anh, chị, các đồng chí lãnh đạo Uỷ ban nhân dân huyện Hải Hà, các đồng chí lãnh đạo, chuyên viên Phòng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Thống kê và Uỷ ban nhân dân các xã đã tạo điều kiện cho tôi về thời gian và cung cấp số liệu giúp tôi thực hiện đề tài này. Cuối cùng, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới gia đình, người thân, bạn bè đã động viên, giúp đỡ tôi hoàn thành tốt việc học tập, nghiên cứu của mình trong suốt quá trình học tập vừa qua. Tôi xin chân thành cảm ơn tất cả sự giúp đỡ quý báu đó! Tôi xin kính chúc các thầy cô giáo, các bác, các cô chú cùng toàn thể các bạn luôn mạnh khỏe, hạnh phúc và thành công! Hà Nội, ngày 3 tháng 5 năm 2017 Tác giả luận văn Bùi Hữu Đạt ii MỤC LỤC Lờı cam đoan. ii Mục lục.

iii Danh mục chữ vıết tắt. vi Danh mục bảng. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tıêu nghıên cứu.

Phạm vı nghıên cứu. Những đóng góp mớı, ý nghĩa khoa học hoặc thực tıễn. Tổng quan tài liệu. Khái quát về đất nông nghiệp và tình hình sử dụng đất nông nghiệp.

Khái niệm đất nông nghiệp. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp tại Việt Nam. Quan đıểm sử dụng đất nông nghiệp.

Một số vấn đề lý luận về hiệu quả sử dụng đất. Khái quát về hiệu quả và hiệu quả sử dụng đất. Hiệu quả kinh tế. Hiệu quả xã hội.

Hiệu quả môi trường. Các yếu tố ảnh hưởng đến sử dụng đất nông nghıệp. Nhóm yếu tố về điều kiện tự nhiên. Nhóm các yếu tố kinh tế, tổ chức.

Nhóm các yếu tố kinh tế - xã hội. Nhóm các yếu tố kỹ thuật canh tác. Nhóm yếu tố về vốn.5 Tình hình nghıên cứu đánh gıá hıệu quả sử dụng đất nông nghıệp trên thế gıớı và Vıệt Nam. Trên thế giới.

Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa đıểm nghiên cứu. Thờı gıan nghıên cứu. Đốı tượng/vật lıệu nghıên cứu.

Nộı dung nghıên cứu. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội có liên quan đến sử dụng đất nông nghiệp huyện Hải Hà. Đánh giá hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp huyện Hải Hà. Đánh giá hiệu quả của các loại sử dụng đất nông nghiệp huyện Hải Hà.

Định hướng sử dụng đất nông nghiệp huyện Hải Hà. Phương pháp nghıên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp.

Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất chung của LUT. Phương pháp thống kê xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận.

Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội huyện Hải Hà. Điều kiện tự nhiên, Tài nguyên và Môi trường huyện Hải Hà. Đặc điểm kinh tế xã hội, cơ sở hạ tầng của huyện Hải Hà. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội.

Thực trạng sử dụng đất huyện Hảı Hà. Thực trạng sử dụng đất năm 2016. Tình hình biến động đất nông nghiệp. Hiện trạng các loại sử dụng đất nông nghiệp.

Đánh gıá hıệu quả sử dụng đất. Đánh giá hiệu quả kinh tế. Hiệu quả xã hội. Đánh giá hiệu quả môi trường.

Đánh giá tổng hợp hiệu quả của các loại sử dụng đất trên địa bàn huyện. Định hướng sử dụng đất nông nghıệp huyện Hảı Hà. Quan điểm sử dụng đât huyện Hải Hà. Đề xuất hướng sử dụng đất nông nghiệp hiệu quả.

Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Kết luận và kiến nghị.79 Tài liệu tham khảo.83 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVTV Bảo vệ thực vật CNDN Công nghiệp dài ngày CNNN Công nghiệp ngắn ngày CLĐ Công lao động CPTG Chi phí trung gian FAO Tổ chức lương thực và nông nghiệp thế giới GTSX Giá trị sản xuất GTNCLĐ Giá trị ngày công lao động HĐND Hội đồng nhân dân LUT Loại sử dụng đất LX – LM Lúa xuân – lúa mùa NTTS Nuôi trồng thủy sản NXB Nhà xuất bản TNHH Thu nhập hỗn hợp TN&MT Tài nguyên và môi trường UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Biến động về diện tích đất sản xuất nông nghiệp và diện tích đất trồng cây hàng năm ở Việt Nam. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá về kinh tế.

Phân cấp các chỉ tiêu về xã hội. Phân cấp các chỉ tiêu về môi trường. Phân cấp các chỉ tiêu về môi trường của LUT NTTS. Tăng trưởng GTSX ngành CN-XD thời kỳ 2010- 2016.

Tăng trưởng GTSX công nghiệp phân theo thành phần kinh tế thời kỳ 2010-2016 (giá CĐ 1994). Cơ cấu kinh tế theo ngành và thành phần kinh tế. Thu chi ngân sách thời kỳ 2010 - 2016. Tăng trưởng giá trị sản xuất ngành nông nghiệp thời kỳ 2010-2016 (theo giá cố định 1994).

Chuyển dịch cơ cấu lao động thời kỳ 2010 – 2016. Hiện trạng sử dụng đất năm 2016. Biến động đất diện tích đất nông nghiệp huyện Hải Hà từ năm 2010- 2016. Các kiểu sử dụng đất chính của huyện Hải Hà.

Hiệu quả kinh tế các loại sử dụng đất tiểu vùng 1. Hiệu quả kinh tế các loại sử dụng đất tiểu vùng 2. Hiệu quả xã hội của các loại sử dụng đất huyện Hải Hà. So sánh mức đầu tư phân bón thực tế của người dân với hướng dẫn của Phòng NN & PTNT Hải Hà.

So sánh tình hình sử dụng thuốc BVTV thực tế trên địa bàn huyện với khuyến cáo của Phòng NN& PTNT. Khả năng che phủ đất của các loại sử dụng đất. Đánh giá sử dụng thức ăn trong NTTS huyện Hải Hà. Tình hình sử dụng thuốc phòng trừ dịch hại thực tế so với khuyến cáo của Phòng NN&PTNT huyện Hải Hà.

Tình hình sử dụng vôi trong NTTS thực tế so với khuyến cáo của Phòng NN&PTNT huyện Hải Hà. Tổng hợp hiệu quả môi trường của các loại sử dụng đất trên địa bàn huyện Hải Hà. Tổng hợp hiệu quả KT – XH - MT đối với từng kiểu sử dụng đất huyện Hải Hà. 70 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Bùi Hữu Đạt Tên Luận văn: Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp huyện Hải Hà, tỉnh Quảng Ninh Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Xác định được hiệu quả và các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của các loại sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Hải Hà - Định hướng sử dụng đất nông nghiệp của huyện Hải Hà Phương pháp nghiên cứu Vật liệu nghiên cứu: - Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội liên quan đến sử dụng đất nông nghiệp của huyện Hải Hà - Các loại sử dụng đất nông nghiệp của huyện Hải Hà.

Nội dung nghiên cứu: - Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội có liên quan đến sử dụng đất nông nghiệp huyện Hải Hà - Đánh giá hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp huyện Hải Hà - Đánh giá hiệu quả của các loại sử dụng đất - Định hướng sử dụng đất nông nghiệp huyện Hải Hà. Phương pháp nghiên cứu: - Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: thu thập tại các phòng, ban chuyên môn của huyện Hải Hà, sở Tài Nguyên và MT tỉnh Quảng Ninh,. - Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp: điều tra nhanh nông thôn theo phiếu điều tra; - Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp: theo phương pháp cho điểm dựa vào kết quả tính toán các chỉ tiêu: GTSX, TNHH, HQĐV, GTNC, ….; - Phương pháp thống kê, xử lý số liệu: bằng phần mềm Excel. Kết quả chính và kết luận - Xét về hiệu quả kinh tế: Có sự chênh lệch giữa các LUTs và các kiểu sử dụng đất.

Kiểu sử dụng đất cho hiệu quả kinh tế cao nhất là nuôi Ngao với thu nhập hỗn hợp đạt trung bình trên 198 triệu đồng/ha/năm, hiệu quả đồng vốn đạt 1,42 lần. Tiếp đến là kiểu sử dụng đất Tôm với thu nhập hỗn hợp 145,95 triệu đồng/ha/năm, hiệu quả đống vốn gấp 4,77 lần. LUT Chuyên lúa cho hiệu quả kinh tế thấp nhất, cho thu nhập hỗn hợp trung bình chỉ đạt trên 30 triệu đồng/ha/ năm. LUT Chuyên lúa tuy cho hiệu quả ix kinh tế không cao nhưng giúp ổn định an ninh lương thực cho địa phương nên vẫn được người nông dân chấp nhận.

- Xét về hiệu quả xã hội: Nhìn chung các loại sử dụng đất thu hút được nhiều lao động tham gia.