HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN DUY THÀNH ĐÁNH GIÁ THỰC THI CHÍNH SÁCH GIẢM NGHÈO Ở CÁC XÃ THUỘC CHƯƠNG TRÌNH 135 HUYỆN YÊN MINH, TỈNH HÀ GIANG Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60.10 Người hướng dẫn khoa học: TS. Đinh Văn Đãn NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực thi luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 01 tháng 12 năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Duy Thành i LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn thạc sỹ chuyên ngành Quản lý kinh tế, tôi nhận được dạy dỗ, sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ của bạn bè, đồng nghiệp, của gia đình và sự cố gắng của bản thân.
Đến nay luận văn thạc sĩ của tôi đã hoàn thành, trước tiên tôi xin được phép bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và kính trọng tới TS. Đinh Văn Đãn đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ và tạo mọi điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực thi đề tài này. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kinh tế nông nghiệp và Chính sách; Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn; Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực thi đề tài để tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp thạc sĩ kinh tế. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo huyện, cán bộ công chức, viên chức các Phòng, Ban của huyện Yên Minh, và nhân dân các xã thuộc chương trình 135 đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi thu thập số liệu đã có và số liệu mới và phân tích tài liệu trong suốt quá trình thực thi đề tài.
Cuối cùng tôi cũng trân trọng cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp gần xa đã và đang tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt vật chất cũng như tinh thần động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn thạc sĩ và trưởng thành trong quá trình công tác sau này. Hà Nội, ngày 01 tháng 12 năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Duy Thành ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục .iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.
vii Danh mục sơ đồ .viii Danh mục hộp. ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.
Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Cơ sở lý luận và thực tiễn. Cơ sở lý luận về thực thi chính sách giảm nghèo.
Đặc điểm đánh giá tình hình thực thi các chính sách giảm nghèo. Vai trò của đánh giá tình hình thực thi các chương trình giảm nghèo. Nội dung đánh giá thực thi chính sách giảm nghèo ở các xã thuộc chương trình 135. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực thi chính sách giảm nghèo cho các xã thuộc chương trình 135.
Cơ sở thực tiễn. Kinh nghiệm thực thi chính sách xóa đói giảm nghèo ở một số nước trên thế giới. Các chính sách xóa đói giảm nghèo ở Việt Nam. Kinh nghiệm thực thi chính sách xóa đói giảm nghèo của một số địa phương ở Việt Nam.
Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên. Đặc điểm điều kiện kinh tế - xã hội.
Tình hình dân số và lao động. Hiện trạng sử dụng đất đai tại huyện Yên Minh. Hiện trạng cơ sở hạ tầng ở huyện Yên Minh. Tình hình phát triển kinh tế.
Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp tiếp cận, chọn điểm và khung phân tích. Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp xử lý và phân tích thông tin.
Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu. Thực trạng thực thi chính sách giảm nghèo ở các xã thuộc chương trình 135 huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang. Tình hình nghèo đói trên địa bàn huyện Yên Minh.
Khái quát chính sách giảm nghèo ở các xã thuộc chương trình 135 huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang. Đánh giá tình hình thực thi các chính sách giảm nghèo ở các xã thuộc chương trình 135 huyện Yên Minh. Xây dựng bộ máy thực thi các chính sách giảm nghèo trên địa bàn huyện. Lập kế hoạch thực thi chính sách giảm nghèo.
Bố trí nguồn lực giảm nghèo. Tuyên truyền các thông tin về chính sách giảm nghèo thuộc Chương trình 135 trên địa bàn huyện Yên Minh. Kết quả thực hiện chính sách giảm nghèo thuộc chương trình 135 trên địa bàn huyện Yên Minh. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách giảm nghèo ở các xã thuộc chương trình 135 huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang.
Yếu tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất. Yếu tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng. Tác động của chính sách giảm nghèo ở các xã thuộc chương trình 135 huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang. Tác động tích cực.
Tác động tiêu cực. Giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi chính sách. Tổ chức hợp lý bộ máy chỉ đạo, quản lý. Hoàn thành tốt công tác lập kế hoạch.
Tăng cường và phối hợp nguồn lực cho chương trình. Đào tạo và tập huấn cho cán bộ cấp huyện, xã và cộng đồng. Tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá. Đa dạng hóa các hình thức hỗ trợ.
Kết luận và kiến nghị. 96 Tài liệu tham khảo. 99 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á BC-UBND Báo cáo Ủy ban nhân dân BQL Ban quản lý CP Chính phủ CTGN Chương trình giảm nghèo CT 135-III Chương trình phát triển kinh tế xã hội các xã đặc biệt khó khăn vùng dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn III (2011-2015) CTMTQG-GN Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo CTVKN Cộng tác viên khuyến nông cấp thôn, bản CSHT Cơ sở hạ tầng DA Dự án DTTS Dân tộc thiểu số HĐND Hội đồng nhân dân KHCNMT Khoa học công nghệ môi trường LĐTB&XH Lao động Thương binh và xã hội NN&PTNT Nông nghiệp và Phát triển nông thôn NSNN Ngân sách Nhà nước QĐ Quyết định TBKT Tiến bộ kỹ thuật UBND Uỷ ban nhân dân XDCD Xây dựng cơ bản XĐGN Xóa đói giảm nghèo vi DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Số hộ chia theo xã, thị trấn và số khẩu của huyện theo dân tộc năm 2016.
Cơ cấu hộ nông nghiệp và phi nông nghiệp của huyện năm 2016. Tình hình sử đụng đất đai tại huyện năm 2016. Hiện trạng cơ sở hạ tầng trên địa bàn huyện năm 2016. Chỉ tiêu kinh tế chủ yếu.
Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp. Đánh giá về công tác lập kế hoạch thực thi chính sách giảm nghèo. Tỷ lệ hộ biết đến chính sách hỗ trợ giảm nghèo. Đánh giá của hộ về huy động nguồn lực thực thi chính sách.
Tình hình nắm bắt thông tin chính sách thuộc Chương trình 135 của đối tượng điều tra tại huyện Yên Minh. Cách thức tiếp cận thông tin chính sách của hộ điều tra. Tình hình thực hiện dự án hỗ trợ phát triển sản xuất Chương trình 135 năm 2014. Tình hình thực hiện dự án hỗ trợ phát triển sản xuất Chương trình 135 năm 2015.
Tình hình thực hiện dự án hỗ trợ phát triển sản xuất Chương trình 135 năm 2016. Các công trình xây dựng cơ bản đã hoàn thành và đang thi công tại huyện Yên Minh Năm 2014. Các công trình xây dựng cơ bản đã hoàn thành và đang thi công tại huyện Yên Minh Năm 2015. Các công trình xây dựng cơ bản đã hoàn thành và đang thi công tại huyện Yên Minh Năm 2016.
Thực trạng tham gia giám sát, đánh giá thực thi chính sách của hộ điều tra. Đánh giá của hộ về công tác điều chỉnh chính sách. Tỷ lệ hộ được tham gia vào tổng kết chính sách. 80 vii DANH MỤC SƠ ĐỒ Sơ đồ 2.
Sơ đồ chu trình chính sách. Khung phân tích chính sách giảm nghèo. Sơ đồ sự phối hợp giữa các cấp trong việc quản lý thực hiện các chương trình giảm nghèo ở huyện Yên Minh. 59 viii DANH MỤC HỘP Hộp 4.
Ý kiến của người dân về mức vốn được hỗ trợ. Đánh giá của hộ về phổ biến tuyên truyền chính sách. Đánh giá của hộ về tổng kết chính sách. 80 ix TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Duy Thành Tên luận văn: “Đánh giá thực thi chính sách giảm nghèo ở các xã thuộc chương trình 135 huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang” Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Chương trình giảm nghèo là một trong những mục tiêu lớn của Đảng và Nhà nước ta.
Hiện nay Đảng và Nhà nước đã đưa ra nhiều chủ trương, chính sách nhằm nỗ lực thực thi mục tiêu này. Các chính sách giảm nghèo thuộc Chương trình 135 hỗ trợ cho các hộ gia đình nghèo, hộ cận nghèo, xã đặc biệt khó khăn trên khắp cả nước có ý nghĩa rất quan trọng trong công cuộc xóa đói giảm nghèo của nước ta. Huyện Yên Minh là một trong những huyện đặc biệt khó khăn của tỉnh Hà Giang. Toàn huyện có 18 xã, thị trấn, trong đó có 17 xã đặc biệt khó khăn thuộc diện được hưởng các chính sách giảm nghèo thuộc Chương trình 135 của Chính phủ.
Huyện tập trung dân cư của nhiều dân tộc thiểu số, có điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Chính vì thế đây là huyện nhận được sự quan tâm của Chính phủ trong công cuộc xóa đói giảm nghèo. Việc nghiên cứu đánh giá thực thi chính sách giảm nghèo thuộc Chương trình 135 trong chính sách giảm nghèo đã triển khai ở các xã đặc biệt khó khăn (xã 135) trên địa bàn huyện Yên Minh là công việc cực kỳ cần thiết và quan trọng. Góp phần thực hiện hiệu quả các chính sách xóa đói giảm nghèo trên địa bàn.