HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRƯƠNG TRỌNG THĂNG ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG CỦA VIỆC THU HỒI ĐẤT NÔNG NGHIỆP THỰC HIỆN DỰ ÁN CỤM CÔNG NGHIỆP THANH OAI ĐẾN ĐỜI SỐNG VÀ VIỆC LÀM CỦA NGƯỜI DÂN TẠI HUYỆN THANH OAI, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Đỗ Nguyên Hải NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Trương Trọng Thăng i LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện đề tài tôi đã nhận được sự giúp đỡ, chỉ bảo nhiệt tình của các Thầy, Cô giáo trong khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam, các anh, chị trong Phòng Tài Nguyên & Môi trường và Chi nhánh Phát triển quỹ đất Thanh Oai, các tập thể đã tạo điều kiện để tôi hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này.
Trước hết, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới Thầy giáo - PGS.TS Đỗ Nguyên Hải đã trực tiếp hướng dẫn tôi trong suốt thời gian tôi nghiên cứu thực hiện đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn sự dạy dỗ, chỉ bảo ân cần của các Thầy, Cô giáo trong khoa Quản lý đất đai cũng như các Thầy, Cô trong Học viện Nông nghiệp Việt Nam trong suốt thời gian tôi học tập tại trường. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo Phòng Tài nguyên & Môi trường và Chi nhánh Phát triển quỹ đất Thanh Oai đã trực tiếp giúp đỡ tôi trong suốt thời gian nghiên cứu đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ quý báu đó! Với quỹ thời gian có hạn và kinh nghiệm chưa nhiều nên đề tài của tôi không tránh khỏi những thiếu sót.
Kính mong sự đóng góp ý kiến của các thầy cô và các bạn để đề tài được hoàn thiện hơn. Kính chúc các Thầy, Cô giáo và các Cô, Chú luôn mạnh khỏe - hạnh phúc! Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Trương Trọng Thăng ii MỤC LỤC Lời cam đoan.ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.
vii Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tàI.
Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu.
Cơ sở lý luận về thu hồi đất, đời sống và việc làm. Khái quát về thu hồi đất. Khái quát về đời sống, việc làm. Kinh nghiệm của một số nước trên thế giới về thu hồi đất và giải quyết việc làm cho người dân có đất bị thu hồi.
Chính sách thu hồi đất ở Việt Nam qua các thời kỳ. Cơ sở thực tiễn về chính sách thu hồi đất. Tình hình thu hồi đất nông nghiệp ở việt Nam. Những mặt được và tồn tại về công tác thu hồi đất trong thời gian qua.
Những vấn đề ảnh hưởng của quá trình thu hồi đất xây dựng cụm công nghiệp đến đời sống của người dân. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Thanh Oai. Tình hình quản lý và sử dụng đất tại huyện Thanh Oai.
Khái quát về dự án Cụm công nghiệp Thanh Oai. Đánh giá thực trạng thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tại dự án Cụm công nghiệp Thanh Oai. Đánh giá ảnh hưởng của việc thu hồi đất nông nghiệp xây dựng Cụm công nghiệp Thanh Oai đến đời sống, việc làm của người dân trước và sau khi thu hồi đất. Đề xuất một số giải pháp nhằm ổn định đời sống, việc làm cho người dân có đất nông nghiệp bị thu hồi khi thực hiện dự án.
Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp điều tra thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp điều tra thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp thống kê, xử lý và phân tích số liệu.
Phương pháp so sánh. Phương pháp tham vấn. Kết quả và thảo luận. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội.
Điều kiện tự nhiên của huyện Thanh Oai. Điều kiện kinh tế - xã hội. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Thanh Oai. Tình hình quản lý và sử dụng đất tại huyện Thanh Oai.
Công tác quản lý đất đai. Hiện trạng và biến động đất nông nghiệp. Khái quát về dự án cụm công nghiệp Thanh Oai và các hộ dân điều tra, phỏng vấn 54 4. Mục tiêu của dự án.
Quy mô của dự án. Tiến độ thực hiện dự án. Hiện trạng sử dụng đất trước khi thực hiện dự án. Thực trạng thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại dự án cụm công nghiệp Thanh Oai.
Kết quả bồi thường. Kết quả hỗ trợ. Kết quả tái định cư. Đánh giá ảnh hưởng của việc thu hồi đất nông nghiệp xây dựng cụm công nghiệp thanh oai đến đời sống và việc làm của người dân trước và sau thu hồi đất.
Ảnh hưởng của việc thu hồi đất thực hiện dự án đến đời sống của người dân 61 4. Ảnh hưởng của việc thu hồi đất thực hiện dự án đến việc làm của người dân 68 4. Tác động đến một số vấn đề xã hội khác. Đánh giá chung về ảnh hưởng của việc thu hồi đất nông nghiệp xây dựng cụm công nghiệp Thanh Oai đến đời sống và việc làm của người dân.
Giải pháp khắc phục ảnh hưởng của việc thu hồi đất nông nghiệp xây dựng cụm công nghiệp thanh oai đến đời sống và việc làm của người dân. Giải pháp về chính sách bồi thường, hỗ trợ. Giải pháp về trách nhiệm của doanh nghiệp trong đào tạo, tuyển dụng lao động của các hộ gia đình bị thu hồi đất. Giải pháp về hiệu quả sử dụng đất để xây dựng cụm công nghiệp.
Giải pháp về đào tạo nghề, tạo việc làm, tăng thu nhập, ổn định cuộc sống cho người có đất bị thu hồi. Kết luận và đề nghị. 79 Tài liệu tham khảo. 85 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BAH Bị ảnh hưởng BT Bồi thường CNH-HĐH Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá GPMB Giải phóng mặt bằng KCN Khu công nghiệp KĐT Khu đô thị LĐĐ Luật đất đai QĐ-UBND Quyết định của Uỷ ban nhân dân SXNN Sản xuất nông nghiệp TĐC Tái định cư UBND Uỷ ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG Bảng 4.
Giá trị và cơ cấu kinh tế huyện Thanh Oai qua một số năm. Giá trị sản xuất và cơ cấu kinh tế ngành nông nghiệp huyện Thanh Oai giai đoạn 2005 - 2015. Tình hình phát triển ngành công nghiệp - xây dựng huyện Thanh Oai giai đoạn 2005 - 2015. Quy mô công trình và tổng mức đầu tư trong dự án.
Tổng hợp diện tích từng xứ đồng thu hồi. Bảng tổng hợp thanh toán bồi thường của dự án. Bảng tổng hợp thanh toán hỗ trợ của dự án. Tình hình thu nhập bình quân của người dân bị thu hồi đất.
Tình hình thu nhập của các hộ sau khi bị thu hồi đất. Thu nhập bình quân 1 nhân khẩu 1 năm phân theo nguồn thu. Phương thức sử dụng tiền bồi thường, hỗ trợ tại dự án nghiên cứu. Tài sản sở hữu của các hộ điều tra phỏng vấn.
Tình hình tiếp cận các cơ sở hạ tầng, phúc lợi xã hội sau khi thu hồi đất 6 năm. Tình hình ô nhiễm môi trường khu dân cư sau khi thu hồi đất 6 năm. Tình hình ảnh hưởng đến bình quân diện tích đất canh tác nông nghiệp/người. Tình hình lao động và việc làm của các hộ dân bị thu hồi đất.
Tình trạng việc làm của số người trong độ tuổi lao động trước và sau khi thu hồi đất tại Dự án. Tổng hợp diện tích bị ảnh hưởng từng xứ đồng. Tình hình an ninh trật tự xã hội của người dân sau khi thu hồi đất 6 năm. Quan hệ nội bộ gia đình của các hộ dân sau khi thu hồi đất 6 năm.73 vii DANH MỤC HÌNH Hình 4.
Chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Thanh Oai giai đoạn 2005 - 2015. Hiện trạng sử dụng đất của huyện Thanh Oai năm 2015. Hình ảnh cổng chào cụm công nghiệp Thanh Oai. Hình ảnh một số loại nhà xưởng trong cụm công nghiệp Thanh Oai.56 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Trương Trọng Thăng Tên Luận văn: “Đánh giá ảnh hưởng của việc thu hồi đất nông nghiệp thực hiện dự án Cụm công nghiệp Thanh Oai đến đời sống, việc làm của người dân tại huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội”.
Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Đánh giá ảnh hưởng của việc thu hồi đất nông nghiệp thực hiện dự án Cụm công nghiệp Thanh Oai đến đời sống và việc làm của người dân có đất bị thu hồi tại huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội. - Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao đời sống, việc làm cho người dân có đất bị thu hồi khi thực hiện dự án Cụm công nghiệp Thanh Oai. Phương pháp nghiên cứu Để thực hiện các nội dung của đề tài, chúng tôi sử dụng các phương pháp sau: Phương pháp điều tra số liệu thứ cấp; Phương pháp điều tra số liệu sơ cấp; Phương pháp thống kê, xử lý và phân tích số liệu; Phương pháp so sánh và phương pháp tham vấn. Kết quả chính và kết luận Qua thời gian nghiên cứu đề tài tôi đạt được kết quả sau: Sự thay đổi thu nhập và mua sắm tài sản của người dân sau khi bị thu hồi đất nông nghiệp thực hiện dự án: Trước khi bị thu hồi đất, nguồn thu chủ yếu từ sản xuất nông nghiệp, sau khi bị thu hồi một phần diện tích đất nông nghiệp, những người nông dân đã chuyển đổi sang các nghề khác như công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ và làm thuê.
Vì vậy, cơ cấu nguồn thu của các hộ dân bước đầu đã có sự chuyển dịch theo hướng tiến bộ, việc làm của người dân cũng nhiều hơn, cụ thể sau khi dự án hoàn thành thì số người có đủ việc làm tăng từ 67,07 % lên 75%; Số người thiếu việc làm và không có việc làm giảm từ 32,93 % xuống 25%; Từ đó đã góp phần tăng thu nhập bình quân trên đầu người từ 717.000đ/tháng lên 1.