Luận văn đánh giá hiệu quả mô hình trồng cây khoai tây vụ đông năm 2014 trên địa bàn xã quang huy huyện phù yên tỉnh sơn la

Đánh giá hiệu quả mô hình trồng khoai tây vụ đông 2014 tại xã Quang Huy, huyện Phù Yên, tỉnh Sơn La, cung cấp thông tin hữu ích cho nông dân.

• Tác giả: Hoàng Thị Hương Giang
• Người hướng dẫn: Th.S Trần Thị Ngọc
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khuyến nông
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Mô Hình Trồng Khoai Tây Vụ Đông Tại Quang Huy, Phù Yên, Sơn La
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Cơ sở thực tiễn của đề tài
• 2.3. Một số khái niệm liên quan
• 2.4. Tình hình sản xuất khoai tây trên Thế giới và Việt Nam
• 2.4.1. Tình hình sản xuất khoai tây trên Thế giới
• 2.4.2. Tình hình sản xuất khoai tây ở Châu Âu
• 2.4.3. Tình hình sản xuất khoai tây ở Châu Á
• 2.4.4. Tình hình sản xuất khoai tây ở khu vực Đông Nam Á
• 2.4.5. Tình hình sản xuất khoai tây ở Việt Nam
• 2.4.6. Những nghiên cứu về lĩnh vực khoai tây trên thế giới và Việt Nam
• 2.4.6.1. Nghiên cứu trên thế giới
• 2.4.6.2. Nghiên cứu ở Việt Nam
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG, VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm thực tập và thời gian nghiên cứu
• 3.2.1. Địa điểm thực tập
• 3.2.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 3.4.2. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.4.3. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình cơ bản của địa bàn nghiên cứu
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội
• 4.1.2.1. Tình hình kinh tế
• 4.1.2.2. Những thuận lợi và khó khăn trong phát triển mô hình trồng khoai tây trong vụ đông ở xã Quang Huy
• 4.2. Thực trạng phát triển cây khoai tây trên địa bàn xã
• 4.2.1. Khái quát về tình hình sản xuất khoai tây trên địa bàn xã
• 4.2.2. Đánh giá hiệu quả của mô hình trồng cây khoai tây vụ đông trên địa bàn xã Quang Huy
• 4.3. Những giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất khoai tây vụ đông và nhân rộng mô hình trên địa bàn xã Quang Huy
• 4.3.1. Định hướng của xã Quang Huy về phát triển nông lâm nghiệp
• 4.3.2. Những giải pháp cơ bản để phát triển mô hình sản xuất khoai tây xã Quang Huy
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Đối với người sản xuất
• 5.2. Đối với cán bộ khuyến nông
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mô Hình Trồng Khoai Tây Vụ Đông Ở Sơn La

Sản xuất nông nghiệp ngày càng khẳng định vai trò quan trọng, đặc biệt là vụ đông, góp phần nâng cao sản lượng lương thực và các loại cây trồng. Nhờ sự quan tâm chỉ đạo và chính sách hỗ trợ, vụ đông đã trở thành vụ sản xuất phù hợp với nhiều loại cây trồng, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Khoai tây là một trong những cây trồng tiềm năng, vừa là cây lương thực, vừa là cây thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao. Việc đánh giá hiệu quả mô hình trồng khoai tây vụ đông tại Quang Huy, Phù Yên, Sơn La là vô cùng cần thiết để phát triển kinh tế địa phương và nâng cao sinh kế người dân. Khoai tây có khả năng thích hợp với nhiều vùng sinh thái, cho năng suất cao, củ giàu dinh dưỡng nên được trồng rất phổ biến.

1.1. Vai Trò Của Khoai Tây Trong Cơ Cấu Cây Trồng Vụ Đông

Khoai tây (Solanum Tuberosum. L) vừa là cây lương thực, đồng thời là cây thực phẩm có giá trị được trồng ở nhiều nước trên thế giới. Khoai tây (solanum tuberosum L.) là cây họ cà (Solanaceae), chi Solanum, vừa là cây lương thực, cây thực phẩm và thức ăn gia súc có giá trị dinh dưỡng cao, vừa là nguyên liệu cho công nghiệp chế biến và là mặt hàng xuất khẩu có giá trị cao. Do có khả năng thích hợp với nhiều vùng sinh thái, cho năng suất cao, củ giàu dinh dưỡng nên khoai tây được trồng rất phổ biến.

1.2. Tiềm Năng Phát Triển Khoai Tây Tại Sơn La

Sơn La là một tỉnh miền núi, kinh tế nông nghiệp vẫn là lúa, ngô, màu và cây ăn quả. Trong những năm qua, diện tích trồng cây lương thực nói chung và cây khoai tây nói riêng ngày càng được mở rộng. Phát triển cây khoai tây trên vùng đất này có nhiều lợi thế bởi vì: Khoai tây là cây lương thực có thời gian sinh trưởng ngắn dao động từ 80 – 90 ngày, năng suất trung bình hơn 16 tấn/ha, đã có nhiều điển hình đạt năng suất 25 – 30 tấn/ha.

II. Thách Thức Trong Trồng Khoai Tây Vụ Đông Tại Phù Yên

Mặc dù có tiềm năng lớn, việc phát triển mô hình trồng khoai tây vụ đông ở Phù Yên, Sơn La vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề về giống, kỹ thuật canh tác, phòng trừ sâu bệnh, và tiêu thụ sản phẩm cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả và tính bền vững của mô hình. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu cũng gây ảnh hưởng không nhỏ đến năng suất và chất lượng khoai tây. Chính vì vậy mà trong những năm qua việc phát triển sản xuất khoai tây còn chưa tương xứng với tiềm năng sẵn có, năng suất và sản lượng còn thấp.

2.1. Hạn Chế Về Giống Và Kỹ Thuật Trồng Khoai Tây

Tuy nhiên việc phát triển diện tích trồng khoai tây ở miền núi nói chung còn nhiều hạn chế về giống, kỹ thuật trồng trọt… Chính vì vậy mà trong những năm qua việc phát triển sản xuất khoai tây còn chưa tương xứng với tiềm năng sẵn có, năng suất và sản lượng còn thấp.

2.2. Ảnh Hưởng Của Biến Đổi Khí Hậu Đến Vụ Khoai Tây Đông

Những năm gần đây, do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu toàn cầu (BĐKHTC) trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp nước ta. Đó là rét đậm, rét hại, khô hạn kéo dài, mưa lũ xảy ra thường xuyên và có chiều hướng gia tăng, tính đột biến ngày càng rõ rệt. Sản xuất nông nghiệp của tỉnh Sơn La cũng chịu chung sự ảnh hưởng đó, cây lúa thường bị kéo dài thời gian sinh trưởng, thu hoạch chậm hơn khoảng 10 - 15 ngày.

2.3. Khó Khăn Trong Tiêu Thụ Và Đầu Ra Cho Khoai Tây

Sản phẩm thu hoạch dễ tiêu thụ và dễ thương mại hóa. Mặt khác rất phù hợp với công thức luân canh truyền thống với 2 vụ lúa xuân và vụ lúa mùa. Cây khoai tây nếu được đầu tư thâm canh sẽ mang lại lượng hàng hóa lớn, có giá trị xuất khẩu làm nguyên liệu cho công nghiệp chế biến.

III. Cách Đánh Giá Hiệu Quả Mô Hình Khoai Tây Vụ Đông Chi Tiết

Để đánh giá hiệu quả mô hình trồng khoai tây vụ đông tại Quang Huy, Phù Yên, cần xem xét các yếu tố kinh tế, xã hội và môi trường. Các chỉ số như năng suất, chi phí sản xuất, lợi nhuận, tác động đến sinh kế người dân, và ảnh hưởng đến môi trường đất và nước cần được phân tích kỹ lưỡng. Việc đánh giá này sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc nhân rộng mô hình. Xuất phát từ yêu cầu của thực tiễn, được sự đồng ý của Khoa Kinh tế và Phát triền nông thôn trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên cùng với sự hướng dẫn trực tiếp của cô giáo Th.s Trần Thị Ngọc em đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá hiệu quả mô hình trồng cây khoai tây vụ đông năm 2014 trên địa bàn xã Quang Huy - huyện Phù Yên - tỉnh Sơn La”.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Và Phân Tích Số Liệu

Nghiên cứu thực trạng và hiệu quả mô hình trồng cây khoai tây trong vụ đông năm 2014 tại xã Quang Huy - huyện Phù Yên - tỉnh Sơn La. - Đánh giá được thực trạng, hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường của mô hình trồng cây khoai tây trong vụ đông năm 2014 trên địa bàn xã Quang Huy - huyện Phù Yên - tỉnh Sơn La.

3.2. Các Chỉ Số Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế Của Mô Hình

• Xác định được những nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả của mô hình trồng cây khoai tây trong vụ đông trên địa bàn xã Quang Huy - huyện Phù Yên - tỉnh Sơn La. - Đề xuất được một số định hướng và giải pháp nhằm phát triển cây khoai tây và nhân rộng mô hình trên địa bàn xã.

3.3. Đánh Giá Tác Động Xã Hội Và Môi Trường

• Nâng cao kiến thức, kỹ năng và rút ra nhiều kinh nghiệm thực tế phục vụ cho công tác nghiên cứu sau khi ra trường. - Là tài liệu tham khảo cho các nhà nghiên cứu khoa học có liên quan. - Đây là tài liệu tham khảo tốt cho các nhà quản lý trong lĩnh vực khuyến nông tại địa phương.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Hiệu Quả Mô Hình Tại Quang Huy Sơn La

Nghiên cứu cho thấy mô hình trồng khoai tây vụ đông tại Quang Huy mang lại hiệu quả kinh tế đáng kể cho người dân. Năng suất khoai tây đạt khá cao so với các cây trồng khác trong vụ đông. Tuy nhiên, chi phí sản xuất cũng là một yếu tố cần được quan tâm để tối ưu hóa lợi nhuận. Cần có các giải pháp để giảm chi phí và nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm khoai tây. Vụ đông đang dần trở thành vụ sản xuất chính của các địa phương, mang lại hiệu quả đáng kể, góp phần tăng thu nhập và cải thiện đời sống người dân ở vùng nông thôn.

4.1. Phân Tích Năng Suất Và Chất Lượng Khoai Tây

Đặc biệt khoai tây là một cây trồng có giá trị dinh dưỡng và giá trị kinh tế cao đã và đang được nhà nước chú trọng trong việc phát triển và nhân rộng. Sơn La là một tỉnh miền núi phía Tây Bắc nước ta với diện tích đất tự nhiên hơn 32.493 km2 và dân số trên 1 triệu người.

4.2. Đánh Giá Chi Phí Sản Xuất Và Lợi Nhuận Thu Được

Sơn La là tỉnh rất chú trọng vào việc mở rộng diện tích đất nông nghiệp nâng cao năng suất, sản lượng lương thực thực phẩm nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nền kinh tế. Những năm trở lại cây khoai tây đã được quan tâm và đầu tư phát triển, người dân từng bước đã đưa khoai tây làm cây trồng vụ đông trong cơ cấu sản xuất 3 vụ song năng suất và phẩm chất khoai tây còn thấp.

4.3. Tác Động Của Mô Hình Đến Sinh Kế Người Dân

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng năng suất thấp và chất lượng khoai tây kém, trong đó nguyên nhân chủ yếu là do thiếu phân bổ giống và nguồn giống chất lượng kết hợp với kỹ thuật canh tác chưa phù hợp của người dân trồng khoai tây. Vì vậy để mở rộng diện tích khoai tây thì vấn đề cấp thiết là phải là phải có giống cho năng suất cao và ổn định.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Trồng Khoai Tây Vụ Đông

Để nâng cao hiệu quả và nhân rộng mô hình trồng khoai tây vụ đông tại Sơn La, cần có các giải pháp đồng bộ về giống, kỹ thuật, chính sách hỗ trợ, và liên kết sản xuất. Việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, sử dụng giống khoai tây chất lượng cao, và xây dựng chuỗi giá trị khoai tây bền vững là rất quan trọng. Giống tốt là tiền đề để đạt năng suất cao, phẩm chất tốt song không phải ở bất kỳ điều kiện sinh thái nào giống cũng phát huy hết tiềm năng năng suất của nó.

5.1. Lựa Chọn Giống Khoai Tây Phù Hợp Với Điều Kiện Địa Phương

Đồng thời đảm bảo thời gian sản xuất vụ đông với diện tích và sản lượng cao nhất. Những năm gần đây, khi chủ trương đẩy mạnh thâm canh tăng vụ, tăng hệ số quay vòng đất được triển khai, việc ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất đã được quan tâm, nhiều phương pháp canh tác mới được triển khai thực hiện, các giống cây trồng vật nuôi có năng suất, chất lượng cao được đưa vào sản xuất, từng bước thay đổi được tập quán canh tác lỗi cũ của nông dân, nâng cao hiệu quả sản xuất trên một diện tích đất, đã góp phần tích cực trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

5.2. Áp Dụng Kỹ Thuật Canh Tác Tiên Tiến

Đặc biệt khoai tây là một cây trồng có giá trị dinh dưỡng và giá trị kinh tế cao đã và đang được nhà nước chú trọng trong việc phát triển và nhân rộng. Sơn La là một tỉnh miền núi phía Tây Bắc nước ta với diện tích đất tự nhiên hơn 32.493 km2 và dân số trên 1 triệu người.

5.3. Chính Sách Hỗ Trợ Và Liên Kết Sản Xuất

Sơn La là tỉnh rất chú trọng vào việc mở rộng diện tích đất nông nghiệp nâng cao năng suất, sản lượng lương thực thực phẩm nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nền kinh tế. Những năm trở lại cây khoai tây đã được quan tâm và đầu tư phát triển, người dân từng bước đã đưa khoai tây làm cây trồng vụ đông trong cơ cấu sản xuất 3 vụ song năng suất và phẩm chất khoai tây còn thấp.

VI. Kết Luận Triển Vọng Phát Triển Khoai Tây Vụ Đông Ở Sơn La

Mô hình trồng khoai tây vụ đông tại Quang Huy, Phù Yên, Sơn La có nhiều tiềm năng phát triển. Với các giải pháp đồng bộ và sự quan tâm đầu tư, khoai tây có thể trở thành cây trồng chủ lực, góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống cho người dân địa phương. Cần tiếp tục nghiên cứu và đánh giá để hoàn thiện mô hình, đảm bảo tính bền vững và hiệu quả lâu dài. Tóm lại mô hình là công cụ nghiên cứu khoa học, phương pháp mô hình hóa là nghiên cứu hệ thống như một tổng thể.

6.1. Đánh Giá Tính Bền Vững Của Mô Hình

Nó giúp cho các nhà khoa học hiểu biết và đánh giá tối ưu hóa hệ thống, nhờ các mô hình ta có thể kiểm tra lại sự đúng đắn của các số liệu quan sát được và các giả định rút ra nó giúp ta hiểu sâu hơn các hệ thông phức tạp.

6.2. Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Việc thực hiện mô hình giúp cho các nhà khoa học cùng người nông dân có thể đánh giá được sự phù hợp và khả năng nhân rộng của mô hình cây trồng vật nuôi tại 1 khu vực nào đó. Từ đó đưa ra quyết định tốt nhất nhằm đem lại lợi ích tối đa cho nông dân, phát huy hiệu quả những gì nông dân đã có.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Sản xuất vụ đông tại các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc giữ vai trò quan trọng trong việc gia tăng tổng sản lượng lương thực, nâng cao giá trị sản xuất trên một đơn vị diện tích và tạo thêm việc làm cho lao động nông thôn. Tại tỉnh Sơn La, tác động của biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp với hiện tượng rét đậm, rét hại, khô hạn kéo dài và mưa lũ bất thường. Chu kỳ sinh trưởng của cây lúa bị kéo dài làm thời gian thu hoạch chậm hơn từ 10 đến 15 ngày, dẫn đến việc gieo trồng các cây vụ đông ưa ấm (như ngô, đậu tương) sau ngày 30 tháng 9 thường gặp rét ở giai đoạn ra hoa kết quả, gây suy giảm năng suất nghiêm trọng hoặc mất trắng.

Cây khoai tây (Solanum tuberosum L.) là cây trồng ngắn ngày (thời gian sinh trưởng dao động từ 80 đến 90 ngày), ưa khí hậu mát mẻ, có khả năng chịu lạnh, năng suất tiềm năng từ 16 đến 30 tấn/ha và rất phù hợp với công thức luân canh 3 vụ (2 vụ lúa - 1 vụ khoai tây đông). Tuy nhiên, tại huyện Phù Yên nói chung và xã Quang Huy nói riêng, việc phát triển cây khoai tây vẫn còn gặp nhiều khó khăn do hạn chế về nguồn giống chất lượng, kỹ thuật thâm canh chưa đồng bộ và tập quán canh tác truyền thống. Nhằm đánh giá khoa học thực trạng sản xuất và xác định hiệu quả thực tế của mô hình, đề tài "Đánh giá hiệu quả mô hình trồng cây khoai tây vụ đông năm 2014 trên địa bàn xã Quang Huy - huyện Phù Yên - tỉnh Sơn La" đã được tác giả Hoàng Thị Hương Giang thực hiện.

Mục đích nghiên cứu của đề tài là khảo sát thực trạng và đánh giá hiệu quả mô hình trồng khoai tây vụ đông năm 2014 tại xã Quang Huy. Các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể bao gồm:

1. Đánh giá thực trạng, hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường của mô hình trồng cây khoai tây vụ đông năm 2014 trên địa bàn xã Quang Huy, huyện Phù Yên, tỉnh Sơn La.
2. Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả của mô hình trồng cây khoai tây vụ đông tại địa phương.
3. Đề xuất một số định hướng và giải pháp nhằm phát triển cây khoai tây và nhân rộng mô hình trên địa bàn xã.
4. Nâng cao kiến thức, kỹ năng và rút ra kinh nghiệm thực tế phục vụ công tác nghiên cứu khuyến nông.
5. Cung cấp tài liệu tham khảo cho các nhà nghiên cứu khoa học chuyên ngành.
6. Cung cấp tài liệu tham khảo phục vụ công tác quản lý và chỉ đạo khuyến nông tại địa phương.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu được xác định:

• Đối tượng nghiên cứu: Mô hình khuyến nông trồng khoai tây vụ đông.
• Phạm vi không gian: Khảo sát toàn diện tại xã Quang Huy, trong đó điều tra chọn mẫu chuyên sâu tại 3 bản đại diện cho 3 tiểu vùng sinh thái (Bản Búc, Bản Chiềng Hạ 1 và Bản Mo Nghè 3) trong tổng số 7 bản tham gia mô hình.
• Phạm vi thời gian: Mô hình canh tác diễn ra từ ngày 20/10/2014 đến ngày 15-20/01/2015; thời gian điều tra và thu thập số liệu thực địa được tiến hành từ tháng 02/2015 đến tháng 05/2015; các số liệu thống kê thứ cấp được thu thập trong giai đoạn 2012–2014.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận tiếp cận lý thuyết về hệ thống mô hình sản xuất nông nghiệp, bao gồm mô hình lý thuyết và mô hình thực nghiệm, mô hình kinh tế vi mô và vĩ mô, cùng các mô hình kinh tế nông nghiệp liên ngành (như VAC, VAC-R). Về mặt kinh tế nông hộ, nghiên cứu sử dụng hệ thống các chỉ tiêu và công thức hạch toán kinh tế sau:

• Giá trị sản xuất (Gross Output - GO): Tổng giá trị sản phẩm thu được tính bằng tiền: $$GO = \sum P_i Q_i$$ (Trong đó: $P_i$ là đơn giá sản phẩm thứ $i$; $Q_i$ là khối lượng sản phẩm thứ $i$)
• Chi phí trung gian (Intermediate Cost - IC): Toàn bộ chi phí vật chất thường xuyên và dịch vụ sử dụng trong quá trình sản xuất (giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, công cụ nhỏ): $$IC = \sum C_i$$ (Trong đó: $C_i$ là khoản chi phí thứ $i$)
• Giá trị gia tăng (Value Added - VA): Phần giá trị tăng thêm sau khi trừ chi phí trung gian: $$VA = GO - IC$$
• Thu nhập hỗn hợp (Mixed Income - MI): Thu nhập thuần túy của người sản xuất, gồm công lao động gia đình và lợi nhuận thuần.
• Hiệu quả kinh tế (H): Được tính bằng tỷ số hoặc hiệu số giữa kết quả thu được và chi phí: $$H = \frac{Q}{C} \quad \text{hoặc} \quad H = Q - C$$

Nghiên cứu kết hợp đồng bộ các phương pháp thu thập và xử lý số liệu:

• Phương pháp chọn điểm nghiên cứu: Chọn có chủ đích 3 bản đại diện cho 3 vùng sinh thái khác nhau trên địa bàn xã Quang Huy: Bản Mo Nghè 3 (vùng núi cao), Bản Búc (vùng giữa, đất ruộng bằng phẳng) và Bản Chiềng Hạ 1 (vùng núi thấp).
• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Kế thừa số liệu từ các báo cáo khuyến nông, số liệu thống kê kinh tế - xã hội giai đoạn 2012–2014 của UBND xã Quang Huy, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Trạm Khuyến nông và Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Phù Yên.
• Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Điều tra chọn mẫu ngẫu nhiên không lặp lại 50 hộ nông dân tham gia mô hình (với điều kiện diện tích canh tác $\ge 1$ sào/vụ) theo danh sách số thứ tự lẻ. Cơ cấu mẫu phân bổ: 25 hộ tại Bản Búc (bản có quy mô lớn nhất), 15 hộ tại Bản Mo Nghè 3 (quy mô trung bình) và 10 hộ tại Bản Chiềng Hạ 1 (quy mô thấp nhất) thông qua phiếu phỏng vấn trực tiếp.
• Phương pháp xử lý và phân tích số liệu: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, thống kê so sánh, phân tích định tính, định lượng trên phần mềm Microsoft Excel và áp dụng ma trận phân tích SWOT để đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của mô hình.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng vụ đông nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu tại vùng núi phía Bắc. Xác định rõ mục đích, hệ thống mục tiêu, đối tượng, phạm vi không gian, thời gian và địa điểm thực hiện đề tài tại xã Quang Huy, huyện Phù Yên, tỉnh Sơn La.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

• Giá trị sinh học và kinh tế của cây khoai tây: Phân tích các thành phần dinh dưỡng (chứa kali tốt cho tim mạch, vitamin C, chất xơ, chất chống oxy hóa glutathione, protein có đủ các axit amin không thay thế) và tiềm năng làm nguyên liệu chế biến công nghiệp (tinh bột, cồn, rượu, axit hữu cơ, thức ăn chăn nuôi).
• Tình hình sản xuất trên thế giới và Việt Nam: Tổng hợp số liệu thống kê từ FAO (2014). Diện tích khoai tây toàn cầu năm 2013 đạt 19,46 triệu ha, năng suất 18,91 tấn/ha, sản lượng 367,99 triệu tấn. Châu Á là khu vực sản xuất lớn nhất (10,06 triệu ha, sản lượng 180,48 triệu tấn năm 2013). Tại Việt Nam, cây khoai tây du nhập từ năm 1890, năng suất bình quân cả nước dao động từ 10,6 đến 13,6 tấn/ha, tập trung nhiều ở Đồng bằng sông Hồng và Lâm Đồng.
• Đặc điểm các giống khoai tây phổ biến: Tổng thuật đặc tính nông học và tiềm năng năng suất của giống Solara (Đức, 200–240 tạ/ha), Sinora (Hà Lan, 200–220 tạ/ha), Diamant (Hà Lan, 180–200 tạ/ha), Atlantic (Úc, 220–230 tạ/ha) cùng các giống KT2, KT3.
• Tổng kết các mô hình khuyến nông điển hình: Đánh giá mô hình canh tác làm đất tối thiểu có che phủ rơm rạ tại Thái Nguyên (năng suất 650 kg/sào, lãi 4,6 triệu đồng/sào), Thái Bình (giảm 193 công lao động/ha, lãi 105–153 triệu đồng/ha), Bắc Giang; mô hình khảo nghiệm giống Diamant tại Hạ Hòa - Phú Thọ (năng suất 700 kg/sào); mô hình quản lý kho lạnh giống tại Quế Võ - Bắc Ninh.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Chi tiết hóa phương pháp luận nghiên cứu, tiêu chí chọn 3 bản khảo sát, quy trình thiết kế phiếu điều tra 50 hộ nông dân, các nhóm chỉ tiêu đánh giá khuyến nông (kết quả, hiệu quả kinh tế, tác động xã hội, môi trường) và hệ thống công thức tính toán toán học phục vụ hạch toán chi phí - thu nhập.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

• Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội xã Quang Huy: Xã vùng 2 miền núi, địa hình lòng chảo chia làm 3 vùng (vùng thấp đất phù sa, vùng giữa đất phù sa cổ, vùng cao đồi núi). Khí hậu nhiệt đới gió mùa, nhiệt độ trung bình 22–28°C, độ ẩm 82%, lượng mưa tập trung từ tháng 6 đến tháng 9 (1.415–1.436 mm). Hệ thống thủy văn chính là Suối Tấc (dài 10 km) và Suối Ngang (dài 6 km). Dân số toàn xã có 6.826 người gồm 5 dân tộc (Thái: 4.222 người, Mường: 975 người, H'Mông: 930 người, Kinh: 148 người, Tày: 14 người).
• Hiện trạng sử dụng đất đai giai đoạn 2012–2014: Tổng diện tích đất tự nhiên được phân loại thành đất nông nghiệp (năm 2014 đạt 591,75 ha), đất lâm nghiệp (1.956,21 ha), đất phi nông nghiệp (103,67 ha) và đất chưa sử dụng (2.836,39 ha, chiếm 27,46%). Thổ nhưỡng gồm 3 nhóm đất chính: đất mùn đỏ vàng trên núi (2.664 ha - 58,45%), đất nâu đỏ trên đá mácma (1.425 ha - 31,27%) và đất phù sa (245 ha - 5,38%).
• Thực trạng triển khai mô hình trồng khoai tây: Phân tích quy mô sản xuất tại 3 bản khảo sát: Bản Búc (32 hộ, 3,0 ha), Bản Mo Nghè 3 (22 hộ, 1,9 ha), Bản Chiềng Hạ 1 (20 hộ, 0,8 ha).
• Hiệu quả kinh tế và các yếu tố kỹ thuật: Đánh giá chi phí đầu tư cho 1 sào khoai tây, so sánh cơ cấu chi phí - thu nhập với cây ngô lai NK4300 vụ đông, phân tích khả năng tiêu thụ sản phẩm, tập quán sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và mức độ tiếp cận tiến bộ kỹ thuật của các hộ điều tra.
• Định hướng và giải pháp: Đề xuất các nhóm giải pháp về kỹ thuật canh tác, cung ứng giống sạch bệnh, tổ chức tập huấn khuyến nông và liên kết tiêu thụ sản phẩm cho nông dân xã Quang Huy.

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Tổng hợp những kết luận rút ra từ mô hình vụ đông 2014 và đưa ra các kiến nghị cụ thể đối với người sản xuất và cán bộ khuyến nông tại địa phương.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp các dữ liệu thực tế về điều kiện tự nhiên, cơ cấu sử dụng đất và quy mô mô hình trồng khoai tây tại địa bàn nghiên cứu qua các bảng thống kê chi tiết:

STT	Tên bản	Đặc điểm vùng sinh thái	Số hộ tham gia	Diện tích (ha)
1	Bản Búc	Vùng giữa (đất ruộng tương đối lớn, bằng phẳng)	32	3,0
2	Bản Mo Nghè 3	Vùng núi cao	22	1,9
3	Bản Chiềng Hạ 1	Vùng núi thấp	20	0,8

Nguồn: Khuyến nông xã Quang Huy (trích dẫn trong khóa luận)

Biến động cơ cấu đất đai của xã Quang Huy giai đoạn 2012–2014 được tác giả thống kê như sau:

Loại đất	Năm 2012 (ha)	Năm 2013 (ha)	Năm 2014 (ha)	Cơ cấu năm 2014 (%)
Đất sản xuất nông nghiệp	570,56	589,68	591,75	37,73
- Đất trồng cây hàng năm	485,72	499,93	494,15	83,51
- Đất trồng lúa	255,44	257,16	247,86	50,16
- Đất trồng cây hàng năm khác	230,28	242,77	246,29	49,84
- Đất trồng cây lâu năm	84,84	89,75	97,60	16,49
Đất lâm nghiệp	1.744,55	1.842,21	1.956,21	-
- Đất rừng sản xuất	834,72	871,72	911,72	46,61
- Đất rừng phòng hộ	909,83	970,49	1.044,49	53,39
Đất phi nông nghiệp	102,14	103,37	103,67	1,55
Đất chưa sử dụng	-	-	2.836,39	27,46

Nguồn: Địa chính xã Quang Huy (trích dẫn trong khóa luận)

Các giải pháp chính được tác giả đề xuất:

• Đối với người sản xuất: Cần tuân thủ đúng lịch thời vụ gieo trồng khoai tây (quanh mốc 20/10); áp dụng đúng quy trình bón phân NPK cân đối; chú trọng khâu làm đất, vun xới tạo độ tơi xốp; chủ động kiểm tra và phòng trừ các loại sâu bệnh hại chính (bệnh héo xanh, mốc sương, sương mai); thực hiện thu gom tàn dư thực vật và vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật đúng nơi quy định.
• Đối với cán bộ khuyến nông và chính quyền địa phương: Tăng cường mở các lớp tập huấn kỹ thuật đầu bờ; hỗ trợ tìm kiếm nguồn củ giống đạt chuẩn, sạch bệnh với giá cả hợp lý; phối hợp với các hợp tác xã và thương lái xây dựng kênh tiêu thụ nông sản ổn định; từng bước hướng dẫn nông dân áp dụng các phương pháp thâm canh cải tiến (như kỹ thuật làm đất tối thiểu che phủ rơm rạ) để giảm công lao động và tăng hiệu quả kinh tế.

Đóng góp của khóa luận thể hiện ở việc cung cấp nguồn số liệu khảo sát thực chứng đầu tiên về mô hình khoai tây vụ đông trên đất 2 vụ lúa tại xã vùng 2 miền núi Quang Huy, huyện Phù Yên. Nghiên cứu xác lập rõ tiềm năng thích nghi của cây khoai tây trong điều kiện tự nhiên và địa hình lòng chảo của địa phương, làm cơ sở thực tiễn phục vụ định hướng chuyển dịch cơ cấu cây trồng vụ đông tại tỉnh Sơn La.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu chỉ tập trung đánh giá trong phạm vi 1 vụ sản xuất (vụ đông năm 2014) với cỡ mẫu điều tra hạn chế ở 50 hộ nông dân thuộc 3 bản. Khóa luận chưa theo dõi biến động hiệu quả qua nhiều năm liên tiếp và chưa phân tích sâu chuỗi giá trị bảo quản kho lạnh phục vụ lưu trữ giống tại chỗ.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần tiếp tục theo dõi mô hình qua các chu kỳ thời tiết khác nhau để kiểm chứng tính ổn định về năng suất; mở rộng khảo nghiệm các giống khoai tây chất lượng cao mới (như Diamant, Solara, Atlantic) và nghiên cứu ứng dụng phương pháp canh tác làm đất tối thiểu kết hợp chế phẩm sinh học xử lý rơm rạ trên đồng đất Phù Yên.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên và học viên: Các chuyên ngành Khuyến nông, Phát triển nông thôn, Kinh tế nông nghiệp và Trồng trọt có thể tham khảo phương pháp thiết kế phiếu điều tra hộ nông dân, kỹ thuật phân vùng sinh thái để chọn mẫu khảo sát và khung chỉ tiêu hạch toán kinh tế nông hộ ($GO, IC, VA, MI$).
• Cán bộ khuyến nông và nhà quản lý nông nghiệp địa phương: Cung cấp tư liệu thực tế về điều kiện tự nhiên, thổ nhưỡng, tập quán canh tác của đồng bào dân tộc thiểu số tại huyện Phù Yên, hỗ trợ công tác lập kế hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng vụ đông trên đất lúa.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận thực hiện điều tra chọn mẫu tại những bản nào của xã Quang Huy và quy mô ra sao?
Tác giả đã chọn điều tra tại 3 bản đại diện cho 3 tiểu vùng sinh thái khác nhau của xã: Bản Búc (vùng giữa, đất ruộng bằng phẳng, 32 hộ tham gia, diện tích 3,0 ha), Bản Mo Nghè 3 (vùng núi cao, 22 hộ tham gia, diện tích 1,9 ha) và Bản Chiềng Hạ 1 (vùng núi thấp, 20 hộ tham gia, diện tích 0,8 ha). Tổng số mẫu phỏng vấn trực tiếp là 50 hộ nông dân.

2. Khung thời gian thực hiện mô hình và thời gian điều tra thực địa của đề tài diễn ra khi nào?
Mô hình canh tác khoai tây vụ đông năm 2014 tại thực địa bắt đầu từ ngày 20/10/2014 và thu hoạch từ ngày 15 đến 20/01/2015. Thời gian tác giả thực hiện nghiên cứu, điều tra và thu thập số liệu tốt nghiệp diễn ra từ tháng 02/2015 đến tháng 05/2015.

3. Cơ cấu các nhóm đất chính tại xã Quang Huy được tác giả xác định như thế nào?
Theo số liệu thổ nhưỡng trong khóa luận, xã Quang Huy có 3 nhóm đất chính: Nhóm đất mùn đỏ vàng trên núi (2.664 ha, chiếm 58,45% diện tích tự nhiên), Nhóm đất nâu đỏ trên đá mácma trung tính (1.425 ha, chiếm 31,27%), Nhóm đất phù sa (245 ha, chiếm 5,38%) và các loại đất khác (223,7 ha, chiếm 4,90%).

4. Dân số và thành phần dân tộc trên địa bàn xã Quang Huy gồm những nhóm nào?
Toàn xã có 6.826 nhân khẩu thuộc 5 dân tộc sinh sống: dân tộc Thái (4.222 người), dân tộc Mường (975 người), dân tộc H'Mông (930 người), dân tộc Kinh (148 người) và dân tộc Tày (14 người).

5. Những chỉ tiêu tài chính nào được sử dụng để đánh giá hiệu quả kinh tế của mô hình?
Đề tài sử dụng các chỉ tiêu kinh tế nông hộ chuẩn gồm: Giá trị sản xuất ($GO$), Chi phí trung gian ($IC$), Giá trị gia tăng ($VA$), Thu nhập hỗn hợp ($MI$) và các hệ số hiệu quả kinh tế ($H = Q/C$ hoặc $H = Q - C$).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hoàng Thị Hương Giang đã phản ánh toàn diện thực trạng triển khai và hiệu quả của mô hình trồng khoai tây vụ đông năm 2014 tại xã Quang Huy, huyện Phù Yên, tỉnh Sơn La. Nghiên cứu làm sáng tỏ tiềm năng kinh tế và sự phù hợp về mặt sinh thái của cây khoai tây trong hệ thống luân canh 3 vụ tại địa bàn miền núi khó khăn. Các phân tích về chi phí, nguồn lực và trở ngại canh tác cung cấp căn cứ thực tiễn quan trọng phục vụ công tác chỉ đạo khuyến nông và định hướng nhân rộng mô hình cây vụ đông tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài. Trong những năm gần đây sản xuất nông nghiệp đã thu đƣợc nhiều kết quả, trong đó sản xuất vụ đông đóng vai trò quan trọng, góp phần nâng cao tổng sản lƣợng lƣơng thực và sản lƣợng các loại cây trồng trong năm. Đƣợc sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, các ngành, cùng với các chính sách hỗ trợ cho hệ thống các công trình thủy lợi phục vụ công tác tƣới tiêu đƣợc đầu tƣ đã tạo điều kiện cho vụ đông trở thành một vụ sản xuất phù hợp với nhiều loại cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế, nâng cao tổng giá trị sản phẩm trong sản xuất nông nghiệp.

Vụ đông trong những năm gần đây, tùy theo trình độ kỹ thuật mức độ thâm canh, tập quán canh tác và nhu cầu thực tiễn về sản xuất và đời sống mà mỗi địa phƣơng có những cây trồng vụ đông khác nhau nhƣ: ngô, khoai lang, đậu đỗ, khoai tây, rau các loại. Mỗi cây trồng đều có những đặc điểm riêng và có những yêu cầu nhất định với ngoại cảnh và thỏa mãn một nội dung kinh tế nhất định là làm tăng sản phẩm lƣơng thực, thực phẩm cho xã hội và tăng thu nhập cho ngƣời sản xuất nông nghiệp. Vấn đề là ở chỗ lựa chọn cây trồng nào kinh tế hơn, phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phƣơng, của cơ sở sản xuất. Cây khoai tây (Solanum Tuberosum.

L) vừa là cây lƣơng thực, đồng thời là cây thực phẩm có giá trị đƣợc trồng ở nhiều nƣớc trên thế giới. Khoai tây (solanum tuberosum L.) là cây họ cà (Solanaceae), chi Solanum, vừa là cây lƣơng thực, cây thực phẩm và thức ăn gia súc có giá trị dinh dƣỡng cao, vừa là nguyên liệu cho công nghiệp chế biến và là mặt hàng xuất khẩu có giá trị cao. Do có khả năng thích hợp với nhiều vùng sinh thái, cho năng suất cao, củ giàu dinh dƣỡng nên khoai tây đƣợc trồng rất phổ biến. Tính đến năm 2010, 18,6 triệu ha đất trên thế giới đƣợc dùng để trồng khoai tây.

Sản lƣợng 2 trung bình là 17,4 tấn/ha. Khoai tây là cây lƣơng thực, thực phẩm ngắn ngày, có giá trị dinh dƣỡng cao nhƣ khoai tây với lớp vỏ còn nguyên là nguồn cung cấp kali tuyệt vời, rất tốt cho tim mạch. Chỉ một củ khoai có thể cung cấp khoảng 18% lƣợng kali mỗi ngày. Vitamin C: Vitamin này trong khoai tây cực kỳ cao, nó là chất chống oxy hóa hiệu nghiệm giúp ổn định các phân tử tự do, có thể giảm sự tổn thƣơng của tế bào.

Vitamin C sản xuất collagen giúp kết nối các mô xƣơng với nhau. Chất xơ: Một củ khoai tây trung bình (148g) nguyên vỏ có chứa 2g chất xơ hoặc 8% nhu cầu đƣợc khuyến nghị hàng ngày. Tiêu thụ chất xơ và nƣớc vừa đủ có thể làm tăng cảm giác no giữa các bữa ăn. Chất chống ô xy hóa: Khoai tây chứa glutathione nhiều nhất so với các loại rau củ khác - là chất chống oxy hóa có thể giúp chống lại một vài bệnh ung thƣ.

Trong một nghiên cứu so sánh tổng quát tác động chống oxy hóa của khoai tây, ớt chuông, cà rốt, hành tây và bông cải xanh, khoai tây chỉ đúng thứ hai sau bông cải xanh. Carbonhydrate: Thức ăn chứa carbonhydrate phức hợp là nguồn năng lƣợng chính cho cơ thể, có khả năng trồng trọt ở nhiều vùng tại Việt Nam 14. Trong những năm gần đây khoai tây đã đƣợc đƣa vào trồng khá phổ biến tại các vùng trung du và miền núi phía Bắc nhằm tận dụng ƣu thế về đất đai, khí hậu, tạo thêm công ăn việc làm và thu nhập cho bà con nông dân, đa dạng hóa cây trồng, góp phần đảm bảo an ninh lƣơng thực tại chỗ cho miền núi. Tuy nhiên việc phát triển diện tích trồng khoai tây ở miền núi nói chung còn nhiều hạn chế về giống, kỹ thuật trồng trọt… Chính vì vậy mà trong những năm qua việc phát triển sản xuất khoai tây còn chƣa tƣơng xứng với tiềm năng sẵn có, năng suất và sản lƣợng còn thấp.

Sơn La là một tỉnh miền núi, kinh tế nông nghiệp vẫn là lúa, ngô, màu và cây ăn quả. Trong những năm qua, diện tích trồng cây lƣơng thực nói 3 chung và cây khoai tây nói riêng ngày càng đƣợc mở rộng. Phát triển cây khoai tây trên vùng đất này có nhiều lợi thế bởi vì: Khoai tây là cây lƣơng thực có thời gian sinh trƣởng ngắn dao động từ 80 – 90 ngày, năng suất trung bình hơn 16 tấn/ha, đã có nhiều điển hình đạt năng suất 25 – 30 tấn/ha. Khoai tây là loại cây lƣơng thực dễ trồng, sinh trƣởng và phát triển tốt, dễ chăm sóc và ít bị sâu bệnh.

Sản phẩm thu hoạch dễ tiêu thụ và dễ thƣơng mại hóa. Mặt khác rất phù hợp với công thức luân canh truyền thống với 2 vụ lúa xuân và vụ lúa mùa. Cây khoai tây nếu đƣợc đầu tƣ thâm canh sẽ mang lại lƣợng hàng hóa lớn, có giá trị xuất khẩu làm nguyên liệu cho công nghiệp chế biến. Với điều kiện khí hậu, thời tiết, đất đai khá thích hợp cho sự phát triển cây khoai tây trong vụ đông.

Đã có nhiều chƣơng trình hội thảo cũng nhƣ có nhiều nhà khoa học nghiên cứu về mô hình trồng khoai tây vụ đông, tuy nhiên để có nghiên cứu một cách liên tục trên cả khía cạnh hiệu quả và năng suất nhằm làm cơ sở khoa học cho việc nghiên cứu mô hình trồng khoai tây cho vụ đông là vô cùng quan trọng, đặc biệt là việc trồng khoai tây những năm gần đây. Xuất phát từ yêu cầu của thực tiễn, đƣợc sự đồng ý của Khoa Kinh tế và Phát triền nông thôn trƣờng Đại học Nông Lâm Thái Nguyên cùng với sự hƣớng dẫn trực tiếp của cô giáo Th.s Trần Thị Ngọc em đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá hiệu quả mô hình trồng cây khoai tây vụ đông năm 2014 trên địa bàn xã Quang Huy - huyện Phù Yên - tỉnh Sơn La”. Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu thực trạng và hiệu quả mô hình trồng cây khoai tây trong vụ đông năm 2014 tại xã Quang Huy - huyện Phù Yên - tỉnh Sơn La. Mục tiêu nghiên cứu.

- Đánh giá đƣợc thực trạng, hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trƣờng của mô hình trồng cây khoai tây trong vụ đông năm 2014 trên địa bàn xã Quang Huy - huyện Phù Yên - tỉnh Sơn La. - Xác định đƣợc những nhân tố ảnh hƣởng đến hiệu quả của mô hình trồng cây khoai tây trong vụ đông trên địa bàn xã Quang Huy - huyện Phù Yên - tỉnh Sơn La. - Đề xuất đƣợc một số định hƣớng và giải pháp nhằm phát triển cây khoai tây và nhân rộng mô hình trên địa bàn xã. - Nâng cao kiến thức, kỹ năng và rút ra nhiều kinh nghiệm thực tế phục vụ cho công tác nghiên cứu sau khi ra trƣờng.

- Là tài liệu tham khảo cho các nhà nghiên cứu khoa học có liên quan. - Đây là tài liệu tham khảo tốt cho các nhà quản lý trong lĩnh vực khuyến nông tại địa phƣơng. 5 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài Vụ đông đang dần trở thành vụ sản xuất chính của các địa phƣơng, mang lại hiệu quả đáng kể, góp phần tăng thu nhập và cải thiện đời sống ngƣời dân ở vùng nông thôn.

Những năm gần đây, do ảnh hƣởng của biến đổi khí hậu toàn cầu (BĐKHTC) trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp nƣớc ta. Đó là rét đậm, rét hại, khô hạn kéo dài, mƣa lũ xảy ra thƣờng xuyên và có chiều hƣớng gia tăng, tính đột biến ngày càng rõ rệt. Sản xuất nông nghiệp của tỉnh Sơn La cũng chịu chung sự ảnh hƣởng đó, cây lúa thƣờng bị kéo dài thời gian sinh trƣởng, thu hoạch chậm hơn khoảng 10 - 15 ngày. Gieo trồng cây vụ đông ƣa ấm nhƣ ngô, đậu tƣơng nếu trồng sau ngày 30/9 khi ra hoa, kết quả gặp rét sẽ ảnh hƣởng lớn đến năng suất thậm chí không cho thu hoạch.

Để giải quyết vấn đề trên, trong những năm qua ngành nông nghiệp của tỉnh đã đƣa ra nhiều giải pháp hữu hiệu nhằm ứng phó với BĐKHTC nhƣ bố trí cơ cấu giống cây trồng phù hợp, đầu tƣ cơ sở hạ tầng phục vụ tới tiêu, áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất nhƣ gieo thẳng bằng giàn sạ kéo tay, thâm canh lúa cải tiến SRI; cơ giới hoá khâu làm đất, thu hoạch. Nhằm đẩy nhanh tiến độ, chạy đua với thời vụ để tránh những điều kiện bất thuận. Đồng thời đảm bảo thời gian sản xuất vụ đông với diện tích và sản lƣợng cao nhất. Những năm gần đây, khi chủ trƣơng đẩy mạnh thâm canh tăng vụ, tăng hệ số quay vòng đất đƣợc triển khai, việc ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất đã đƣợc quan tâm, nhiều phƣơng pháp canh tác mới đƣợc triển khai thực hiện, các giống cây trồng vật nuôi có năng suất, chất lƣợng cao đƣợc đƣa vào sản xuất, từng bƣớc thay đổi đƣợc tập quán canh tác lỗi cũ của nông dân, nâng cao hiệu quả sản xuất trên một diện tích đất, đã góp phần tích 6 cực trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

Đặc biệt khoai tây là một cây trồng có giá trị dinh dƣỡng và giá trị kinh tế cao đã và đang đƣợc nhà nƣớc chú trọng trong việc phát triển và nhân rộng. Cơ sở thực tiễn của đề tài Sơn La là một tỉnh miền núi phía Tây Bắc nƣớc ta với diện tích đất tự nhiên hơn 32.493 km2 và dân số trên 1 triệu ngƣời. Sơn La là tỉnh rất chú trọng vào việc mở rộng diện tích đất nông nghiệp nâng cao năng suất, sản lƣợng lƣơng thực thực phẩm nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nền kinh tế. Những năm trở lại cây khoai tây đã đƣợc quan tâm và đầu tƣ phát triển, ngƣời dân từng bƣớc đã đƣa khoai tây làm cây trồng vụ đông trong cơ cấu sản xuất 3 vụ song năng suất và phẩm chất khoai tây còn thấp.

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng năng suất thấp và chất lƣợng khoai tây kém, trong đó nguyên nhân chủ yếu là do thiếu phân bổ giống và nguồn giống chất lƣợng kết hợp với kỹ thuật canh tác chƣa phù hợp của ngƣời dân trồng khoai tây. Vì vậy để mở rộng diện tích khoai tây thì vấn đề cấp thiết là phải là phải có giống cho năng suất cao và ổn định. Giống tốt là tiền đề để đạt năng suất cao, phẩm chất tốt song không phải ở bất kỳ điều kiện sinh thái nào giống cũng phát huy hết tiềm năng năng suất của nó.