CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI 1.1/ Lí do hình thành đề tài: Trong bối cảnh kinh tế thế giới khó khăn, giá nguyên liệu và năng lượng đồng loạt tăng cao trong những năm gần đây đã tạo ra sức ép lớn lên tất cả các doanh nghiệp. Điều này đỏi hỏi việc tìm kiếm và áp dụng các công nghệ mới, phương pháp sản xuất mới…nhằm giảm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất. Và LEAN là một hệ thống sản xuất có thể đáp ứng các mong đợi ấy. LEAN là một hệ thống sản xuất hiện đại, đã và đang được áp dụng tại nhiều công ty - ngày càng khẳng định hiệu quả thông qua hàng loạt các điển hình thành công khắp thế giới.
Mục tiêu của LEAN là cắt giảm chi phí, loại bỏ công đoạn thừa, tập trung cho các quá trình sản xuất mang lại giá trị gia tăng cho khách hàng. Áp dụng LEAN sẽ mang lại cho doanh nghiệp nhiều lợi ích như tăng chất lượng sản phẩm, giảm chi phí sản xuất, giảm thời gian giao hàng, linh hoạt hơn trong việc đáp ứng các sự thay đổi của môi trường cũng như từ khách hàng… Các doanh nghiệp Việt Nam cũng không thể tránh khỏi áp lực tăng giá kể trên. Trong bối cảnh lạm phát tăng cao, áp lực cắt giảm chi phí ngày càng đè nặng lên đôi vai của các nhà lãnh đạo doanh nghiệp. Tuy nhiên, số doanh nghiệp áp dụng LEAN tại nước ta vẫn chưa phổ biến, cả đối với doanh nghiệp nội địa, liên doanh hay FDI.
Ngoài ra, không phải doanh nghiệp nào cũng áp dụng LEAN thành công. Có thể kể tên ra đây một vài ví dụ áp dụng LEAN thành công như công ty may Sài Gòn, công ty may Việt Tiến, công ty cổ phần dây cáp điện miền Nam, Toyota Bến Thành… Hiện nay, dù đã có nhiều tài liệu nghiên cứu, đánh giá về sự cần thiết, về các vấn đề khó khăn, thuận lợi khi áp dụng LEAN vào doanh nghiệp, nhưng phần lớn là của nước ngoài, dựa trên thực tế sản xuất tiên tiến của họ. Trong khi nền kinh tế nước ta là PDF created with pdfFactory Pro trial version www.com 2 một nền kinh tế trẻ, đang phát triển, trình độ quản lý còn thấp, đa số doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa, giới lãnh đạo công ty còn ngại thay đổi, chậm đổi mới…Việc nghiên cứu, đánh giá và đưa ra quy trình áp dụng LEAN vào các doanh nghiệp Việt Nam đến nay vẫn chưa được chú trọng một cách đúng mức, các doanh nghiệp chủ yếu là tự tiến hành nghiên cứu và áp dụng LEAN, chỉ một số ích nhờ tư vấn bên ngoài. Khi đến với LEAN bằng con đường cảm tính, các doanh nghiệp tin tưởng rằng LEAN sẽ mang lại cho họ các lợi ích một cách nhanh chóng, nên đã vội vàng xây dựng LEAN một cách thiếu căn cơ, hay thậm chí hiểu sai về LEAN.
Điều đó sẽ dẫn đến xây dựng LEAN không hiệu quả, thành công một nửa, hay thậm chí thất bại ngay từ lúc ban đầu, gây ra lãng phí về vật chất, nhân lực và làm nản lòng cả một tập thể (theo báo SaiGon Times, báo SGGP, LeanTek VN, câu lạc bộ Lean6Sigma VN…). Từ nhu cầu thực tế, đòi hỏi cần có các nghiên cứu về LEAN hoàn chỉnh dành riêng cho thị trường Việt Nam. Nghiên cứu phải chỉ ra các đặc điểm của LEAN, cách hiểu đúng về LEAN, các lợi ích khi áp dụng LEAN thành công, các khó khăn/thuận lợi về mặt lý thuyết khi áp dụng LEAN,…từ đó đối chiếu, so sánh và rút ra các kinh nghiệm cho thực tế kinh doanh Việt Nam. Theo lý thuyết về LEAN, có thể phân thành ba hướng tiếp cận chính như sau: - LEAN thinking (Suy nghĩ theo LEAN): người vận hành, quản trị phải có cách nhìn, suy nghĩ theo LEAN, thấu hiểu bản chất LEAN, luôn có các hành động và biện pháp theo đúng quan điểm của LEAN như tiết kiệm chi phí, giảm lãng phí, sản xuất vừa đủ, thúc đẩy văn hóa doanh nghiệp theo hướng cải tiên liên tục và tiết kiệm… - LEAN enterprise (Doanh nghiệp LEAN): xây dựng toàn bộ doanh nghiệp từ trên xuống dưới đều theo quan điểm của LEAN, kể cả các bộ phận như nhân sự, bán hàng, chuỗi cung ứng…, chứ không đơn thuần chỉ dành cho sản xuất và hậu cần.
- LEAN manufacturing , hay còn gọi là LEAN production (Sản xuất theo LEAN): xây dựng LEAN tập trung cho hoạt động sản xuất và hậu cần. PDF created with pdfFactory Pro trial version www.com 3 Trong phạm vi luận văn này, sẽ chỉ tập trung nghiên cứu theo hướng LEAN manufacturing do đặc điểm áp dụng LEAN trong điều kiện Việt Nam hiện tại: - LEAN thinking gắn liền với sự thay đổi tư duy, nhận thức của tất cả mọi người trong doanh nghiệp, từ cấp quản lý cao nhất đến người công nhân trực tiếp sản xuất, dựa trên nền tảng hiểu biết sâu sắc và đầy đủ về LEAN. Tuy nhiên chỉ có thể đạt được thông qua con đường đào tạo sâu rộng, đòi hỏi sự cam kết mạnh mẽ của lãnh đạo cấp cao và quyết tâm thay đổi văn hóa doanh nghiệp sâu sắc… Trong khi điều này ở Việt Nam còn khá xa lạ, nên việc nghiên cứu theo hướng LEAN thinking vào thời điểm hiện tại sẽ gặp nhiều khó khăn và chưa đem lại được các ứng dụng thực tế. - LEAN enterprise yêu cầu một cái nhìn tổng quát toàn bộ cấu trúc công ty, đòi hỏi việc nghiên cứu rộng, ở tầm chiến lược khi áp dụng LEAN cho toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp.
Đây là mức độ phát triển cao nhất của LEAN, không chỉ cho bản thân công ty mà còn có thể cho toàn chuỗi cung ứng. Trong khi đó, rất ít công ty tại thị trường Việt Nam có thể xây dựng được hệ thống LEAN tới mức độ này. Kết quả của nghiên cứu theo hướng này sẽ khá tổng quát, nằm ở tầm chiến lược cấp công ty, nặng về lý thuyết và khó có thể áp dụng cụ thể trong điều kiện hiện tại. - LEAN manufacturing: Muốn xây dựng LEAN cho toàn công ty (LEAN enterprise) thì LEAN phải được áp dụng thành công ở mức độ sản xuất và hậu cần trước, vì đó là nền tảng cho mọi hoạt động doanh nghiệp.
Vì vậy, LEAN manufacturing trở thành ưu tiên hàng đầu cho các doanh nghiệp sản xuất muốn áp dụng LEAN. Kết quả nghiên cứu theo hướng này sẽ giúp mang lại cái nhìn cụ thể hơn trong việc xây dựng LEAN manufacturing, là cơ sở để áp dụng LEAN manufacturing thành công vào thực tế, từ đó vươn đến mục tiêu LEAN enterprise. Do đó, đề tài được chọn là: “Nghiên cứu, đánh giá các thuận lợi và khó khăn của việc áp dụng LEAN, trường hợp ở nhà máy Đồng Nai thuộc Nestlé Việt Nam”. Việc tiến hành nghiên cứu tại nhà máy Đồng Nai thuộc Nestlé Việt Nam có một vài điểm thuận lợi như sau: PDF created with pdfFactory Pro trial version www.com 4 - Nhà máy Đồng Nai là nhà máy sản xuất lớn, hàng loạt, hoạt động sản xuất đa dạng, có nhiều điểm phù hợp với LEAN, nên có thể phân tích ngay từ đầu các khó khăn, thuận lợi so với lý thuyết khi áp dụng LEAN manufacturing.
- Nhà máy Đồng Nai có quy trình sản xuất và quản lý hiện đại, theo tiêu chuẩn của Nestlé toàn cầu. Dựa trên phân tích các thế mạnh hiện có của nhà máy Đồng Nai, có thể xác định nền tảng và bài học kinh nghiệm cho các doanh nghiệp nội địa, giúp các doanh nghiệp xây dựng nền tảng tốt cho LEAN, rút ngắn thời gian xây dựng cơ sở ban đầu. - Nhân lực của nhà máy Đồng Nai khá đa dạng, từ cấp quản lý trình độ cao đến lao động phổ thông, nên có thể tìm hiểu nhận thức, thái độ của họ đối với LEAN, từ đó suy rộng ra cho trường hợp tổng quát. - Nhiều nhà máy thuộc tập đoàn Nestle đã áp dụng LEAN nên sẽ có nhiều cơ hội để so sánh, tìm hiểu các kinh nghiệm áp dụng LEAN thành công, làm cơ sở để đối chiếu và so sánh với điều kiện hiện tại ở Việt Nam.
- Tác giả hiện đang là nhân viên của nhà máy Đồng Nai, nên vừa có thể quan sát, tham gia trực tiếp vào quá trình làm việc, nên có thể thu thập, đánh giá dữ liệu dễ dàng và chi tiết hơn. Kết quả nghiên cứu sẽ giúp trả lời các câu hỏi nghiên cứu cụ thể sau: 1. Lợi ích của việc sản xuất theo LEAN là gì? 2. Về nền tảng cơ bản của Nestle Việt Nam (nhà máy Đồng Nai) có phù hợp với việc sản xuất theo LEAN hay không? 3.
Về lãnh đạo của Nestle Việt Nam (nhà máy Đồng Nai) có phù hợp với việc sản xuất theo LEAN hay không? 4. Về cách quản trị (cải tiến liên tục, văn hóa của công ty,…) của Nestle Việt Nam (nhà máy Đồng Nai) có phù hợp với việc sản xuất theo LEAN hay không? PDF created with pdfFactory Pro trial version www. Về các công cụ quản trị Nestle Việt Nam (nhà máy Đồng Nai) có phù hợp với việc sản xuất theo LEAN hay không? 6. Giải pháp để việc áp dụng Lean thành công ở Nestle Việt Nam (nhà máy Đồng Nai) và các công ty khác là gì? Thông qua nghiên cứu, sẽ đánh giá cụ thể việc áp dụng LEAN manufacturing vào nhà máy Đồng Nai, các khó khăn và thuận lợi ban đầu cùng các biện pháp khắc phục, từ đó suy rộng và tổng quát hóa thành bài học kinh nghiệm, giúp các doanh nghiệp Việt Nam có cái nhìn cụ thể và rõ ràng hơn trong quá trình chuẩn bị áp dụng LEAN manufacturing cho doanh nghiệp.2/ Mục tiêu nghiên cứu: - Xác định các khó khăn / thuận lợi khi áp dụng LEAN manufacturing ở nhà máy Đồng Nai thuộc Nestlé Việt Nam.
- Đánh giá việc áp dụng LEAN manufacturing vào nhà máy Đồng Nai (dựa trên nền tảng về lãnh đạo, cách quản trị, công cụ quản trị…). - Đề ra một số biện pháp khắc phục các điểm khó khăn để áp dụng LEAN manufacturing thành công ở nhà máy Đồng Nai (Sử dụng các kỹ thuật, công cụ LEAN manufacturing vào thực tế sản xuất, tiến hành so sánh, tìm hiểu việc áp dụng LEAN manufacturing với các nhà máy Nestle khác, từ đó mở rộng ra cho các công ty khác tại Việt Nam). - Tổng kết rút ra kết luận, bài học kinh nghiệm khi áp dụng LEAN manufacturing.3/ Đối tượng / Phạm vi nghiên cứu: - Đối tượng nghiên cứu: nhân viên và các hoạt động sản xuất, vận hành tại nhà máy Đồng Nai thuộc công ty Nestlé Việt Nam, thuộc khu công nghiệp Biên Hòa 2, tỉnh Đồng Nai. - Phạm vi nghiên cứu: Đề tài được tiến hành khảo sát tại nhà máy Đồng Nai thuộc công ty Nestlé Việt Nam, thuộc khu công nghiệp Biên Hòa 2, tỉnh Đồng Nai.
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.