Luận văn đánh giá hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi lợn thịt của các hộ nông dân ở xã văn xá huyện kim bảng tỉnh hà nam

Chuyên khảo kinh tế phân tích Luận văn đánh giá hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi lợn thịt của các hộ nông dân ở xã văn xá huyện, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Quản Thị Hậu
• Người hướng dẫn: CN. Đỗ Trung Hiếu
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế Chăn Nuôi Lợn Thịt Tại Xã Văn Xá, Huyện Kim Bảng, Hà Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hiệu Quả Kinh Tế Chăn Nuôi Lợn Thịt

Bài viết này tập trung vào việc đánh giá hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi lợn thịt tại xã Văn Xá, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam. Ngành chăn nuôi đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế nông nghiệp, đặc biệt là chăn nuôi lợn, cung cấp nguồn thực phẩm thiết yếu. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế của hoạt động này còn nhiều vấn đề cần được xem xét và cải thiện. Việc đánh giá hiệu quả giúp các hộ nông dân và nhà quản lý có cái nhìn tổng quan về tình hình sản xuất, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp để nâng cao thu nhập và phát triển bền vững. Nghiên cứu này sẽ đi sâu vào phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế chăn nuôi lợn thịt tại địa phương.

1.1. Tầm quan trọng của chăn nuôi lợn thịt trong kinh tế nông nghiệp

Chăn nuôi lợn thịt là một bộ phận quan trọng của ngành nông nghiệp, đóng góp đáng kể vào GDP và tạo công ăn việc làm cho người dân nông thôn. Theo tài liệu gốc, thịt lợn chiếm tới 76% tổng lượng thịt sản xuất và cung ứng trên thị trường. Nhu cầu tiêu thụ thịt lợn ngày càng tăng, đặc biệt sau các dịch bệnh gia cầm, khiến người dân chuyển sang tiêu thụ thịt lợn nhiều hơn. Do đó, việc phát triển chăn nuôi lợn thịt hiệu quả là vô cùng quan trọng để đảm bảo an ninh lương thực và nâng cao đời sống người dân.

1.2. Mục tiêu và phạm vi đánh giá hiệu quả kinh tế

Mục tiêu chính của việc đánh giá hiệu quả kinh tế là xác định các yếu tố ảnh hưởng đến lợi nhuận và năng suất trong chăn nuôi lợn thịt. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các hộ nông dân tại xã Văn Xá, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam. Việc đánh giá bao gồm phân tích chi phí sản xuất, doanh thu, lợi nhuận, và các chỉ số kinh tế khác. Kết quả đánh giá sẽ cung cấp thông tin hữu ích cho việc xây dựng các chính sách hỗ trợ và khuyến khích phát triển chăn nuôi lợn thịt bền vững.

II. Thách Thức Trong Chăn Nuôi Lợn Thịt Tại Văn Xá Hà Nam

Mặc dù có tiềm năng phát triển, chăn nuôi lợn thịt tại xã Văn Xá vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Chi phí sản xuất cao, biến động giá cả thị trường, dịch bệnh, và thiếu vốn đầu tư là những vấn đề nan giải. Theo tài liệu gốc, giá thành chăn nuôi lợn ở Việt Nam cao hơn so với nhiều nước khác, trong khi chất lượng sản phẩm chưa tương xứng. Điều này làm giảm khả năng cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường. Ngoài ra, quy mô chăn nuôi còn nhỏ lẻ, tự phát, thiếu liên kết và ứng dụng khoa học kỹ thuật còn hạn chế.

2.1. Chi phí sản xuất và biến động giá cả ảnh hưởng đến lợi nhuận

Chi phí thức ăn, thuốc thú y, và nhân công chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí chăn nuôi lợn thịt. Biến động giá cả thị trường, đặc biệt là giá thức ăn, có thể ảnh hưởng lớn đến lợi nhuận của người chăn nuôi. Theo tài liệu, nhiều hộ chăn nuôi còn nhỏ lẻ, chưa có khả năng đàm phán giá cả với các nhà cung cấp, dẫn đến chi phí đầu vào cao hơn. Do đó, việc kiểm soát chi phí và tìm kiếm nguồn cung cấp đầu vào ổn định là rất quan trọng.

2.2. Rủi ro dịch bệnh và vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm

Dịch bệnh là một trong những rủi ro lớn nhất trong chăn nuôi lợn thịt. Các dịch bệnh như dịch tả lợn châu Phi có thể gây thiệt hại lớn về kinh tế cho người chăn nuôi. Ngoài ra, vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm cũng ngày càng được quan tâm. Người tiêu dùng yêu cầu sản phẩm phải đảm bảo chất lượng và an toàn. Do đó, việc áp dụng các biện pháp phòng bệnh và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm là rất cần thiết.

2.3. Hạn chế về vốn đầu tư và tiếp cận tín dụng nông nghiệp

Vốn đầu tư là một yếu tố quan trọng để mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng chăn nuôi lợn thịt. Tuy nhiên, nhiều hộ nông dân tại xã Văn Xá gặp khó khăn trong việc tiếp cận tín dụng nông nghiệp. Thủ tục vay vốn phức tạp, lãi suất cao, và thiếu tài sản thế chấp là những rào cản lớn. Do đó, cần có các chính sách hỗ trợ vốn và tạo điều kiện thuận lợi cho người chăn nuôi tiếp cận tín dụng.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế Trong Chăn Nuôi Lợn

Để đánh giá hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi lợn thịt, cần sử dụng các phương pháp phân tích phù hợp. Các chỉ số kinh tế như chi phí sản xuất, doanh thu, lợi nhuận, tỷ suất lợi nhuận, và giá thành sản phẩm là những công cụ quan trọng. Ngoài ra, cần phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế, như quy mô chăn nuôi, giống lợn, thức ăn, kỹ thuật chăn nuôi, và thị trường tiêu thụ. Việc sử dụng phương pháp so sánh và phân tích thống kê sẽ giúp đưa ra những kết luận chính xác và khách quan.

3.1. Các chỉ số kinh tế quan trọng trong đánh giá hiệu quả

Các chỉ số kinh tế như chi phí sản xuất, doanh thu, lợi nhuận, tỷ suất lợi nhuận, và giá thành sản phẩm là những công cụ quan trọng để đánh giá hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi lợn thịt. Chi phí sản xuất bao gồm chi phí thức ăn, thuốc thú y, nhân công, và các chi phí khác. Doanh thu là tổng số tiền thu được từ việc bán lợn thịt. Lợi nhuận là phần còn lại sau khi trừ chi phí sản xuất khỏi doanh thu. Tỷ suất lợi nhuận là tỷ lệ giữa lợi nhuận và chi phí sản xuất. Giá thành sản phẩm là chi phí sản xuất trên một đơn vị sản phẩm.

3.2. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế

Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi lợn thịt bao gồm quy mô chăn nuôi, giống lợn, thức ăn, kỹ thuật chăn nuôi, và thị trường tiêu thụ. Quy mô chăn nuôi ảnh hưởng đến chi phí sản xuất và khả năng tiếp cận thị trường. Giống lợn ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sản phẩm. Thức ăn ảnh hưởng đến chi phí sản xuất và tốc độ tăng trưởng của lợn. Kỹ thuật chăn nuôi ảnh hưởng đến năng suất và sức khỏe của lợn. Thị trường tiêu thụ ảnh hưởng đến giá bán và khả năng tiêu thụ sản phẩm.

IV. Kết Quả Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế Tại Xã Văn Xá

Kết quả đánh giá hiệu quả kinh tế tại xã Văn Xá cho thấy có sự khác biệt đáng kể giữa các hộ chăn nuôi khác nhau. Các hộ có quy mô lớn, áp dụng kỹ thuật chăn nuôi tiên tiến, và có liên kết với thị trường tiêu thụ thường có hiệu quả kinh tế cao hơn. Tuy nhiên, nhiều hộ nhỏ lẻ vẫn gặp khó khăn trong việc nâng cao hiệu quả kinh tế. Cần có các giải pháp hỗ trợ phù hợp để giúp các hộ này cải thiện tình hình sản xuất và tăng thu nhập.

4.1. So sánh hiệu quả kinh tế giữa các quy mô chăn nuôi

So sánh hiệu quả kinh tế giữa các quy mô chăn nuôi cho thấy các hộ có quy mô lớn thường có chi phí sản xuất trên một đơn vị sản phẩm thấp hơn và tỷ suất lợi nhuận cao hơn. Điều này là do các hộ lớn có thể tận dụng lợi thế kinh tế theo quy mô, giảm chi phí đầu vào, và có khả năng đàm phán giá cả tốt hơn. Tuy nhiên, các hộ nhỏ lẻ cũng có thể nâng cao hiệu quả kinh tế bằng cách áp dụng kỹ thuật chăn nuôi tiên tiến và tìm kiếm thị trường tiêu thụ ổn định.

4.2. Ảnh hưởng của giống lợn và thức ăn đến năng suất

Giống lợn và thức ăn là hai yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến năng suất trong chăn nuôi lợn thịt. Các giống lợn có năng suất cao và khả năng kháng bệnh tốt thường cho hiệu quả kinh tế cao hơn. Thức ăn chất lượng cao và phù hợp với từng giai đoạn phát triển của lợn cũng giúp tăng tốc độ tăng trưởng và giảm chi phí sản xuất. Do đó, việc lựa chọn giống lợn và thức ăn phù hợp là rất quan trọng.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Kinh Tế Chăn Nuôi Lợn Thịt

Để nâng cao hiệu quả kinh tế chăn nuôi lợn thịt tại xã Văn Xá, cần có các giải pháp đồng bộ từ phía nhà nước, địa phương, và người chăn nuôi. Các giải pháp bao gồm hỗ trợ vốn, cải thiện giống lợn, nâng cao chất lượng thức ăn, áp dụng kỹ thuật chăn nuôi tiên tiến, và phát triển thị trường tiêu thụ. Ngoài ra, cần tăng cường liên kết giữa các hộ chăn nuôi và doanh nghiệp để tạo chuỗi giá trị bền vững.

5.1. Chính sách hỗ trợ vốn và tín dụng nông nghiệp

Nhà nước và địa phương cần có các chính sách hỗ trợ vốn và tín dụng nông nghiệp để giúp người chăn nuôi tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn. Các chính sách có thể bao gồm giảm lãi suất vay, đơn giản hóa thủ tục vay vốn, và tạo điều kiện thuận lợi cho người chăn nuôi thế chấp tài sản. Ngoài ra, cần khuyến khích các tổ chức tài chính phát triển các sản phẩm tín dụng phù hợp với đặc điểm của chăn nuôi lợn thịt.

5.2. Cải thiện giống lợn và nâng cao chất lượng thức ăn

Cần có các chương trình cải thiện giống lợn để nâng cao năng suất và khả năng kháng bệnh. Các chương trình có thể bao gồm nhập khẩu giống lợn tốt, lai tạo giống lợn địa phương, và hỗ trợ người chăn nuôi mua giống lợn chất lượng cao. Ngoài ra, cần nâng cao chất lượng thức ăn bằng cách khuyến khích sử dụng thức ăn công nghiệp chất lượng cao và hỗ trợ người chăn nuôi tự sản xuất thức ăn.

5.3. Phát triển thị trường tiêu thụ và xây dựng chuỗi giá trị

Cần phát triển thị trường tiêu thụ bằng cách tìm kiếm các kênh tiêu thụ ổn định, quảng bá sản phẩm, và xây dựng thương hiệu. Ngoài ra, cần tăng cường liên kết giữa các hộ chăn nuôi và doanh nghiệp để tạo chuỗi giá trị bền vững. Các hình thức liên kết có thể bao gồm hợp đồng chăn nuôi, cung cấp dịch vụ đầu vào, và tiêu thụ sản phẩm.

VI. Kết Luận và Triển Vọng Chăn Nuôi Lợn Thịt Tại Hà Nam

Chăn nuôi lợn thịt có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn tại Hà Nam. Việc đánh giá hiệu quả kinh tế và đưa ra các giải pháp phù hợp sẽ giúp nâng cao thu nhập cho người chăn nuôi và phát triển ngành chăn nuôi bền vững. Với sự quan tâm của nhà nước, địa phương, và nỗ lực của người chăn nuôi, chăn nuôi lợn thịt tại Hà Nam có nhiều triển vọng phát triển trong tương lai.

6.1. Tóm tắt kết quả đánh giá hiệu quả kinh tế

Kết quả đánh giá hiệu quả kinh tế cho thấy có sự khác biệt đáng kể giữa các hộ chăn nuôi khác nhau. Các hộ có quy mô lớn, áp dụng kỹ thuật chăn nuôi tiên tiến, và có liên kết với thị trường tiêu thụ thường có hiệu quả kinh tế cao hơn. Tuy nhiên, nhiều hộ nhỏ lẻ vẫn gặp khó khăn trong việc nâng cao hiệu quả kinh tế.

6.2. Triển vọng và định hướng phát triển chăn nuôi lợn thịt

Chăn nuôi lợn thịt tại Hà Nam có nhiều triển vọng phát triển trong tương lai. Định hướng phát triển là nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm chi phí sản xuất, và phát triển thị trường tiêu thụ. Cần có các chính sách hỗ trợ phù hợp để khuyến khích người chăn nuôi áp dụng kỹ thuật chăn nuôi tiên tiến và xây dựng chuỗi giá trị bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1. Cơ sở lý luận về hiệu quả kinh tế 1. Quan điểm về hiệu quả kinh tế Hiệu quả kinh tế là một phạm trù phản ánh mặt chất lượng của các hoạt động kinh tế. Quá trình tăng cường lợi dụng các nguồn lực sẵn có phục vụ cho lợi ích của con người, có nghĩa là nâng cao chất lượng của các hoạt động kinh tế.

Nâng cao hiệu quả kinh tế là một đòi hỏi khách quan của mọi nền sản xuất xã hội xuất phát từ những nhu cầu vật chất của con người ngày càng tăng. Xuất phát từ góc độ nghiên cứu khác nhau, các nhà kinh tế đưa ra nhiều quan điểm khác nhau về hiệu quả kinh tế. Hiệu quả theo quan điểm của Mác, đó là việc “tiết kiệm và phân phối một cách hợp lý thời gian lao động sống và lao động vật hoá giữa các ngành” và đó cũng chính là quy luật “tiết kiệm và tăng năng suất lao động hay tăng hiệu quả”. "Mác cũng cho rằng “nâng cao năng suất lao động vượt quá nhu cầu cá nhân của người lao động là cơ sở hết thảy mọi xã hội"[3].

Vận dụng quan điểm của Mác, các nhà kinh tế học Xô Viết cho rằng “hiệu quả là sự tăng trưởng kinh tế thông qua nhịp điệu tăng tổng sản phẩm xã hội hoặc thu nhập quốc dân với tốc độ cao nhằm đáp ứng yêu cầu của quy luật kinh tế cơ bản của chủ nghĩa xã hội”[3]. Khi bàn về khái niệm hiệu quả, cần phân biệt rõ ba khái niệm cơ bản về hiệu quả: Hiệu quả kỹ thuật, hiệu quả phân bổ các nguồn lực và hiệu quả kinh tế[4]. Hiệu quả kỹ thuật: là số lượng sản phẩm có thể đạt được trên chi phí đầu vào. Hiệu quả kỹ thuật được áp dụng phổ biến trong kinh tế vi mô để xem xét tình hình sử dụng nguồn nhân lực cụ thể, nó chỉ ra rằng một đơn vị nguồn lực dùng vào sản xuất đem lại bao nhiêu đơn vị sản phẩm.

Hiệu quả phân bổ các nguồn lực: là chỉ tiêu hiệu quả trong các yếu tố sản phẩm và giá đầu vào được tính để phản ánh giá trị sản phẩm thu thêm trên một đồng chi phí thêm về đầu vào hay nguồn lực. 6 Hiệu quả kinh tế là phạm trù kinh tế mà trong đó sản xuất đạt cả hiệu quả kỹ thuật và hiệu quả phân bổ. Điều đó có nghĩa là cả hai yếu tố hiện vật và giá trị đều tính đến khi xem xét việc sử dụng các nguồn lực trong nông nghiệp. Một số quan điểm khác lại cho rằng, hiệu quả được hiểu là mối quan hệ tương quan so sánh giữa kết quả đạt được và chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó.

Kết quả sản xuất ở đây được hiểu là giá trị sản phẩm đầu ra, còn lượng chi phí bỏ ra là giá trị của các nguồn lực đầu vào. Mối quan hệ so sánh này được xem xét về cả hai mặt (so sánh tuyệt đối và so sánh tương đối). Như vậy, một hoạt động sản xuất nào đó đạt được hiệu quả cao chính là đã đạt được mối quan hệ tương quan tối ưu giữa kết quả thu được và chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó. Có quan điểm lại xem xét, hiệu quả kinh tế là sự so sánh giữa mức độ biến động của kết quả sản xuất và mức độ biến động của chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó.

Việc so sánh này có thể tính cho số tuyệt đối và số tương đối. Quan điểm này có ưu việt trong đánh giá hiệu quả của đầu tư theo chiều sâu, hoặc hiệu quả của việc ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật, tức là hiệu quả kinh tế của phần đầu tư thêm. Như vậy: Hiệu quả kinh tế trong sản xuất kinh doanh là một phạm trù kinh tế biểu hiện tập trung của sự phát triển kinh tế theo chiều sâu, phản ánh trình độ khai thác các nguồn lực và tiết kiệm chi phí các nguồn lực đó trong quá trình sản xuất nhằm thực hiện mục tiêu sản xuất kinh doanh. Phân loại hiệu quả kinh tế Mọi hoạt động sản xuất của con người và quá trình ứng dụng kỹ thuật tiến bộ vào sản xuất đều có mục đích chủ yếu là kinh tế.

Tuy nhiên, kết quả của các hoạt động đó không chỉ duy nhất đạt được về mặt kinh tế mà đồng thời còn tạo ra nhiều kết quả liên quan đến đời sống kinh tế - xã hội của con người. Những kết quả đạt được đó là: nâng cao cuộc sống, giải quyết công ăn việc làm, góp phần ổn định chính trị và xã hội, trật tự an ninh, xây dựng xã hội tiên tiến, cải tạo môi trường, nâng cao đời sống tinh thần và văn hoá cho nhân dân tức là đã đạt hiệu quả về mặt xã hội. Đặc biệt về sản xuất nông nghiệp, ngoài những hiệu quả chung về kinh tế xã hội, còn có hiệu quả rất lớn về môi trường mà ngành kinh tế khác không thể có được. Cũng có thể một hoạt động kinh tế mang lại hiệu quả cho một cá nhân, một 7 đơn vị, nhưng xét trên phạm vi toàn xã hội thì nó lại ảnh hưởng xấu đến lợi ích và hiệu quả chung.

Vì vậy, khi đánh giá hiệu quả cần phân loại chúng để có kết luận chính xác. Căn cứ theo nội dung và bản chất có thể phân biệt thành 3 phạm trù: Hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội và hiệu quả kinh tế xã hội. Ba phạm trù này tuy khác nhau về nội dung nhưng lại có mối quan hệ tác động qua lại lẫn nhau. Hiệu quả kinh tế được hiểu là mối tương quan so sánh giữa lượng kết quả đạt được về mặt kinh tế và chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó.

Khi xác định hiệu quả kinh tế, nhiều nhà kinh tế thường ít nhấn mạnh quan hệ so sánh tương đối (phép chia) mà chỉ quan tâm đến quan hệ so sánh tuyệt đối (phép trừ) và chưa xem xét đầy đủ mối quan hệ kết hợp chặt chẽ giữa đại lượng tương đối và đại lượng tuyệt đối. Kết quả kinh tế ở đây được biểu hiện bằng giá trị tổng sản phẩm, tổng thu nhập, lợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận. Nếu như hiệu quả kinh tế là mối tương quan so sánh giữa lượng kết quả kinh tế đạt được và lượng chi phí bỏ ra, thì hiệu quả xã hội là mối tương quan so sánh giữa kết quả xã hội (kết quả xét về mặt xã hội) và tổng chi phí bỏ ra. Hiệu quả về kinh tế, xã hội thể hiện mối tương quan giữa các kết quả đạt được tổng hợp trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội với các chi phí bỏ ra để đạt được các kết quả đó.

Có thể nói hiệu quả kinh tế là khâu trung tâm có vai trò quyết định nhất và nó được đánh giá một cách đầy đủ nhất khi kết hợp với hiệu quả xã hội. Để làm rõ phạm trù hiệu quả kinh tế có thể phân loại chúng theo các tiêu thức nhất định từ đó thấy rõ được nội dung nghiên cứu của các loại hiệu quả kinh tế. Xét trong phạm vi và đối tượng các hoạt động kinh tế, có thể phân chia phạm trù hiệu quả kinh tế thành: + Hiệu quả kinh tế theo ngành là hiệu quả kinh tế tính riêng cho từng ngành sản xuất vật chất như công nghiệp, nông nghiệp, thương mại, dịch vụ. trong từng ngành lớn có lúc phải phân bổ hiệu quả kinh tế cho những ngành hẹp hơn.

+ Hiệu quả kinh tế quốc dân là hiệu quả kinh tế tính chung toàn bộ nền sản xuất xã hội. 8 + Hiệu quả kinh tế theo vùng lãnh thổ: là xét riêng cho từng vùng, từng tỉnh, từng huyện. + Hiệu quả kinh tế doanh nghiệp là xem xét cho từng doanh nghiệp, vì doanh nghiệp hoạt động theo từng mục đích riêng rẽ và lấy lợi nhuận làm mục tiêu cao nhất, nên nhiều hiệu quả của doanh nghiệp không đồng nhất với hiệu quả của quốc gia. Cũng vì thế mà Nhà nước sẽ có các chính sách liên kết vĩ mô với doanh nghiệp.

+ Hiệu quả kinh tế khu vực sản xuất vật chất và sản xuất dịch vụ. Căn cứ vào yếu tố cơ bản của sản xuất và phương hướng tác động vào sản xuất thì có thể phân chia hiệu quả kinh tế thành từng loại: + Hiệu quả sử dụng vốn + Hiệu quả sử dụng lao động + Hiệu quả sử dụng máy móc, thiết bị + Hiệu quả sử dụng đất đai, năng lượng. + Hiệu quả áp dụng các biện pháp khoa học kỹ thuật và quản lý[3]. Các tiêu chuẩn và chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế Tiêu chuẩn hiệu quả kinh tế là các quan điểm, nguyên tắc đánh giá hiệu quả kinh tế trong những điều kiện cụ thể mà ở một giai đoạn nhất định.

Việc nâng cao hiệu quả kinh tế là mục tiêu chung và chủ yếu xuyên suốt mọi thời kỳ, còn tiêu chuẩn là mục tiêu lựa chọn các chỉ tiêu đánh giá bằng định lượng theo tiêu chuẩn đã lựa chọn ở từng giai đoạn. Mỗi thời kỳ phát triển kinh tế - xã hội khác nhau thì tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả cũng khác nhau. Đối với toàn xã hội thì tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả kinh tế là khả năng thoả mãn các nhu cầu sản xuất và tiêu dùng của xã hội bằng của cải vật chất sản xuất ra. Đối với các doanh nghiệp hoặc các tổ chức kinh tế thì tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả kinh tế phải là thu nhập tối đa tính trên chi phí hoặc công lao động bỏ ra.

Đánh giá hiệu quả kinh tế Thực chất hiệu quả kinh tế là việc nâng cao năng suất lao động xã hội và tiết kiệm lao động xã hội. Vì vậy, khi đánh giá hiệu quả kinh tế của từng đơn vị cần xác định những vấn đề sau: Hiệu quả kinh tế sản xuất kinh doanh được đánh giá là có đạt hay không? Tăng hay giảm? Thấp hay cao? Cần phải so sánh mức thực tế đạt được với một mốc nào đó. 9 Tuỳ theo mục đích đánh giá và điều kiện tài liệu cho phép người ta có thể sử dụng một mốc hoặc kết hợp các mốc so sánh sau đây: + Mức hiệu quả theo thiết kế hoặc tiềm năng. Mức tiềm năng của từng thời kỳ có thể cao hoặc thấp hơn mức thiết kế ban đầu.

+ Mức kế hoạch hay định mức. + Mức kỳ trước, hay một kỳ nào đó đã thực hiện trước đây. + Mức trung bình hay tiên tiến trong ngành. + Mức thực tế của đơn vị khác, doanh nghiệp khác, ngành khác, địa phương khác hay một quốc gia khác.