HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐỖ XUÂN THỦY ĐÁNH GIÁ DIỄN BIẾN CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG NƯỚC MẶT TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ LAI CHÂU, TỈNH LAI CHÂU GIAI ĐOẠN 2010 – 2017 Ngành: Khoa học môi trường Mã số: 60 44 03 01 Người hướng dẫn khoa học: GS. Trần Đức Viên PGS. Ngô Thế Ân NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày 10 tháng 5 năm 2018 Tác giả luận văn Đỗ Xuân Thủy i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực h ện luận văn, ngoà sự cố gắng của bản thân tô đã nhận được rất nh ều sự g úp đỡ, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo; Sự giúp đỡ của gia đình, đồng nghiệp trong nghành và bạn bè. Nhân dịp này, tôi xin được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới GS. Trần Đức Viên, PGS. Ngô Thế Ân cùng toàn bộ cán bộ, giảng viên Khoa Môi trường – Học Viện Nông nghiệp Việt Nam, những người đã trực tiếp hướng dẫn tôi thực hiện đề tài cũng như tận tình truyền đạt những kiến thức, kinh nghiệm quý báu cho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và công tác.
Tôi xin trân trọng cảm ơn tập thể Lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường; UBND thành phố Lai Châu; Cán bộ Trung tâm Quan trắc tài nguyên môi trường tỉnh Lai Châu đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong thời gian theo học cũng như thực hiện đề tài này. Tôi xin chân thành cảm ơn ! Hà Nội, ngày 10 tháng 5 năm 2018 Tác giả luận văn Đỗ Xuân Thủy ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.
v Danh mục bảng. vi Danh mục đồ thị, sơ đồ. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.
Tính cấp thiết của đề tài. Giả thuyết nghiên cứu. Mục đích nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.
Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Hiện trạng môi trường nước mặt trên thế giới và ở việt nam. Hiện trạng môi trường nước mặt trên thế giới.
Hiện trạng môi trường nước mặt ở việt nam. Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường nước mặt ở việt nam. Thực trạng nước mặt tại tỉnh lai châu. Sử dụng chỉ số wqi đánh giá chất lượng mặt trên thế giới và việt nam.
Kinh nghiệm xây dựng wqi của một số quốc gia trên thế giới. Tình hình nghiên cứu về wqi ở việt nam. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu.
Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu/vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp thu thập và nghiên cứu tài liệu thứ cấp. 23 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp điều tra thực địa. Phương pháp xử lý số liệu.
Phương pháp so sánh, phân tích, đánh giá. Phương pháp lập bản đồ. Kết quả và thảo luận. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tp lai châu.
Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội. Hiện trạng chất lượng môi trường nước mặt thành phố lai châu. Đánh giá thông số hóa lý.
Đánh giá mức độ ô nhiễm chất hữu cơ. Đánh giá mức độ ô nhiễm chất dinh dưỡng và hàm lượng vi sinh vật. Đánh giá chất lượng nước thông qua chỉ số wqi. Diễn biến chất lượng nước mặt thành phố lai châu giai đoạn 2010 – 2017.
Diễn biến chất lượng môi trường nước mặt trong mùa mưa. Diến chất lượng môi trường nước mặt trong mùa khô. Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường nước mặt tại thành phố lai châu. Nước thải sinh hoạt.
Rác thải sinh hoạt. Chất thải từ các hoạt động sản xuất nông nghiệp. Chất thải từ các hoạt động khác. Giải pháp nâng cao chất lượng nước mặt tp lai châu.
Khó khăn, vướng mắc trong nâng cao chất lượng nước mặt. Đề xuất những giải pháp nâng cao chất lượng nước. Kết luận và kiến nghị. 70 Tài liệu tham khảo.
71 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt Bộ TNMT Bộ Tài nguyên và Môi trường STNMT Sở Tài nguyên và Môi trường SKH&CN Sở Khoa học và Công nghệ SNN&PTNT Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn SGD&ĐT Sở Giáo dục và Đào tạo TNMT Tài nguyên môi trường BVMT Bảo vệ môi trường ĐTM Đánh giá tác động môi trường ONMT Ô nhiễm môi trường BCL Bãi chôn lấp KCN Khu công nghiệp CTR Chất thải rắn NXB Nhà xuất bản RTSH Rác thải sinh hoạt NTSH Nước thải sinh hoạt NM Nước mặt SXNN Sản xuất nông nghiệp VSV Vi sinh vật QCVN Quy chuẩn Việt Nam UBND Ủy ban nhân dân KT-XH Kinh tế - Xã hội BĐKH Biến đổi khí hậu ĐBSH Đồng bằng sông hồng ĐBSCL Đồng bằng sông cửu long v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Phân bố và dạng của nước trên trái đất. Các tác nhân gây ô nhiễm môi trường nước. Chất lượng môi trường nước Việt Nam năm 2006.
Các bệnh liên quan đến môi trường nước tại Kon Tum giai đoạn 2006 - 2010. Thành phần NTSH khu dân cư. Ước tính lưu lượng và thải lượng các chất ô nhiễm trong NTSH đô thị giai đoạn 2006 - 2009 tại Việt Nam. Tổng lượng nước thải và thải lượng các chất ô nhiễm trong nước thải từ các KCN vùng Đông Nam Bộ năm 2009.
Lựa chọn thông số chất lượng nước quan trọng với các trọng số. Phân loại nguồn nước mặt theo chỉ số WQI. Danh mục các điểm lấy mẫu và ký hiệu mẫu. Thống kê các nguồn thải theo vị trí quan trắc.
Bảng quy định các giá trị qi, BPi. Bảng quy định các giá trị BPi và qi đối với DO% bão hòa. Bảng quy định các giá trị BPi và qi đối với thông số pH. Các mức đánh giá chất lượng nước theo chỉ số WQI.
Nhiệt độ các tháng trong năm 2013 - 2016. Độ ẩm tương đối các tháng trong năm 2013 - 2016. Lượng mưa các tháng trong năm 2012 - 2016. Dân số thành phố Lai Châu theo các đơn vị hành chính, năm 2017.
Biến động dân số thành phố Lai Châu. Kết quả phân tích nước tại các khu vực quan trắc tại thành phố Lai Châu năm 2017. Giá trị WQI tại các vị trí quan trắc trên địa bàn thành phố Lai Châu qua 2 lần quan trắc năm 2017. Chỉ số Chất lượng WQI tại các hồ trên địa bàn thành phố trong mùa mưa, giai đoạn 2010-2017.
44 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Chỉ số Chất lượng WQI cá hồ trên địa bàn thành phố mùa khô giai đoạn 2010 – 2017. Chỉ số chất lượng nước WQI các hồ nội thành giai đoạn 2010 – 2017 theo mùa. Ước tính lượng nước thải sinh hoạt tại thành phố Lai Châu, 2017.
Các khu dân cư thải NTSH trực tiếp ra suối. Lượng rác thải phát sinh tại thành phố Lai Châu, 2017. Lượng nước thải phát sinh do ngành nông nghiệp năm 2017. Các cơ sở sản xuất công nghiệp tại thành phố Lai Châu, 2017.
Lượng chất thải rắn phát sinh của từng cơ sở sản xuất. 57 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ Hình 2. Tỷ lệ sử dụng nước một số ngành ở Việt Nam năm 2010. Sơ đồ phương pháp lập bản đồ tính tải lượng ô nhiễm.
Sơ đồ địa bàn nghiên cứu. Bản đồ độc dốc thành phố Lai Châu. Biến động nhiệt độ trong năm tại TP Lai Châu. Biến động ẩm độ trong năm tại TP Lai Châu.
Biến động lượng mưa trong năm tại TP Lai Châu. Một số chỉ tiêu quan trắc chất lượng nước tại các vị trí quan trắc. Chỉ số WQI tính toán theo các điểm quan trắc, mùa mưa 2017. Chỉ số WQI tính toán theo các điểm quan trắc, mùa khô 2017.
Diễn biến chỉ số WQI mùa mưa qua các năm. Diễn biến nồng độ một số thông số tại các vị trí quan theo các năm 2010 – 2017. Diễn biến chỉ số WQI vào mùa khô qua các năm. Diễn biến nồng độ một số thông số tại các vị trí quan trắc vào mùa khô.
So sánh giá trị WQI giữa mùa mưa và mùa khô giai đoạn 2010 – 2017 trên địa bàn thành phố Lai Châu. Lượng nước thải sinh hoạt thải ra trên địa bàn thành phố. Lượng rác thải sinh hoạt thải tại thành phố Lai Châu. Tải lượng ô nhiễm từ hoạt động sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp.
59 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN 1. Tên tác giả: Đỗ Xuân Thủy 2. Tên luận văn: Đánh giá diễn biến chất lượng nước mặt trên địa bàn thành phố Lai Châu, tỉnh Lai Châu giai đoạn 2010 – 2017. Chuyên ngành: Khoa học Môi trường Mã số: 60 44 03 01 4.
Cơ sở đào tạo: Học viện Nông Nghiệp Việt Nam 5. Mục tiêu nghiên cứu - Đánh giá được diễn biến chất lượng nước mặt trên địa bàn thành phố Lai Châu giai đoạn 2010 - 2017. - Đề xuất được giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng nước mặt trên địa bàn thành phố Lai Châu. Các phương pháp nghiên cứu đã sử dụng - Phương pháp thu thập và nghiên cứu tài liệu thứ cấp - Phương pháp điều tra thực địa - Phương pháp xử lý số liệu - Phương pháp so sánh, phân tích, đánh giá - Phương pháp lập bản đồ 7.
Các kết quả chính Hiện trạng nước chất lượng nước mặt thành phố Lai Châu đã có biểu hiện ô nhiễm ở một số vị trí quan trắc. Trong đó có chỉ tiêu TSS tương đối cao trong mùa mưa, dao động từ 26 – 62 mg/l. Nồng độ COD ở hầu hết các mẫu đều nằm trong giới hạn cho phép của QCVN 08-MT:2015/BTNMT cột B1.