MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Ngày nay, trong quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa nền kinh tế đang diễn ra một cách nhanh chóng, theo đó cơ cấu kinh tế chuyển dịch tiến bộ, tỷ trọng giá trị sản xuất công nghiệp và thương mại dịch vụ tăng nhanh, tỷ trọng giá trị sản xuất nông nghiệp có xu hướng giảm dần. Tuy nhiên, vẫn phải khẳng định rằng nông nghiệp nước ta vẫn là một trong 3 ngành kinh tế quan trọng và có tính chiến lược của đất nước, bảo đảm đời sống, an ninh lương thực, ổn định xã hội, đẩy mạnh xuất khẩu. Vì vậy, trong chủ trương phát triển kinh tế của Đảng và Nhà nước, nông nghiệp và nông thôn luôn được quan tâm hàng đầu.
Điều này được thể hiện rất rõ thông qua việc Nhà nước đã ban hành rất nhiều các chính sách hỗ trợ cho sản xuất nông nghiệp và phát triển nông thôn. Mặt khác, trong điều kiện Việt Nam là thành viên chính thức của WTO, các chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với khu vực nông nghiệp, nông thôn cần được đổi Khóa luận mới theo hướng tốt vừa tuân nghiệp thủ, vừa khai thác triệt môi để các địnhtrường chế của WTO để hỗ trợ, ưu đãi cho lĩnh vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn đồng thời các chính sách đó cũng phải phù hợp với điều kiện nền kinh tế đang trong quá trình chuyển đổi của nước ta hiện nay. Phù Yên thuộc miền núi Tây Bắc Việt Nam, là một trong 62 huyện nghèo nhất cả nước và có đông dân tộc chung sống, có diện tích đất nông nghiệp, lâm nghiệp tương đối lớn, người dân sống chủ yếu bằng các hoạt động sản xuất nông nghiệp. Phù Yên được đặc biệt quan tâm trong chương trình mục tiêu quốc gia về xóa đói giảm nghèo, trong đó xã Mường Thải là một xã nghèo nằm trong chương trình 135 được quan tâm đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp.
Bên cạnh đó, sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã Mường Thải về cơ bản vẫn theo phương thức truyền thống, manh mún và lạc hậu. Cơ sở hạ tầng phục vụ cho sản xuất nông nghiệp chưa được đầu tư và khai thác hiệu quả, cơ cấu giống cây trồng, vật nuôi chưa hợp lý và còn hạn chế nên chưa đem lại hiệu quả về 1 năng suất và chất lượng. Các chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp của nhà nước là rất quan trọng tạo điều kiện cho sự phát triển và đem lại hiệu quả trong sản xuất kinh tế nông nghiệp. Tuy nhiên, việc thực thi chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn Mường Thải còn tồn tại một số bất cập và chưa phát huy hết tác dụng và hiệu quả của chính sách.
Từ những lý do đó mà yêu cầu đặt ra đối với xã Mường Thải là phát huy hiệu quả của sản xuất nông nghiệp, tạo tiền đề phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ, nâng cao đời sống nhân dân. Để thúc đẩy phát triển sản xuất nông nghiệp, ngoài việc triển khai thực hiện các chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp của Nhà nước, huyện Phù Yên cũng đề ra và triển khai một số chính sách hỗ trợ cho sản xuất nông nghiệp. Và để tìm hiểu tại sao lại phải hỗ trợ sản xuất nông nghiệp? Nội dung chính của hỗ trợ sản xuất nông nghiệp là gì? Tìm hiểu những khó khăn gặp phải khi thực thi Khóa luậnsách hỗ tốt nghiệp nông nghiệp ởmôi trường chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã? Đánh giá của về việc thực thi chính trợ sản xuất xã như thế nào? Cần có các giải pháp gì để phát huy hiệu quả của chính sách? Xuất phát từ những vấn đề trên tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “ Đánh giá tình hình thực thi chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp cho người nghèo ở xã Mường Thải, huyện Phù Yên, tỉnh Sơn La. Mục tiêu nghiên cứu 1.
Mục tiêu chung Tìm hiểu thực trạng, đánh giá hiệu quả thực thi chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp cho người nghèo ở xã Mường Thải và tìm ra các yếu tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách này từ đó đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp của xã Mường Thải trong thời gian tới.Mục tiêu cụ thể - Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp và thực thi chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp cho người nghèo ở xã Mường Thải, huyện Phù Yên; - Tìm hiểu thực trạng, đánh giá tình hình thực thi chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp cho hộ nghèo xã Mường Thải; - Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tình hình thực thi chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp cho người nghèo ở xã Mường Thải; - Đề xuất giải pháp nhằm thúc đẩy việc thực thi chính sách hỗ trợ đến các hộ nghèo của xã Mường Thải, huyện Phù Yên. Câu hỏi nghiên cứu Vấn đề nghiên cứu dẫn tới một số câu hỏi nghiên cứu sau: - Nội dung của chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp cho hộ nghèo Khóa luận hình thực tốt thi chínhnghiệp môi trường trong chương trình mục tiêu quốc gia về xóa đói giảm nghèo là gì? - Tình sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp cho hộ nghèo tại xã như thế nào? - Những khó khăn, hạn chế gì còn tồn tại trong việc thực thi chính sách này tại địa bàn xã? - Những nhân tố nào tác động ảnh hưởng tới việc thực thi chính sách tại xã? - Cần có những giải pháp và kiến nghị gì để cải thiện khó khăn trong việc thực thi chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp cho hộ nghèo tại địa phương? 1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 1. Đối tượng nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu của đề tài là những vấn đề lý luận và thực tiễn về chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp ở xã.
Đánh giá thực trạng, kết quả và hiệu quả của hoạt động hỗ trợ sản xuất nông nghiệp chủ yếu cho hộ nông dân xã Mường Thải. 3 - Chủ thể thu thập số liệu là các cơ quan, đơn vị thực hiện, thi hành chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp của nhà nước, các hộ và các đối tượng hưởng lợi từ chính sách. Phạm vi nghiên cứu Phạm vi về nội dung: - Đề tài tập trung nghiên cứu một số chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp ở nước ta được áp dụng trong các chương trình giảm nghèo xã Mường Thải. - Vai trò, vị trí của chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp đến các hộ nghèo xã Mường Thải.
- Nghiên cứu thực trạng, đánh giá về tình hình thực thi chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp cho các hộ nghèo xã Mường Thải và các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực thi chính sách. - Các giải pháp nhằm triển khai tốt hơn chính sách hỗ trợ sản xuất nông Khóa luận tốtgian:nghiệp môi cứu trên trường nghiẹp ở xã Mường Thải, huyện Phù Yên. Phạm vi về không Đề tài được nghiên địa bàn xã Mường Thải, huyện Phù Yên, tỉnh Sơn La. Phạm vi về thời gian: - Số liệu thứ cấp được thu thập: từ năm 2012 đến năm 2014 - Số liệu sơ cấp được thu thập năm 2015 Thời gian thực hiện đề tài: Thời gian nghiên cứu từ tháng 1/2015 đến tháng 5/2015 4 PHẦN II - CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TÌNH HÌNH THỰC THI CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP CHO HỘ NGHÈO 2.1 Khái niệm, bản chất của chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp 2.
Khái niệm về chính sách - Chính sách là một tập hợp các quyết định có liên quan lẫn nhau của một nhà chính trị hay một nhóm các nhà quản trị gắn liền với việc lựa chọn các mục tiêu và giải pháp để đạt được mục tiêu đó (William Jenkin, 1978) - Chính sách là một quá trình hành động có mục đích theo đuổi bởi một hoặc nhiều chủ thể trong việc giải quyết các vấn đề mà họ quan tâm (James Anderson, 2003) - Chính sách là tập hợp các chủ trương và hành động về phương diện nào đó của nền kinh tế xã hội do chính phủ thực hiện. Nó bao gồm mục tiêu mà chính phủ muốn đạt được và cách làm để đạt được mục tiêu đó (Đỗ Kim Chung, 2006 ). Khóa - Từluận tốtViệtnghiệp điển bách khoa môi Nam đã đưa ra khái trường niệm chính sách: “Chính sách là những chuẩn tắc cụ thể để thực hiện đường lối, nhiệm vụ. Chính sách được thực hiện trong một thời gian nhất định, trên những lĩnh vực cụ thể nào đó.
Bản chất, nội dung và phương hướng của chính sách tùy thuộc vào tính chất của đường lối, nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa…” - Chính sách công là một tập hợp các quyết định có liên quan lẫn nhau của một nhà chính trị hay một nhóm nhà chính trị gắn liền với việc lựa chọn các mục tiêu và các giải pháp để đạt được mục tiêu đó (William Jenkin, 1978) - Chính sách công là toàn bộ các hoạt động của Nhà nước có ảnh hưởng một cách trực tiếp hay gián tiếp đến cuộc sống của công dân (B.Guy Peter, 1990) - Chính sách nông nghiệp là tập hợp các chủ trương và hành động của chính phủ nhằm thay đổi môi trường cho nông nghiệp phát triển bằng cách tác động vào giá đầu vào hay giá đầu ra, thay đổi về tổ chức khuyến khích công nghệ mới trong nông nghiệp (Đỗ Kim Chung, 2006) 5 2. Khái niệm về chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp a. Chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp. Hỗ trợ sản xuất nông nghiệp là quá trình sử dụng cơ chế chính sách, nguồn lực của chính phủ, của các tổ chức kinh tế - xã hội trong và ngoài nước để hỗ trợ cho lĩnh vực sản xuất nông nghiệp thông qua việc thực hiện các cơ chế chính sách, giải pháp đầu tư công để tăng cường năng lực vật chất và nhân lực để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nông nghiệp, hộ sản xuất nông nghiệp, dân cư nông thôn và những người hưởng lợi có liên quan có cơ hội tăng năng lực, hiệu quả sản xuất.
Hỗ trợ sản xuất nông nghiệp nhằm đảm bảo đời sống, an ninh lương thực, ổn định xã hội, đẩy mạnh xuất khẩu. Chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp là những can thiệp có lợi cho nông nghiệp từ Chính phủ. Bằng các chính sách hỗ trợ, Chính phủ đã tạo nên sự ổn định về sản xuất trong nông nghiệp, góp phần tháo gỡ khó khăn cho nông nghiệp, đặc biệt là vốn, kỹ thuật, tiêu thụ sản phẩm, góp phần giải quyết những Khóa vấn đề, khóluận tốt khăn gây khó khăn nghiệp cho sản xuất nông môi trường nghiệp.