Mở đầu - Chương 2: Tổng quan tài liệu h 4 - Chương 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu - Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận - Chương 5: Kết luận và kiến nghị h 5 CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Khái niệm về sản xuất Sản xuất là sự kết hợp các yếu tố đầu vào để tạo ra sản phẩm sản xuất là quá trình lao động tạo ra của cải không có sẵn trong tự nhiên nhưng lại cần thiết cho sự tồn tại phục vụ lợi ích của xã hội [10]. - Đầu vào là tất cả các yếu tố sử dụng trong sản xuất như vốn đầu tư. còn đối với sản xuất rau đầu vào bao gồm đạm, lân, kali, giống, công chăm sóc và một số yếu tố khác.
- Đầu ra là kết quả của quá trình sản xuất, bao gồm các sản phẩm hàng hóa, dịch vụ không có sẵn trong tự nhiên nhưng nó rất cần thiết cho sự sống của con người. Trong sản xuất rau đầu ra chính là các loại rau thông qua sản xuất mà có để phục vụ nhu cầu của xã hội và gia đình. - Đầu vào và đầu ra không bao giờ tách rời nhau, chúng luôn có mối quan hệ biện chứng với nhau và thể hiện qua hàm sản xuất : Q = f (Xi) Trong đó: - Q: là khối lượng sản phẩm Sản xuất ra - Xi: là các yếu tố đầu vào để sản xuất ra Q sản phẩm. Khái niệm về tiêu thụ Các sản phẩm sản xuất ra đều phải trải qua khâu tiêu thụ thì mới thực hiện được quá trình tái sản xuất sản phẩm đó.
Vì vậy, tiêu thụ là một khâu quan trọng trong các hoạt động sản xuất kinh doanh là quá trình thực hiện giá trị sản phẩm. Thông qua quá trình tiêu thụ mà sản phẩm sản xuất ra sẽ đưa sang lĩnh vực lưu thông và tới tay người tiêu dùng. Việc tiêu thụ sản phẩm phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như số lượng, chất lượng của sản phẩm, thị trường, cơ sở hạ tầng, sự nhanh nhạy của người sản xuất, chính sách vĩ mô của chính phủ. Đối với rau thì kết quả và hiệu quả h 6 kinh tế phụ thuộc rất nhiều vào quá trình tiêu thụ.
Đây là loại sản phẩm cần được tiêu thụ nhanh sau khi thu hoạch thì mới đem lại số lượng và chất lượng sản phẩm tốt được. Cho nên, cần chú ý khi thu hoạch, bảo quản để tiêu thụ nhanh sản phẩm nhằm tăng hiệu quả sản xuất rau [10]. Hiệu quả kinh tế a, Khái niệm hiệu quả kinh tế Hiệu quả sản xuất kinh doanh là một phạm trù kinh tế biểu hiện sự phát triển kinh tế theo chiều sâu, phản ánh trình độ khai thác các nguồn lực và mức độ chi phí các nguồn lực và mức độ chi phí các nguồn lực trong quá trình tái sản xuất nhằm thực hiện mục tiêu kinh doanh. Nó là thước đo ngày càng trở nên quan trọng của sự tăng trưởng kinh tế và là chỗ dựa cơ bản để đánh giá việc thực hiện mục tiêu kinh tế của doanh nghiệp trong từng thời kỳ [4].
b, Bản chất hiệu quả kinh tế của sản xuất Hiệu quả kinh tế là một phạm trù kinh tế xã hội chung nhất có liên quan trực tiếp đến nền sản xuất và các quy luật kinh tế khác, phản ánh chất lượng của các hoạt động kinh tế. Thực chất, hiệu quả kinh tế của sản xuất là một mối tương quan so sánh giữa giá trị sản phẩm thu được và lượng chi phí bỏ ra để sản xuất. Trong quá trình sản xuất đưa ra các phương án hay giải pháp kỹ thuật sản xuất rau an toàn có hiệu quả cao, là một phương án đạt được tối ưu giữa kết quả đem lại và chi phí sẽ đầu tư. Từ đó sản xuất được các sản phẩm rau an toàn với chi phí nhỏ nhất và thỏa mãn tối đa về mặt hàng, số lượng, chất lượng sản phẩm theo nhu cầu của thị trường thì hiệu quả kinh tế của sản xuất sản phẩm càng cao.
Nói cách khác, bản chất của hiệu quả kinh tế của sản xuất sản phẩm là nâng cao năng xuất lao động của sản phẩm. Mặt khác, khi đánh giá hiệu quả kinh tế của sản xuất sản phẩm cần phải xem xét cả vấn đề thời gian và không gian để hiệu quả đảm bảo đạt được lợi ích trong ngắn hạn hay lợi ích dài hạn, không làm ảnh hưởng đến lợi ích của toàn xã hội. h 7 c, Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế của sản xuất Trong điều kiện các nguồn lực có hạn không thể tạo ra kết quả bằng mọi giá mà phải dựa trên cơ sở sử dụng nguồn lực ít nhất. Hiệu quả kinh tế của sản xuất sản phẩm bị ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố ngay từ trong quá trình sản xuất cho đến kết quả sản xuất, với những mức độ ảnh hưởng khác nhau, cụ thể như: Khoa học công nghệ sản xuất được áp dụng vào sản xuất: Yếu tố này nghĩa là đổi mới công nghệ có thể hướng tới việc tiết kiệm các chi phí, nguồn lực.
Phát triển công nghệ đòi hỏi phải đảm bảo sử dụng đầu vào tiết kiệm. Vì vậy hiệu quả sử dụng nguồn lực trong sản xuất sản phẩm phụ thuộc vào những thay đổi cải tiến và kỹ năng sử dụng công nghệ, từ đó sẽ thay đổi hiệu quả kinh tế của sản xuất sản phẩm. Khả năng tiếp nhận kỹ thuật mới của người sản xuất: Sự tiếp thu kỹ thuật của người nông dân và năng suất của sản phẩm có mối quan hệ chặt chẽ đến kiến thức và kỹ thuật canh tác vì vậy trình độ và kinh nghiệm có thể thấy sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế của sản phẩm. Về đất đai: Những đặc tính lý, hóa của đất quy định độ phì nhiêu tốt hay xấu, địa hình, vị trí khu vực sản xuất có thuận lợi khó khăn gì cho giao thông vận chuyển vật phục vụ sản xuất,… Thời tiết khí hậu: Trong sản xuất nông – lâm nghiệp các đối tượng sản xuất khác nhau thường bị ảnh hướng về điều kiện tự nhiên, thời tiết khí hậu cũng khác nhau vì vậy trong sản xuất susu cần xác định các vùng sinh thái phù hợp với điều kiện sinh trưởng phát triển tốt của cây, từ đó sẽ đạt được hiệu quả kinh tế.
Thị trường đầu vào và thị trường đầu ra của quá trình sản xuất: Trong sản xuất nông – lâm nghiệp, phần lớn thị trường có tính cạnh tranh hoàn hảo cao hơn so với các nghành khác. Vì vậy, khi tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh cũng là điều kiện để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. h 8 Môi trường lành mạnh đó các thành phần kinh tế có quyền ngang nhau trong tạo vốn, sử dụng thông tin, mua bán các sản phẩm. Chính sách của chính phủ: Có hai nhóm chính sách, một là các chính sách thông qua giá như chính sách giá sản phẩm, chính sách đầu vào, thuế,… có tác động trực tiếp đến kết quả và hiệu quả kinh tế.
Hai là chính sách không thông qua giá như phát triển cơ sở hạ tầng, giáo dục, khuyến nông, cung cấp tín dụng, nghiên cứu và phát triển… có tác động gián tiếp đến hiệu quả kinh tế. d, Ý nghĩa của việc đánh giá hiệu quả kinh tế của sản xuất Nguồn lực sản xuất của xã hội ngày càng khan hiếm trong khi đó nhu cầu của con người cũng ngày càng tăng, để đáp ứng được nhu cầu đó của xã hội thì người sản xuất phải tính đến hiệu quả kinh tế. Đặc biệt với sản xuất nông - lâm nghiệp, sản xuất phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên nên ẩn chứa nhiều rủi ro làm hiệu quả kinh tế không ổn định. Vì thế khi thực hiện quá trình sản xuất các cá nhân hay tổ chức đều phải tính toán kỹ lưỡng sao cho quá trình của mình đạt được hiệu quả nhất.
Đánh giá hiệu quả kinh tế giúp xác định được đồng chi, đồng thu từ đó có thể đưa ra mức độ đầu tư hợp lý là cơ hội để tăng lợi nhuận, đảm bảo lợi ích cho người sản xuất, người tiêu dùng và cho cả xã hội. Đánh giá hiệu quả kinh tế là động lực tích lũy vốn, tiếp tục đầu tư tái sản xuất mở rộng, đổi mới công nghệ tạo ra lợi thế cạnh tranh, mở rộng thị trường. từ đó thu nhập của người sản xuất, người lao động được cải thiện. Vì vậy đánh giá hiệu quả kinh tế có ý nghĩa to lớn trong việc góp phần phát triển kinh tế xã hội nói chung và phát triển nông- lâm nghiệp nói riêng.
Chỉ khi đánh giá được hiệu quả kinh tế thì khi đó nguồn lực mới được khai thác và sử dụng hợp lý, đầy đủ và bền vững. Tạo việc làm ở nông thôn miền núi, hạn chế các tiêu cực xảy ra do tình trạng thiếu việc làm của người lao động, tình trạng du canh du cư, đốt rừng làm nương rẫy, hoang hóa đất rừng. h 9 Đa dạng hóa đối tượng sản xuất nông – lâm nghiệp, tạo nền vùng sản xuất chuyên canh, sản xuất hàng hóa, vùng sinh thái nông nghiệp bền vững. Cung cấp một lượng lớn sản phẩm làm nguyên liệu cho công nghiệp chế biến, thực phẩm.
Ngoài lợi ích về mặt kinh tế - xã hội, cây rau còn đóng góp vào bảo vệ môi trường sinh thái, bảo tồn và phát triển sự đa dạng các nguồn gen quý cây bản địa. e, Nội dung nghiên cứu hiệu quả kinh tế của sản xuất Nội dung nghiên cứu hiệu quả kinh tế của sản xuất rau bao gồm: Đánh giá chi phí sản xuất của sản phẩm. Đánh giá kết quả. Hiệu quả kinh tế của sản xuất sản phẩm.
Một số khái niệm về rau an toàn Theo PGS.TS Đăng Văn Đông “https://dantri.vn/khoa-hoc-cong- nghe/cac-san-pham-rau-cu-qua-khong-duoc-dan-nhan-viet-gap-lieu-co-an- toan- htm” giải thích: “ Rau an toàn có thể hiểu theo cách ngắn gọn nhất là loại rau khi ăn vào không gây hai cho sức khỏe. Còn cách giải thích của khoa học, rau an toàn là các loại rau có hàm lượng các hóa chất và vi sinh vật gây hai cho con người tồn tại trong rau ở ngưỡng cho phép và khi sử dụng không gây ra tác động xấu cho cơ thể” [9]. Suy rộng ra một sản phẩm rau được công nhận là “rau an toàn” khi các yếu tố như nguồn đất, nguồn nước, nguồn vi sinh vật và hàm lượng thuốc bảo vệ thực vật được kiểm soát sao cho các tác nhân gây tổn hại cho cơ thể luôn nằm ở ngưỡng cho phép. “Theo Trần Khắc Thi.