HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN VĂN TÙNG ĐÁNH GIÁ CỦA HỘ NÔNG DÂN VỀ THỰC HIỆN HỖ TRỢ NÔNG NGHIỆP TRONG CHÍNH SÁCH GIẢM NGHÈO TẠI HUYỆN SƠN DƯƠNG, TỈNH TUYÊN QUANG Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 60 62 01 15 Người hướng dẫn khoa học: GS.TS Đỗ Kim Chung NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chưa hề được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện khóa luận này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong khóa luận đều được chỉ rõ nguồn gốc. Đồng thời tôi xin cam đoan rằng trong quá trình thực hiện đề tài này tại địa phương tôi luôn chấp hành đúng mọi quy định của địa phương nơi thực hiện đề tài. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Văn Tùng ii LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc giảng viên GS.Đỗ Kim Chung đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn kinh tế nông nghiệp & chính sách, Khoa kinh tế và phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên UBND huyện Sơn Dương và toàn thể các cán bộ làm việc tại UBND xã Lương Thiện và thị trấn Sơn Dương, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.
Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Văn Tùng iii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Lời cảm ơn. iii Mục lục. iv Danh mục các chữ viết tắt.
vii Danh mục bảng. viii Danh mục sơ đồ. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis Abstract.
Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Cơ sở lý luận và thực tiễn.
Cơ sở lý luận về đánh giá của hộ nông dân về thực hiện hỗ trợ nông nghiệp trong chính sách giảm nghèo. Khái niệm và bản chất về đánh giá của hộ nông dân về thực hiện hỗ trợ nông nghiệp trong chính sách giảm nghèo. Vai trò của hộ nông dân trong đánh giá thực hiện hỗ trợ nông nghiệp trong chính sách giảm nghèo. Đặc điểm của hộ nông dân trong đánh giá thực hiện hỗ trợ nông nghiệp trong chính sách giảm nghèo.
Nội dung nghiên cứu đánh giá của hộ nông dân về thực hiện hỗ trợ nông nghiệp trong chính sách giảm nghèo. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện hỗ trợ nông nghiệp trong chính sách giảm nghèo. Cơ sở thực tiễn về tình hình hỗ trợ nông nghiệp trong chính sách giảm nghèo của hộ nông dân. Thực trạng hỗ trợ nông nghiệp trong chính sách giảm nghèo của hộ nông dân trên thế giới.
Thực trạng đánh giá thực hiện hỗ trợ nông nghiệp trong chính sách giảm nghèo của hộ nông dân ở Việt Nam. Bài học kinh nghiệm từ những nguyên cứu có liên quan. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu.
Điều kiện tự nhiên. Đặc điểm kinh tế xã hội. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp tiếp cận.
Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp xử lý số liệu. Phương pháp phân tích số liệu.
Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng đánh giá của hộ nông dân về thực hiện hỗ trợ nông nghiệp trong chính sách giảm nghèo. Khái quát chung về chính sách, thực hiện chính sách PTNN và chính sách giảm nghèo tại huyện.
Đối tượng thụ hưởng thực tế về việc thực hiện hỗ trợ nông nghiệp trong chính sách giảm nghèo. Đánh giá của người dân về thực hiện chính sách hỗ trợ sản xuất trong giảm nghèo. Tác động của hỗ trợ nông nghiệp trong chính sách giảm nghèo đối với hộ nông dân được tiếp cận. Yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện hỗ trợ nông nghiệp trong chính sách giảm nghèo.
Dân tộc, thói quen và lối sống. Trình độ học vấn. Sự tham gia của người dân. Năng lực cán bộ địa phương.
Một số giải pháp nhằm tăng cường thực hiện hỗ trợ nông nghiệp trong chính sách giảm nghèo. Bình xét hộ nghèo và cận nghèo. Thực hiện chính sách hỗ trợ sản xuất trong giảm nghèo. Đối với người dân.
Kết luận và kiến nghị .80 Tài liệu tham khảo .85 vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt Chương trình Chương trình hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng, hỗ trợ phát triển 135 sản xuất cho các xã đặc biệt khó khăn, xã biên giới, xã an toàn khu, các thôn, bản đặc biệt khó khăn Chương trình Chương trình mục tiêu quốc gia xóa đói giảm nghèo 133 WTO Tổ chức Thương mại Thế giới EU Cộng đồng chung châu Âu FAO Tổ chức Nông-Lương Liên hợp quốc QH Quốc hội CP Chính phủ NĐ Nghị định QĐ Quyết định TTg Thủ tướng TTLT Thông tư liên tịch BKHCN Bộ khoa học công nghệ BTC Bộ tài chính BNN&PTNN Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn BTS Bộ thủy sản UBND Ủy ban nhân dân TW Trung ương HĐND Hội đồng nhân dân QL Quốc lộ LĐ Lao động NK Nhân khẩu HTX Hợp tác xã vii DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Tình hình đất đai và cơ cấu sử dụng đất huyện Sơn Dương. Tình hình dân số và lao động của huyện Sơn Dương. Cơ cấu các ngành kinh tế và tổng giá trị sản xuất huyện Sơn Dương.
Kết quả sản xuất Công nghiệp - Thương mại - dịch vụ của huyện. Kết quả sản xuất nông nghiệp – lâm nghiệp của huyện .6 Kết quả sản xuất chăn nuôi của huyện. Bảng chọn điểm và mẫu điều tra tại huyên Sơn Dương. Đánh giá của hộ về cách thức bình xét hộ nghèo theo loại hộ.
Đánh giá của hộ về cách thức bình xét hộ nghèo theo xã. Đánh giá của hộ về bình xét đối tượng thụ hưởng. Đánh giá của hộ về huy động nguồn lực thực thi chính sách. Đánh giá của hộ về cách thức phổ biến tuyên truyền chính sách.
Đánh giá của hộ về phổ biến tuyên truyền chính sách theo xã. Đánh giá sự phù hợp trong cách thức tiếp nhận chính sách của hộ. Đánh giá của hộ về phân công phối hợp thực hiện chính sách. Đánh giá của hộ về hỗ trợ thực tế nhận được.
Hỗ trợ thực tế nhận được tại xã Lương Thiện. Đánh giá của hộ về mức độ phù hợp của hỗ trợ. Một số hỗ trợ thực tế của hộ. Đánh giá của hộ về giám sát, đánh giá thực hiện chính sách.
Ý kiến của hộ về điều chỉnh chính sách. Đánh giá của hộ về tổng kết chính sách. Mức thay đổi kinh tế phân theo loại hộ. Sự thay đổi kinh tế của hộ xét trên cấp xã.
Đánh giá của hộ nghèo về nguyên nhân nghèo. Đánh giá của hộ về lý do thoát nghèo. Tỷ lệ dân tộc thiểu số của chủ hộ. Yếu tố dân tộc ảnh hưởng đến kinh tế của hộ.
Trình độ học vấn của hộ. Mức tham gia đóng góp của người dân. Mức tham gia đóng góp theo loại hộ tại xã Lương Thiện. Sự tham gia của hộ nghèo và cận nghèo tại xã Lương Thiện .74 viii DANH MỤC SƠ ĐỒ Sơ đồ 3.
Quy trình bình xét hộ nghèo. Trình tự lập, phê duyệt hỗ trợ. Trình tự cấp vốn. 45 ix TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: NGUYỄN VĂN TÙNG Tên Luận văn: “Đánh giá của hộ nông dân về thực hiện hỗ trợ nông nghiệp trong chính sách giảm nghèo tại huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang”.
Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60.10 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: Đề tài luận văn nhằm hệ thống hóa cơ sở lí luận và thực tiễn về đánh giá việc thực hiện hỗ trợ nông nghiệp trong chính sách nghèo. Phân tích đánh giá của hộ nông dân về thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện hỗ trợ nông nghiệp trong chính sách nghèo tại huyện Sơn Dương. Từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện các hỗ trợ nông nghiệp trong chính sách nghèo cho hộ nông dân tại địa bàn nghiên cứu trong thời gian tới. Phương pháp nghiên cứu: Nội dung nghiên cứu của luận văn đề cập đến các vấn đề sau: Đối tượng thụ hưởng thực tế về việc thực hiện hỗ trợ nông nghiệp trong chính sách giảm nghèo; Đánh giá của hộ nông dân về thực hiện chính sách hỗ trợ sản xuất trong giảm nghèo; Tác động của hỗ trợ nông nghiệp trong chính sách giảm nghèo đối với hộ nông dân.
Các phương pháp nghiên cứu đã được sử dụng : phương pháp tiếp cận hệ thống và tiếp cận phân cấp được sử dụng trong quá trình thu thập số liệu. Quá trình phân tích số liệu sử dụng các phương pháp như: tiếp cận phân cấp, thống kê miêu tả, thống kê so sánh và chuyên gia chuyên khảo. Kết quả chính và kết luận Kết quả nguyên cứu cho thấy, việc bình xét hộ nghèo được triển khai khá tốt tại địa phương. Tuy nhiên vẫn cần thay đổi để không bỏ xót đối tượng thụ hưởng.
Thực hiện hỗ trợ nông nghiệp trong chính sách giảm nghèo được triển khai tại địa phương cho thấy những điều bất cập, thiếu sót của chính những cán bộ triển khai chính sách và những khó khăn từ người dân làm cho hiệu quả của việc triển khai chính sách không được như mong đợi. Về huy động nguồn lực thực thi chính sách tại địa phương tỏ ra yếu kém khi công tác tuyên truyền huy động nguồn lực từ người dân không được chú trọng.