Nghiên cứu hoạt động đảm bảo tiền vay tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam Chi nhánh huyện Sơn Tịnh Quảng Ngãi

Khóa luận hoạt động đảm bảo tiền vay tại Agribank Chi nhánh huyện Sơn Tịnh Quảng Ngãi

• Tác giả: Huỳnh Thị Trà My
• Người hướng dẫn: ThS. Trần Huỳnh Quang Minh
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế hoạch đầu tư
• Đề tài: Nghiên cứu hoạt động đảm bảo tiền vay tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam Chi nhánh huyện Sơn Tịnh Quảng Ngãi
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan đảm bảo tiền vay tại Agribank huyện Sơn Tịnh Quảng Ngãi

Hoạt động đảm bảo tiền vay giữ vị trí then chốt trong quản trị rủi ro tín dụng ngân hàng. Tại Agribank Chi nhánh huyện Sơn Tịnh Quảng Ngãi, công tác này gắn liền với mục tiêu an toàn vốn. Đơn vị phục vụ chủ yếu các hộ sản xuất nông nghiệp, tiểu thương và doanh nghiệp địa phương. Nhu cầu vay vốn phát triển kinh tế tại địa bàn ngày càng gia tăng. Do đó, yêu cầu thiết lập các biện pháp bảo đảm nghĩa vụ trả nợ trở nên cấp thiết. Ngân hàng áp dụng các hình thức bảo đảm bằng tài sản và bảo đảm không bằng tài sản. Tài sản bảo đảm bao gồm quyền sử dụng đất, nhà ở, phương tiện vận tải và máy móc thiết bị. Quy trình nhận tài sản bảo đảm tuân thủ nghiêm ngặt Luật Các tổ chức tín dụng. Cán bộ thẩm định thực hiện kiểm tra pháp lý tài sản trước khi giải ngân. Chính sách đảm bảo tiền vay giúp nâng cao tính kỷ luật tài chính của người vay. Cơ chế này hạn chế tình trạng trốn tránh trách nhiệm trả nợ gốc và lãi. Đồng thời, nguồn tài sản thế chấp tạo cơ sở pháp lý vững chắc để xử lý nợ quá hạn. Nhờ đó, chi nhánh duy trì chất lượng tín dụng ổn định qua nhiều năm hoạt động.

1.1. Khái niệm và vai trò của biện pháp bảo đảm

Bảo đảm tiền vay là sự thỏa thuận giữa ngân hàng và khách hàng vay vốn. Khách hàng cam kết dùng tài sản hoặc uy tín để thực hiện nghĩa vụ trả nợ. Đối với Agribank Sơn Tịnh, đây là lá chắn phòng ngừa tổn thất tài chính hữu hiệu. Khi khách hàng mất khả năng chi trả, ngân hàng có quyền xử lý tài sản thế chấp. Nguồn thu từ phát mại tài sản bù đắp trực tiếp dư nợ còn lại. Biện pháp này cũng thúc đẩy bên vay sử dụng nguồn vốn đúng mục đích đã cam kết. Khách hàng luôn có ý thức bảo vệ tài sản sở hữu hợp pháp của bản thân. Nhờ vậy, rủi ro tín dụng tại chi nhánh luôn được kiểm soát trong ngưỡng an toàn.

1.2. Các hình thức bảo đảm tiền vay phổ biến

Agribank Chi nhánh huyện Sơn Tịnh triển khai nhiều hình thức bảo đảm đa dạng. Phổ biến nhất là hình thức thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất. Đây là loại tài sản có tính ổn định cao và giấy tờ pháp lý rõ ràng. Ngoài ra, ngân hàng còn áp dụng biện pháp cầm cố sổ tiết kiệm hoặc giấy tờ có giá. Hình thức này có tính thanh khoản cao và thủ tục xử lý nhanh chóng. Đối với một số khoản vay ưu đãi nông nghiệp, ngân hàng áp dụng hình thức vay tín chấp theo chính sách nhà nước. Khách hàng thuộc các tổ chức đoàn thể được bảo lãnh thông qua uy tín cộng đồng. Sự phân loại này giúp chi nhánh linh hoạt đáp ứng nhu cầu vốn của người dân.

II. Thực trạng đảm bảo tiền vay tại Agribank huyện Sơn Tịnh Quảng Ngãi

Giai đoạn 2021-2023 ghi nhận chuyển dịch mạnh mẽ trong cơ cấu đảm bảo tiền vay tại chi nhánh. Số liệu thực tế phản ánh chính sách kiểm soát rủi ro ngày càng chặt chẽ. Tỷ lệ dư nợ cho vay không có tài sản bảo đảm giảm dần qua từng năm. Năm 2021, tỷ lệ này chiếm 0,82% tổng dư nợ toàn đơn vị. Đến năm 2022, con số giảm xuống mức 0,74% và tiếp tục chạm ngưỡng 0,56% vào năm 2023. Sự sụt giảm trên chứng minh định hướng ưu tiên khoản vay có bảo đảm bằng tài sản. Khách hàng địa phương cũng chủ động thế chấp tài sản để tiếp cận nguồn vốn lớn hơn. Các gói tín dụng có tài sản bảo đảm sở hữu mức lãi suất ưu đãi vượt trội. Tuy nhiên, chi nhánh vẫn đối mặt với nhiều khó khăn trong quản lý tài sản. Biến động thị trường bất động sản làm thay đổi giá trị thực tế của tài sản thế chấp. Công tác định giá đất nông nghiệp ở vùng nông thôn gặp nhiều trở ngại do thiếu giao dịch đối chứng. Hồ sơ pháp lý quyền sử dụng đất phân tán và nhiều trường hợp thiếu tính đồng bộ.

2.1. Chuyển dịch cơ cấu dư nợ theo tài sản bảo đảm

Cơ cấu dư nợ của Agribank Sơn Tịnh phản ánh chiến lược giảm thiểu rủi ro rất rõ nét. Tỷ trọng dư nợ có tài sản thế chấp tăng liên tục trong ba năm vừa qua. Dư nợ không có tài sản bảo đảm thu hẹp từ mức 0,82% năm 2021 xuống chỉ còn 0,56% năm 2023. Xu hướng này bắt nguồn từ chính sách siết chặt điều kiện giải ngân nhằm nâng cao chất lượng nợ. Đồng thời, khách hàng cũng nhận thức được lợi ích của việc cung cấp tài sản bảo đảm. Người vay được tiếp cận hạn mức tín dụng cao cùng mức lãi suất cho vay cạnh tranh. Hoạt động kiểm tra hiện trạng tài sản trước và sau khi giải ngân được thực hiện định kỳ, giúp bảo vệ an toàn nguồn vốn của chi nhánh.

2.2. Những tồn tại và hạn chế trong công tác quản lý

Bên cạnh kết quả tích cực, công tác bảo đảm tiền vay còn tồn tại một số điểm nghẽn. Nhiều tài sản thế chấp tại huyện Sơn Tịnh chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng hoàn chỉnh. Tranh chấp ranh giới đất đai và tài sản đồng sở hữu gia đình diễn ra khá phổ biến. Điều này gây khó khăn lớn cho cán bộ tín dụng khi xác minh nguồn gốc tài sản. Ngoài ra, việc định giá tài sản đôi lúc chưa bắt kịp biến động giá thị trường địa phương. Khâu xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ xấu còn kéo dài qua nhiều thủ tục tố tụng. Chi phí phát mại tài sản tương đối lớn, làm giảm hiệu quả thu hồi vốn thực tế của chi nhánh.

III. Giải pháp đảm bảo tiền vay tại Agribank huyện Sơn Tịnh Quảng Ngãi

Để nâng cao hiệu quả đảm bảo tiền vay, Agribank Sơn Tịnh cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Trọng tâm hàng đầu là hoàn thiện quy trình thẩm định và định giá tài sản thế chấp. Cán bộ tín dụng phải trực tiếp khảo sát thực địa và đối chiếu hồ sơ địa chính xã. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu giá đất tại các khu vực trọng điểm của huyện Sơn Tịnh là rất cần thiết. Dữ liệu này giúp ngân hàng xác định tỷ lệ cho vay an toàn trên giá trị tài sản. Bên cạnh đó, chi nhánh cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong khâu quản lý hồ sơ tài sản. Hồ sơ thế chấp cần được số hóa toàn bộ để tra cứu nhanh chóng và phòng ngừa thất lạc. Ngân hàng cần phối hợp chặt chẽ với Văn phòng Đăng ký đất đai huyện Sơn Tịnh. Sự liên kết này giúp kiểm tra tức thì tình trạng giao dịch bảo đảm và ngăn chặn tranh chấp phát sinh. Đồng thời, công tác đào tạo chuyên môn pháp lý cho cán bộ tín dụng phải được thực hiện thường xuyên. Đội ngũ nhân sự vững nghiệp vụ sẽ hạn chế tối đa rủi ro đạo đức và sai sót kỹ thuật.

3.1. Hoàn thiện công tác định giá và quản lý tài sản

Ngân hàng cần xây dựng khung định giá tài sản sát với giá thị trường thực tế. Quy trình thẩm định phải kết hợp khảo sát thực địa và thu thập thông tin giá chuyển nhượng tại địa bàn Sơn Tịnh. Cán bộ thẩm định tuyệt đối không nâng khống giá trị tài sản để mở rộng hạn mức cho vay. Ngoài ra, việc thiết lập chu kỳ tái định giá hàng năm là bắt buộc. Điều này giúp ngân hàng kịp thời yêu cầu khách hàng bổ sung tài sản khi giá trị thế chấp suy giảm. Hệ thống kho lưu trữ giấy tờ chứng nhận quyền sở hữu cần được quản lý nghiêm ngặt. Việc niêm phong và bảo mật hồ sơ ngăn ngừa triệt để nguy cơ hư hỏng hoặc thất thoát chứng từ gốc.

3.2. Tăng cường phối hợp cơ quan chức năng địa phương

Sự phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý đất đai địa phương giữ vai trò quyết định. Agribank Sơn Tịnh cần thiết lập kênh trao đổi thông tin nhanh với Phòng Tài nguyên và Môi trường. Quy trình đăng ký giao dịch bảo đảm cần được số hóa để rút ngắn thời gian xử lý thủ tục. Khi khách hàng phát sinh vi phạm nghĩa vụ trả nợ, chi nhánh chủ động phối hợp với chính quyền xã. Các tổ chức hòa giải cơ sở hỗ trợ vận động khách hàng hợp tác tự nguyện bàn giao tài sản. Trường hợp buộc phải khởi kiện, ngân hàng phối hợp chặt chẽ cùng Tòa án nhân dân và cơ quan thi hành án. Sự hỗ trợ từ cơ quan tư pháp đẩy nhanh tiến độ thu hồi công nợ.

IV. Định hướng đảm bảo tiền vay tại Agribank huyện Sơn Tịnh Quảng Ngãi

Công tác đảm bảo tiền vay đóng vai trò xương sống trong chiến lược tăng trưởng bền vững của Agribank Sơn Tịnh. Việc duy trì tỷ lệ dư nợ có tài sản thế chấp cao giúp bảo vệ nguồn vốn và kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ nợ xấu. Trong bối cảnh kinh tế nông nghiệp huyện Sơn Tịnh chuyển biến theo hướng hiện đại hóa, chi nhánh cần tiếp tục hoàn thiện chính sách cấp tín dụng. Các biện pháp bảo đảm bằng tài sản phải linh hoạt nhưng vẫn tuyệt đối bảo đảm kỷ cương pháp luật. Bài học kinh nghiệm thực tiễn từ chi nhánh khẳng định tính đúng đắn của chiến lược thận trọng trong quản trị rủi ro. Việc kết hợp chặt chẽ giữa thẩm định năng lực tài chính và bảo đảm bằng tài sản mang lại hiệu quả rõ rệt. Đây là cơ sở vững chắc để nhân rộng mô hình quản trị tín dụng tại các chi nhánh Agribank trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi. Thời gian tới, chi nhánh tiếp tục ứng dụng công nghệ số hóa trong thẩm định tài sản. Mục tiêu hướng tới là phục vụ tối đa nhu cầu vay vốn phát triển kinh tế của nhân dân địa phương.

4.1. Bài học kinh nghiệm trong quản trị rủi ro tín dụng

Thực tiễn hoạt động tại Agribank huyện Sơn Tịnh mang lại nhiều bài học giá trị. Ngân hàng không xem tài sản bảo đảm là nguồn hoàn trả nợ duy nhất. Nguồn thu nhập hợp pháp và tính khả thi của phương án kinh doanh mới là yếu tố quyết định hàng đầu. Tài sản bảo đảm chỉ đóng vai trò chốt chặn cuối cùng khi rủi ro phát sinh. Việc định giá tài sản quá cao so với giá trị thị trường luôn tiềm ẩn nguy cơ mất vốn khó lường. Ngoài ra, việc lưu trữ và kiểm tra giấy tờ gốc định kỳ giúp ngăn ngừa phát sinh gian lận tín dụng. Sự cẩn trọng trong từng khâu xử lý bảo đảm tính toàn vẹn của danh mục tài sản bảo đảm.

4.2. Khả năng ứng dụng thực tiễn cho hệ thống ngân hàng

Mô hình quản lý đảm bảo tiền vay của Agribank Sơn Tịnh có giá trị ứng dụng rộng rãi. Các chi nhánh ngân hàng thương mại khu vực nông thôn có thể áp dụng quy trình kiểm soát tương tự. Việc thắt chặt tỷ trọng cho vay không có bảo đảm là bước đi cần thiết cho những địa bàn có độ biến động kinh tế lớn. Quy chuẩn hóa danh mục tài sản bảo đảm giúp tối ưu hóa chi phí quản lý nợ. Bên cạnh đó, bài học về số hóa hồ sơ địa chính tạo tiền đề cho hoạt động ngân hàng số trong tương lai. Sự đồng thuận giữa tổ chức tín dụng và chính quyền địa phương tạo nền tảng vững chắc cho an toàn hệ thống tài chính.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hệ thống tài chính tại tỉnh Quảng Ngãi, hệ thống ngân hàng thương mại đóng vai trò cung ứng vốn phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, tiêu dùng và phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) Chi nhánh huyện Sơn Tịnh là một trong những đơn vị tín dụng chủ lực tại địa bàn, thực hiện nhiệm vụ cung ứng tín dụng cho lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn và nông dân ("tam nông"). Tuy nhiên, do đặc thù hoạt động tín dụng nông thôn tiềm ẩn nhiều rủi ro về thiên tai, thị trường và năng lực tài chính của người vay, công tác đảm bảo tiền vay trở thành biện pháp kiểm soát rủi ro tín dụng và phòng ngừa thất thoát vốn. Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Huỳnh Thị Trà My (ngành Kế hoạch đầu tư, Khoa Kinh tế và Phát triển, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế) tập trung nghiên cứu hoạt động này tại chi nhánh trong giai đoạn 2021–2023.

Nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể trong văn bản như sau:

• Mục tiêu chung: Nghiên cứu hoạt động đảm bảo tiền vay tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Chi nhánh huyện Sơn Tịnh Quảng Ngãi và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động bảo đảm tiền vay tại ngân hàng.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa cơ sở khoa học về quy định đảm bảo tiền vay của tổ chức tín dụng tại ngân hàng thương mại.
  2. Đánh giá hoạt động tuân thủ quy định về đảm bảo tiền vay của tổ chức tín dụng tại Agribank Chi nhánh huyện Sơn Tịnh Quảng Ngãi.
  3. Đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả tuân thủ quy định đảm bảo tiền vay của tổ chức tín dụng tại ngân hàng.
• Câu hỏi nghiên cứu:
  1. Quy trình thẩm định và quản lý tài sản đảm bảo tiền vay tại Agribank Sơn Tịnh được thực hiện ra sao?
  2. Các tiêu chí nào được sử dụng để đánh giá giá trị và tính hợp pháp của tài sản đảm bảo?
  3. Agribank Sơn Tịnh gặp phải những khó khăn và thách thức nào trong việc tuân thủ các quy định liên quan đến đảm bảo tiền vay?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các quy định về đảm bảo tiền vay và các tiêu chí đánh giá mức độ tuân thủ quy định đảm bảo tiền vay tại đơn vị.
• Phạm vi không gian: Agribank Chi nhánh huyện Sơn Tịnh Quảng Ngãi (địa chỉ tại Tổ dân phố Liên Hiệp II, Phường Trương Quang Trọng, Thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi).
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp phục vụ phân tích được thu thập trong giai đoạn từ năm 2021 đến năm 2023.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập hệ thống khái niệm, văn bản quy phạm pháp luật và phương pháp nghiên cứu định lượng mô tả áp dụng cho lĩnh vực ngân hàng:

Cơ sở lý thuyết và căn cứ pháp lý

Tác giả xác định bảo đảm tiền vay (bảo đảm tín dụng) là việc bảo vệ quyền lợi của người cho vay dựa trên cơ sở thế chấp, cầm cố tài sản thuộc sở hữu của người đi vay hoặc bảo lãnh của bên thứ ba; đây được coi là nguồn thu nợ thứ hai khi nguồn thu nợ thứ nhất (dòng tiền kinh doanh hoặc thu nhập cá nhân) không thực hiện được nghĩa vụ thanh toán.

Khung văn bản quy phạm pháp luật và tiêu chuẩn nghiệp vụ được trích dẫn gồm:

• Bộ luật Dân sự năm 2015.
• Điều 8 Nghị định số 21/2021/NĐ-CP (quy định về các loại tài sản được dùng để bảo đảm).
• Điều 25 Nghị định số 99/2022/NĐ-CP và các quy định về đăng ký giao dịch bảo đảm.
• Luật Đất đai năm 2024.
• Nghị định số 55/2015/NĐ-CP và Nghị định số 116/2018/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn (quy định hạn mức cho vay không cần tài sản bảo đảm tối đa 200 triệu đồng đối với cá nhân tại địa bàn xã và 100 triệu đồng tại địa bàn phường).
• Khoản 5 Điều 3 Thông tư số 31/2024/TT-NHNN về phân loại nợ xấu (các nhóm 3, 4, 5).
• Các điều khoản 134, 135, 136 Luật Các tổ chức tín dụng số 32/2024/QH15 liên quan đến hạn chế cấp tín dụng và xử lý thu hồi nợ.
• Chuẩn mực an toàn vốn Basel II.

Phương pháp nghiên cứu

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập số liệu thứ cấp nội bộ từ các báo cáo hoạt động tín dụng giai đoạn 2021–2023 do Phòng Khách hàng của Agribank Chi nhánh huyện Sơn Tịnh cung cấp; tổng hợp dữ liệu lý thuyết từ văn bản pháp luật, sách báo và tạp chí chuyên ngành.
• Phương pháp phân tích và xử lý dữ liệu: Nhập liệu và tính toán thống kê mô tả bằng phần mềm Microsoft Excel 2016. Khóa luận vận dụng phối hợp các phương pháp phân tích, đối chiếu, so sánh chuỗi số liệu thời gian, tỷ trọng cơ cấu, lập bảng biểu và đồ thị để làm rõ thực trạng tuân thủ quy định bảo đảm tín dụng.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở khoa học về quy định đảm bảo tiền vay của ngân hàng thương mại

Chương này tổng quan về chức năng, vai trò và phân loại ngân hàng thương mại tại Việt Nam (ngân hàng thương mại quốc doanh, thương mại cổ phần, liên doanh, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và ngân hàng 100% vốn nước ngoài). Agribank được định danh là ngân hàng thương mại quốc doanh với 100% vốn Nhà nước, thực hiện mục tiêu chính trị - xã hội trong phát triển nông nghiệp và nông thôn.

Tác giả phân tích hai nhóm biện pháp bảo đảm tiền vay:

1. Bảo đảm tiền vay không bằng tài sản (tín chấp): Tín chấp cá nhân, tín chấp doanh nghiệp và bảo lãnh tín chấp, dựa trên uy tín, dòng tiền và lịch sử trả nợ.
2. Bảo đảm tiền vay bằng tài sản (thế chấp): Thế chấp tài sản (bất động sản, phương tiện giao thông), cầm cố tài sản (giấy tờ có giá, sổ tiết kiệm), ký quỹ/ký cược, và bảo lãnh bằng tài sản của bên thứ ba.

Nội dung chương trình bày quy trình cấp tín dụng chung gồm 5 bước (Tiếp xúc khách hàng $\rightarrow$ Tiếp nhận hồ sơ $\rightarrow$ Thẩm định hồ sơ $\rightarrow$ Phê duyệt khoản vay $\rightarrow$ Ký kết hợp đồng và giải ngân) và quy trình thẩm định tài sản bảo đảm gồm 5 bước (Tiếp nhận và xác minh hồ sơ $\rightarrow$ Lập kế hoạch thẩm định và khảo sát thực tế $\rightarrow$ Định giá tài sản đảm bảo $\rightarrow$ Lập báo cáo kết quả thẩm định $\rightarrow$ Hoàn tất hồ sơ thế chấp).

Chương 1 cũng trích dẫn quy định phân loại nợ thành 5 nhóm theo Thông tư 31/2024/TT-NHNN và so sánh thực trạng hoạt động bảo đảm tín dụng tại Vietcombank (dư nợ 1,27 triệu tỷ đồng năm 2023, nợ xấu 0,97%, tỷ lệ bao nợ xấu 514%), VietinBank (dư nợ gần 1,5 triệu tỷ đồng năm 2023, tăng trưởng tín dụng 16%) với Agribank (dư nợ hơn 1,55 triệu tỷ đồng, 65% dành cho "tam nông", tỷ trọng cho vay lĩnh vực rủi ro bất động sản và chứng khoán ở mức 1,4%).

Chương 2: Tình hình tuân thủ quy định về đảm bảo tiền vay tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Chi nhánh huyện Sơn Tịnh Quảng Ngãi

Chương này giới thiệu quá trình thành lập chi nhánh theo Quyết định 340/QĐ-NHNN-02 ngày 19/06/1988 của Tổng Giám đốc Agribank, cơ cấu gồm Ban Giám đốc (Giám đốc và 3 Phó Giám đốc phụ trách Kế toán, Tín dụng, Hành chính), các phòng nghiệp vụ (Phòng Kế toán - Ngân quỹ, Phòng Khách hàng, Phòng Tổng hợp) và 2 phòng giao dịch trực thuộc là PGD Ba Gia (phục vụ các xã phía tây) và PGD Sơn Mỹ (phục vụ các xã phía đông và vùng biển).

Quy trình nội bộ về bảo đảm tiền vay tại chi nhánh được thiết lập thành 8 bước chung nhưng có sự phân hóa giữa hai nhóm đối tượng:

• Quy trình đối với khách hàng doanh nghiệp: 8 bước bao gồm Nộp hồ sơ yêu cầu vay vốn $\rightarrow$ Thẩm định tài sản đảm bảo (pháp lý, định giá, năng lực tài chính) $\rightarrow$ Phê duyệt khoản vay $\rightarrow$ Ký kết hợp đồng tín dụng $\rightarrow$ Giải ngân $\rightarrow$ Giám sát sử dụng vốn vay $\rightarrow$ Thu hồi nợ $\rightarrow$ Hoàn tất hợp đồng. Quy trình đòi hỏi hồ sơ dự án, báo cáo tài chính và thẩm định tài sản phức tạp.
• Quy trình đối với khách hàng cá nhân/hộ gia đình: Trình tự 8 bước tương tự nhưng thủ tục hồ sơ tinh gọn, tập trung vào giấy tờ nhân thân, quyền sử dụng đất, thu nhập thường xuyên và mục đích vay tiêu dùng hoặc sản xuất quy mô hộ.

Phân tích số liệu thực tế giai đoạn 2021–2023 tại chi nhánh cho thấy sự dịch chuyển chính sách tín dụng:

Chỉ tiêu phân tích	Đơn vị	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023
Tổng số lượng khách hàng	Khách hàng	7.056	6.438	6.056
- Khoản vay có TSĐB	Khoản	770	876	1.502
- Tỷ lệ khoản vay có TSĐB	%	10,91	13,61	24,80
- Khoản vay không có TSĐB	Khoản	6.286	5.562	4.554
- Tỷ lệ khoản vay không có TSĐB	%	89,09	86,39	75,20
Tổng dư nợ	Tỷ đồng	836,03	909,69	975,65
- Dư nợ khách hàng doanh nghiệp	Tỷ đồng	20,00	20,00	20,00
- Dư nợ khách hàng cá nhân	Tỷ đồng	816,03	889,69	955,65
- Dư nợ có TSĐB	Tỷ đồng	148,28	240,39	424,98
- Dư nợ không có TSĐB	Tỷ đồng	687,75	669,30	550,67
- Dư nợ bình quân/khách hàng	Triệu đồng/khách	118,49	141,30	161,10
- Tốc độ tăng trưởng dư nợ	%	-	8,81	7,25
Tình hình nợ xấu
- Tỷ lệ nợ xấu chung	%	2,27	1,10	0,85
- Tỷ lệ nợ xấu khoản vay có TSĐB	%	0,20	0,22	0,30
- Tỷ trọng dư nợ có TSĐB / Tổng dư nợ	% (tỷ số)	0,18	0,26	0,44
- Tỷ lệ nợ xấu khoản vay không TSĐB	%	2,07	0,88	0,55
- Tỷ trọng dư nợ không TSĐB / Tổng dư nợ	% (tỷ số)	0,82	0,74	0,56

Tác giả nhận diện các khó khăn, hạn chế tại Agribank Sơn Tịnh trong quá trình tuân thủ bảo đảm tiền vay: thị trường bất động sản biến động làm sụt giảm giá trị tài sản thế chấp; tính thanh khoản của một số tài sản đảm bảo tại khu vực nông thôn thấp; thủ tục xử lý tài sản bảo đảm còn vướng mắc về mặt pháp lý; và tỷ lệ nợ xấu trong nhóm khoản vay có TSĐB có chiều hướng tăng nhẹ (từ 0,20% lên 0,30%).

Chương 3: Định hướng và giải pháp về nâng cao hoạt động tuân thủ đảm bảo tiền vay tại Agribank

Tác giả đề xuất 5 nhóm định hướng và 4 nhóm giải pháp kỹ thuật:

• Định hướng: (1) Tăng cường tuân thủ pháp luật trong xử lý tài sản bảo đảm; (2) Hoàn thiện quy trình thẩm định và phê duyệt tín dụng; (3) Đề xuất cơ chế pháp lý hỗ trợ xử lý tài sản đảm bảo; (4) Hoàn thiện quy trình nội bộ về đảm bảo tiền vay; (5) Khuyến khích sử dụng tài sản bảo đảm bền vững.
• Giải pháp cụ thể:
  1. Tăng cường giám sát và kiểm tra nội bộ: Định kỳ kiểm tra thực địa tài sản, giám sát chặt chẽ tình trạng pháp lý và biến động giá trị tài sản thế chấp.
  2. Nâng cao ý thức và trách nhiệm của nhân viên trong tuân thủ quy định: Đào tạo nghiệp vụ định giá, cập nhật kịp thời văn bản pháp lý mới cho cán bộ tín dụng.
  3. Áp dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả tuân thủ đảm bảo tiền vay: Số hóa hồ sơ tài sản, ứng dụng dữ liệu thông tin quản lý để theo dõi tiến độ đăng ký giao dịch bảo đảm và cảnh báo rủi ro.
  4. Giải quyết và xử lý vi phạm tuân thủ kịp thời: Thiết lập cơ chế kiểm soát xử lý nghiêm các trường hợp sai lệch trong hồ sơ định giá và cấp tín dụng.

Phần III: Kết luận và kiến nghị

Phần này tóm tắt kết quả nghiên cứu và đưa ra các kiến nghị độc lập tới ba nhóm chủ thể:

• Kiến nghị đối với Agribank: Tiếp tục chuẩn hóa quy trình định giá nội bộ và hỗ trợ chi nhánh công cụ quản trị rủi ro tài sản.
• Kiến nghị đối với khách hàng: Nâng cao ý thức chấp hành nghĩa vụ trả nợ, minh bạch hóa hồ sơ pháp lý tài sản khi tham gia quan hệ tín dụng.
• Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước: Hoàn thiện hành lang pháp lý về xử lý tài sản bảo đảm và cơ chế đăng ký biện pháp bảo đảm liên thông.

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

• Khóa luận phản ánh sự chuyển dịch rõ rệt trong cơ cấu danh mục cho vay của Agribank Chi nhánh huyện Sơn Tịnh: tỷ trọng dư nợ có tài sản đảm bảo tăng từ 18% (148,28 tỷ đồng) năm 2021 lên 44% (424,98 tỷ đồng) năm 2023, tương ứng tỷ lệ số khoản vay có TSĐB tăng từ 10,91% lên 24,80%.
• Dư nợ tín dụng duy trì tăng trưởng dương: từ 836,03 tỷ đồng (năm 2021) lên 909,69 tỷ đồng (năm 2022) và đạt 975,65 tỷ đồng (năm 2023). Khách hàng cá nhân chiếm tuyệt đại bộ phận dư nợ (đạt 955,65 tỷ đồng năm 2023), trong khi dư nợ doanh nghiệp duy trì ổn định ở mức 20,00 tỷ đồng suốt 3 năm.
• Công tác kiểm soát chất lượng tín dụng đạt kết quả cụ thể: tỷ lệ nợ xấu chung giảm mạnh từ 2,27% (năm 2021, thời điểm dịch Covid-19 bùng phát) xuống còn 1,10% (năm 2022) và 0,85% (năm 2023). Mức nợ xấu của các khoản vay không có TSĐB giảm từ 2,07% xuống 0,55%.
• Nhận diện rủi ro tiềm ẩn: nợ xấu từ nhóm khoản vay có TSĐB có xu hướng tăng từ 0,20% lên 0,30%, đặt ra yêu cầu phải nâng cao năng lực định giá và thanh lý tài sản.

Đóng góp của đề tài

• Hệ thống hóa các quy định pháp luật hiện hành áp dụng trực tiếp cho nghiệp vụ bảo đảm tiền vay tại ngân hàng thương mại nhà nước, đặc biệt là sự kết hợp giữa Bộ luật Dân sự 2015, Nghị định 21/2021/NĐ-CP, Nghị định 99/2022/NĐ-CP và chính sách tín dụng đặc thù theo Nghị định 55/2015/NĐ-CP.
• Cung cấp bức tranh thực tế có căn cứ dữ liệu về cơ cấu, chất lượng và quy trình kiểm soát tài sản bảo đảm tại một chi nhánh cấp huyện, phản ánh được sự đánh đổi giữa mục tiêu an toàn vốn và chính sách hỗ trợ tín dụng nông nghiệp không cần thế chấp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi số liệu thực nghiệm chỉ giới hạn tại một chi nhánh cấp huyện (Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi) trong khung thời gian 3 năm (2021–2023), chưa thực hiện khảo sát định lượng diện rộng đối với toàn bộ hệ thống chi nhánh Agribank trên địa bàn tỉnh; phương pháp phân tích chủ yếu dựa trên thống kê mô tả số liệu thứ cấp, chưa áp dụng các mô hình kinh tế lượng để đo lường mức độ tác động của từng đặc tính tài sản bảo đảm đến xác suất vỡ nợ.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu sang giai đoạn áp dụng toàn diện Luật Các tổ chức tín dụng 2024 và Luật Đất đai 2024; đánh giá sâu hơn tác động của việc số hóa đăng ký giao dịch bảo đảm đối với tốc độ xử lý nợ xấu tại các địa bàn nông thôn.

Giá trị tham khảo

• Đối với sinh viên và học viên: Là tài liệu tham khảo cho chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kế hoạch đầu tư và Quản trị kinh doanh khi thực hiện đồ án, khóa luận về nghiệp vụ thẩm định tín dụng, quản trị rủi ro tài sản bảo đảm và chính sách tín dụng nông nghiệp, nông thôn.
• Đối với cán bộ ngân hàng và nhà quản lý: Các bảng tổng hợp quy trình 8 bước nội bộ đối với khách hàng cá nhân và doanh nghiệp, cùng các tiêu chí phân biệt giữa khoản vay có và không có TSĐB theo Nghị định 55/2015/NĐ-CP là nguồn tham khảo hữu ích trong công tác rà soát quy trình thẩm định thực địa tại các chi nhánh ngân hàng thương mại cơ sở.

Câu hỏi thường gặp

1. Quy trình thẩm định tài sản bảo đảm tại Agribank Chi nhánh huyện Sơn Tịnh gồm những bước nào?

Quy trình thẩm định tài sản bảo đảm tại chi nhánh gồm 5 bước cụ thể: (1) Tiếp nhận và xác minh hồ sơ tài sản; (2) Lập kế hoạch thẩm định và khảo sát thực tế hiện trạng tài sản; (3) Định giá tài sản đảm bảo theo phương pháp so sánh giá bán niêm yết, giá thị trường hiện hành; (4) Lập biên bản khảo sát và báo cáo kết quả thẩm định giá; (5) Hoàn tất hồ sơ thế chấp, thực hiện đăng ký giao dịch bảo đảm và lưu trữ hồ sơ theo quy định.

2. Sự khác biệt cơ bản giữa quy trình đảm bảo tiền vay của doanh nghiệp và hộ cá nhân tại chi nhánh là gì?

Quy trình cấp tín dụng cho doanh nghiệp đòi hỏi hồ sơ tài chính phức tạp, kiểm tra dự án kinh doanh khả thi, xác minh hồ sơ pháp lý doanh nghiệp khắt khe và cơ chế giám sát dòng tiền chặt chẽ sau giải ngân do khoản vay có quy mô vốn lớn. Ngược lại, quy trình đối với cá nhân/hộ gia đình tập trung vào giấy tờ tùy thân, giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản (nhà đất) và chứng minh thu nhập cá nhân thường xuyên, thủ tục thẩm định tinh gọn hơn.

3. Dư nợ và cơ cấu tài sản bảo đảm tại Agribank Sơn Tịnh biến động ra sao trong giai đoạn 2021–2023?

Tổng dư nợ tăng liên tục từ 836,03 tỷ đồng (2021) lên 909,69 tỷ đồng (2022) và 975,65 tỷ đồng (2023). Trong đó, dư nợ có TSĐB tăng mạnh từ 148,28 tỷ đồng lên 424,98 tỷ đồng, nâng tỷ trọng trong tổng dư nợ từ 18% lên 44%. Ngược lại, dư nợ không có TSĐB giảm từ 687,75 tỷ đồng xuống 550,67 tỷ đồng, phản ánh sự siết chặt điều kiện tín dụng và ưu tiên tính an toàn vốn của chi nhánh.

4. Hạn mức cho vay không cần tài sản bảo đảm áp dụng tại chi nhánh theo quy định pháp luật là bao nhiêu?

Căn cứ theo Nghị định số 55/2015/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 116/2018/NĐ-CP) về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn, mức cho vay tối đa không có tài sản bảo đảm đối với khách hàng là cá nhân, hộ gia đình sinh sống trên địa bàn xã là 200 triệu đồng và trên địa bàn phường là 100 triệu đồng (khách hàng tự nguyện nộp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ngân hàng).

5. Tỷ lệ nợ xấu chung và nợ xấu phân theo biện pháp bảo đảm tại Agribank Sơn Tịnh thay đổi như thế nào?

Tỷ lệ nợ xấu chung của chi nhánh giảm từ 2,27% năm 2021 xuống 1,10% năm 2022 và đạt 0,85% năm 2023. Tỷ lệ nợ xấu của các khoản vay không có TSĐB giảm mạnh từ 2,07% xuống 0,55%. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ xấu đối với các khoản vay có TSĐB lại tăng nhẹ từ 0,20% năm 2021 lên 0,22% năm 2022 và 0,30% năm 2023, do sự sụt giảm giá trị và vướng mắc thủ tục phát mại tài sản đảm bảo.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Huỳnh Thị Trà My đã phản ánh toàn diện thực trạng quản lý và tuân thủ quy định bảo đảm tiền vay tại Agribank Chi nhánh huyện Sơn Tịnh giai đoạn 2021–2023 thông qua hệ thống dữ liệu thứ cấp xác thực. Công trình chỉ rõ xu hướng chuyển dịch danh mục tín dụng từ cho vay tín chấp sang ưu tiên tài sản thế chấp nhằm kiểm soát nợ xấu sau giai đoạn đại dịch Covid-19, giúp tỷ lệ nợ xấu toàn chi nhánh giảm về mức 0,85%. Bên cạnh việc hệ thống hóa khung pháp lý liên quan, tác giả đã đề xuất các nhóm giải pháp giám sát nội bộ và ứng dụng công nghệ có tính ứng dụng thực tiễn cao cho hoạt động tín dụng nông nghiệp cơ sở.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở khoa học về quy định đảm bảo tiền vay của ngân hàng thương mại Chương 2: Tình hình tuân thủ quy định về đảm bảo tiền vay tại N gân hàng N ông nghiệp và Phát triển N ông thôn Chi nhánh huyện Sơn Tịnh Quảng N gãi Chương 3: Định hướng và giải pháp về nâng cao hoạt động tuân thủ đảm bảo tiền vay tại Agribank 3 PHẦ II: ỘI DU G VÀ KẾT QUẢ GHÊ CỨU CHƯƠ G 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ QUY ĐN H ĐẢM BẢO TIỀ VAY CỦA GÂ HÀ G THƯƠ G MẠI 1.1 gân hàng thương mại 1.1 Giới thiệu về ngân hàng thương mại N gân hàng thương mại (N HTM) là tổ chức tài chính hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực kinh doanh tiền tệ và cung cấp dịch vụ tài chính khác. Theo quy định của pháp luật Việt N am, N HTM có chức năng chính là huy động tiền gửi từ các cá nhân và tổ chức, sau đó sử dụng nguồn vốn này để thực hiện các hoạt động cho vay, đầu tư và cung cấp các dịch vụ tài chính khác nhằm sinh lời. N HTM hoạt động dựa trên nguyên tắc đảm bảo quyền lợi của khách hàng và tuân thủ các quy định của ngân hàng N hà nước Việt N am. N gân hàng thương mại nhà nước là những tổ chức tài chính có quy mô lớn, với vốn điều lệ chủ yếu do N hà nước cung cấp, chẳng hạn như N gân hàng N ông nghiệp và Phát triển N ông thôn Việt N am (Agribank).

Đây là ngân hàng có lịch sử lâu đời, đóng vai trò chủ chốt trong việc điều tiết vốn, hỗ trợ phát triển nông nghiệp và kinh tế nông thôn. N goài ra, N HTM còn cung cấp nhiều sản phNm và dịch vụ đa dạng để đáp ứng nhu cầu khách hàng, bao gồm các khoản vay tiêu dùng, vay mua nhà, cho vay doanh nghiệp, tín dụng thương mại và phát hành thẻ tín dụng để thanh toán. Các dịch vụ này giúp khách hàng thực hiện các giao dịch tài chính một cách dễ dàng và an toàn. Đặc biệt trong bối cảnh hiện nay, các N HTM đang đNy mạnh đầu tư vào công nghệ ngân hàng số nhằm cải thiện trải nghiệm của khách hàng và nâng cao tính cạnh tranh.

Các hoạt động của N HTM không chỉ giới hạn trong các dịch vụ truyền thống mà còn hướng tới số hóa để đáp ứng nhu cầu thay đổi đổi của thị trường. [1] N HTM chịu sự quản lý và giám sát chặt chẽ của N gân hàng N hà nước Việt N am nhằm đảm bảo sự ổn định và an toàn cho hệ thống tài chính. Việc tuân thủ các quy định trong nước và chuNn mực quốc tế như Basel II, giúp các ngân hàng thương mại duy trì tính minh bạch, quản lý rủi ro hiệu quả và bảo vệ quyền lợi của khách hàng. Tóm lại, ngân hàng thương mại không chỉ là tổ chức tài chính đơn thuần mà còn là một phần thiết yếu trong hệ thống tài chính của mỗi quốc gia, góp phần thúc đNy sự 4 phát triển kinh tế thông qua việc cung cấp dịch vụ tài chính đa dạng và quản lý hiệu quả nguồn vốn.2 Vai trò của ngân hàng thương mại N gân hàng thương mại (N HTM) là trụ cột quan trọng của hệ thống tài chính, đóng vai trò trung gian giữa các cá nhân, tổ chức có nhu cầu sử dụng vốn và những người có nguồn vốn dư thừa.

N HTM không chỉ tập trung vào việc tạo lợi nhuận mà còn góp phần thúc đNy sự phát triển của nền kinh tế quốc gia. - Đầu tiên, ngân hàng thương mại huy động vốn thông qua sản phNm tiền gửi tiết kiệm và tiền gửi không kỳ hạn, từ đó tạo ra nguồn vốn lớn phục vụ cho các hoạt động đầu tư và phát triển kinh tế. - Thứ hai, N HTM cung cấp các khoản vay ngắn hạn, trung hạn và dài hạn cho các doanh nghiệp, các nhân để mở rộng sản xuất kinh doanh, đầu tư vào các dự án phát triển hoặc đáp ứng nhu cầu tiêu dùng. - Thứ ba, ngân hàng giúp quản lý và điều tiết rủi ro tài chính, đồng thời tạo ra môi trường kinh doanh ổn định.

Các dịch vụ như bảo lãnh, bảo hiểm và các công cụ phòng ngừa rủi ro về tỷ giá, lãi suất giúp doanh nghiệp và các nhân giảm thiểu tổn thất trong các giao dịch tài chính. N goài ra, các dịch vụ như thanh toán thẻ tín dụng, chuyển khoản và các phương thức thanh toán điện tử giúp thúc đNy thương mại và lưu thông tiền tệ, làm cho các giao dịch trở nên an toàn và hiệu quả hơn. N gân hàng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ thanh toán quốc tế, qua đó thúc đNy hội nhập kinh tế toàn cầu. - Cuối cùng, N HTM góp phần ổn định kinh tế vĩ mô thông qua việc điều tiết cung tiền và hỗ trợ các chính sách tiền tệ của N gân hàng N hà nước.

Bằng cách quản lý lãi suất và cung cấp tín dụng một cách hợp lý, N HTM giúp kiểm soát lạm phát và đảm bảo tính thanh khoản cho hệ thống tài chính. Vai trò này giúp thúc đNy sự phát triển bền vững và ổn định cho nền kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống và tăng cường sự cạnh tranh quốc tế.3 Phân loại ngân hàng thương mại - N gân hàng thương mại quốc doanh: Là ngân hàng được thành lập bằng 100% vốn ngân sách nhà nước. Trong tình hình hiện nay, các ngân hàng thương mại quốc doanh Việt N am đã và đang thực hiện việc phát hành trái phiếu để huy động vốn và phù hợp với xu thế hội nhập tài chính trên thế giới. Đồng thời, họ cũng tiến hành cổ 5 phần hóa nhằm nâng cao sức cạnh tranh với các ngân hàng cổ phần và chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Ví dụ: N gân hàng N ông nghiệp và Phát triển N ông thôn (Agribank), N gân hàng Đầu Tư và Phát triển Việt N am (BIDV). - N gân hàng thương mại liên doanh: Là ngân hàng được thành lập bởi ngân hàng thương mại nước ngoài và ngân hàng thương mại trong nước thông qua việc góp vốn liên doanh. Tất cả các hoạt động của ngân hàng liên doanh phải tuân thủ theo phát luật Việt N am. Ví dụ: N gân hàng thương mại liên doanh Việt – N ga (VRB).

- N gân hàng thương mại cổ phần: Là ngân hàng thương mại được tổ chức theo hình thức công ty cổ phần. Theo quy định của ngân hàng nhà nước Việt N am, cổ đông cá nhân hoặc pháp nhân chỉ được sở hữu một số cổ phần nhất định. Ví dụ: N gân hàng N goại thương Việt N am (Vietcombank), N gân hàng Kỹ thương Việt N am (Techcombank). - Chi nhánh ngân hàng nước ngoài: Thành lập tại nước ngoài và theo pháp luật của nước ngoài.

N gân hàng này được phép mở chi nhánh tại Việt N am, nhưng phải hoạt động dưới sự giám sát của pháp luật Việt N am. Ví dụ: Chi nhánh Maybank, Chi nhánh Citibank. - N gân hàng thương mại 100% vốn nước ngoài: Là ngân hàng thương mại thành lập tại Việt N am, nhưng 100% vốn điều lệ của nó thuộc sở hữu nước ngoài. Trong đó, ít nhất phải có một ngân hàng nước ngoài sở hữu hơn 50% vốn điều lệ (ngân hàng mẹ).

N gân hàng thương mại 100% vốn nước ngoài có thể được thành lập dưới hình thức công ty TN HH một thành viên hoặc hai thành viên trở lên. Điều kiện để thành lập là pháp nhân Việt N am và có trụ sở chính tại Việt N am. Ví dụ: HSBC Việt N am, Standard Chartered Việt N am. [2] Trong các phân loại ngân hàng thì N gân hàng N ông nghiệp và Phát triển N ông thôn Việt N am thuộc ngân hàng thương mại quốc doanh 100% vốn N hà nước, với sứ mệnh hỗ trợ phát triển nông nghiệp và nông thôn, góp phần thúc đNy nền kinh tế quốc gia.

Là một ngân hàng quốc doanh, Agribank có khả năng huy động vốn ổn định từ ngân sách nhà nước và triển khai các chính sách tín dụng ưu đãi cho các lĩnh vực quan trọng như nông nghiệp và phát triển nông thôn. Agribank không chỉ phục vụ các doanh nghiệp mà còn cung cấp dịch vụ tài chính cho các khu vực nông thôn, đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đNy tăng trưởng kinh tế tại các vùng sâu, vùng xa. N gân hàng cung cấp các sản phNm tín dụng ưu đãi, bảo hiểm nông sản và các dịch vụ ngân 6 hàng hiện đại, giúp hỗ trợ nông dân và doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực nông nghiệp. Mặc dù đối mặt với nhiều thách thức như quản lý rủi ro và sự cạnh tranh từ các ngân hàng thương mại khác, Agribank vẫn duy trì vai trò chủ chốt trong hệ thống ngân hàng Việt N am, thực hiện các nhiệm vụ của Chính phủ và tạo ra cơ hội phát triển bền vững cho nền kinh tế.2 Đảm bảo tiền vay 1.1 Khái niệm “Bảo đảm tiền vay hay còn gọi là bảo đảm tín dụng là việc bảo vệ quyền lợi của người cho vay dựa trên cơ sở thế chấp, cầm cố tài sản thuộc sở hữu của người đi vay hoặc bảo lãnh của bên thứ ba”.

[3] Các ngân hàng và các định chế tài chính khác coi đảm bảo tín dụng là nguồn thu nợ thứ hai khi nguồn thu nợ thứ nhất không thể thanh toán được nợ. Trong cho vay kinh doanh, nguồn thu nợ thứ nhất từ doanh thu thực tế đối với cho vay ngắn hạn, từ khấu hao và lợi nhuận đối với cho vay trung và dài hạn. Trong cho vay tiêu dùng nguồn thu nợ thứ nhất từ thu nhập cá nhân như tiền lương, các khoản thu nhập tài chính (lãi tiền gửi, cổ tức, trái tức) và các khoản thu nhập khác. Các khoản thu nợ thứ nhất này thể hiện dưới hình thức lưu chuyển tiền tệ của người đi vay.

Trong hoạt động kinh doanh có muôn ngàn lý do dẫn đến nguồn thu nợ thứ nhất không thực hiện được, nếu không có một nguồn bổ sung tất yếu ngân hàng sẽ gặp rủi ro tín dụng. Vì vậy, để bảo vệ lợi ích của mình các ngân hàng thường yêu cầu người đi vay phải có các bảo đảm cần thiết, ngoại trừ những khách hàng hoạt động tốt và có quan hệ tín dụng thường xuyên.2 Vai trò về đảm bảo tiền vay Đảo bảo tiền vay đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ an toàn vốn cho các tổ chức tín dụng và giảm thiểu rủi ro tín dụng. Thứ nhất, nó giúp ngân hàng kiểm soát và quản lý rủi ro trong trường hợp người vay không thể hoàn trả khoản vay, thông qua việc sử dụng tài sản đảm bảo hoặc bảo lãnh từ bên thứ ba.