BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH CÔNG TRÌNH NCKH CẤP TRƯỜNG TRỌNG ĐIỂM ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH AN NINH TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY S K C 0 0 3 9 5 9 MÃ SỐ: T2020-49TĐ/KHCN-GV S KC 0 0 7 2 9 8 Tp. Hồ Chí Minh, tháng 12/2020 Luan van BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH BÁO CÁO TỔNG KẾT ĐỀ TÀI NCKH CẤP TRƯỜNG 2020 ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH AN NINH TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY Mã số: T2020- 49TĐ/KHCN-GV Chủ nhiệm đề tài: TS. LÊ THỊ MAI HƯƠNG TP. HCM, 12/2020 Luan van TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA KINH TẾ BÁO CÁO TỔNG KẾT ĐỀ TÀI NCKH CẤP TRƯỜNG 2020 ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH AN NINH TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY Mã số: T2020- 49TĐ/KHCN-GV Chủ nhiệm đề tài: TS.
LÊ THỊ MAI HƯƠNG Thành viên đề tài: 1. ĐÀNG QUANG VẮNG 2. BÙI TIẾN THỊNH TP. HCM, 12/2020 Luan van DANH SÁCH NHỮNG THÀNH VIÊN THAM GIA NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI Lĩnh vực chuyên Họ và tên Đơn vị công tác môn TS Đàng Quang Tài chính – Ngân Khoa Kinh tế - Trường ĐH Vắng hàng SPKTTP.HCM Khoa Kinh tế - Trường ĐH Th.S Bùi Tiến Kinh tế SPKTTP.HCM Thịnh Luan van MỤC LỤC.
i DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. iii DANH MỤC BẢNG BIỂU. iv DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ. v THÔNG TIN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.
vi INFORMATION ON RESEARCH RESULTS. viii CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU .1 Lý do chọn đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.
Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu .1 Đối tượng nghiên cứu .2 Phạm vi nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu .1 Cách tiếp cận .2 Phương pháp nghiên cứu .Ý nghĩa nghiên cứu .1 Ý nghĩa khoa học .2 Ý nghĩa thực tiễn. 5 CHƢƠNG 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ AN NINH TÀI CHÍNH .1 Một số khái niệm có liên quan .1 Khái niệm an ninh tài chính .2 Khái niệm đảm bảo an ninh tài chính .2 Vai trò của an ninh tài chính đối với sự phát triển kinh tế xã hội .3 Các công trình nghiên cứu có liên quan .1 Các nghiên cứu ngoài nước.2 Các nghiên cứu trong nước .4 Các chỉ tiêu đánh giá tình hình an ninh tài chính vĩ mô của một quốc gia .5 Kinh nghiệm quản lý an ninh tài chính ở một số quốc gia. 14 i Luan van CHƢƠNG 3: ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH AN NINH TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY .1 Đánh giá tình hình an ninh tài chính vĩ mô ở Việt Nam qua các chỉ tiêu19 3.1 Sức mạnh và hoạt động kinh tế .2 Năng lực hành chính và hiệu quả chính sách .3 Cán cân thanh toán quốc tế và ảnh hưởng đến bên ngoài .4 Hoạt động phát triển tài chính .2 Những thuận lợi và khó khăn của Việt Nam trong việc đảm bảo an ninh tài chính.
49 CHƢƠNG 4: ĐỀ XUẤT KIẾN NGHỊ GÓP PHẦN NÂNG CAO HOẠT ĐỘNG AN NINH TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM .1 Quan điểm, Chủ trƣơng của Đảng và Nhà nƣớc về nâng cao năng lực hoạt động an ninh tài chính .2 Đề xuất kiến nghị góp phần nâng cao hoạt động đảm bảo an ninh tài chính ở Việt Nam. 52 TÀI LIỆU THAM KHẢO ii Luan van DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ CSTT Chính sách tiền tệ EU Europe GDP Gross Dometic Product IMF Internatinal Montery Fun NHNN Ngân hàng nhà nước NHTM Ngân hàng thương mại ROA Return on Asset ROE Return on Equity TCTD Tổ chức tín dụng VND Việt Nam đồng XHCN Xã hội chủ nghĩa WB World Bank WTO World Trade Oganization iii Luan van DANH MỤC BẢNG BIỂU TT TÊN BẢNG Trang 1 Bảng 2.1: Các nghiên cứu về an ninh tài chính trên thế giới 10 2 Bảng 2.2: Các nghiên cứu về an ninh tài chính ở Việt Nam 12 Bảng 3.1: Tỷ lệ thất nghiệp của Việt Nam và các quốc gia 3 30 trong khu vực năm 2018 Bảng 3.2: Các chỉ số dùng để đánh giá mức độ nợ của Ngân 4 32 hàng thế giới Bảng 3.3: Một số chỉ tiêu chính về nợ nước ngoài của Việt 5 33 Nam giai đoạn 2006-2018 Bảng 3.4: Dự trữ ngoại hối của Việt Nam và các nước 6 42 Asian tính theo tháng nhập khẩu. iv Luan van DANH MỤC SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ, HÌNH VẼ TT TÊN SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ, HÌNH VẼ Trang Đồ thị 3.1: GDP bình quân đầu người của Việt Nam và các quốc 1 19 gia trong khu vực (USD) Đồ thị 3.2: Mức độ bất bình đẳng thu nhập khu vực nông thôn và 2 22 thành thị Đồ thị 3.3: GDP thực và tốc độ tăng GDP của Việt Nam giai đoạn 3 23 2000 - 2018 Đồ thị 3.4: GDP thực của Việt Nam và số nước trong khu vực 4 24 ASEAN năm 2018 Đồ thị 3.5: Tốc độ tăng trưởng GDP thực bình quân đầu người 5 27 hàng năm năm của Việt Nam giai đoạn 2000 – 2018 Hình 3.6 : Nợ công/GDP của Việt Nam và một số quốc gia khu 6 36 vực Đông Nam Á năm 2018 Đồ thị 3.7: Tỷ lệ thâm hụt ngân sách trên tổng thu ngân sách ở 7 36 Việt Nam giai đoạn 2000-2018 Đồ thị 3.8: Lạm phát và tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam giai đoạn 8 38 2000 – 2018 Đồ thị 3.9 : Cán cân thương mại, cán cân vãng lai và cán cân 9 39 thanh toán Đồ thị 3.10: Tốc độ tăng trưởng tín dụng của Việt Nam giai đoạn 10 44 2010-2018 v Luan van TRƯỜNG ĐH SƯ PHẠM KỸ THUẬT CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ĐƠN VỊ Tp. HCM, ngày tháng năm 2020 THÔNG TIN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 1.
Thông tin chung: - Tên đề tài: ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH AN NINH TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY - Mã số: T2020- 49TĐ/KHCN-GV - Chủ nhiệm: TS. Lê Thị Mai Hương - Cơ quan chủ trì: Trường ĐH Sư Phạm Kỹ thuật TP.HCM - Thời gian thực hiện: tháng 1/2020 – 12/2020 2. Mục tiêu: Xác định các chỉ tiêu đánh giá tình hình an ninh tài chính vĩ mô ở Việt Nam. Đánh giá tình hình an ninh tài chính ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
Đề xuất kiến nghị góp phần đảm bảo an ninh tài chính ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Tính mới và sáng tạo: Bổ sung cơ sở lý thuyết cho đánh giá tình hình an ninh tài chính vĩ mô nói chung và an ninh tài chính của Việt Nam nói riêng, đồng thời bổ sung đánh giá thực tế về tình hình an ninh tài chính ở Việt Nam thông qua các chỉ tiêu đánh giá 4. Kết quả nghiên cứu: Đề tài phân tích, đánh giá tình hình an ninh tài chính ở Việt Nam giai đoạn 2000 – 2018. Kết quả nghiên cứu cho thấy trước năm 2007 mức độ hội nhập của nền kinh tế còn ở mức thấp nên các chỉ tiêu an ninh tài chính được kiểm soát.
Kể từ năm 2008 đến nay, Việt Nam hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới nên nền kinh tế có nhiều bất ổn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình an ninh tài chính quốc gia nhất là mức độ giàu có của người dân, tình hình vay nợ của quốc gia, tỷ lệ nợ xấu cao, thâm hụt ngân sách cao, hoạt động giám sát tài chính tiền tệ chưa hiệu quả nên chưa đóng góp nhiều cho công tác đảm bảo an ninh, đồng thời các chỉ tiêu này khá thấp khi so sánh với các quốc gia trong khu vực vi Luan van 5. Sản phẩm: Bài báo: “ Financial securityin the seletced countries and the lesson for VietNam” đăng trên Tạp chí The EUrASEANs: journal on global socio- economic dynamics” Volume 5 (24); September – October, Year 2020; ISSN 2539 – 5645 (Print) 6. Hiệu quả, phƣơng thức chuyển giao kết quả nghiên cứu và khả năng áp dụng: Giúp cho các nhà quản lý có thêm thông tin để xây dựng, quy hoạch, điều chỉnh chính sách, xây dựng chiến lược phù hợp để nâng cao hoạt động an ninh tài chính tại Việt Nam Trƣởng Đơn vị Chủ nhiệm đề tài (ký, họ và tên) (ký, họ và tên) vii Luan van INFORMATION ON RESEARCH RESULTS 1. General information: ASSESSMENT OF SECURITY SITUATION IN VIETNAM IN THE CURRENT PERIOD Code number: T2020- 49TĐ/KHCN-GV Coordinator: Le Thị Mai Huong Implementing institution: HCMUTE Duration: from 1/2020 to 12/2020 2.
Objective(s): Identify the indicators to evaluate the macro financial security situation in VietNam Assessment of security situation in VietNam in the current period. Proposing to contribute to ensuring financial security in VietNam in the current period. Creativeness and innovativeness: Supplementing the theoretical basis for the assassment of the macro financial security situation in the general and the financial security situation of VietNam in particular, at the same time supplementing the actual assessment of the financial security situation in VietNamthrough evaluation criteria. Research results: Analysis and assess of the financial security situation in VietNam in the period 2000-2018.
Research results show that before 2007,the intergration level of the economy was still low, so the financial security indicators were controlled. Since 2008up to now, VietNam is deeply intergrated into the world economy, so the economy has many uncertainties, the most seriuos impact on the nation financial security situaion is the wealth of the people, national debt situation, hight NPL ratio,hight budget deficit. Financial and monetary supervission is not effective, so it has not contributed much to security. At the same time, these indicators are quite low when compared to other countries in the region.
Products: Journal article: “Financial securityin the seletced countries and the lesson for VietNam” đăng trên Tạp chí The EUrASEANs: journal on global socio- viii Luan van economic dynamics”Volume 5 (24); September – October, Year 2020; ISSN 2539 – 5645 (Print) 6. Effects, transfer alternatives of reserach results and applicability: Help manager have more information to develop, plan, adjust policies and develop appropriate strategies to improve financial security activities in VietNam. ix Luan van CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Lý do chọn đề tài An ninh tài chính đang ngày càng trở thành vấn đề sống còn đối với mỗi quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hoá và tự do hoá kinh tế - tài chính đang diễn ra nhanh và mạnh như hiện nay. Đảm bảo an ninh tài chính là việc đảm bảo hoạt động của hệ thống tài chính được tiến hành một cách ổn định, an toàn, vững mạnh.
Đối với Việt Nam, một nước đang chuyển sang nền kinh tế thị trường có định hướng XHCN, thì việc đảm bảo an ninh tài chính càng có ý nghĩa quan trọng, là một trong những điều kiện tiên quyết để phát triển kinh tế với tốc độ cao và ổn định (Vũ Đình Anh, 2017).