Luận văn đánh giá thực trạng và ảnh hưởng của công tác dồn điền đổi thửa đến sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện chương mỹ thành phố hà nội

Tài liệu nghiên cứu Luận văn đánh giá thực trạng và ảnh hưởng của công tác dồn điền đổi thửa đến sử dụng đất nông, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

• Tác giả: Nguyễn Thị Kiều Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Khắc Thời
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Thực Trạng Và Ảnh Hưởng Của Công Tác Dồn Điền Đổi Thửa Đến Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Huyện Chương Mỹ, Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.2. CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG RUỘNG ĐẤT VIỆT NAM
• 1.2.1. Chính sách ruộng đất trước thời kỳ đổi mới
• 1.2.2. Chính sách đất nông nghiệp trong thời kỳ đổi mới đến nay
• 1.3. TỔNG QUAN VỀ DỒN ĐIỀN, ĐỔI THỬA
• 1.3.1. Cơ sở pháp lý trong công tác dồn điền đổi thửa
• 1.3.2. Thực trạng manh mún ruộng đất ở nước ta
• 1.3.3. Thực trạng về dồn điền đổi thửa
• 1.4. TÌNH HÌNH DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM
• 1.4.1. Tình hình dồn điền đổi thửa trên thế giới
• 1.4.2. Tình hình dồn điền đổi thửa tại một số tỉnh của Việt Nam
• 1.5. HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỬ DỤNG ĐẤT
• 1.5.1. Sử dụng đất nông nghiệp
• 1.5.2. Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 1.5.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 1.6. NHẬN XÉT VỀ TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 2.2. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 2.2.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội huyện Chương Mỹ
• 2.2.2. Thực trạng công tác dồn điền đổi thửa huyện Chương Mỹ
• 2.2.3. Ảnh hưởng quá trình DĐĐT đến sản xuất nông nghiệp
• 2.2.4. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sau DĐĐT
• 2.2.5. Đề xuất các giải pháp đẩy nhanh tiến độ DĐĐT trên địa bàn toàn huyện và nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp sau DĐĐT
• 2.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.3.1. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.3.2. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 2.3.3. Phương pháp điều tra sơ cấp
• 2.3.4. Phương pháp xử lý số liệu, dữ liệu
• 2.3.5. Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất
• 2.3.6. Phương pháp tổng hợp, phân tích
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. ĐÁNH GIÁ KHÁI QUÁT ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA HUYỆN CHƯƠNG MỸ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.2. TÌNH HÌNH QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI VÀ HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT HUYỆN CHƯƠNG MỸ
• 3.2.1. Tình hình giao đất sản xuất nông nghiệp
• 3.2.2. Hiện trạng sử dụng đất của huyện Chương Mỹ
• 3.2.3. Tình hình quản lý đất đai huyện Chương Mỹ
• 3.3. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA Ở HUYỆN CHƯƠNG MỸ
• 3.3.1. Quy trình thực hiện dồn điền đổi thửa
• 3.3.2. Kết quả thực hiện dồn điền đổi thửa huyện Chương Mỹ
• 3.3.3. Kết quả thực hiện dồn điền đổi thửa ở 3 xã điều tra huyện Chương Mỹ
• 3.4. ẢNH HƯỞNG CỦA CÔNG TÁC DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CHƯƠNG MỸ
• 3.4.1. Ảnh hưởng của chính sách dồn điền đổi thửa đến cơ cấu thu nhập và đa dạng hóa cây trồng
• 3.4.2. Chuyển đổi ruộng đất tạo điều kiện thuận lợi cho chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất đai
• 3.4.3. Dồn điền đổi thửa đã làm thay đổi diện tích đất giao thông thuỷ lợi
• 3.4.4. Dồn điền đổi thửa đã làm tăng diện tích đất nông nghiệp bình quân trên khẩu
• 3.4.5. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của 3 xã nghiên cứu trước và sau DĐĐT
• 3.4.6. Ảnh hưởng của công tác dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp đến công tác quản lý về đất đai
• 3.5. NHỮNG TỒN TẠI SAU KHI THỰC HIỆN CÔNG TÁC DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA Ở HUYỆN CHƯƠNG MỸ
• 3.6. ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY CÔNG TÁC DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CHƯƠNG MỸ
• 3.6.1. Các giải pháp về đẩy nhanh tiến độ DĐĐT
• 3.6.2. Giải pháp về xây dựng hệ thống giao thông, thủy lợi
• 3.6.3. Đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Dồn Điền Đổi Thửa Tại Huyện Chương Mỹ

Đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là điều kiện, phương tiện duy trì và phát triển sự sống. Quản lý và sử dụng đất hiệu quả là mục tiêu quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Đất sản xuất nông nghiệp đóng vai trò then chốt, đảm bảo an ninh lương thực quốc gia. Đảng và Nhà nước luôn quan tâm đến quản lý và sử dụng đất đai, đặc biệt là đất nông nghiệp. Những năm gần đây, các phương thức quản lý sử dụng đất đai như dồn điền đổi thửa, cánh đồng mẫu lớn, kinh tế trang trại được chú trọng. Mục đích là tìm giải pháp quản lý, khai thác sử dụng đất sản xuất nông nghiệp hiệu quả, ổn định, phát triển bền vững hơn. Nghị định số 64/CP ngày 27/09/1993 của Chính phủ quy định về giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng lâu dài vào mục đích nông nghiệp.

1.1. Lịch Sử và Ý Nghĩa Của Dồn Điền Đổi Thửa ở Việt Nam

Chính sách đất đai đã từng bước đáp ứng được nhu cầu về quản lý đất đai. Nhờ những đột phá quan trọng trong các chính sách đất đai đã làm thay đổi hoàn toàn quan hệ sản xuất ở nông thôn. Người nông dân thực sự trở thành người chủ trên mảnh đất của mình. Đây là động lực tạo nên sự phát triển vượt bậc của nền nông nghiệp Việt Nam. Từ chỗ thiếu đói và khủng hoảng lương thực, vươn lên đủ ăn và trở thành nước xuất khẩu gạo đứng thứ hai trên thế giới. Cùng với đó, nhiều nông sản khác như cao su, cà phê, điều, tiêu và thủy sản đã tham gia xuất khẩu vào các thị trường khó tính như Hoa Kỳ, EU,…

1.2. Thực Trạng Manh Mún Ruộng Đất và Sự Cần Thiết Của DĐĐT

Chương Mỹ là một huyện đồng bằng, nằm phía Tây Nam của thủ đô Hà Nội. Trong những năm gần đây sản xuất nông nghiệp phát triển với tốc độ khá, bình quân tăng hơn 4%/năm. Nhưng thực tế sản xuất nông nghiệp trên địa bàn hiện nay cho thấy: ruộng đất chia quá nhỏ, trung bình mỗi hộ 6-8 sào nhưng thành 10- 15 mảnh ở các xứ đồng khác nhau. Ruộng đất bị xé lẻ cản trở việc chuyển giao áp dụng tiến bộ kỹ thuật mới, chưa hình thành được vùng chuyên canh lớn hiệu quả kinh tế cao. Việc chuyển đổi ruộng đất ở các vùng màu, vùng bãi chưa được quan tâm, quy hoạch và quản lý quỹ đất công ích còn bất cập.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Những hạn chế trong quản lý và sử dụng đất đai đã ảnh hưởng lớn đến công tác quản lý, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, đầu tư thâm canh trên địa bàn huyện Chương Mỹ. Nhằm đánh giá việc thực hiện dồn điền đổi thửa trên địa bàn huyện một cách khách quan, sát thực, từ đó đề xuất các giải pháp để đẩy nhanh công tác dồn điền đổi thửa, tạo ra các vùng sản xuất chuyên canh, tiến tới phát triển nông nghiệp theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đáp ứng được yêu cầu của việc xây dựng Nông thôn mới.

2.1. Ảnh Hưởng Của Chia Nhỏ Ruộng Đất Đến Năng Suất Cây Trồng

Ruộng đất bị chia nhỏ gây khó khăn cho việc áp dụng cơ giới hóa vào sản xuất nông nghiệp. Việc sử dụng máy móc, thiết bị hiện đại trở nên kém hiệu quả, làm tăng chi phí sản xuất và giảm năng suất cây trồng. Theo nghiên cứu của Nguyễn Thị Kiều Anh (2018), diện tích manh mún làm giảm hiệu quả kinh tế trên một đơn vị diện tích canh tác.

2.2. Bất Cập Trong Quy Hoạch Sử Dụng Đất và Quản Lý Đất Công

Việc chuyển đổi ruộng đất ở các vùng màu, vùng bãi chưa được quan tâm, quy hoạch và quản lý quỹ đất công ích còn bất cập. Điều này gây khó khăn cho việc phát triển các mô hình sản xuất mới, đa dạng hóa cây trồng và vật nuôi. Tình trạng này cũng ảnh hưởng đến việc thu hút đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp.

2.3. Khó Khăn Trong Áp Dụng Tiến Bộ Khoa Học Kỹ Thuật

Diện tích nhỏ lẻ gây khó khăn cho việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Nông dân khó tiếp cận và triển khai các quy trình canh tác tiên tiến, các giống cây trồng mới có năng suất cao. Điều này làm chậm quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng và nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp.

III. Phương Pháp Đánh Giá Ảnh Hưởng Dồn Điền Đổi Thửa

Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu đa dạng để đánh giá thực trạng và ảnh hưởng của công tác dồn điền đổi thửa. Các phương pháp bao gồm thu thập thông tin, chọn điểm nghiên cứu, điều tra sơ cấp, xử lý số liệu, dữ liệu, tổng hợp và phân tích. Mục tiêu là đưa ra cái nhìn toàn diện và chính xác về tác động của DĐĐT đến sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Chương Mỹ.

3.1. Thu Thập và Xử Lý Số Liệu Thống Kê Sử Dụng Đất

Phương pháp thu thập thông tin được sử dụng để thu thập các số liệu thống kê về diện tích đất nông nghiệp, cơ cấu sử dụng đất, tình hình sản xuất nông nghiệp trước và sau dồn điền đổi thửa. Các số liệu này được thu thập từ các cơ quan quản lý nhà nước, các hợp tác xã nông nghiệp và các hộ nông dân.

3.2. Điều Tra Thực Trạng Sản Xuất Nông Nghiệp Tại Địa Phương

Phương pháp điều tra sơ cấp được sử dụng để thu thập thông tin trực tiếp từ các hộ nông dân về tình hình sản xuất nông nghiệp, thu nhập, đời sống trước và sau dồn điền đổi thửa. Các thông tin này được thu thập thông qua phỏng vấn, khảo sát và quan sát thực tế.

3.3. Phân Tích Hiệu Quả Kinh Tế và Xã Hội Của DĐĐT

Phương pháp tổng hợp và phân tích được sử dụng để phân tích các số liệu và thông tin thu thập được, từ đó đánh giá hiệu quả kinh tế và xã hội của dồn điền đổi thửa. Các chỉ tiêu đánh giá bao gồm năng suất cây trồng, thu nhập của nông dân, mức độ hài lòng của người dân và tác động đến môi trường.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Tác Động Dồn Điền Tại Chương Mỹ

Nghiên cứu cho thấy huyện Chương Mỹ đã triển khai công tác dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp tại 31/32 xã, thị trấn. DĐĐT đã có 31.491 hộ tham gia, đạt tỷ lệ 100% số hộ được giao đất nông nghiệp. Công tác dồn điền đổi thửa ở huyện Chương Mỹ được hoàn thành năm 2013. Kết quả: Toàn huyện tổng số hộ được giao ruộng là 31.491 hộ trong số đó hộ giao 1 đến 2 thửa là: 26.034 hộ; số hộ được giao 3 thửa trở lên là 5.457 hộ; thửa giao có diện tích nhỏ nhất là 270m2, thửa giao có diện tích lớn nhất là 9.000m2; số thửa đất bình quân/hộ giảm từ 7,23 thửa xuống còn 2,80 thửa/hộ.

4.1. Thay Đổi Diện Tích Đất Bình Quân Sau Dồn Điền Đổi Thửa

Tại 3 xã điều tra, quy mô về diện tích thửa và số thửa/hộ cũng đã thay đổi theo chiều hướng tích cực: diện tích đất bình quân trên thửa sau chuyển đổi đạt từ 674,57 m2 (xã Đại Yên) đến 766,87 m2/thửa (xã Văn Võ); số thửa bình quân/hộ chỉ còn 2,11 – 3,36 thửa/hộ. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng cơ giới hóa và các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất.

4.2. Chuyển Đổi Cơ Cấu Cây Trồng và Mô Hình Sản Xuất Nông Nghiệp

Sau DĐĐT nhiều hộ gia đình chuyển sang mô hình đem lại hiệu quả kinh tế cao như: mô hình lúa – cá, lúa – cá – vịt, cây ăn quả - cá – chăn nuôi lợn,… Điều này cho thấy DĐĐT đã tạo điều kiện cho nông dân đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao thu nhập.

4.3. Tăng Cường Hạ Tầng Giao Thông Thủy Lợi Nội Đồng

Diện tích đất giao thông tăng từ 9,0% (xã Tân Tiến) đến 29,4% (xã Đại Yên), thuỷ lợi nội đồng từ 2,7% (xã Tân Tiến) đến 32,7% (xã Văn Võ). Việc đầu tư vào hạ tầng giao thông và thủy lợi đã giúp cải thiện điều kiện sản xuất và giảm thiểu rủi ro thiên tai.

V. Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Sau Dồn Điền Đổi Thửa

Dồn điền đổi thửa đã làm tăng hiệu quả sử dụng đất trên 1 ha, giá trị sản xuất trên một héc ta tại 3 xã nghiên cứu đều tăng so với trước DĐĐT, cao nhất là xã Đại Yên đạt 79,50 triệu đồng, tăng 29,05 triệu đồng trước dồn đổi, xã Tân Tiến đạt 76,14 triệu đồng, tăng 28.79 triệu đồng, xã Văn Võ đạt 70,15 triệu đồng, tăng 31,90 triệu đồng. Thu nhập hỗn hợp của xã Văn Võ năm 2016 đạt 31,57 triệu đồng, tăng 17,03 triệu đồng so với năm 2013; xã Tân Tiến đạt 34,26 triệu đồng, tăng 15,32 triệu đồng; xã và Đại Yên đạt 38,16 triệu đồng, tăng 16,47 triệu đồng so với trước DĐĐT.

5.1. Nâng Cao Giá Trị Sản Xuất Nông Nghiệp Trên Một Héc Ta

Xã Tân Tiến đạt 99,60 nghìn đồng/1 công lao động, tăng 49,36 nghìn đồng, xã Văn Võ đạt 121,25 nghìn đồng, tăng 53,93 nghìn đồng và xã Đại Yên đạt 126,44 nghìn đồng, tăng 68,83 nghìn đồng. Điều này cho thấy DĐĐT đã giúp nâng cao năng suất lao động và hiệu quả kinh tế trong sản xuất nông nghiệp.

5.2. Cải Thiện Thu Nhập Của Nông Dân Sau Dồn Điền Đổi Thửa

Thu nhập của nông dân tăng lên đáng kể sau khi thực hiện dồn điền đổi thửa. Điều này giúp cải thiện đời sống của người dân và tạo động lực cho họ đầu tư vào sản xuất nông nghiệp.

5.3. Tác Động Đến Công Tác Quản Lý Đất Đai Tại Địa Phương

Dồn điển đổi thửa đã làm tăng hiệu quả sử dụng đất trên 1 ha, giá trị sản xuất trên một héc ta tại 3 xã nghiên cứu đều tăng so với trước DĐĐT, cao nhất là xã Đại Yên đạt 79,50 triệu đồng, tăng 29,05 triệu đồng trước dồn đổi, xã Tân Tiến đạt 76,14 triệu đồng, tăng 28.79 triệu đồng, xã Văn Võ đạt 70,15 triệu đồng, tăng 31,90 triệu đồng.

VI. Giải Pháp Thúc Đẩy Dồn Điền Đổi Thửa Hiệu Quả Hơn

Quá trình thực hiện DĐĐT trên địa bàn huyện Chương Mỹ còn một số tồn tại: Công tác chỉ đạo chưa sâu, chưa nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc thực hiện. Một số địa phương trong quá DĐĐT vẫn chưa thể hiện rõ, chưa quy hoạch gọn được quỹ đất công ích; có địa phương vẫn còn 3 – 4 thửa, cá biệt vẫn còn những hộ có 9 – 11 thửa do ảnh hưởng bởi đặc điểm địa hình bán sơn địa. Trong quy hoạch hệ thống giao thông, thủy lợi nội đồng, một số xã còn chủ quan dẫn đến quy hoạch bất hợp lý, mất nhiều diện tích làm giao thông nội đồng.

6.1. Nâng Cao Nhận Thức và Trách Nhiệm Của Cán Bộ và Người Dân

Cần tăng cường công tác tuyên truyền, vận động để nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cán bộ và người dân về ý nghĩa và tầm quan trọng của dồn điền đổi thửa. Cần có sự tham gia tích cực của người dân trong quá trình lập kế hoạch và thực hiện DĐĐT.

6.2. Hoàn Thiện Quy Hoạch Sử Dụng Đất và Quản Lý Đất Công

Cần rà soát, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất để đảm bảo phù hợp với thực tế và định hướng phát triển của địa phương. Cần tăng cường quản lý đất công, đảm bảo sử dụng đúng mục đích và hiệu quả.

6.3. Đẩy Mạnh Ứng Dụng Khoa Học Công Nghệ Vào Sản Xuất

Cần khuyến khích nông dân áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, như sử dụng giống cây trồng mới, quy trình canh tác tiên tiến, hệ thống tưới tiêu tiết kiệm. Cần hỗ trợ nông dân tiếp cận các nguồn vốn và thông tin khoa học kỹ thuật.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đất nông nghiệp giữ vai trò sống còn đối với sự phát triển kinh tế và bảo đảm an ninh lương thực, chiếm tới 59,9% tổng diện tích tự nhiên của huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội với quy mô 13.954,66 ha trên tổng số 23.294,92 ha. Tuy nhiên, quá trình phân chia ruộng đất theo Nghị định 64/CP trước đây đã dẫn đến tình trạng manh mún nghiêm trọng, trung bình mỗi hộ quản lý từ 6 đến 8 sào nhưng bị chia cắt thành 10 đến 15 mảnh ruộng nhỏ nằm rải rác ở nhiều xứ đồng. Thực trạng này gây lãng phí công lao động, cản trở việc đưa máy móc cơ giới vào đồng ruộng và kìm hãm sự hình thành các vùng sản xuất chuyên canh hàng hóa quy mô lớn.

Nhằm tháo gỡ rào cản trên, đề tài tập trung đánh giá thực trạng công tác dồn điền đổi thửa và phân tích những chuyển biến trong sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Chương Mỹ giai đoạn 2013 - 2016. Nghiên cứu xác lập mục tiêu đánh giá toàn diện kết quả thực hiện tại 31/32 xã, thị trấn với 31.491 hộ tham gia, đồng thời đo lường hiệu quả kinh tế, xã hội và hạ tầng kỹ thuật tại các địa bàn đại diện. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện qua việc làm rõ sự suy giảm số thửa bình quân từ 7,23 thửa xuống 2,80 thửa/hộ, gia tăng diện tích bình quân thửa đất lên trên 670 m2, tạo nền tảng vững chắc cho chiến lược xây dựng nông thôn mới và tái cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết kinh tế học sản xuất cổ điển của Karl Marx về quy luật tiết kiệm thời gian lao động và lý thuyết tối ưu hóa chi phí sản xuất cùng chi phí cơ hội của Paul Samuelson và William Nordhaus. Theo đó, hiệu quả sử dụng đất là mối tương quan so sánh giữa giá trị sản phẩm đầu ra và tổng chi phí các nguồn lực đầu vào bỏ ra trên một đơn vị diện tích. Ba khái niệm trung tâm được vận dụng xuyên suốt bao gồm: manh mún ruộng đất (tình trạng phân tán ô thửa nhỏ lẻ), dồn điền đổi thửa (quá trình tổ chức, sắp xếp lại đồng ruộng từ ô thửa nhỏ thành ô thửa lớn), và hiệu quả sử dụng đất tổng hợp (bao gồm hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường).

Hệ thống pháp lý làm cơ sở cho nghiên cứu bao gồm Luật Đất đai các năm 1993, 2003, 2013 cùng các văn bản mang tính chiến lược như Nghị quyết 26-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; Quyết định 94/2002/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ; Nghị quyết 04/2012/NQ-HĐND thành phố Hà Nội và Nghị quyết 19-NQ/HU của Huyện ủy Chương Mỹ. Đây là khung hành lang chuẩn mực quy định về quyền sử dụng đất, hạn mức chuyển đổi và mục tiêu giảm số thửa xuống dưới 3 thửa/hộ gắn với quy hoạch nông thôn mới giai đoạn 2012 - 2016.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập từ Niên giám thống kê, báo cáo kinh tế - xã hội giai đoạn 2012 - 2016 của Chi cục Thống kê và Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Chương Mỹ. Dữ liệu sơ cấp được điều tra qua phiếu khảo sát trực tiếp với cỡ mẫu là 150 hộ nông dân canh tác nông nghiệp. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng tại 3 xã đại diện cho 3 tiểu vùng sinh thái - địa hình đặc thù của huyện: xã Đại Yên đại diện cho vùng đồng bằng thâm canh lúa màu (diện tích tự nhiên 435,81 ha), xã Văn Võ đại diện cho vùng bãi trũng ven sông Đáy (diện tích 451,69 ha), và xã Tân Tiến đại diện cho vùng bán sơn địa địa hình phức tạp (diện tích 1.322,54 ha), mỗi xã chọn ngẫu nhiên 50 hộ điều tra.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích kinh tế vi mô với hệ thống chỉ tiêu: Giá trị sản xuất (GO), Chi phí trung gian (IC), Giá trị gia tăng (VA), Thu nhập hỗn hợp (MI) và Giá trị ngày công lao động nhằm định lượng chính xác mức độ sinh lời thực tế trên 1 ha canh tác. Việc xử lý số liệu bằng phần mềm thống kê chuyên dụng bảo đảm độ tin cậy khi so sánh các chỉ số kinh tế trước và sau thời điểm dồn điền đổi thửa.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, công tác dồn điền đổi thửa trên địa bàn toàn huyện đạt tỷ lệ tham gia 100% với 31.491 hộ được giao ruộng tại 31/32 xã, thị trấn. Cơ cấu ô thửa biến chuyển tích cực khi có 26.034 hộ (chiếm 82,67%) chỉ còn nhận từ 1 đến 2 thửa đất, số hộ nhận từ 3 thửa trở lên là 5.457 hộ. Số thửa đất bình quân trên một hộ giảm từ 7,23 thửa xuống còn 2,80 thửa/hộ, tương đương mức giảm 61,27%. Diện tích thửa nhỏ nhất được ghi nhận là 270 m2 và thửa lớn nhất đạt 9.000 m2.

Thứ hai, tại 3 xã điều tra chuyên sâu, quy mô thửa đất tăng rõ rệt: diện tích bình quân một thửa sau dồn đổi đạt từ 674,57 m2 (xã Đại Yên) đến 766,87 m2 (xã Văn Võ), số thửa bình quân chỉ còn 2,11 đến 3,36 thửa/hộ.

Thứ ba, quy hoạch đồng ruộng đã mở rộng đáng kể quỹ đất hạ tầng: diện tích đất giao thông nội đồng tăng từ 9,0% (xã Tân Tiến) đến 29,4% (xã Đại Yên); đất thủy lợi nội đồng tăng từ 2,7% (xã Tân Tiến) đến 32,7% (xã Văn Võ), bảo đảm kênh mương tưới tiêu chủ động.

Thứ tư, hiệu quả kinh tế trên 1 ha đất sản xuất nông nghiệp sau dồn đổi tăng trưởng vượt bậc:

• Giá trị sản xuất (GO) tại xã Đại Yên đạt 79,50 triệu đồng/ha (tăng 29,05 triệu đồng so với trước dồn đổi), xã Tân Tiến đạt 76,14 triệu đồng/ha (tăng 28,79 triệu đồng), và xã Văn Võ đạt 70,15 triệu đồng/ha (tăng 31,90 triệu đồng).
• Thu nhập hỗn hợp (MI) tại xã Đại Yên đạt 38,16 triệu đồng/ha (tăng 16,47 triệu đồng), xã Tân Tiến đạt 34,26 triệu đồng/ha (tăng 15,32 triệu đồng), xã Văn Võ đạt 31,57 triệu đồng/ha (tăng 17,03 triệu đồng).
• Giá trị ngày công lao động tại xã Đại Yên đạt 126,44 nghìn đồng/công (tăng 68,83 nghìn đồng), xã Văn Võ đạt 121,25 nghìn đồng/công (tăng 53,93 nghìn đồng), và xã Tân Tiến đạt 99,60 nghìn đồng/công (tăng 49,36 nghìn đồng).

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự bứt phá về giá trị kinh tế là nhờ quy mô ô thửa lớn liền vùng liền khoảnh, giúp nông dân dễ dàng đưa máy cày bừa, máy gặt đập liên hợp vào phục vụ sản xuất. Việc giải phóng sức lao động thủ công đã tiết kiệm đáng kể ngày công chăm sóc, đồng thời cắt giảm chi phí giống và phân bón. Không gian ruộng đồng mở rộng tạo tiền đề hình thành các mô hình đa canh giá trị cao như lúa - cá, lúa - cá - vịt, hoặc trang trại cây ăn quả kết hợp chăn nuôi thay vì độc canh lúa truyền thống.

Để người đọc dễ dàng nắm bắt sự chênh lệch này, toàn bộ dữ liệu kinh tế có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cột đôi so sánh giá trị sản xuất (GO) và thu nhập hỗn hợp (MI) của 3 xã qua hai mốc thời gian trước và sau dồn đổi, kết hợp cùng bảng thống kê biến động tỷ lệ phần trăm diện tích giao thông, thủy lợi nội đồng.

Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra những hạn chế: Tại khu vực bán sơn địa như xã Tân Tiến, do địa hình chia cắt bởi đồi gò và vùng trũng ngập nên một số hộ vẫn còn 3 - 4 thửa, cá biệt còn 9 - 11 thửa. Công tác quản lý quỹ đất công ích 5% ở một số nơi còn lúng túng, tình trạng tự phát chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi khi chưa có phê duyệt quy hoạch còn xảy ra, đòi hỏi địa phương phải sớm điều chỉnh bản đồ quy hoạch nông thôn mới.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, đẩy mạnh đầu tư kiên cố hóa hệ thống giao thông và thủy lợi nội đồng. Ủy ban nhân dân huyện Chương Mỹ cần phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội phân bổ nguồn vốn xây dựng đồng bộ 100% các trục đường giao thông chính nội đồng với chiều rộng mặt đường từ 3,5 đến 5,0 mét, kết hợp bê tông hóa hệ thống kênh mương tưới tiêu phục vụ 13.954,66 ha đất nông nghiệp toàn huyện trong giai đoạn 2018 - 2022.

Thứ hai, khẩn trương hoàn thành công tác cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp sau dồn điền đổi thửa. Phòng Tài nguyên và Môi trường cùng Văn phòng Đăng ký đất đai huyện Chương Mỹ cần tập trung chỉnh lý biến động bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính mới và phấn đấu trao Giấy chứng nhận đạt tỷ lệ trên 95% cho 31.491 hộ dân trước năm 2020 nhằm bảo đảm quyền lợi pháp lý lâu dài cho người sử dụng đất.

Thứ ba, quy hoạch và hướng dẫn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung. Phòng Kinh tế huyện Chương Mỹ phối hợp với Ủy ban nhân dân các xã xây dựng đề án chuyển đổi vùng trũng sang mô hình lúa - cá, trồng cây ăn quả chất lượng cao, đặt mục tiêu nâng giá trị sản xuất bình quân toàn huyện đạt trên 120 triệu đồng/ha/năm đến năm 2025.

Thứ tư, siết chặt công tác quản lý nhà nước đối với quỹ đất công ích 5% và thanh tra sử dụng đất. Ủy ban nhân dân các xã và thị trấn cần rà soát, dồn gọn 100% diện tích đất công ích vào các khu vực tập trung để tổ chức đấu thầu công khai, minh bạch; đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng đất trái quy hoạch trong giai đoạn 2019 - 2021.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, cán bộ quản lý đất đai và lãnh đạo chính quyền cấp huyện, xã: Công trình cung cấp quy trình tổ chức dồn điền đổi thửa thực tiễn, kinh nghiệm phân loại đất đai theo 3 vùng sinh thái (vùng bãi, đồng bằng, bán sơn địa) và các biện pháp xử lý vướng mắc về cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Thứ hai, các nhà hoạch định chính sách nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới: Luận văn là cơ sở dữ liệu thực chứng giúp cơ quan ban ngành xây dựng cơ chế hỗ trợ tài chính, quy hoạch giao thông thủy lợi nội đồng và thúc đẩy tích tụ ruộng đất ven các đô thị lớn.

Thứ ba, giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Quản lý đất đai, Kinh tế nông nghiệp: Đề tài là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp luận đánh giá hiệu quả kinh tế sử dụng đất thông qua hệ thống chỉ tiêu GO, IC, VA, MI và kỹ thuật điều tra chọn mẫu phân tầng nông hộ với quy mô 150 mẫu.

Thứ tư, ban quản trị các hợp tác xã nông nghiệp và chủ trang trại: Cung cấp bài học kinh nghiệm về việc tái cấu trúc đồng ruộng, chuyển đổi mô hình canh tác sang lúa - cá - vịt hoặc cây ăn quả kết hợp chăn nuôi nhằm nâng cao giá trị ngày công lao động và tối ưu hóa chi phí sản xuất.

Câu hỏi thường gặp

Công tác dồn điền đổi thửa tại huyện Chương Mỹ đã làm giảm số thửa đất của mỗi hộ nông dân như thế nào?

Sau khi triển khai tại 31/32 xã, thị trấn, số thửa bình quân trên mỗi hộ trên toàn huyện giảm mạnh từ 7,23 thửa xuống chỉ còn 2,80 thửa/hộ. Tỷ lệ hộ chỉ còn canh tác từ 1 đến 2 thửa đạt tới 82,67% (tương ứng 26.034 trên tổng số 31.491 hộ), giải quyết căn bản tình trạng ruộng đất manh mún.

Hiệu quả kinh tế trên một héc-ta đất nông nghiệp biến chuyển ra sao sau khi thực hiện dồn đổi?

Giá trị sản xuất (GO) trên 1 ha tại 3 xã khảo sát tăng từ 28,79 đến 31,90 triệu đồng/năm. Nổi bật tại xã Đại Yên, giá trị sản xuất đạt 79,50 triệu đồng/ha và thu nhập hỗn hợp đạt 38,16 triệu đồng/ha, tăng lần lượt 29,05 triệu đồng và 16,47 triệu đồng so với giai đoạn trước dồn đổi.

Việc dồn điền đổi thửa tác động như thế nào đến hạ tầng giao thông và thủy lợi nội đồng?

Quy hoạch dồn đổi đã dành quỹ đất mở rộng đường và kênh mương đáng kể. Diện tích đất giao thông nội đồng tăng từ 9,0% (xã Tân Tiến) đến 29,4% (xã Đại Yên); đất thủy lợi nội đồng tăng từ 2,7% (xã Tân Tiến) đến 32,7% (xã Văn Võ), giúp máy cơ giới tiếp cận tận bờ thửa.

Rào cản lớn nhất khi thực hiện dồn điền đổi thửa ở vùng bán sơn địa là gì?

Địa hình bán sơn địa phức tạp với nhiều gò đồi xen lẫn ruộng trũng khiến việc phân hạng và chia đều đất gặp nhiều khó khăn. Tại xã Tân Tiến, một số hộ vẫn còn phải nhận 3 đến 4 thửa, cá biệt có hộ nhận từ 9 đến 11 thửa để bảo đảm tính công bằng về chân đất.

Giá trị ngày công lao động của nông dân tăng trưởng ở mức độ nào sau dồn đổi ruộng đất?

Nhờ giảm thời gian đi lại giữa các xứ đồng và áp dụng máy móc cơ giới, giá trị ngày công lao động tăng từ 49,36 đến 68,83 nghìn đồng/công. Xã Đại Yên đạt mức cao nhất là 126,44 nghìn đồng/công, tăng gấp hơn 2,19 lần so với thời điểm trước khi dồn điền đổi thửa.

Kết luận

• Hoàn thành dồn điền đổi thửa tại 31/32 xã, thị trấn với 31.491 hộ tham gia, kéo giảm số thửa bình quân từ 7,23 xuống 2,80 thửa/hộ.
• Nâng quy mô diện tích thửa bình quân lên mức 674,57 đến 766,87 m2 và mở rộng diện tích giao thông, thủy lợi nội đồng từ 2,7% đến 32,7%.
• Gia tăng mạnh mẽ hiệu quả kinh tế với giá trị sản xuất đạt 70,15 đến 79,50 triệu đồng/ha/năm và thu nhập hỗn hợp tăng thêm từ 15,32 đến 17,03 triệu đồng/ha.
• Cải thiện năng suất lao động với giá trị ngày công đạt từ 99,60 đến 126,44 nghìn đồng/công nhờ đưa cơ giới hóa vào đồng ruộng.
• Đóng góp luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc cho công tác quản lý đất đai và xây dựng nông thôn mới tại thành phố Hà Nội.

Trong giai đoạn tiếp theo từ năm 2018 đến 2022, địa phương cần ưu tiên số hóa hồ sơ địa chính, cấp đổi trên 95% Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và kiên cố hóa 100% kênh mương nội đồng. Kính mời các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và quý độc giả khai thác toàn diện luận văn để ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn quản lý và phát triển nông nghiệp hàng hóa bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ KIỀU ANH ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA CÔNG TÁC DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA ĐẾN SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CHƯƠNG MỸ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Khắc Thời NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng toàn bộ những nội dung và số liệu trong luận văn này do tôi tự nghiên cứu, khảo sát và thực hiện không trùng với bất kỳ luận văn, đề tài nào đã công bố. Nếu có gì sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm. Hà Nội, 27 tháng 9 năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Kiều Anh i LỜI CẢM ƠN Để có thể hoàn thành chương trình sau đại học và viết luận văn này, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các thầy cô trong Bộ môn Trắc địa bản đồ - Khoa Quản lý đất đai đã cung cấp các kiến thức quý báu, hướng dẫn, chỉ bảo, giúp đỡ tận tình và tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện và hoàn thiện luận văn này.

Tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến PGS. Nguyễn Khắc Thời, người đã dành rất nhiều thời gian, tâm huyết hướng dẫn nghiên cứu giúp tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp. Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của lãnh đạo UBND, cán bộ địa chính, hợp tác xã nông nghiệp 3 xã nghiên cứu: Đại Yên, Tân Tiến, Văn Võ; phòng Kinh Tế, phòng Tài nguyên và Môi trường, Văn phòng UBND huyện Chương Mỹ, Chi cục thống kê huyện Chương Mỹ và các hộ gia đình nơi tôi đến điều tra đã tạo rất nhiều điều kiện giúp đỡ để tôi có đầy đủ dữ liệu, số liệu nghiên cứu. Cảm ơn sự động viên nhiệt tình, ủng hộ của gia đình, bạn bè trong suốt quá trình thực hiện luận văn.

Mặc dù đã rất cố gắng để có thể hoàn thiện luận văn bằng tất cả khả năng của mình nhưng vẫn không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được sự đóng góp quý báu của các thầy cô và các bạn. Hà Nội, 27 tháng 9 năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Kiều Anh ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.

vi DANH MỤC BẢNG. vii DANH MỤC HÌNH. viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN. ix THESIS ABSTRACT.

TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN. TỔNG QUAN TÀI LIỆU.

CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG RUỘNG ĐẤT VIỆT NAM. Chính sách ruộng đất trước thời kỳ đổi mới. Chính sách đất nông nghiệp trong thời kỳ đổi mới đến nay. TỔNG QUAN VỀ DỒN ĐIỀN, ĐỔI THỬA.

Cơ sở pháp lý trong công tác dồn điền đổi thửa. Thực trạng manh mún ruộng đất ở nước ta. Thực trạng về dồn điền đổi thửa. TÌNH HÌNH DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM.

Tình hình dồn điền đổi thửa trên thế giới. Tình hình dồn điền đổi thửa tại một số tỉnh của Việt Nam. HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỬ DỤNG ĐẤT. Sử dụng đất nông nghiệp.

Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. NHẬN XÉT VỀ TỔNG QUAN TÀI LIỆU. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội huyện Chương Mỹ. Thực trạng công tác dồn điền đổi thửa huyện Chương Mỹ.

Ảnh hưởng quá trình DĐĐT đến sản xuất nông nghiệp. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sau DĐĐT. Đề xuất các giải pháp đẩy nhanh tiến độ DĐĐT trên địa bàn toàn huyện và nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp sau DĐĐT. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp điều tra sơ cấp. Phương pháp xử lý số liệu, dữ liệu.

Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất. Phương pháp tổng hợp, phân tích. KÊT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. ĐÁNH GIÁ KHÁI QUÁT ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA HUYỆN CHƯƠNG MỸ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI.

Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế -xã hội. TÌNH HÌNH QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI VÀ HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT HUYỆN CHƯƠNG MỸ. Tình hình giao đất sản xuất nông nghiệp.

Hiện trạng sử dụng đất của huyện Chương Mỹ. Tình hình quản lý đất đai huyện Chương Mỹ. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA Ở HUYỆN CHƯƠNG MỸ. Quy trình thực hiện dồn điền đổi thửa.

Kết quả thực hiện dồn điền đổi thửa huyện Chương Mỹ. Kết quả thực hiện dồn điền đổi thửa ở 3 xã điều tra huyện Chương Mỹ. ẢNH HƯỞNG CỦA CÔNG TÁC DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CHƯƠNG MỸ. Ảnh hưởng của chính sách dồn điền đổi thửa đến cơ cấu thu nhập và đa dạng hóa cây trồng.

Chuyển đổi ruộng đất tạo điều kiện thuận lợi cho chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất đai. Dồn điền đổi thửa đã làm thay đổi diện tích đất giao thông thuỷ lợi. Dồn điền đổi thửa đã làm tăng diện tích đất nông nghiệp bình quân trên khẩu. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của 3 xã nghiên cứu trước và sau DĐĐT.

Ảnh hưởng của công tác dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp đến công tác quản lý về đất đai. NHỮNG TỒN TẠI SAU KHI THỰC HIỆN CÔNG TÁC DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA Ở HUYỆN CHƯƠNG MỸ. ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY CÔNG TÁC DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CHƯƠNG MỸ. Các giải pháp về đẩy nhanh tiến độ DĐĐT.

Giải pháp về xây dựng hệ thống giao thông, thủy lợi. Đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 78 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

79 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CN – TTCN Công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp DĐĐT Dồn điền đổi thửa GCN Giấy chứng nhận HĐND Hội đồng nhân dân NN Nông nghiệp NTM Nông thôn mới QH Quy hoạch QSDĐ Quyền sử dụng đất UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Mức độ manh mún ruộng đất ở các vùng trong cả nước. Mức độ manh mún ruộng đất ở một số tỉnh vùng ĐBSH. Tình hình tích tụ đất ở một số nước Châu Á.

Thay đổi quy mô đất nông nghiệp ở nông hộ (%). Mức độ manh mún ruộng đất ở các vùng trong cả nước. Mức độ manh mún ruộng đất ở một số tỉnh vùng ĐBSH. Bảng thống kê các nhóm đất của huyện Chương Mỹ năm 2012.

Cơ cấu giá trị sản xuất các ngành kinh tế của huyện Chương Mỹ từ năm 2014 - 2016. Phân loại độ tuổi dân số của huyện Chương Mỹ năm 2016. Tình hình dân số và lao động của huyện Chương Mỹ thời kỳ 2015 – 2016. Thực trạng ruộng đất của huyện sau khi giao đất năm 1993.

Hiện trạng sử dụng đất đai năm 2016 của huyện Chương Mỹ. Tình hình DĐĐT của huyện Chương Mỹ năm 2003. Tổng hợp kết quả DĐĐT trên địa bàn huyện Chương Mỹ năm 2013. Báo cáo kết quả thực hiện DĐĐT tại xã Tân Tiến, Văn Võ, Đại Yên năm 2014.

Kết quả thực hiện DĐĐT tại 3 xã điều tra. Sự thay đổi cơ cấu thu nhập trước và sau DĐĐT. Sự thay đổi về diện tích các loại đất qua DĐĐT ở các xã điều tra. So sánh các mô hình sử dụng đất nông nghiệp tại các xã nghiên cứu đại diện.

Diện tích đất giao thông, thuỷ lợi trước và sau DĐĐT. So sánh hiệu quả kinh tế sử dụng đất nông nghiệp trên một ha/năm tại các xã nghiên cứu đại diện. Ảnh hưởng của dồn đổi ruộng đất đến lập sổ địa chính. 72 vii DANH MỤC HÌNH Hình 4.

Sơ đồ hành chính huyện Chương Mỹ. Cơ cấu sử dụng đất huyện Chương Mỹ năm 2016. Sơ đồ các bước thực hiện đồn điền đổi thửa. Sơ đồ cánh đồng xã Văn Võ trước và sau khi DĐĐT.

60 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thị Kiều Anh Tên đề tài: “Đánh giá thực trạng và ảnh hưởng của công tác dồn điền đổi thửa đến sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội” Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục tiêu nghiên cứu - Đánh giá thực trạng của công tác dồn điền đổi thửa tại huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội. - Đề xuất một số giải pháp góp phần thúc đẩy công tác dồn điền đổi thửa tại huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội. Phương pháp nghiên cứu Phương pháp thu thập thông tin; Phương pháp chọn điểm nghiên cứu; Phương pháp điều tra sơ cấp; Phương pháp xử lý số liệu, dữ liệu; Phương pháp tổng hợp, phân tích. Kết quả chính và kết luận Chương Mỹ là huyện ngoại thành nằm ở phía Tây Nam Hà Nội, cách trung tâm thủ đô Hà Nội 20 km.

Huyện gồm 32 đơn vị hành chính (30 xã và 2 thị trấn) với tổng diện tích tự nhiên là 23.294,92 ha trong đó: diện tích đất nông nghiệp là 13.954,66 ha chiếm 59,9% tổng diện tích đất tự nhiên; nhóm đất phi nông nghiệp: diện tích là 8.159,37 ha; nhóm đất chưa sử dụng: diện tích là 1. Huyện Chương Mỹ đã triển khai công tác dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp tại 31/32 xã, thị trấn; DĐĐT đã có 31.491 hộ tham gia, đạt tỷ lệ 100% số hộ được giao đất nông nghiệp. Công tác dồn điền đổi thửa ở huyện Chương Mỹ được hoàn thành năm 2013; kết quả: Toàn huyện tổng số hộ được giao ruộng là 31.491 hộ trong số đó hộ giao 1 đến 2 thửa là: 26.034 hộ; số hộ được giao 3 thửa trở lên là 5.457 hộ; thửa giao có diện tích nhỏ nhất là 270m2, thửa giao có diện tích lớn nhất là 9.000m2; số thửa đất bình quân/hộ giảm từ 7,23 thửa xuống còn 2,80 thửa/hộ. - Tại 3 xã điều tra, quy mô về diện tích thửa và số thửa/hộ cũng đã thay đổi theo chiều hướng tích cực: diện tích đất bình quân trên thửa sau chuyển đổi đạt từ 674,57 m2 (xã Đại Yên) đến 766,87 m2/thửa (xã Văn Võ); số thửa bình quân/hộ chỉ còn 2,11 – 3,36 thửa/hộ.