Khóa luận tốt nghiệp phát triển nông thôn đánh giá hiệu quả sản xuất của việc sử dụng chất kích thích mủ kết hợp cường độ cạo trên cây cao su tại nông trường vii công ty tnhh mtv tnxp tây ninh huyện tân châu tây ninh

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp phát triển nông thôn đánh giá hiệu quả sản xuất của việc sử dụng chất kích, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải

• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Sản Xuất Của Việc Sử Dụng Chất Kích Thích Mủ Trên Cây Cao Su

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• NỘI DUNG TÓM TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục đích - Ý nghĩa nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Cấu trúc khóa luận
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN
• 2.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.2. Điều kiện khí hậu, thời tiết
• 2.1.2.1. Nhiệt độ
• 2.1.2.2. Gió
• 2.1.2.3. Lượng mưa
• 2.1.3. Địa hình đất đai, thổ nhưỡng
• 2.1.4. Nhận xét về điều kiện tự nhiên
• 2.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.2.1. Tình hình dân số
• 2.2.2. Nguồn lao động
• 2.2.3. Tình hình sử dụng đất
• 2.3. Các chương trình, chính sách hỗ trợ phát triển cây cao su
• 2.3.1. Chủ trương của Chính Phủ về phát triển cây cao su
• 2.3.2. Các chương trình, chính sách hỗ trợ phát triển cây cao su tại địa phương
• 3. CHƯƠNG 3: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Khái niệm khi lễ
• 3.2. Vai trò của nhà nước đối với kinh tế hộ
• 3.3. Ý nghĩa và vai trò của cây cao su trong nền kinh tế
• 3.4. Đặc điểm cây cao su
• 3.4.1. Nguồn gốc cây cao su
• 3.4.2. Đặc điểm sinh học của cây cao su
• 3.4.3. Yêu cầu hệ sinh thái
• 3.5. Phương pháp kỹ thuật và cách sử dụng kỹ thuật mới
• 3.5.1. Điều kiện vườn cây
• 3.5.2. Điều kiện về con người
• 3.5.3. Điều kiện về kỹ thuật trong khai thác
• 3.5.4. Những ảnh hưởng của áp dụng kỹ thuật mới
• 3.6. Phương pháp nghiên cứu
• 3.6.1. Phương pháp thu thập thông tin
• 3.6.2. Phương pháp xử lý thông tin
• 3.6.3. Các chỉ tiêu đánh giá kết quả và hiệu quả kinh tế
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Mô tả kết quả điều tra
• 4.1.1. Quy mô, mật độ trồng vườn cây của các hộ điều tra
• 4.1.2. Mô tả việc áp dụng kỹ thuật mới của nông hộ
• 4.1.3. Đặc điểm về sử dụng lao động gia đình trong canh tác cao su
• 4.1.4. Quan hệ giữa tuổi, trình độ văn hóa và số năm kinh nghiệm của chủ hộ với việc áp dụng kỹ thuật mới
• 4.1.5. Tình hình tiêu thụ sản phẩm của nông hộ
• 4.2. Đánh giá kết quả - Hiệu quả sản xuất
• 4.2.1. So sánh chi phí vật chất cho 1 hecta cao su kinh doanh năm thứ 6
• 4.2.2. Kết quả, hiệu quả sản xuất
• 4.2.3. Những ưu - nhược điểm của biện pháp kỹ thuật mới
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC SƠ ĐỒ

Tóm tắt

I. Đánh giá toàn diện hiệu quả chất kích thích mủ cao su

Việc đánh giá hiệu quả sản xuất của việc sử dụng chất kích thích mủ trên cây cao su là một yêu cầu cấp thiết đối với ngành nông nghiệp hiện đại. Các chất điều hòa sinh trưởng thực vật, đặc biệt là các hợp chất giải phóng Ethylene như Ethephon, đã được ứng dụng rộng rãi nhằm mục tiêu tăng sản lượng cao su. Cơ chế chính của chúng là làm chậm quá trình đông mủ tại miệng cạo, kéo dài thời gian chảy mủ sau mỗi lần khai thác. Điều này trực tiếp làm tăng sản lượng mủ thu được trên mỗi cây trong một lần cạo. Tuy nhiên, hiệu quả không chỉ được đo lường bằng sản lượng tức thời. Một đánh giá toàn diện phải xem xét cả tác động dài hạn đến sức khỏe vườn cây, tuổi thọ khai thác và chất lượng mủ. Nghiên cứu của Nguyễn Ngọc Nàn (2007) tại Nông trường VII, Tây Ninh đã chỉ ra rằng việc áp dụng đúng kỹ thuật có thể mang lại hiệu quả kinh tế cao. Ngược lại, việc lạm dụng hoặc áp dụng sai quy trình kỹ thuật sẽ dẫn đến những hậu quả tiêu cực khó lường. Do đó, việc hiểu rõ cả lợi ích và rủi ro là nền tảng để khai thác tiềm năng của phương pháp này một cách bền vững, đảm bảo cân bằng giữa lợi nhuận kinh tế và sức khỏe của vườn cây cao su.

1.1. Hiểu đúng về chất điều hòa sinh trưởng trong canh tác

Các chất điều hòa sinh trưởng không phải là phân bón. Chúng là các hợp chất hóa học có khả năng thay đổi các quá trình sinh lý của cây trồng, kể cả khi sử dụng ở nồng độ rất thấp. Trong canh tác cao su, chất phổ biến nhất là Ethephon, một hợp chất khi tiếp xúc với mô cây sẽ giải phóng khí Ethylene. Ethylene có vai trò làm chậm quá trình hình thành nút bít mạch mủ, giúp mủ chảy lâu hơn. Việc sử dụng chúng đòi hỏi kiến thức chuyên môn về sinh lý cây, điều kiện thổ nhưỡng và quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt để phát huy tối đa hiệu quả và hạn chế rủi ro.

1.2. Vai trò của Ethephon trong việc tăng năng suất mủ cao su

Ethephon tác động trực tiếp đến cơ chế chảy mủ của cây. Khi được bôi lên vỏ cây, nó phân hủy và giải phóng Ethylene, làm trì hoãn sự đông đặc của các hạt Lutoid trong mủ. Kết quả là thời gian chảy mủ kéo dài đáng kể, từ đó giúp năng suất mủ cao su tăng lên rõ rệt sau mỗi lần cạo. Đây là giải pháp quan trọng giúp các nông trường và hộ nông dân tối ưu hóa sản lượng, đặc biệt trên những vườn cây đã trưởng thành hoặc trong giai đoạn cuối của chu kỳ khai thác cao su. Tuy nhiên, sự gia tăng sản lượng này phải đi kèm với chế độ chăm sóc và khai thác hợp lý.

II. Rủi ro tiềm ẩn khi lạm dụng thuốc kích mủ cao su

Mặc dù mang lại lợi ích kinh tế rõ rệt, việc sử dụng thuốc kích mủ cao su tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu không tuân thủ quy trình kỹ thuật. Vấn đề nghiêm trọng nhất là hiện tượng suy kiệt vườn cây. Khi cây bị kích thích liên tục để sản xuất mủ vượt quá khả năng tái tạo tự nhiên, nó sẽ cạn kiệt dinh dưỡng, dẫn đến sinh trưởng chậm, vỏ tái sinh kém và giảm sức đề kháng. Hậu quả trực tiếp và dễ nhận thấy nhất là tình trạng khô miệng cạo, khi một phần hoặc toàn bộ miệng cạo ngừng cho mủ. Tài liệu nghiên cứu tại Tây Ninh (Nguyễn Ngọc Nàn, 2007) cho thấy nhóm hộ áp dụng cường độ cạo d/2 (cạo nặng) kết hợp kích thích có tỷ lệ khô miệng cạo lên đến 4.62%, cao hơn gấp đôi so với nhóm cạo d/3 (1.89%). Ngoài ra, bệnh nứt vỏ cây cao su và các bệnh nấm khác cũng dễ tấn công hơn khi cây bị suy yếu. Những rủi ro này không chỉ làm giảm sản lượng trong các năm tiếp theo mà còn rút ngắn đáng kể tuổi thọ của vườn cây, gây thiệt hại kinh tế lâu dài.

2.1. Nguy cơ khô miệng cạo và suy giảm sức khỏe cây trồng

Hiện tượng khô miệng cạo là dấu hiệu cảnh báo rõ ràng nhất về việc lạm dụng chất kích thích. Tình trạng này xảy ra khi hệ thống mạch mủ bị tổn thương và không còn khả năng tái tạo mủ. Nguyên nhân chính là do khai thác quá mức, khiến cây không đủ thời gian và dinh dưỡng để phục hồi. Cây bị khô miệng cạo sẽ mất khả năng sản xuất, làm giảm mật độ cây hữu hiệu trên vườn, ảnh hưởng trực tiếp đến tổng sản lượng. Để phòng tránh, cần tuyệt đối tuân thủ cường độ cạo và tần suất bôi thuốc được khuyến nghị.

2.2. Tác động tiêu cực đến chu kỳ khai thác và phát triển bền vững

Mục tiêu của canh tác cao su là phát triển bền vững vườn cây để tối đa hóa lợi nhuận trong toàn bộ vòng đời. Việc lạm dụng chất kích thích sẽ đi ngược lại mục tiêu này. Nó làm tiêu hao vỏ cạo nhanh hơn, rút ngắn chu kỳ khai thác cao su. Một cây cao su có thể bị kiệt sức và phải thanh lý sớm hơn nhiều năm so với dự kiến. Điều này làm tăng chi phí sản xuất cao su tính trên toàn bộ dự án đầu tư và làm giảm hiệu quả kinh tế dài hạn. Vì vậy, người trồng cần cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích ngắn hạn và sự phát triển bền vững của vườn cây.

III. Hướng dẫn kỹ thuật sử dụng chất kích thích mủ tối ưu

Để đánh giá hiệu quả sản xuất một cách tích cực, việc áp dụng kỹ thuật cạo mủ kết hợp với chất kích thích phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc khoa học. Nguyên tắc vàng là “giảm cường độ cạo khi sử dụng chất kích thích”. Các nghiên cứu, bao gồm cả tài liệu gốc, đều khuyến nghị chuyển từ chế độ cạo d/2 (cạo một ngày, nghỉ một ngày) sang d/3 (cạo một ngày, nghỉ hai ngày) khi bắt đầu bôi thuốc. Việc này cho phép cây có đủ thời gian để tái tạo mủ và phục hồi năng lượng, giảm thiểu nguy cơ suy kiệt vườn cây. Nồng độ Ethephon sử dụng thường là 2.5% cho cây tơ và có thể tăng lên 5% cho cây lớn tuổi hoặc gần thanh lý, nhưng không được vượt ngưỡng. Tần suất bôi thuốc cũng cần được kiểm soát chặt chẽ, thường từ 2-4 lần mỗi năm, tùy thuộc vào tuổi cây và tình trạng sinh trưởng. Phương pháp bôi trên vỏ tái sinh (Pa - Panel Application) được xem là hiệu quả và an toàn hơn, giúp hoạt chất thẩm thấu tốt mà không gây tổn thương cho lớp vỏ nguyên sinh. Việc tuân thủ các quy tắc này là chìa khóa để tăng sản lượng mủ mà vẫn đảm bảo sức khỏe lâu dài cho vườn cây.

3.1. Quy trình bôi thuốc kích mủ cao su đúng tiêu chuẩn kỹ thuật

Quy trình bôi thuốc kích mủ cao su cần được thực hiện cẩn thận. Thời điểm bôi tốt nhất là vào buổi sáng sớm hoặc chiều mát, tránh lúc trời nắng gắt hoặc mưa. Thuốc cần được bôi trước nhát cạo đầu tiên ít nhất 48 giờ để có đủ thời gian thẩm thấu và phát huy tác dụng. Sử dụng cọ nhỏ, bôi một lớp mỏng, đều trên dải vỏ tái sinh rộng khoảng 1-1.5 cm ngay phía trên miệng cạo. Liều lượng phải được đong đếm chính xác, thường khoảng 1 gram dung dịch cho mỗi cây mỗi lần bôi. Việc áp dụng đúng quy trình giúp tối ưu hóa hiệu quả và giảm thiểu lãng phí cũng như các tác động tiêu cực không mong muốn.

3.2. Lựa chọn nồng độ Ethephon và chế độ cạo phù hợp

Lựa chọn nồng độ Ethephon và chế độ cạo phụ thuộc vào tuổi và giống cây. Đối với vườn cây mới đưa vào khai thác (năm thứ 3-5), nên sử dụng nồng độ thấp (2.5%) và tần suất thưa (2-3 lần/năm) kết hợp chế độ cạo d/3. Đối với các vườn cây trưởng thành, khỏe mạnh, có thể duy trì nồng độ 2.5% và tăng tần suất lên 4 lần/năm. Chế độ cạo d/3 là bắt buộc để cân bằng giữa việc kích thích sinh trưởng mủ và thời gian phục hồi của cây. Tuyệt đối không áp dụng chế độ cạo nặng như d/2 khi sử dụng thuốc kích thích, vì đây là nguyên nhân hàng đầu gây ra hiện tượng khô miệng cạo.

IV. So sánh các phương pháp kích thích mủ phổ biến nhất

Hiện nay, có hai phương pháp kích thích sinh trưởng mủ chính được áp dụng: phương pháp bôi Ethephon truyền thống và phương pháp áp khí Ethylene hiện đại. Phương pháp bôi Ethephon (dạng lỏng hoặc sệt) lên miệng cạo là cách làm phổ biến nhất nhờ tính đơn giản, chi phí đầu tư ban đầu thấp và dễ thực hiện. Hoạt chất Ethephon sẽ từ từ giải phóng Ethylene sau khi tiếp xúc với vỏ cây. Tuy nhiên, phương pháp này có nhược điểm là hiệu quả có thể bị ảnh hưởng bởi thời tiết (mưa rửa trôi) và đòi hỏi tay nghề công nhân phải cẩn thận để bôi đúng liều lượng. Ngược lại, phương pháp áp khí Ethylene sử dụng một bộ dụng cụ chuyên dụng để đưa một lượng khí Ethylene tinh khiết được kiểm soát vào một túi kín gắn trên thân cây. Phương pháp này mang lại hiệu quả cao và ổn định hơn, không phụ thuộc vào thời tiết và giảm công lao động bôi thuốc. Tuy nhiên, chi phí đầu tư ban đầu cho thiết bị cao hơn đáng kể. Việc lựa chọn phương pháp nào phụ thuộc vào quy mô canh tác, nguồn vốn đầu tư và trình độ quản lý kỹ thuật của từng nông hộ hay doanh nghiệp.

4.1. Phân tích ưu nhược điểm của phương pháp bôi Ethephon

Phương pháp bôi Ethephon có ưu điểm lớn nhất là chi phí thấp và dễ tiếp cận. Nông dân có thể dễ dàng mua sản phẩm và tự thực hiện mà không cần đầu tư thiết bị phức tạp. Tuy nhiên, nhược điểm của nó là hiệu quả không đồng đều, phụ thuộc vào tay nghề người bôi và điều kiện thời tiết. Mưa có thể rửa trôi thuốc, làm giảm tác dụng và gây lãng phí. Việc bôi không đúng cách có thể gây hại cho vỏ cây. Dù vậy, đây vẫn là lựa chọn kinh tế cho các nông hộ quy mô nhỏ và vừa.

4.2. Tìm hiểu về phương pháp áp khí Ethylene công nghệ mới

Phương pháp áp khí Ethylene được coi là một bước tiến công nghệ. Nó cung cấp một lượng Ethylene ổn định và có kiểm soát, giúp tối ưu hóa quá trình kích thích. Ưu điểm vượt trội là hiệu quả cao, ổn định, không bị ảnh hưởng bởi mưa, và có thể giảm tần suất tác động lên cây. Lượng khí được nạp định kỳ (thường 2-3 lần/năm), giúp giảm công lao động. Nhược điểm chính là chi phí sản xuất cao su ban đầu tăng do phải đầu tư bộ dụng cụ (túi khí, van, đồng hồ đo). Phương pháp này phù hợp với các nông trường lớn, hướng đến sản xuất chuyên nghiệp và bền vững.

V. Phân tích hiệu quả kinh tế từ các nghiên cứu thực tiễn

Việc đánh giá hiệu quả sản xuất cuối cùng phải được lượng hóa bằng các chỉ số kinh tế. Dữ liệu từ khóa luận của Nguyễn Ngọc Nàn (2007) cung cấp một minh chứng rõ ràng. Khi so sánh nhóm hộ có áp dụng kỹ thuật kích thích mủ đúng cách (cường độ cạo d/3) và nhóm không áp dụng, kết quả cho thấy sự chênh lệch đáng kể. Cụ thể, tổng doanh thu của nhóm áp dụng đạt 58,9 triệu đồng/ha, trong khi nhóm không áp dụng chỉ đạt 38,9 triệu đồng/ha. Sau khi trừ đi chi phí sản xuất cao su tăng thêm (chi phí thuốc, vật tư và nhân công), lợi nhuận tăng thêm là 13,75 triệu đồng/ha, tương ứng tăng 63,07%. Tỷ suất lợi nhuận trên chi phí (LN/CP) cũng cải thiện từ 1.14 lên 1.35. Điều này chứng tỏ, nếu được thực hiện đúng kỹ thuật, việc sử dụng chất kích thích là một giải pháp đầu tư hiệu quả, giúp nông dân tăng sản lượng cao su và tối đa hóa lợi nhuận trên một đơn vị diện tích. Các phân tích cũng cho thấy biện pháp này không làm ảnh hưởng tiêu cực đến hàm lượng mủ khô (DRC), một chỉ tiêu quan trọng quyết định giá bán sản phẩm.

5.1. So sánh chi phí sản xuất và lợi nhuận thực tế thu được

Khi áp dụng chất kích thích, chi phí sản xuất cao su sẽ tăng lên. Các khoản tăng thêm bao gồm chi phí mua thuốc kích mủ cao su, chi phí phân bón bổ sung để dưỡng cây, và chi phí nhân công cho việc bôi thuốc và thu hoạch thêm sản lượng. Theo nghiên cứu, tổng chi phí tăng thêm khoảng 7 triệu đồng/ha. Tuy nhiên, doanh thu tăng thêm lên đến hơn 20 triệu đồng/ha nhờ sản lượng mủ tăng vọt. Do đó, lợi nhuận ròng vẫn tăng rất cao, khẳng định tính hiệu quả về mặt tài chính của phương pháp này.

5.2. Tác động của chất kích thích đến hàm lượng mủ khô DRC

Một lo ngại phổ biến là liệu việc kích thích có làm 'loãng' mủ, tức là giảm hàm lượng mủ khô (DRC) hay không. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu khoa học và khảo sát thực tế, bao gồm cả tài liệu gốc, đã chỉ ra rằng khi sử dụng đúng liều lượng và tần suất, chất kích thích hầu như không gây ảnh hưởng tiêu cực đến chỉ số DRC. Cây vẫn duy trì được chất lượng mủ ổn định. Điều này đảm bảo rằng sản lượng tăng lên không phải trả giá bằng chất lượng, giúp người nông dân giữ được giá bán tốt trên thị trường.

VI. Bí quyết chăm sóc cây và phát triển vườn cao su bền vững

Để việc sử dụng chất kích thích thực sự mang lại hiệu quả lâu dài, chiến lược phát triển bền vững vườn cây phải được đặt lên hàng đầu. Điều này đòi hỏi một chế độ chăm sóc cây cao su toàn diện và chuyên sâu. Khi cây bị kích thích để tăng sản lượng, nhu cầu dinh dưỡng của nó cũng tăng theo. Do đó, việc bón phân phải được tăng cường, cân đối giữa đạm, lân, kali và các nguyên tố vi lượng. Đặc biệt, cần chú trọng bón thêm kali để tăng cường sức đề kháng và khả năng tái tạo vỏ của cây. Việc quản lý cỏ dại, phòng trừ sâu bệnh hại, đặc biệt là bệnh nứt vỏ cây cao su và các bệnh trên miệng cạo, phải được thực hiện thường xuyên. Ngoài ra, cần đảm bảo công nhân thực hiện đúng kỹ thuật cạo mủ, tránh cạo phạm vào tầng tượng tầng gây tổn thương lâu dài cho cây. Bằng cách kết hợp hài hòa giữa việc sử dụng chất kích thích một cách khoa học và một chế độ chăm sóc vượt trội, người trồng cao su có thể đạt được mục tiêu kép: vừa tối đa hóa năng suất mủ cao su trong ngắn hạn, vừa đảm bảo sức khỏe và tuổi thọ cho vườn cây trong dài hạn.

6.1. Tầm quan trọng của việc bón phân và quản lý dịch hại

Khi cây sản xuất nhiều mủ hơn, nó cũng lấy đi một lượng lớn dinh dưỡng từ đất. Do đó, chăm sóc cây cao su bằng cách bón phân đầy đủ là điều kiện tiên quyết. Cần lập kế hoạch bón phân định kỳ, dựa trên phân tích đất và tuổi cây để cung cấp đúng và đủ dưỡng chất. Song song đó, việc kiểm tra vườn cây thường xuyên để phát hiện sớm các dấu hiệu sâu bệnh, đặc biệt là bệnh trên miệng cạo, và xử lý kịp thời sẽ giúp bảo vệ cây khỏi các tác nhân gây hại, duy trì một vườn cây khỏe mạnh và năng suất.

6.2. Hướng tới canh tác cao su an toàn và có trách nhiệm

Canh tác cao su hiện đại không chỉ quan tâm đến sản lượng mà còn hướng tới sự an toàn và trách nhiệm. Việc sử dụng thuốc kích mủ cao su cần tuân thủ các quy định về an toàn lao động cho công nhân. Lựa chọn các sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đã được kiểm định để tránh các hóa chất độc hại. Hướng đi lâu dài là tích hợp các biện pháp sinh học vào quy trình chăm sóc, giảm thiểu sự phụ thuộc vào hóa chất, nhằm tạo ra một hệ sinh thái vườn cây cân bằng, góp phần vào việc phát triển bền vững vườn cây và bảo vệ môi trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Cây cao su (Hevea brasiliensis) giữ vai trò là một trong những cây công nghiệp dài ngày chủ lực của Việt Nam, cung cấp mủ cao su thiên nhiên phục vụ xuất khẩu thu ngoại tệ và cung ứng nguyên liệu cho công nghiệp chế biến trong nước. Theo chủ trương của Chính phủ tại Quyết định số 86/TTg ngày 05/02/1996, mục tiêu phát triển diện tích cao su giai đoạn 2005 – 2010 đạt 700.000 ha tại miền Trung, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ, trong đó diện tích cao su tiểu điền (tư nhân) chiếm 350.000 ha.

Trong kỹ thuật khai thác mủ cao su, việc ứng dụng chất kích thích mủ chứa hoạt chất Ethephon (thương phẩm Ethrel) kết hợp với chế độ cạo thích hợp là biện pháp kỹ thuật then chốt tác động trực tiếp đến sản lượng và chất lượng vườn cây. Trước đây, việc lạm dụng chất kích thích ở nồng độ cao (5% – 10%), bôi nhiều lần trong năm và duy trì cường độ cạo nặng ($d/2$ - cạo 1 ngày nghỉ 1 ngày) đã dẫn đến hiện tượng vườn cây kiệt sức, suy giảm sản lượng nghiêm trọng và gia tăng tỷ lệ khô miệng cạo. Ngày nay, quy trình kỹ thuật chuẩn đòi hỏi phải kết hợp bôi thuốc kích thích ở nồng độ thấp với việc giảm cường độ cạo xuống mức $d/3$ (cạo 1 ngày nghỉ 2 ngày) nhằm vừa gia tăng năng suất, giảm chi phí nhân công, vừa bảo vệ vỏ cạo và kéo dài chu kỳ kinh doanh của cây.

Tại Nông trường VII thuộc Công ty TNHH MTV Thanh niên xung phong (TNXP) Tây Ninh (huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh), bên cạnh diện tích quốc doanh đã áp dụng đồng bộ kỹ thuật mới, các nông hộ nhận khoán và liên kết trồng cao su vẫn tồn tại tình trạng chưa áp dụng hoặc áp dụng sai quy trình kỹ thuật (sử dụng nồng độ cao, cạo cường độ nặng $d/2$). Xuất phát từ thực tiễn trên, tác giả Nguyễn Ngọc Nàn đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp ngành Khuyến nông - Phát triển nông thôn với các mục tiêu và phạm vi cụ thể:

• Mục tiêu nghiên cứu:
  1. Mô tả và đánh giá hiệu quả sản xuất của việc sử dụng chất kích thích mủ kết hợp cường độ cạo trên cây cao su tại địa bàn.
  2. Tìm hiểu triển vọng ứng dụng của biện pháp kỹ thuật mới trong điều kiện sản xuất nông hộ.
  3. Rút ra các ưu điểm và hạn chế còn tồn tại trong việc tiếp nhận và thực hành kỹ thuật mới của người dân.
  4. Đề xuất các giải pháp kỹ thuật, kinh tế và khuyến nông nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế cho các hộ canh tác cao su.
• Đối tượng nghiên cứu: Vườn cây cao su thời kỳ kinh doanh, hoạt động sản xuất kinh doanh của Nông trường VII và toàn bộ 46 nông hộ trồng cao su trên địa bàn.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Không gian: Nông trường VII, đóng tại ấp 7, xã Suối Dây, huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh.
  • Thời gian: Thu thập và phân tích chuỗi số liệu thứ cấp giai đoạn 2000 – 2006 và số liệu điều tra thực tế trong năm 2005, 2006 cùng 6 tháng đầu năm 2007.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống phân tích dựa trên cơ sở lý luận về kinh tế nông hộ và đặc tính sinh lý học của cây cao su:

• Lý luận về kinh tế hộ và chính sách: Vận dụng các quan điểm phát triển kinh tế nông hộ từ Nghị quyết Trung ương 6 (khóa VII) và Nghị quyết số 03/2000/NQ-CP của Chính phủ về phát triển kinh tế trang trại. Kinh tế hộ nông dân được xác định là đơn vị sản xuất cơ sở tự chủ, có ưu thế về sự gắn kết lao động gia đình nhưng gặp hạn chế về quy mô vốn, trình độ kỹ thuật và khả năng tiếp cận thông tin thị trường.
• Cơ sở sinh lý học khai thác mủ: Cây cao su thuộc họ Thầu dầu (Euphorbiaceae). Mạch mủ phân bố nghiêng từ phải qua trái ở góc $3^\circ - 5^\circ$, tập trung chủ yếu ở lớp da lụa sát tầng sinh mô. Mủ chảy ra khi cạo do chênh lệch áp suất thẩm thấu (10 – 12 atm). Quá trình ngưng chảy mủ được quy định bởi sự vỡ hạt lutoid tạo các nút bít đông đặc tại đầu ống mủ. Hoạt chất Ethephon (Acid 2-chloroethylphosphonic) trong chất kích thích Ethrel khi thẩm thấu qua vỏ cây sẽ thủy phân giải phóng khí Ethylen ($C_2H_4$), làm chậm quá trình tạo nút bít lutoid, kéo dài thời gian chảy mủ từ mức bình thường (50 – 150 phút) mà không cần tăng tần suất cạo.
• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Dữ liệu thứ cấp: Thu thập báo cáo tài chính, kế hoạch sản xuất kinh doanh, số liệu thống kê đất đai, lao động, giá cả từ Phòng Kế hoạch - Nông nghiệp, Phòng Tổ chức Lao động Tiền lương, Phòng Kế toán - Tài vụ của Nông trường VII và Công ty TNHH MTV TNXP Tây Ninh.
  • Dữ liệu sơ cấp: Thực hiện điều tra tổng thể toàn bộ $n = 46$ nông hộ trồng cao su trên địa bàn ($46/46$ hộ, quản lý tổng diện tích 579,3 ha) bằng phiếu phỏng vấn bán cấu trúc kết hợp khảo sát trực tiếp tình trạng vỏ cạo và bệnh khô miệng cạo tại vườn cây.
• Phương pháp xử lý và phân tích số liệu: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel để xử lý thống kê mô tả, phân tổ thống kê, so sánh kinh tế giữa nhóm hộ áp dụng và không áp dụng kỹ thuật mới, so sánh giữa chế độ cạo $d/2$ và $d/3$.
• Hệ thống chỉ tiêu đánh giá:
  • Chỉ tiêu kỹ thuật: Năng suất mủ quy khô (tấn/ha hoặc kg/ha), mức độ hao vỏ cạo hàng năm (cm), tỷ lệ cây khô miệng cạo (%).
  • Chỉ tiêu kinh tế: Chi phí vật chất (phân bón, thuốc kích thích, thuốc BVTV, vật tư cạo), chi phí lao động (chăm sóc, khai thác), khấu hao kiến thiết cơ bản (KTCB), tổng doanh thu, lợi nhuận thuần, tỷ suất lợi nhuận trên chi phí ($LN/CP$), tỷ suất doanh thu tăng thêm trên chi phí tăng thêm ($\Delta DT/\Delta CP$), tỷ suất lợi nhuận tăng thêm trên chi phí tăng thêm ($\Delta LN/\Delta CP$).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Mở đầu

Chương 1 trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh phát triển cao su tiểu điền tại Tây Ninh. Tác giả nêu rõ mâu thuẫn giữa yêu cầu tăng sản lượng mủ để đón đầu mức giá xuất khẩu tăng cao với thực trạng nông dân thiếu kiến thức kỹ thuật, áp dụng chế độ kích thích và cường độ cạo sai quy trình làm tổn hại vườn cây. Chương này xác định rõ mục đích, ý nghĩa lý luận, ý nghĩa thực tiễn, đối tượng, phạm vi nghiên cứu và bố cục 5 chương của khóa luận.

Chương 2: Tổng quan địa bàn và đối tượng nghiên cứu

Chương 2 mô tả chi tiết điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội của Nông trường VII (ấp 7, xã Suối Dây, huyện Tân Châu):

• Điều kiện tự nhiên: Địa hình bằng phẳng, 93,75% diện tích (1.059,38 ha) là đất xám trên phù sa cổ có thành phần cơ giới nhẹ, dễ thoát nước nhưng giữ màu kém; 6,25% (70,62 ha) là đất xám mùn ven suối. Khí hậu nhiệt đới gió mùa, nhiệt độ trung bình $27^\circ\text{C}$, lượng mưa tập trung 85,6% – 90% vào mùa mưa (tháng 5 đến tháng 11).
• Điều kiện dân sinh - lao động: Dân số trên địa bàn có 98 hộ với 713 nhân khẩu, tổng số lao động là 596 người (lao động nữ chiếm 44,63%). Trình độ học vấn nhìn chung thấp: bậc tiểu học và dưới tiểu học chiếm 32,71%, cấp II chiếm 30,70%, THPT chiếm 25,27%, trình độ đại học chỉ đạt 4,34%.
• Chuyển dịch cơ cấu đất đai: Diện tích trồng cao su tăng mạnh từ 575 ha năm 2001 (chiếm 51,18% đất nông nghiệp) lên 1.016,5 ha năm 2007 (chiếm 90,48%). Ngược lại, diện tích cây ngắn ngày (mía, mì) giảm hoàn toàn về 0 ha vào các năm 2005 – 2006 do giá mủ cao su tăng cao (từ 11.021 đ/kg năm 2002 lên 28.377 đ/kg năm 2006).
• Tình hình sản xuất Nông trường VII: Nông trường quản lý 413,7 ha cao su (277,5 ha đang khai thác và 100% diện tích này đã áp dụng bôi thuốc kích thích kết hợp cạo giãn chu kỳ). Năng suất mủ bình quân toàn nông trường tăng từ 1,43 tấn/ha (năm 2000) lên 2,32 tấn/ha (năm 2006), tổng lợi nhuận năm 2006 đạt trên 10,9 tỷ đồng.

Chương 3: Nội dung và phương pháp nghiên cứu

Chương này tổng kết khung lý luận về vai trò của cây cao su, cơ chế tác động của hoạt chất Ethephon, kỹ thuật khai thác mủ cao su tiểu điền và phương pháp hạch toán chi phí - kết quả sản xuất. Tác giả thiết lập hệ thống thu thập số liệu qua mẫu điều tra toàn bộ 46 nông hộ và quy trình tính toán các chỉ tiêu hiệu quả kinh tế trên 1 ha cao su kinh doanh năm thứ 6.

Chương 4: Kết quả và thảo luận

Chương 4 là nội dung trọng tâm của khóa luận, phản ánh kết quả phân tích số liệu điều tra:

• Đặc điểm nông hộ điều tra: Có 40/46 hộ (491,3 ha, chiếm 92,38% diện tích) đã áp dụng kỹ thuật bôi chất kích thích kết hợp cường độ cạo; 6 hộ (40,5 ha, chiếm 7,62%) chưa áp dụng do hạn chế về vốn (chi phí đầu tư tăng thêm 7 – 10 triệu đồng/ha), tay nghề công nhân cạo kém hoặc mật độ trồng quá dày làm cây nhiễm bệnh nấm hồng.
• Thực trạng sử dụng lao động: Các nông hộ phụ thuộc chủ yếu vào lao động thuê ngoài (chiếm 87,10% tổng công lao động; lao động gia đình chỉ chiếm 12,90%, chủ yếu đảm nhận khâu quản lý, giao bán mủ).
• Tương quan kỹ thuật và trình độ chủ hộ: Trong 40 hộ áp dụng kỹ thuật mới, có 28 hộ áp dụng đúng cường độ cạo $d/3$ và 12 hộ (chiếm 30%) cạo sai quy trình với cường độ nặng $d/2$. Phần lớn các chủ hộ cạo $d/2$ có trình độ học vấn cấp I, cấp II và số năm kinh nghiệm canh tác dưới 3 năm.
• Hạch toán kinh tế và so sánh kỹ thuật: Việc áp dụng kỹ thuật mới giúp tăng năng suất mủ từ 1.379,48 kg/ha lên 2.089,23 kg/ha (+51,49%), lợi nhuận thuần tăng từ 20,77 triệu đồng/ha lên 33,87 triệu đồng/ha (+63,07%). Phân tích sâu giữa chế độ cạo $d/2$ và $d/3$ chứng minh cạo $d/2$ tuy tăng doanh thu trước mắt nhưng làm hao vỏ cạo 25,3 cm/năm (vượt 58% mức cho phép) và tỷ lệ cây khô miệng cạo lên đến 4,62% (22 cây/ha), cao gấp nhiều lần so với chế độ cạo $d/3$ (hao vỏ 16,9 cm, khô miệng cạo 1,89%).

Chương 5: Kết luận và kiến nghị

Tổng kết toàn bộ kết quả nghiên cứu, khẳng định tính ưu việt của biện pháp kỹ thuật mới khi tuân thủ đúng quy trình. Đề xuất các nhóm giải pháp đồng bộ cho chính quyền địa phương, ngành khuyến nông và người sản xuất nhằm chấn chỉnh tình trạng cạo ép $d/2$ và nâng cao năng lực canh tác cao su tiểu điền.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã định lượng cụ thể kết quả sản xuất kinh doanh trên 1 ha cao su thời kỳ kinh doanh năm thứ 6 giữa các nhóm hộ tại địa bàn nghiên cứu:

Chỉ tiêu kinh tế	Đơn vị tính	Hộ chưa áp dụng KT mới	Hộ có áp dụng KT mới ($d/3$)	Chênh lệch ($\Delta$)	Tỷ lệ tăng (%)
1. Chi phí vật chất	1.000 đ	8.469,67	12.878,83	+4.409,16	+52,06%
- Phân bón	1.000 đ	4.435,00	7.435,00	+3.000,00	+67,62%
- Thuốc kích thích mủ	1.000 đ	0,00	225,00	+225,00	-
- Thuốc BVTV, thuốc bôi phòng	1.000 đ	850,00	1.250,00	+400,00	+47,06%
- Dụng cụ cạo, vật tư khác	1.000 đ	2.534,67	3.168,83	+634,16	+25,02%
- Chi phí vận chuyển mủ	1.000 đ	650,00	800,00	+150,00	+23,08%
2. Chi phí lao động	1.000 đ	7.830,14	10.360,75	+2.530,61	+32,31%
- Lao động chăm sóc	1.000 đ	1.755,14	2.125,75	+370,61	+21,11%
- Lao động khai thác (cạo, trút mủ)	1.000 đ	6.075,00	8.235,00	+2.160,00	+35,56%
3. Khấu hao KTCB	1.000 đ	1.850,00	1.850,00	0,00	0,00%
4. Tổng chi phí sản xuất	1.000 đ	18.149,80	25.088,80	+6.939,00	+38,23%
5. Sản lượng mủ quy khô	kg/ha	1.379,48	2.089,23	+709,75	+51,49%
6. Đơn giá bán bình quân	đ/kg	28.225	28.225	0	0,00%
7. Tổng doanh thu	1.000 đ	38.922,28	58.962,03	+20.039,75	+51,49%
8. Lợi nhuận thuần	1.000 đ	20.772,48	33.873,23	+13.100,75	+63,07%
9. Tỷ suất LN / Tổng CP	Lần	1,14	1,35	+0,21	-

Số liệu phân tích gia tăng cho thấy hiệu quả đầu tư kỹ thuật rất rõ nét:

• Tỷ suất doanh thu tăng thêm trên chi phí tăng thêm: $\Delta DT / \Delta CP = 20.039,75 / 6.939,00 = 2,89$ lần (bỏ ra 1 đồng chi phí tăng thêm mang lại 2,89 đồng doanh thu).
• Tỷ suất lợi nhuận tăng thêm trên chi phí tăng thêm: $\Delta LN / \Delta CP = 13.100,75 / 6.939,00 = 1,89$ lần (bỏ ra 1 đồng chi phí tăng thêm tạo ra 1,89 đồng lợi nhuận).

Bên cạnh đó, nghiên cứu đã đối chiếu thực nghiệm giữa việc tuân thủ chế độ cạo $d/3$ và cạo ép $d/2$ trong nhóm hộ có sử dụng chất kích thích:

Yếu tố so sánh	Nhóm áp dụng cạo $d/2$ (12 hộ)	Nhóm áp dụng cạo $d/3$ (28 hộ)	Chênh lệch ($d/2$ so với $d/3$)
Chi phí sản xuất (1.000 đ/ha)	27.113,07	25.088,80	+2.024,27 (+8,07%)
Sản lượng mủ khô (kg/ha)	2.252,23	2.089,23	+163,00 (+7,80%)
Doanh thu (1.000 đ/ha)	63.562,60	58.962,03	+4.600,57 (+7,80%)
Lợi nhuận thuần (1.000 đ/ha)	36.449,53	33.873,23	+2.576,30 (+7,60%)
Tỷ suất Lợi nhuận / Chi phí	1,34 lần	1,35 lần	-0,01 lần (-0,43%)
Mức độ hao vỏ cạo trung bình	25,3 cm (vượt chuẩn 58%)	16,9 cm (vượt chuẩn 6%)	+8,4 cm
Tỷ lệ cây khô miệng cạo	4,62% (22 cây/ha)	1,89% (9 cây/ha)	+2,73% (+13 cây/ha)

Đóng góp thực tiễn và giải pháp đề xuất:

1. Đối với cơ quan Nhà nước và Khuyến nông: Cần tăng cường mở các lớp tập huấn kỹ thuật cạo mủ và chuyển giao quy trình sử dụng Ethrel; đẩy mạnh chương trình tín dụng ưu đãi thông qua Ngân hàng Nông nghiệp & PTNT để giải quyết bài toán thiếu vốn đầu tư phân bón (vốn tăng thêm khoảng 7 – 10 triệu đ/ha); nâng cấp hạ tầng giao thông liên xã nhằm giảm chi phí vận chuyển mủ.
2. Đối với nông hộ: Cương quyết loại bỏ tập quán cạo nặng $d/2$ khi có bôi thuốc kích thích; tuân thủ nghiêm ngặt chế độ cạo $d/3$; tăng cường bón phân hữu cơ sinh học (Biomic) cân đối để bù đắp dinh dưỡng cho cây; chỉ mở miệng cạo khai thác khi chu vi thân cây đạt chuẩn kỹ thuật; đào tạo tay nghề cho công nhân cạo để hạn chế tình trạng cạo phạm vào tầng sinh mô.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Phạm vi khảo sát giới hạn trong địa bàn Nông trường VII (xã Suối Dây, Tân Châu, Tây Ninh), mang tính đặc thù của vùng đất xám bạc màu biên giới Tây Nam, chưa bao quát các vùng đất đỏ bazan hay vùng đất ngập úng.
  • Số liệu hạch toán tập trung chủ yếu vào vườn cây kinh doanh năm thứ 6, chưa theo dõi chu kỳ kinh tế dài hạn xuyên suốt 20 – 25 năm khai thác để đánh giá tổng thể độ bền sinh học và năng suất vỏ tái sinh.
  • Việc phân tích các chỉ tiêu sinh hóa đất và dinh dưỡng lá cây chưa được thực hiện bằng phương pháp phân tích phòng thí nghiệm mà chủ yếu dựa trên quan sát nông học và ghi nhận chi phí vật tư.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng nghiên cứu tác động của hoạt chất Ethephon trên các dòng vô tính cao su khác nhau (như PB 235, GT 1, VM 515, RRIM 600) tại các tiểu vùng sinh thái khác nhau của tỉnh Tây Ninh.
  • Nghiên cứu mô hình liên kết chuỗi giá trị và tổ chức dịch vụ khuyến nông chuyên trách nhằm kiểm soát quy trình kỹ thuật khai thác mủ trong khu vực cao su tiểu điền.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tư liệu thực chứng hữu ích đối với:

• Sinh viên và học viên ngành Khuyến nông, Kinh tế nông nghiệp, Nông học: Tham khảo phương pháp thiết kế phiếu điều tra hộ nông dân ($n=46$), kỹ thuật phân tổ thống kê nông hộ và quy trình hạch toán chi phí - hiệu quả sản xuất cây công nghiệp dài ngày.
• Cán bộ khuyến nông và kỹ thuật viên nông trường: Sử dụng các dẫn chứng số liệu thực tế về hao vỏ cạo (25,3 cm ở chế độ $d/2$ so với 16,9 cm ở chế độ $d/3$) và tỷ lệ khô miệng cạo (4,62% so với 1,89%) làm tài liệu truyền thông, thuyết phục người dân tuân thủ quy trình kỹ thuật cạo mủ bền vững.
• Các nhà quản lý nông nghiệp địa phương: Tham khảo cơ sở thực tiễn để hoạch định chính sách tín dụng vi mô và tổ chức các lớp đào tạo nghề cạo mủ cho lao động nông thôn tại vùng sâu, vùng xa.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Chất kích thích mủ sử dụng trong khóa luận là hoạt chất gì và hoạt động theo cơ chế nào?
Chất kích thích được sử dụng có tên thương phẩm là Ethrel, chứa hoạt chất Ethephon (Acid 2-chloroethylphosphonic). Khi tiếp xúc với mô vỏ cây, chất này thủy phân giải phóng khí Ethylen ($C_2H_4$), làm ức chế sự đông đặc của các hạt lutoid, làm chậm quá trình hình thành nút bít tại các đầu mạch mủ, từ đó kéo dài thời gian chảy mủ và làm tăng sản lượng mủ thu hoạch.

2. Chi phí sản xuất trên 1 ha cao su áp dụng kỹ thuật mới tăng thêm bao nhiêu so với hộ không áp dụng?
Tổng chi phí sản xuất cho 1 ha cao su kinh doanh năm thứ 6 có áp dụng kỹ thuật mới là 25.088.800 đồng, tăng thêm 6.939.000 đồng (+38,23%) so với hộ không áp dụng (18.149.800 đồng). Mức tăng này chủ yếu do chi phí phân bón tăng thêm 3.000.000 đồng/ha (để nuôi cây bù lượng mủ đã khai thác) và chi phí công lao động trút mủ 2 lần tăng thêm 2.160.000 đồng/ha.

3. Tại sao cạo cường độ $d/2$ khi có bôi thuốc kích thích lại bị coi là sai quy trình kỹ thuật dù mang lại doanh thu cao hơn?
Mặc dù cạo $d/2$ giúp tăng sản lượng thêm 163 kg/ha và tăng doanh thu thêm 4.600.570 đồng trước mắt, nhưng phương pháp này làm mức hao vỏ cạo lên tới 25,3 cm/năm (vượt 58% định mức) và đẩy tỷ lệ cây khô miệng cạo lên 4,62% (22 cây/ha, cao gấp 2,44 lần so với cạo $d/3$). Hậu quả là làm cây kiệt sức nhanh chóng, phá vỡ quy hoạch vỏ cạo và rút ngắn nghiêm trọng vòng đời khai thác kinh tế của vườn cây.

4. Lý do chính khiến 6 hộ nông dân tại địa bàn chưa áp dụng kỹ thuật mới là gì?
Qua điều tra, các lý do chính gồm: 5 hộ lo ngại tay nghề công nhân cạo kém dễ gây cạo phạm làm hỏng cây khi dùng thuốc; 4 hộ trồng mật độ quá dày làm vườn cây rậm rạp và bị nấm hồng; 6 hộ có chế độ chăm sóc chưa đạt chuẩn; và 2 hộ hoàn toàn thiếu vốn đầu tư tăng thêm (khoảng 7 – 10 triệu đồng/ha cho phân bón và vật tư).

5. Đặc điểm sử dụng lao động của các nông hộ trồng cao su tại Nông trường VII có điểm gì nổi bật?
Phần lớn các nông hộ phụ thuộc rất lớn vào lao động thuê ngoài (chiếm 87,10% tổng công lao động, trong đó thuê 94,25% công khai thác và 92,85% công chăm sóc). Lao động gia đình chỉ đóng góp 12,90% tổng công và chủ yếu giữ vai trò quản lý vườn cây, giám sát và vận chuyển tiêu thụ mủ.

---

Kết luận

Khóa luận của tác giả Nguyễn Ngọc Nàn đã đánh giá toàn diện hiệu quả kinh tế và kỹ thuật của việc sử dụng chất kích thích mủ Ethrel kết hợp cường độ cạo trên cây cao su tại Nông trường VII - Tây Ninh. Kết quả nghiên cứu khẳng định việc áp dụng kỹ thuật bôi thuốc kích thích kết hợp cường độ cạo giãn $d/3$ giúp gia tăng 51,49% sản lượng mủ và 63,07% lợi nhuận thuần trên mỗi hecta so với phương thức canh tác truyền thống. Công trình cung cấp các chứng cứ định lượng quan trọng về tác hại của chế độ cạo ép $d/2$, đồng thời đề xuất hệ thống giải pháp khuyến nông, tín dụng và đào tạo nghề có giá trị thực tiễn cao cho việc phát triển bền vững ngành cao su tiểu điền tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU -Giới thiệu tầm quan trọng của cây cao su, nêu lên lý do, mục đích, ý nghĩa, đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài.2- Chương: TONG QUAN - -Mô tả những đặc trưng cơ bản về vấn đề va` địa bàn nghiên cứu, điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế-Xã hội, tình hình sử dựng đất, chức năng và nhiệm vụ của Nông trường, sơ lược tình hình sản xuất kinh doanh của các hộ nông dân.3-Chương II : NOI DUNG và PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU -Nêu lên nội dung, phương pháp và cách sử dụng biện pháp kỹ thuật mới. -Mô tả kết quả điều tra, qua đó phân tích, đánh giá kết quả, hiệu sản xuất và những tác động, ảnh hưởng của việc áp dụng biện pháp kỹ thuật mới. -So sánh, đánh giá hiệu qua kinh tế giữa nhóm hộ có áp dụng kỹ thuật mới và nhóm hộ không áp dụng kỹ thuật mới. -Trinh bày các phương pháp nghiên cứu.4- Chương IV : KÉT QUẢ và THẢO LUẬN -Phan này trình bay các kết quả đạt được qua điều tra thu thập các thông tin, số liệu từ nông trường.

Kết quả qua điều tra thực trạng việc sản xuất kinh doanh của nông trường và các nông hộ trước và sau áp dụng kỹ thuật mới.Phân tích đánh giá việc thực hiện áp dụng các biện pháp kỹ thuật mới, so sánh chi phí, doanh thu, lợi nhuận và tinh toán các chỉ tiêu kinh tế.5-Chương V : KET LUẬN VÀ KIÊN NGHỊ -Kết luận về nội dung nghiên cứu của để tài và đưa ra những kiến nghị đối với các cấp chính quyền và hộ nông dân trong việc áp dụng các tiến bộ khoa học vào sản xuất, kinh doanh nhằm đạt hiệu quả cao. CHƯƠNG 2 TỎNG QUAN 2.1- Điều kiện tự nhiên.1- Vi trí địa lý. -Nông trường VII nằm trên địa bản ấp 7- xã Suối Dây- Tân Châu- Tây Ninh, với ranh giới địa lý được xác định như sau: -Phia bắc giáp : Nông trường cao su BO TÚC. -Phía nam giáp : Nông trường cao su BEN TRE.

-Phía đông giáp :xã SUỐINGÔ. - -Phía tây giáp : xã TÂN HỘI 2.2- Điều kiện khí hậu, thời tiết a- Nhiệt độ- im độ -Nhiệt độ khá cao và ổn đinh, nhiệt độ trung bình hang năm là 27°C, biên độ đao động nhiệt thấp khoản 3,9°C. -Am độ hang năm là 78,4%. b- Gio: -Ảnh hưởng chế độ hoàn lưu gió mùa, tốc độ trung bình là 2,2m/s, là nơi ít chịu ảnh hưởng của bão.

Tuy nhiên trong thời điểm giao mùa thường hay có dông, lốc xảy ra và vận tốc gió lên tới 10-11m/s dé làm gãy thân cây hoặc làm bật gốc các loại cây trồng. c- Lượng mưa : - Trong năm có hai mùa rỏ rệt. - -Lượng mưa trung bình hàng năm khá cao khoảng 1. Số ngày mưa bình quân cả năm khoảng 116 ngày.

-Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11 chiếm từ 85.6% đến 90% lượng mưa ca năm. -Mùa khô lượng mưa rất thấp nhất là tháng giêng, tháng hai. -Nguén nước mặt tương đối khan hiếm chỉ có vài con suối nhỏ, cạn thường hay kiệt nước vào các tháng mùa khô. Tuy nhiên nguồn nước ngầm tương đối dồi dào, dễ khai thác chỉ ở độ sâu từ 5-10m, rất thuận tiện cho việc lay nước sinh hoạt cũng như - sản xuất.4- Địa hình đất đai, thé nhưỡng.

-Địa hình tương đối bằng phẳng. -Đất chủ yếu là loại đất xám phát triển trên nền phù sa cổ điện tích khoảng 1059,38 hecta chiếm 93.75% so với điện tích đất tự nhiê n của nông trường, thành phần cơ giới nhẹ, dễ thoát nước, mức độ giữ nước và chất dinh dưỡng kém dé bị rửa trôi và xói mòn vào mua mưa. -Đất xám min tập trung chủ yếu theo trang và triền suối cạn với điện tích khoảng 70,62 hecta chiếm 6,25%.5- Nhận xét về điều kiện tự nhiên. - Với điều kiện khí hậu nhiệt đới gío mùa, nhiệt độ quanh năm tương đối cao, lượng mưa đổi dào, địa hình bằng phẳng, tiêm năng đất đai rất thuận lợi cho quá trình sinh trưởng và phát triển cây cao su.

Tuy nhiên, cần chú ý vấn đề phòng chống cháy do nhiệt độ cao đặc biệt là vào mùa khô. Mặt khác, hiện tượng giông, lốc thườ ng xảy ra vào thời điểm giao mùa làm ảnh hưởng đến vườn cây cao su do đó nên có những biện pháp nhằm hạn chế khả năng gây hại như : Trồng bờ bao chắn gió, chọn giống có sức chịu gió, thiết kế mật độ trồng thích hợp.2- Điều kiện kinh tế - xã hội : 2.1- Tình hình dân số. “Nông trường là một địa bàn ở cực bắc tinh Tây Ninh, giáp biên giới Campuchia, nên từ năm 1990 về trước dân số tại địa phương rất thưa thớt. Được sự hồ trợ của các cấp chính quyền và những chính sách di dân theo chủ trương của chính phủ, do đó dân số được gia tăng theo hướng di cư từ các nơi khác đến và có tính ổn định từ năm 1995 đến nay.

Điều này chứng tỏ tốc độ tăng dân số tại địa phương là tăng cơ học, đây cũng chính là áp lực cho công tác quản lý nhân khẩu, lao động cũng như ảnh hưởng đến đời sống người dân và trật tự an toàn xã hội. Mặt khác, hầu hết các hộ nông dân có sản 6 xuất, kinh doanh cây cao su đều mướn công hợp đồng theo thời vụ. Do đó lực lượng lao động cũng biến đổi theo từng tháng trong năm.Tổng số hộ dân trên địa bàn là 98 hộ với tổng nhân khẩu là 713. Trong đó, số người lao động là 596 người chiếm 83,59%, trong đó số lao động nữ là 266 người chiếm 44,63 %.1 Cơ Cấu Dân Số Trên Dia Bàn Nông Trường VIL Hạng mục Tỷ lệ (%) Tỷ lệ (%) Ting -_ Liộng/nkhẩu Nhân khẩu 713 100 Số lao động 596 83,59 100,00 Lao động nam 330 55,37 Lao động nit _ 266 44.63 Nguồn: Phòng TC — LĐTL nông trường 2.2- Nguồn lao động.

-Nguồn lao động chủ yếu là dân nhập cu theo chính sách di dân của chính phủ, nguồn lao động tương đối dồi dào. -Trinh độ văn hóa đa phần chưa qua hết phổ cập cấp II.2-Cơ Cầu Dân Số Phân Theo Trình Độ Văn Hóa. Số lượng Tỷ lê (%⁄) Tông số nhân khẩu từ 6 tuổi trở lên 645 100 Đạihọc ` 28 4.34 Trung cấp, cao đẳng 45 6.98 Tốt nghiệp PTTH 163 3577 Trình độ cấp II 198 30.70 Trình độ cấp I, dưới cấp I 211 32.71 Nguồn: Phòng TC —- LĐTL nông trườngVII.2 chúng tôi nhận thấy đại bộ phận trình độ dân tri đạt ở mức phổ thông trung học trở xuống chiếm một tỷ lệ khá cao: Cụ thể cấp, I đưới cấp I với 211 người chiếm 32,71%, kế đến là số người có trình độ cấp II 198 người chiếm 30,70%, phê thông trung học 163 người chiếm 25,27%, số người có trình độ đại học chiếm tỷ lệ rất thấp chỉ có 28 người chiếm 4.3- Tình hình sử dụng đắt. Nhìn chung việc sử dụng đất nông nghiệp trong những năm đầu nông trường mới thành lập đạt hiệu quả chưa cao, các yếu tố về nhân lực, đất đai, cơ sở hạ tầng.

vẫn còn nhiều hạn chế. Thực hiện chuyển địch cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hóa đáp ứng nhu cầu thị trường, nâng cao đời sống nhân dân. Trong thời gian qua ( từ 2001- 2006 ) đã đạt được những kết quả đáng khích lệ, cơ cấu cây trồng theo hướng giảm dần diện tích cây ngắn ngày và tăng diện tích cây công nghiệp dài ngày đặc biệt là cây cao su.3 : Sự Thay Đỗi Diện Tích ĐẤt Nông Nghiệp Qua Các Năm. Hạng mục Năm Năm Năm Năm Năm Năm Năm 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Tổng diện tích (ha) 1123,5 1123,5 1123,5 11235 1123,5 1123,5 1123,5 -Caosu - 575 6742 796 835,5 885 972,5 1017 -Cây điều 48 48 41,5 40 32 32 15,5 -Cây xà cừ, tràm 125 119 110 100 93,5 735 50.5 -Cây ăn trái © 81 70,8 61 54 53 43,5 4] -Mi 125 50 35 14 0 0 0 -Mia 182 161,5 80 80 60 0 0 Nguồn: Phòng KH — Nông nghiệp nông trườngVI.

Nhận xét: Qua bảng 2.3 chúng tôi nhận thấy diện tích đất nông nghiệp qua các năm từ 2001 đến 2007 theo mục đích sử dụng thì cây công nghiệp dai-ngay đặc biệt là cây cao su có điện tích tăng nhanh và ngày càng chiếm wu thế mạnh trong cơ cấu cây trồng từ 575 hecta (2001) chiếm 51,18% đã tăng lên 1016,5 hecta (2007) chiếm 90,48% trong tổng diện tích đất nông nghiệp của nông trường. Ngược lại, diện tích trồng các loại cây khác đều giảm, trong đó giảm mạnh nhất là cây mía và cây mì, cụ thể năm 2001 cây mía từ 182 hecta chiếm 16,20% và diện tích cây Nữ là 112,5 hecta chiếm 10,01%, thì đến năm 2005, 2006 diện tích của 2 loại cây này là 0%. Sở đĩ có điều đó xây ra là do 2 nguyên nhân chính: - Thứ nhất : Từ năm 2000 giá cả sản phẩm mủ cao su tăng nhanh và dần dần ổn định. Bên cạnh đó chính phủ đã có những chủ trương, chính sách hỗ trợ phát triển cây công nghiệp dài ngày, điều này đã kip thời làm thúc day gia tăng diện tích trồng cây cao su trong những năm qua.

-Thứ hai : Trong những năm gần đây giá cả sản phẩm cây ngắn ngày, cây lương thực giảm, điều này đã gây không ít khó khăn cho người nông dân trong sản xuất. Mặc dù các nhà máy tiêu thụ nông sản đã-có những biện pháp nhằm khắc phục như : Bao tiêu hỗ trợ vốn, hỗ trợ khoa học kỹ thuật, vật tư phân bón. nhưng không đáp ứng đủ nhu cầu cho người nông dân, có những hộ bị thua lỗ hàng trăm triệu đồng hoặc bị phá sản đây là những tổn thất lớn trong nền kinh tế quốc đân. Từ những nguyên nhân trên việc thay đổi cơ cấu cây trồng là điều tất yếu sẽ xảy ra và đã như phân tích thì bảng 2.4 cho chúng ta thấy rõ cây cao su trở thành cây chủ yếu trong sản xuất nông nghiệp trên dai bàn nông trường VIL.4 : Cơ Cầu Sử Dung Đất N ông Nghiệp Cia Nông Trường Qua Các Năm.

Năm Năm Năm Năm Năm Năm Năm Hạng mục 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 (⁄) (%) (%) (%) (%) (%) (%) Cơ cấu 100.38 -Cây xà cir, tram 11.00 Nguồn : Phòng KH — Nông nghiệp Nông trường VH.5- Tỷ Lệ Đất Trồng Cao Su Của Nông Trường Quốc Doanh Và Nông Hộ. Năm Tổng Nông trường QDoanh Nông hộ D.tích Số lượng Số lượng (ha) (ha) (%) (ha) (%) 2005 885.30 Nguồn : Phòng Kế Hoạch — NN Nông Trường VII Xem bảng 2.5 chúng tôi nhận thấy tổng diện tích đất trồng cao su trên địa bàn giai đoạn 2005 — 2007 đều tăng lên từ 885 hecta năm 2005 thì đến 2007 là 1016.