Đặt vấn đề Việt Nam là một nước đang trên đà hội nhập và phát triển, kinh tế Việt Nam năm 2018 khởi sắc trên cả ba khu vực sản xuất, cung - cầu của nền kinh tế cùng song hành phát triển. Tăng trưởng kinh tế năm 2018 đạt 7,08% so với năm 2017 - mức tăng cao nhất 11 năm qua. Chất lượng tăng trưởng và môi trường đầu tư kinh doanh được cải thiện ,Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý IV năm 2018 ước tính tăng 7,31% so với cùng kỳ năm trước, trong đó khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,90% [1] Với lợi thế về kinh nghiệm cũng như khí hậu thuận lợi, ngành nông nhgiệp Việt Nam đang lọt vào tầm ngắm của các nhà đầu tư nước ngoài, sẽ mang lại rất nhiều cơ hội mới và sự phát triển cho nghành nông nghiệp định hướng xuất khẩu Việt Nam Ngành chăn nuôi cũng đang rất được chú trọng và phát triển. Nhiều trang trại chăn nuôi tập trung được mở rộng, áp dụng khoa học công nghệ và quy trình chăn nuôi khoa học, hiện đại, thu hút vốn đầu tư nước ngoài.
Trang trại bò sữa Vinamilk Thanh Hóa cũng nằm trong những chuỗi các trang trại có vốn đầu tư nước ngoài Đi cùng với phát triển chăn nuôi thì hệ thống nước cấp cho trang trại là điều không thể thiếu. Nguồn nước trong chăn nuôi rất quan trọng bởi vì nếu cho vật nuôi sử dụng nguồn nước ô nhiễm không chỉ gây ảnh hưởng đến sự tăng trưởng của vật nuôi mà còn có thể làm chết cả đàn vật nuôi. Tại nhiều trang trại chăn nuôi mạng nước máy vẫn chưa thể phủ tới được, các trang trại thường sử dụng nước giếng khoan hoặc nguồn nước mặt( nước từ ao, hồ, sông, suối….) để lấy nước dùng cho gia súc, gia cầm. Tuy nhiên, nguồn nước này đều nhiễm khuẩn và chứa các tạp chất độc hại như: Sắt, Clo, mangan, thạch tín… gây bệnh cho vật nuôi.
2 Thông thường, nguồn nước giếng khoan sẽ được các chủ trang trại sử dụng để vệ sinh chuồng trại và dùng nước đó để đun nấu thức ăn, làm nước uống cho vật nuôi. Việc tắm rửa cho vật nuôi cũng được các chủ trang trại sử dụng nguồn nước này. Trong nước giếng khoan có chứa các chất độc như phèn, mangan, thủy ngân…và có nồng độ chất vượt ngưỡng cho phép Vì thế, các trang trại chăn nuôi nên sử dụng một hệ thống lọc nước để có thể tạo ra nguồn nước sạch đảm bảo sự an toàn và phát triển cho vật nuôi. Trong chăn nuôi, nước có vai trò rất quan trọng.
Nước ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe cũng như sự tăng trọng của gia súc, gia cầm. Nước có liên quan đến mọi quá trình trao đổi chất, điều hòa nhiệt độ cơ thể, giúp tiêu hóa thức ăn và loại bỏ chất cặn bã, ngoài ra nước còn tham gia tạo thành sản phẩm chăn nuôi, nước là thành phần cơ bản của tế bào rất quan trọng trong mọi hoạt động sống của động vật chiếm tỷ lệ đến 60 - 70% khối lượng cơ thể, ở gia súc non tỷ lệ này đến 80%. Nguồn nước trong chăn nuôi phải mát, sạch sẽ, không chứa các khoáng độc, cũng như các vi khuẩn, vi sinh vật có hại. Nếu sử dụng nguồn nước mặt như nước từ ao, hồ, sông, suối,… thì cần chú ý đến khía cạnh vi sinh vật và các tạp chất có hại.
Nếu sử dụng nguồn nước ngầm thì cần phải xem xét lượng chất khoáng hòa tan trong nước. Nếu hàm lượng khoáng độc quá nhiều thì không dùng để nuôi động vật như lợn, bò…vì nó gây ảnh hưởng rất lớn tới sức khỏe của chúng. Vì vậy vấn đề nước sạch cung cấp cho chăn nuôi là một vấn đề cấp thiết.[2] Xã Xuân Phú, huyện Thọ Xuân, Thành Phố Thanh Hóa, là nơi có điều kiện thuận lợi phát triển ngành chăn nuôi. Trang trại đang hoạt động trên địa bàn với quy mô lớn.
Như vậy, sẽ cần phải sử dụng một nguồn nước khá lớn mới có thể đáp ứng được nhu cầu sử dụng của trang trại. Việc đánh giá nhu cầu cấp nước cho trang trại, là một vấn đề cấp thiết, để đưa ra những giải pháp hữu hiệu nhất, hạn chế rủi ro không đáng mắc phải trong chăn nuôi. 3 Xuất phát từ vấn đề trên, nhận được sự đồng ý của Ban giám hiệu nhà trường cùng Ban chủ nhiệm Khoa Môi Trường, dưới sự hướng đẫn của cô Nguyễn Thị Huệ cùng thầy cô trong khoa và sự giúp đỡ của anh Đặng Xuân Thường Viện trưởng Viện Kỹ thuật và công nghệ môi trường , em tiến hành thực hiện đề tài:“ Đánh giá chất lượng nước cấp cho trang trại bò sữa Vinamilk Thanh Hóa và đề xuất công nghệ xử lý“ 1.Mục tiêu của đề tài − Đánh giá nhu cầu cấp nước cho trang trại bò sữa Vinamilk Thanh Hóa và đề xuất công nghệ xử lý − Đánh giá chất lượng nước cấp cho trang trại bò sữa Vinamilk Thanh Hóa − Đề xuất công nghệ xử lý nước và cung cấp nước sạch cho các hoạt động của trang trại 1.3 Ý nghĩa của đề tài 1.1 Ý nghĩa trong học tập - Vận dụng kiên thức đã học vào quá trình làm việc thực tế. - Rèn luyện kỹ năng, nâng cao hiểu biết về cách thức, yêu cầu của công tác lấy mẫu, bảo quản mẫu, phân tích mẫu và tính toán, xử lý số liệu.
- Hiểu biết về các quá trình, công nghệ xử lý nước ô nhiễm. Ý nghĩa thực tiễn - Bồi dưỡng rèn luyện các kỹ năng cần có trong công việc sau này. - Là cơ hội giúp rèn luyện các kỹ năng làm việc, đặc biệt là kỹ năng làm việc đội nhóm. - Đề xuất cho trang trại một số phương án giải quyết ô nhiễm nguồn nước phù hợp với điều kiện thực tế của trại.
4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Cơ sở lý luận − Các khái niệm liên quan Khái niệm nước Nước là một hợp chất hóa học của oxy và hiđro, có công thức hóa học là H2O. Với các tính chất lí hóa đặc biệt (ví dụ như tính lưỡng cực, liên kết hiđro và tính bất thường của khối lượng riêng) nước là một chất rất quan trọng trong nhiều ngành khoa học và trong đời sống, 70% diện tích của Trái Đất được nước che phủ nhưng chỉ 0,3% tổng lượng nước trên Trái Đất nằm trong các nguồn có thể khai thác dùng làm nước uống.[3] Khái niệm nguồn nước Căn cứ pháp lý: Điều 2 Luật tài nguyên nước 2012 Nguồn nước là các dạng tích tụ nước tự nhiên hoặc nhân tạo có thể khai thác, sử dụng bao gồm sông, suối, kênh, rạch, hồ, ao, đầm, phá, biển, các tầng chứa nước dưới đất; mưa, băng, tuyết và các dạng tích tụ nước khác Khái niệm nước sạch Là nước hợp vệ sinh. Khi mang đi thử nghiệm đạt giới hạn cho phép tất cả các chỉ tiêu theo qui định tại Quy chuẩn Việt Nam (QCVN) 01:2009/BYT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước ăn uống hay QCVN 01-1:2018/BYT về Chất lượng nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt, hành kèm theo Thông tư số 41/2018/TT-BYT ngày 14/12/2018. Khái niệm nước ngầm Nước ngầm là một dạng nước dưới đất, tích trữ trong các lớp đất đá trầm tích bở rời như cặn, sạn, cát bột kết, trong các khe nứt, hang caxtơ dưới bề mặt trái đất, có thể khai thác cho các hoạt động sống của con người".
5 Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và các yếu tố vật chất nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tối đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên. Ô nhiễm môi trường nước là hiện tượng môi trường nước bị các hoạt động của con người làm nguồn nước nhiễm các chất độc, gây biến đổi về thành phần và chất lượng nguồn nước Quy chuẩn kỹ thuật môi trường là mức giới hạn của các thông số về chất lượng môi trường xung quanh, hàm lượng các chất gây ô nhiễm có trong chất thải, các yêu cầu kỹ thuật và quản lý được cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành dưới dạng văn bản bắt buộc áp dụng để bảo vệ môi trường Tiêu chuẩn môi trường là mức giới hạn của các thông số về chất lượng môi trường xung quanh, hàm lượng các chất gây ô nhiễm có trong chất thải, các yêu cầu kỹ thuật à quản lý được các cơ quan nhà nước và các tổ chức công bố dưới dạng văn bản tự nguyện áp dụng để bảo vệ môi trường Ô nhiễm môi trường là sự biến đổi của các thành phần môi trường không phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật môi trường và tiêu chuẩn môi trường gây ảnh hưởng xấu đến con người và sinh vật Chất gây ô nhiễm là các chất hóa học, các yếu tố vật lý và sinh học khi xuất hiện trong môi trường cao hơn ngưỡng cho phép làm cho môi trường bị ô nhiễm 2. Cơ sở pháp lý - QCVN 09:2015-MT/BTNMT do Tổ soạn thảo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước dưới đất biên soạn, sửa đổi QCVN 09:2008/BTNMT; Tổng cục Môi trường, Vụ Khoa học và Công nghệ, Vụ Pháp chế trình duyệt và được ban hành theo Thông tư số 66/2015/TT-BTNMT ngày 21/12/2015 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường. - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt QCVN 01-1:2018/BYT do Cục Quản lý môi trường y tế biên 6 soạn, Vụ Pháp chế trình duyệt, Bộ Khoa học và Công nghệ thẩm định, Bộ Y tế ban hành kèm theo Thông tư số 41/2018/TT-BYT ngày 14/12/2018.
-Thông tư số 41/2018/TT-BYT do bộ trưởng Bộ Y tế ban hành Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và quy định kiểm tra, giám sát chất lượng nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt. -Luật bảo vệ môi trường số 55/2014/QH13 Quy định về hoạt động bảo vệ môi trường, chính sách, biện pháp và nguồn lực để bảo vệ môi trường; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân trong bảo vệ môi trường, được Quốc hội ban hành ngày 23/06/2014, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2015. - TCVN 9121:2012 do Cục Chăn nuôi biên soạn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với trại chăn nuôi gia súc lớn.
- Luật tiêu chuẩn và quy chuẩn số 68/2006/QH11 ngày 29 tháng 6 năm 2006, có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2007, do Quốc hội ban hành. - Thông tư số 05/2009TT-BYT ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước sinh hoạt, ban hành ngày 17/06/2009, có hiệu lực ngày 1/12/2009.