CHƯƠNG I: VỊ TRÍ CUA TỰ TRUYỆN VÀ HOI Ki TRONG SÁNG TÁC CỦA NGUYÊN HỒNG œ8 0o 2 1. Tác giả Nguyên Hồng: I. Cuộc đời: Nguyên Hồng tên thật là Nguyễn Nguyên Hồng, sinh ngày 05/11/1918, tại phố Hàng Cau, thành phố Nam Định trong một gia đình nghèo, theo đạo Thiên Chúa từ nhiều đời. Cha làm cai để lao, mẹ là người buôn bán rau đậu, trau cau.
Về sau, người cha nghỉ việc, xoay sang làm ăn nhưng không thành. Ông bắt đầu nghiện ngập, sa doa rồi chết. Năm mười hai tuổi, cậu bé Nguyên Hồng mồ côi cha, sống chủ yếu với bà nội, cô, và mẹ. Gia đình ngày một túng quẫn, phải bán nhà đi nơi khác.
Đã có lúc, mẹ phải đi ở vú, mấy năm sau thì đi bước nữa. Năm mười hai tuổi, vì hoàn cảnh gia đình khó khăn, Nguyên Hồng phải thôi hoc(1934). Một năm sau ông cùng mẹ và bố dượng ra sinh sống ở xóm Cấm, Hải Phòng. Tại đây, Nguyên Hồng bắt đầu cuộc sống của một ông giáo trường tư.
Ngay từ nhỏ, Nguyên Hồng đã sống “chung đụng với tui trẻ lêu lổng, mất dạy", hòa mình cùng với người dan nghèo phố thị, nên ông đặc biệt cảm thông với nỗi khó nhọc, tủi cực của họ. Trong những ngày tháng này, Nguyên Hồng đã được tiếp xúc với sách báo tiến bộ của mặt trận Bình dân, nên ông sớm nhận ra cái tấm tối bất công, ngột ngạt của xã hội thực dan thuộc địa. Chính tai Hải Phòng , Nguyên Hồng đã gặp được “nha thơ ngõ Nghe”, chủ soái của phong trào Thơ mới -Thế Lữ. ! Nguyên Hồng ,Những ngày thu ấu , NXBVH, trang 65 SS ee Trang 8 Đặc điểm của tự truyện và hồi kí Nguyên Hồng Thế Lữ đã hun đúc ước mơ viết văn và trở thành nhà văn của Nguyên Hồng.
Năm 1936 truyện ngấn đấu tiên của Nguyên Hồng được in trên "Tiểu thuyết thứ bảy”. Nguyên Hồng bắt tay vào viết “Bi vỏ", "Những ngày thơ du” tại căn nha ổ chuột ở khu lao động xóm Cấm. Ngoài ra, Nguyên Hồng còn được tiếp xúc với một số đảng viên công sản hoạt động ở thành phố cảng. Trong thời kì mặt trận dân chủ, Nguyên Hồng tích cực tham gia các hoạt động của Đảng Cộng Sản Đông Dương.
Ngày 29/ 9/ 1939, ông bị mật thám Pháp bắt tại Hải Phòng, bị kết án sáu tháng tù giam, day đi trai Bắc Mê (Hà Giang), rồi lần lượt bị quản thúc tại Nam Định, Hải Phòng. Thời gian này, Nguyên Hồng không ngừng sáng tác và cho ra mắt bạn đọc các tác phẩm thể hiện những bước chuyển mới về tư tưởng và phong cách nghệ thuật. Năm 1943, cùng với Như Phong, Tô Hoài, Nam Cao, Vũ Quốc Uy,. Nguyên Hồng được tiếp xúc với “Dé cương văn hoá Việt Nam", tôi tham gia vào tổ chức “Văn hoá cứu quốc".
Các tác phẩm của ông như: “Quan nai”, “Hai dòng sta”, “Hoi thở tan” lần lượt được xuất ban. Cách Mang Tháng Tám thành công, Nguyên Hồng tham gia khởi nghĩa ở Hà Nội, trở thành thành viên của ban biên tập tạp chí “Tiên Phong” cơ quan vận động văn hóa mới của Đảng. Về sau, Nguyên Hồng cùng gia đình lên Việt Bắc, sống tại ấp Cau Den - Yên Thế. Ông còn tham gia hoạt động trong “Hội văn nghệ Việt Nam”, biên tập tạp chí “Văn nghệ ” của hội và phụ trách trường văn Trang 9 Đặc điểm của tự truyện và hồi kí Nguyện Hong nghệ nhân đân trung ương từ những khóa đầu.
Ông là người phụ trách, người thầy của nhiều khóa đào tạo nhà van trẻ. Năm 1948, Nguyên Héng được kết nạp vào Dang Công Sản Đông Dương tức Đảng Cộng Sản Việt Nam ngày nay. Năm 1954, hoà bình lặp lại, Nguyên Hồng cùng gia đình về Hà Nội, công tác tại Hội Văn Nghệ Việt Nam. Năm 1957, Hội nhà văn Việt Nam thành lập, 6ng trở thành thư ký tòa soạn tuần báo “Văn” của Hội do nhà van Nguyễn Công Hoan - chủ tịch Hội làm chủ nhiệm.
Năm 1962, Nguyên Hồng cùng gia đình trở lại Yên Thế. Tại đây ông bắt đầu viết bộ tiểu thuyết “Múi rừng Yên Thế” dài 3 tập. Tập hai đang hoàn thành thì ông đột ngột từ trần ngày 2 tháng 5 năm 1982. Sự ra đi của ông đã khiến cho các độc giả và anh em văn nghệ sĩ vô cùng thương tiếc, Nhà văn Nguyên Hồng được nhà nước trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh đợt dau tiên/(1996) là uỷ viên ban chấp hành Hội Nhà Văn Việt Nam khóa ! và 2, là người thầy đáng tôn kính của nhiều thế hệ nhà văn sau này.
Suốt một đời, Nguyên Hồng miệt mài bên trang viết. Ông dồn hết tâm huyết và tình yêu thương vào từng con chữ, từng nhân vật. “Neuyén Hồng là một trong số ít nhà văn còn giữ nét truyền thống cố điển: sống không chạy theo, không bam riết ham muốn vật chất. Có cái gì rất gắn thuyết “an bẩn lạc đạo” của người xưa.
lại phẳng phất chủ nghĩa khắc kỷ tôn giáo và tất cả được hoà trộn biến hoá trong tâm hẳn giản dị, trung thực của nhà văn, chiến si’. Nguyên Hỗng xứng đáng là °* Tuyển tập 10 năm tạp chí van học và toổi trẻ , NXBGD, trang 7 ——_—_——_—————— —_———— Trang 10 Đặc điểm của tự truyện và hội kí Nguyện Hong __—___ _— _ tấm gương sáng cho các thế hệ nhà văn noi theo. Có thể xem ông là một trong những đại diện xuất sắc của con người biết vượt trên hoàn cảnh để tự khẳng định mình trước cuộc đời. Sự nghiệp văn chương : Tiểu thuyết : Bỉ vỏ, Cửa biển (4 tập), Bảy Hựu, Cuộc sống, Hơi thở tàn, Đàn chim non.
Truyện ngắn : Vực thắm, Miếng bánh, Hai mẹ con, Hàng cơm đêm, Ngọn lửa, Người đàn bà Tàu, Những giọt sữa, Những mầm sống. Tự truyện : Những ngày thơ ấu Hồi kí : Những nhân vật đã sống với tôi, Bước đường viết văn, Một tuổi thơ văn. Vị trí của Nguyên Hồng trong văn học Việt Nam ; Nguyên Hồng là một trong số các nhà văn ít gây tranh cãi trong giới phê bình nghiên cứu văn học. Nhắc đến Nguyên Hồng là nhấc đến một nhà văn - chiến sĩ, một con người xuất sắc trong muôn vạn con người.
Không chỉ với độc giả mà ngay trong giới văn nghệ sĩ, Nguyên Hồng luôn được xem là người bạn tốt, người thay mẫu mực. Các tác giả giáo trình “Lịch sử Văn học Việt Nam” xem Nguyên Hồng là “nhà văn của những người càng khổ"??, "nhà văn hiện thực phê phán gdn gũi nhất với li tưởng vô san" Với tự truyện “Những ngày thơ ấu",Nguyên Hồng được xem là nhà văn của tuổi thơ. Song, không đừng lại ở đó, đọc các tác phẩm của Nguyên Hồng. hầu như ai cũng thừa nhân một điều : ông là nhà văn của tình thương, của “chủ nghĩa nhân đạo thống thiết”, có thé nói "mỗi “Huỳnh Lý (1978) , Lich sử van hoe Việt Nam ,NXBGD trang 8 '* Xem Huynh Lý , sad.
Trang I1 Đặc điểm của tự truyện và hồi kí Nguyên Hồng dòng chữ ông viết ra là một dòng nước mắt nóng bỏng tình xót thương, ép thẳng ra từ trái tim vỏ cùng nhạy cảm của minh” (Nguyễn Đăng Mạnh). Nguyên Hồng viết văn là để phơi trải, giãi bày trọn vẹn tâm hồn mình trước cuộc đời, trước con người, Không ai có thể phủ nhận “cái văn của Nguyên Hồng là cái văn luôn hướng về những người cùng khd(. Cái văn ấy vẫn còn rên ri mãi. Và như vậy cái văn ấy không trở thành âm vô cùng, nó không chết.
Cùng với những trang viết đầy sức sống minh, ông thuộc vào sốnhitng nhà văn trường the” Khi nói đến Nguyên Hồng, các nhà nghiên cứu, phê bình văn học thường đành cho ông một tình cảm đặc biệt. Những sáng tác của ông, không phải tác phẩm nào cũng hay, cũng xuất sắc nhưng vẫn được người đọc đón nhận hết sức trân trọng. Nói như tác giả Linh Thi trong bài viết về Nguyên Hồng: "Giọt lệ lớn và đoàn tàu chợ". “Van Nguyên Hồng xác định một chỗ đứng khó tranh chấp, di dịch trong kí ức người đọc nhờ một nét đặc sắc khác.
Đó là tiếng kêu nhỏ máu của con chim Đỗ Quyên. Di dọc hàng ngàn trang viết Nguyên Héng để lại nhiều đoạn còn đương tả cảnh, còn đang bông đùa, còn lâu lắm mới đến chỗ bi dat của nhân vật. sao vẫn cứ thấy đâu đây tiếng kêu thống thiết, khắc khoải của con chim dy"? |.) “Nguyên Hồng viết bằng tình thương, một tình thương không kiểm chế được. Nguyên Hồng viết bằng nước mắt, nước mắt không có giọt cuối cùng.
Chim dưới đáy mỗi câu văn Nguyên Hong là một giọt nước mắt lin như thế""U ' Nguyễn Dang Manh (1997) ,Nguyên Hồng -thắe thé và sự nghiệp , NXB Hải Phòng. trang 10 '* Nguyễn Đăng Manb. sdd trạng 48 Ha Minh Đức , sdd. trang 237 '® Hà Minh Đức „ sd, trang 317-138 _—“—— m —==—— e Trang 12 Đặc diém của tự truyện và hồi kí Nguyên Hong Xuân Diệu thì nhận định : “Neuyén Hồng vẫn còn rên rỉ trong mỗi câu văn cia anh ấy".Vương Trí Nhàn đã rất thành thực, thẳng thin :“khách quan và tỉnh táo mà đánh giá.
phải nhận toàn bộ sáng tác của Nguyên Hồng về sau không có cái nào vượt qua “Những ngày thơ ấu”, nhiều cuốn sách ông viết cuối đời. có bê thế có qui mô, nhưng nặng né, đơn điệu va dù biết rằng ở dé có nhiễu trang hay, cũng Ít người có can ddm đọc hết từ trang đâu đến trang cuối. " Song, nếu thông cảm hơn và có tình hơn trong cách nhìn nhận, người ta lại ghỉ: nhớ Nguyên Hồng như kẻ lúc nào cũng tận tụy với nghề và quả thực đã sống và chết như một vị thánh ở trong văn học”, Hà Minh Đức xem Nguyên Hồng là nha văn của những xóm chợ "những người cùng khé", là “Goóc-kì của Việt Nam", là người đã mang vào trang sách trọn vẹn mùi muối mặn, mồ hôi và đất bụi của cuộc đời. Một tác giả người nước ngoài khi đọc văn Nguyên Hồng cũng có nhận định tương tự: “Nha văn lớn này là người của đất, thật là người của dar"? Tóm lai, khi nói đến nhà văn Nguyên Hồng, người ta thường xem ông như là hiện thân sống động của con người - nghệ sĩ, chiến sĩ luôn tận tụy “sống” và “viế?” vì một lí tưởng cao đẹp.
Nguyên Hồng không chỉ viết cho cuộc đời này mà còn viết cho chính mình, để mai sau còn có thể lưu lại chút gì trên cát bụi thời gian. “Hà Miah Đức ,xđ , trang 219 HS Minh Đức „xá, trang 234 Trang 13 Đặc điểm cua tự truyện và hồi ki Nguyên Hồng Sách “Tit Điển Tiếng Việt phổ thông" định nghĩa tự truyện và hồi kí như sau: Tự truyện: dt. Truyện tác giả viết về chính bản thân mình (trang 092), Hỏi kí: dt.