HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ DUNG ĐÁNH GIÁ ĐẶC ĐIỂM NÔNG SINH HỌC CỦA MỘT SỐ MẪU GIỐNG ĐINH LĂNG (POLYSCIAS SPP.) VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA PHÂN BÓN ĐẾN SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN CỦA CÂY ĐINH LĂNG LÁ NHỎ TẠI GIA LÂM – HÀ NỘI” Ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 8620110 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Ninh Thị Phíp NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan bản luận văn này được hoàn thành bằng sự nhận thức chính xác của bản thân. Các số liệu trình bày trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nào khác. Mọi sự giúp dỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được ghi rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Dung i LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành Đề tài tốt nghiệp ngoài sự cố gắng của bản thân, tôi đã nhận được rất nhiều sự quan tâm giúp đỡ nhiệt tình của thầy cô, bạn bè và ngưởi thân. Trước tiên, với tình cảm chân thành và lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin gửi lời cảm ơn tới PGS. Ninh Thị Phíp - Bộ môn Cây Công nghiệp và Cây thuốc, Khoa Nông học, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành bản luận văn này. Tôi xin chân thành cám ơn các thầy giáo, cô giáo Bộ môn Cây Công nghiệp và Cây thuốc, Khoa Nông học, Học Viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo điều kiện góp ý, chỉ bảo và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn.
Cuối cùng, tôi xin bày tỏ sự biết ơn chân thành tới gia đình, đồng nghiệp và bạn bè - những người đã luôn bên tôi, động viên, giúp đỡ tôi về vật chất cũng như tinh thần trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn này. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Dung ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.
vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.
Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn.
Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Giới thiệu chung về cây đinh lăng.
Nguồn gốc thực vật – phân bố - phân loại. Đặc điểm thực vật học. Bộ phận sử dụng. Yêu cầu ngoại cảnh của cây Đinh lăng.
Thành phần hóa học, giá trị của Đinh lăng. Tình hình sản xuất đinh lăng trên thế giới và tại việt nam. Tình hình sản xuất đinh lăng trên thế giới. Tình hình sản xuất Đinh lăng ở Việt Nam.
Tình hình nghiên cứu về cây đinh lăng tại việt nam. Một số kết quả nghiên cứu xác định liều lượng phân bón đối với cây dược liệu. Cơ sở xác định phân bón. Một số kết quả nghiên cứu xác định liều lượng phân bón đối với cây dược liệu.
Các kết quả nghiên cứu về nhân giống vô tính trên cây dược liệu. Nhân giống vô tính bằng phương pháp giâm cành. Kết quả nghiên cứu về nhân giống invitro trên cây dược liệu. Nghiên cứu về kỹ thuật trồng đinh lăng.
21 Phần 3 Nội dung, vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.
Các chỉ tiêu theo dõi. Các chỉ tiêu sinh trưởng của đinh lăng. Các chỉ tiêu về năng suất. Phương pháp xử lý số liệu.
29 Phần 4: Kết quả và thảo luận. Đánh giá đặc điểm nông sinh học của một số mẫu giống đinh lăng. Đặc điểm hình thái rễ. Đặc điểm hình thái thân.
Đặc điểm hình thái lá. Khả năng sinh trưởng của các mẫu giống đinh lăng. Khả năng sinh trưởng thân. Đặc điểm sinh trưởng lá của các mẫu giống đinh lăng.
Khả năng tích lũy chất khô và khối lượng rễ. Ảnh hưởng của phương pháp nhân giống và phân bón đến sinh trưởng phát triển của đinh lăng lá nhỏ. Ảnh hưởng của phương pháp nhân giống và phân bón đến động thái tăng trưởng chiều cao của đinh lăng lá nhỏ. Ảnh hưởng của phương pháp nhân giống và phân bón đến động thái tăng trưởng đường kính thân chính của đinh lăng lá nhỏ.
Ảnh hưởng của phương pháp nhân giống và phân bón đến động thái tăng trưởng số nhánh của đinh lăng lá nhỏ. Ảnh hưởng của phương pháp nhân giống và phân bón đến động thái tăng trưởng số lá của đinh lăng lá nhỏ. Ảnh hưởng của phương pháp nhân giống và phân bón đến chỉ số SPAD của đinh lăng lá nhỏ. Ảnh hưởng của phương pháp nhân giống và phân bón đến chỉ số diện tích lá của cây đinh lăng lá nhỏ.
Ảnh hưởng của phương pháp nhân giống và phân bón đến khả năng tích lũy chất khô và khối lượng rễ của Đinh lăng lá nhỏ. Kết luận và đề nghị. 63 Tài liệu tham khảo. 68 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CT Công thức CV% Hệ số biến động ĐC Đối chứng LAI Chỉ số diện tích lá LSD0,05 Mức sai khác có ý nghĩa nhỏ nhất ở độ tin cậy 95% L Chiều dài lá SLRC Số lá răng cưa KLT Khối lượng tưoi KLK Khối lượng khô NST Ngày sau trồng g Gram W Bề rộng lá vi DANH MỤC BẢNG Bảng 4.
Đặc điểm hình thái rễ của các mẫu giống đinh lăng. Đặc điểm hình thái thân của các mẫu giống đinh lăng. Đặc điểm hình thái lá của các mẫu giống đinh lăng. Đặc điểm hình thái lá của các mẫu giống đinh lăng.
Khả năng sinh trưởng chiều cao cây của các mẫu giống đinh lăng. Khả năng sinh trưởng thân của các mẫu giống đinh lăng. Khả năng sinh trưởng số lá của các mẫu giống đinh lăng. Chỉ số SPAD của các mẫu giống đinh lăng.
Chỉ số diện tích lá của các mẫu giống đinh lăng. Số rễ và chiều dài rễ của các mẫu giống đinh lăng. Khả năng tích lũy chất khô và khối lượng rễ của các mẫu giống đinh lăng. Ảnh hưởng của phương pháp nhân giống và phân bón đến động thái tăng trưởng chiều cao cây đinh lăng lá nhỏ.
Ảnh hưởng của phương pháp nhân giống và phân bón đến động thái tăng trưởng đường kính thân chính cây giống đinh lăng lá nhỏ. Ảnh hưởng của phương pháp nhân giống và phân bón đến động thái tăng trưởng số nhánh cây đinh lăng lá nhỏ. Ảnh hưởng của phương pháp nhân giống và phân bón đến động thái tăng trưởng số lá trên cây giống đinh lăng lá nhỏ. Ảnh hưởng của phương pháp nhân giống và phân bón đến chỉ số SPAD cây đinh lăng lá nhỏ.
Ảnh hưởng của cây giống và phân bón đến chỉ số diện tích lá cây đinh lăng lá nhỏ tại thời điểm 6 đến 9 tháng sau trồng. Ảnh hưởng của phương pháp nhân giống và phân bón đến sinh trưởng của bộ rễ Đinh lăng lá nhỏ tại thời điểm 6 đến 12 tháng sau trồng. Ảnh hưởng của phương pháp nhân giống và phân bón đến khả năng tích lũy chất khô và khối lượng rễ của đinh lăng lá nhỏ. 61 vii DANH MỤC HÌNH Hình 4.
Hình dạng thân của các mẫu giống đinh lăng. Đặc điếm hình thái răng cưa của các mẫu giống đinh lăng. Hình dạng lá của các mẫu giống đinh lăng. Hình dạng lá chét của các mẫu giống đinh lăng .39 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thị Dung Tên Luận văn: Đánh giá đặc điểm nông sinh học của một số mẫu giống đinh lăng (Polyscias spp.) và ảnh hưởng của phân bón đến sinh trưởng, phát triển của cây đinh lăng lá nhỏ tại Gia Lâm – Hà Nội”.
Ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 8620110 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu xác định đặc điểm nông sinh học giống đinh lăng phù hợp để phục vụ nhu cầu sản xuất nguyên liệu làm thuốc và đánh giá ảnh hưởng của công thức phân bón đến sinh trưởng, phát triển của cây đinh lăng lá nhỏ nhân giống từ invitro và giâm cành, từ đó góp phần hoàn thiện quy trình trồng, chăm sóc đinh lăng lá nhỏ. Phương pháp nghiên cứu Nội dung 1: Đánh giá đặc điểm nông sinh học của một số mẫu giống đinh lăng (Polyscias spp. 07 mẫu giống đinh lăng được thu thập tại các địa phương ở miền Nam, Nam Định, Hà Nội, Cần Thơ. Thí nghiệm được bố trí theo kiểu khối ngẫu nhiên đầy đủ 3 lần nhắc lại Diện tích ô thí nghiệm: Cây giống 2 tháng tuổi được trồng vào ngày 05/03/2017 với diện tích 10x7x3=105 m2 Nội dung 2: Đánh giá ảnh hưởng của phân bón đến sinh trưởng, phát triển của cây đinh lăng lá nhỏ, dài Hà Nội (Polyscias fruticosa (L.) Harms) tại Gia Lâm, Hà Nội.
Thí nghiệm 2 nhân tố được thiết kế theo kiểu khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD), với 6 công thức và 3 lần nhắc lại. Nhân tố giống: + Cây nhân giống invitro: G1; + Cây nhân giống giâm cành: G2 Nhân tố phân bón: CT1(CT đối chứng): 1 tấn vôi bột + 40 tấn phân chuồng+ 1400 kg phân vi sinh Sông Gianh + 40 kg N + 350 kg P2O5 + 500 kg K2O/3 năm CT2: 500 kg vôi bột + 40 tấn phân chuồng + 1 tấn vi sinh Sông Gianh + 75% công thức đ/c/3 năm ix CT3: 500 kg vôi bột + 30 tấn phân chuồng + 4 tấn phân vi sinh + 300 kg N + 300 kg P2O5 + 300 kg K2O + 150 kg nấm rễ AMF (5g/gốc)/3 năm CT4: 500 kg vôi bột + 10 tấn phân vi sinh + 300 kg N + 300 kg P2O5 + 300 kg K2O /3 năm - Số liệu được xử lý bằng Chương trình Microsoft Office Excel và Phần mềm IRRISTAT 4. Kết quả chính và kết luận 1. Phân biệt các mẫu giống đinh lăng dựa vào (1) Hình dạng lá chét, màu sắc lá, cuống và bẹ lá.
CT6 là lá nguyên và có viền bạc trên mép; các mẫu giống khác là lá kép lông chim; (2) vết chấm trên thân ở CT2, CT5 vết chấm có hình dẹt, phân bố thưa còn lại đều có hình tròn. Mật độ vết chấm trên thân ở CT4 cao nhất, đạt 115,19±2,56 vết/1cm, dày hơn hẳn so với các mẫu giống còn lại. Màu sắc thân CT6 (đinh lăng mặt nguyệt) có màu xanh nhạt, các mẫu giống còn lại khi cây còn non thân có màu xanh đậm.