Luận văn thạc sĩ đánh giá hiện trạng môi trường và đề xuất một số giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường trong các hoạt động phát triển kinh tế thương mại du lịch tại huyện vân đồn tỉnh quảng ninh

Luận văn thạc sĩ đánh giá hiện trạng môi trường và đề xuất giải pháp giảm thiểu ô nhiễm trong phát triển kinh tế, thương mại, du lịch tại huyện Vân Đồn, Quảng Ninh.

• Tác giả: Đỗ Xuân Hải
• Người hướng dẫn: PGS. Đỗ Thị Lan
• Trường học: Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh giá hiện trạng môi trường và đề xuất một số giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường trong các hoạt động phát triển kinh tế - thương mại - du lịch tại huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Đánh giá môi trường

Đánh giá môi trường tại Vân Đồn, Quảng Ninh tập trung vào việc phân tích hiện trạng môi trường trong quá trình phát triển kinh tế - thương mại - du lịch. Các thành phần môi trường như nước, không khí và đất được đánh giá thông qua các chỉ số chất lượng. Kết quả cho thấy, ô nhiễm môi trường đang gia tăng do các hoạt động kinh tế và du lịch. Cụ thể, nước biển ven bờ và nước ngầm bị ô nhiễm bởi chất thải sinh hoạt và công nghiệp. Không khí cũng bị ảnh hưởng bởi khí thải từ giao thông và sản xuất. Hiện trạng môi trường này đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo vệ môi trường và quản lý chất thải hiệu quả.

1.1. Hiện trạng môi trường nước

Hiện trạng môi trường nước tại Vân Đồn cho thấy sự ô nhiễm nghiêm trọng, đặc biệt là nước biển ven bờ và nước ngầm. Các nguồn ô nhiễm chính bao gồm chất thải từ du lịch, nuôi trồng thủy sản và hoạt động công nghiệp. Kết quả phân tích chỉ ra rằng, nồng độ các chất độc hại như kim loại nặng và vi sinh vật vượt quá tiêu chuẩn cho phép. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến hệ sinh thái biển và sức khỏe cộng đồng. Quản lý chất thải và xử lý nước thải là giải pháp cần thiết để giảm thiểu ô nhiễm môi trường nước.

1.2. Hiện trạng môi trường không khí

Hiện trạng môi trường không khí tại Vân Đồn bị ảnh hưởng bởi khí thải từ giao thông, sản xuất công nghiệp và hoạt động du lịch. Các chỉ số chất lượng không khí như bụi mịn (PM2.5, PM10) và khí độc (SO2, NO2) đều vượt ngưỡng an toàn. Điều này gây ra các vấn đề về sức khỏe như bệnh hô hấp và tim mạch. Giải pháp giảm ô nhiễm bao gồm kiểm soát khí thải từ các phương tiện giao thông và nhà máy, đồng thời tăng cường trồng cây xanh để cải thiện chất lượng không khí.

II. Giải pháp giảm ô nhiễm

Giải pháp giảm ô nhiễm tại Vân Đồn tập trung vào việc quản lý chất thải, kiểm soát khí thải và nâng cao nhận thức cộng đồng. Các giải pháp cụ thể bao gồm xây dựng hệ thống xử lý nước thải, tăng cường thu gom và tái chế rác thải, và áp dụng công nghệ sạch trong sản xuất. Bảo vệ môi trường cần được lồng ghép vào các chính sách phát triển kinh tế - xã hội để đảm bảo phát triển bền vững. Các biện pháp này không chỉ giảm thiểu ô nhiễm môi trường mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

2.1. Quản lý chất thải

Quản lý chất thải là một trong những giải pháp quan trọng để giảm thiểu ô nhiễm môi trường tại Vân Đồn. Cần xây dựng hệ thống thu gom và xử lý rác thải hiệu quả, đặc biệt là tại các khu du lịch và khu dân cư. Việc phân loại rác tại nguồn và tái chế chất thải cũng cần được khuyến khích. Đồng thời, cần có các biện pháp xử lý chất thải từ nuôi trồng thủy sản để ngăn chặn ô nhiễm nước biển.

2.2. Kiểm soát khí thải

Kiểm soát khí thải từ các phương tiện giao thông và nhà máy là giải pháp cần thiết để cải thiện hiện trạng môi trường không khí tại Vân Đồn. Cần áp dụng các tiêu chuẩn khí thải nghiêm ngặt và khuyến khích sử dụng phương tiện giao thông thân thiện với môi trường. Đồng thời, các nhà máy cần đầu tư vào công nghệ xử lý khí thải để giảm thiểu tác động đến môi trường.

III. Phát triển bền vững

Phát triển bền vững tại Vân Đồn đòi hỏi sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Các hoạt động kinh tế - thương mại - du lịch cần được quản lý chặt chẽ để giảm thiểu tác động môi trường. Cần xây dựng các chính sách khuyến khích sử dụng năng lượng tái tạo và công nghệ sạch. Đồng thời, cần nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp về quản lý chất thải và bảo vệ môi trường. Phát triển bền vững không chỉ đảm bảo tăng trưởng kinh tế mà còn duy trì được các giá trị môi trường cho tương lai.

3.1. Lồng ghép bảo vệ môi trường vào phát triển kinh tế

Lồng ghép bảo vệ môi trường vào các chính sách phát triển kinh tế là yếu tố then chốt để đạt được phát triển bền vững tại Vân Đồn. Cần xây dựng các quy định nghiêm ngặt về quản lý chất thải và kiểm soát ô nhiễm trong các dự án phát triển. Đồng thời, cần khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng công nghệ sạch và sử dụng năng lượng tái tạo để giảm thiểu tác động môi trường.

3.2. Nâng cao nhận thức cộng đồng

Nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường là yếu tố quan trọng để thực hiện phát triển bền vững tại Vân Đồn. Cần tổ chức các chương trình giáo dục và tuyên truyền về tầm quan trọng của quản lý chất thải và giảm ô nhiễm. Đồng thời, cần khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường như trồng cây xanh và phân loại rác tại nguồn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học của đề tài 1. Khái niệm về ô nhiễm môi trường Theo điều 3 mục 8. Luật bảo vệ môi trường 2014 “Ô nhiễm môi trường là sự biến đổi của các thành phần môi trường không phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật môi trường và tiêu chuẩn môi trường gây ảnh hưởng xấu đến con người và sinh vật.

Chất gây ô nhiễm là những nhân tố làm cho môi trường trở thành độc hại, gây tổn hại hoặc có tiềm năng gây tổn hại đến sức khỏe, sự an toàn hay sự phát triển của con người và sinh vật trong môi trường đó. Chất gây ô nhiễm có thể là chất rắn (như rác) hay chất lỏng (các dung dịch hóa học, chất thải của dệt nhuộm, rượu, chế biến thực phẩm), hoặc chất khí (SO2 trong núi lửa phun, NO2 trong khói xe, CO từ khói đun …), các kim loại nặng như chì, đồng … cũng có khi nó vừa ở thể hơi vừa ở thể rắn như thăng hoa hay ở dạng trung gian. Suy thoái môi trường là sự làm thay đổi chất lượng và số lượng của thành phần môi trường, gây ảnh hưởng xấu cho đời sống của con người và thiên nhiên. Nguồn gây ô nhiễm môi trường Ô nhiễm môi trường có thể do nhiều nguồn khác nhau.

Nguồn gây ô nhiễm là nguồn thải ra các chất gây ô nhiễm. Có nhiều cách chia các nguồn gây ô nhiễm [10]. Theo tính chất hoạt động, gồm 4 nhóm: quá trình sản xuất (nông nghiệp, công nghiệp, du lịch, tiểu thủ công nghiệp); quá trình giao thông vận tải; sinh hoạt; và tự nhiên. Theo phân bố không gian, gồm 3 nhóm: điểm ô nhiễm, cố định (khói nhà máy gây ô nhiễm cố định); nhiễm, di động đường ô (xe cộ gây ô nhiễm trên đường); vùng ô nhiễm, lan tỏa: vùng thành thị, khu công nghiệp gây ô nhiễm và lan tỏa trong thành phố đến vùng nông thôn.

Theo nguồn phát sinh, gồm nguồn ô nhiễm sơ cấp và nguồn ô nhiễm thứ cấp: Nguồn ô nhiễm sơ cấp là chất ô nhiễm từ nguồn thải trực tiếp vào môi trường; 4 Nguồn ô nhiễm thứ cấp là chất ô nhiễm được tạo thành từ nguồn sơ cấp và đã biến đổi qua trung gian rồi mới tới môi trường gây ô nhiễm. Mức độ tác động từ các nguồn gây ô nhiễm nói trên còn tùy thuộc vào 3 nhóm yếu tố: quy mô dân số, mức tiêu thụ tính theo đầu người, tác động của môi trường, trong đó quy mô dân số là yếu tố quan trọng nhất.1 Các nguồn gây ô nhiễm 1.Phân loại ô nhiễm Dưới đây là các hình thức ô nhiễm và các chất ô nhiễm liên quan: Ô nhiễm không khí, việc xả khói chứa bụi và các chất hóa học vào bầu không khí.Ví dụ về các khí độc là cacboxít, lưuhuỳnhđioxit,cácchất cloroflorocacbon (CFCs), và ôxít nitơ là chất thải của công nghiệp và xe cộ. Ôzôn quang hóa và khói lẫn sương(smog) được tạo ra khi các ôxít nitơ phản ứng với nước trong không khí (chính là sương) xúc tác là ánh sáng mặt trời [29]. Ô nhiễm nước xảy ra khi nước bề mặt chảy qua rác thải sinh hoạt, nước rác công nghiệp, các chất ô nhiễm trên mặt đất, rồi thấm xuống nước ngầm.

[10] Ô nhiễm đất xảy ra khi đất bị nhiễm các chất hóa học độc hại (hàm lượng vượt quá giới hạn thông thường) do các hoạt động chủ động của con người như khai thác khoáng sản, sản xuất công nghiệp, sử dụng phân bón hóa học hoặc thuốc trừ sâu quá nhiều,. hoặc do bị rò rỉ từ các thùng chứa ngầm. Phổ biến nhất trong các loại chất ô nhiễm đất là hydrocacbon, kim loại nặng, MTBE, thuốc diệt cỏ, thuốc 5 trừ sâu, và các hydrocacbon clo hóa. Ô nhiễm phóng xạ.

Ô nhiễm tiếng ồn, bao gồm tiếng ồn do xe cộ, máy bay, tiếng ồn công nghiệp. Ô nhiễm sóng, do các loại sóng như sóng điện thoại, truyền hình. tồn tại với mật độ lớn. [14] Ô nhiễm ánh sáng, hiện nay con người đã sử dụng các thiết bị chiếu sáng một cách lãng phí ảnh hưởng lớn tới môi trường như ảnh hưởng tới quá trình phát triển của động thực vật.

Những loại ô nhiễm môi trường chính 1. Ô nhiễm môi trường đất Đất được xem là ô nhiễm khi nồng độ các chất độc tăng lên quá mức an toàn, vượt lên khả năng tự làm sạch của môi trường đất [13].Ô nhiễm môi trường đất được xem là tất cả các hiện tượng làm nhiễm bẩn môi trường đất bởi các chất gây ô nhiễm 1. Ô nhiễm môi trường nước Ô nhiễm nước là sự biến đổi nói chung do con người đối với chất lượng nước, làm nhiễm bẩn nước và gây nguy hiểm cho con người, cho công nghiệp, nông nghiệp, cho động vật nuôi và các loài hoang dã. Ô nhiễm nước có nguồn gốc tự nhiên: do mưa, tuyết tan, gió bão, lũ lụt đưa vào môi trường nước các chất thải bẩn, các sinh vật có hại kể cả xác chết của chúng.

Ô nhiễm nước có nguồn gốc nhân tạo: quá trình thải các chất độc hại chủ yếu dưới dạng lỏng như các chất thải sinh hoạt, công nghiệp, nông nghiệp, giao thông vào môi trường nước. Theo bản chất các tác nhân gây ô nhiễm, người ta phân ra các loại ô nhiễm nước: ô nhiễm vô cơ, hữu cơ, ô nhiễm hóa chất, ô nhiễm sinh học, ô nhiễm bởi các tác nhân vật lý.Ô nhiễm nước mặn, ô nhiễm nước ngầm và biển. Ô nhiễm nước là sự thay đổi theo chiều xấu đi các tính chất vật lý – hoá học – sinh học của nước, với sự xuất hiện các chất lạ ở thể lỏng, rắn làm cho nguồn nước trở nên độc hại với con người và sinh vật. Làm giảm độ đa dạng sinh vật trong nước.

Xét về tốc độ lan truyền và quy mô ảnh hưởng thì ô nhiễm nước là vấn đề đáng lo ngại hơn ô nhiễm đất. Ô nhiễm môi trường không khí 6 "Ô nhiễm không khí là sự có mặt một chất lạ hoặc một sự biến đổi quan trọng trong thành phần không khí, làm cho không khí không sạch hoặc gây ra sự toả mùi, có mùi khó chịu, giảm tầm nhìn xa (do bụi)". Có rất nhiều nguồn gây ô nhiễm không khí. Có thể chia ra thành nguồn tự nhiên và nguồn nhân tạo.

Nguồn tự nhiên:Núi lửa: Núi lửa phun ra những nham thạch nóng và nhiều khói bụi giàu sunfua, mêtan và những loại khí khác. Không khí chứa bụi lan toả đi rất xa vì nó được phun lên rất cao.Cháy rừng: Các đám cháy rừng và đồng cỏ bởi các quá trình tự nhiên xảy ra do sấm chớp, cọ sát giữa thảm thực vật khô như tre, cỏ v. Các loại bụi, khí này đều gây ô nhiễm không khí. Nguồn nhân tạo:Nguồn gây ô nhiễm nhân tạo rất đa dạng, nhưng chủ yếu là do hoạt động công nghiệp, đốt cháy nhiên liệu hoá thạch và hoạt động của các phương tiện giao thông.

Nguồn ô nhiễm công nghiệp do hai quá trình sản xuất gây ra:Quá trình đốt nhiên liệu thải ra rất nhiều khí độc đi qua các ống khói của các nhà máy vào không khí. Các ngành công nghiệp chủ yếu gây ô nhiễm không khí bao gồm: nhiệt điện; vật liệu xây dựng; hoá chất và phân bón; dệt và giấy; luyện kim; thực phẩm; Các xí nghiệp cơ khí; Các nhà máy thuộc ngành công nghiệp nhẹ; Giao thông vận tải; bên cạnh đó phải kể đến sinh hoạt của con người. Những tác động từ các hoạt động phát triển: Kinh tế-Thương mại-Du lịch đến môi trường. Việc đô thị hóa và mở mang các công trình xây dựng đã làm giảm diện tích đất canh tác đồng thời làm ô nhiễm môi trường đất quanh các khu đô thị và các công trình xây dựng.

[17] Việc cháy rừng và đốt phá rừng để lấy đất canh tác làm đất nông nghiệp gây xói mòn đất và thoái hóa đất một cách nhanh chóng. Quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa cùng với việc gia tăng dân số quá nhanh đã xả thải vào môi trường nước và môi trường không khí một lượng rất lớn các chất thải rắn, nước và khí làm cho môi trường nước và không khí bị ô nhiễm nghiêm trọng với nhiều dạng ô nhiễm khác nhau. Tác động lớn nhất tới môi trường không khí là các nhà máy và cơ sở sản xuất công nghiệp, thủ công nghiệp sử dụng 7 nhiên liệu than đá, dầu mỏ khí đốt, củi gỗ và nạn cháy rừng, đốt rừng làm nông nghiệp, sự hoạt động của các phương tiện giao thông vận tải đã xả thải vào bầu khí quyển một lượng rất lớn khí CO2, Co, SO2. Các khí này rất độc hại với con người và gây ra hiệu ứng nhà kính, làm cho trái đất nóng lên.

[15] Bên cạnh những tác động tích cực, hoạt động du lịch đã có những tác động tiêu cực nhất định đến môi trường do tốc độ phát triển quá nhanh trong điều kiện còn thiếu phương tiện xử lý môi trường, nhận thức và công cụ quản lý nhà nước về môi trường còn hạn chế…, từ đó dẫn đến sự gia tăng áp lực đến môi trường. Tại nhiều khu vực, do tốc độ phát triển quá nhanh của hoạt động du lịch vượt ngoài khả năng và nhận thức về quản lý nên đã tạo sức ép lớn đến khả năng đáp ứng của tài nguyên và môi trường, gây ô nhiễm cục bộ và nguy cơ suy thoái lâu dài.