Đặc Điểm Ngôn Ngữ Của Thành Ngữ Góc Hán Trong Tiếng Việt

Chuyên khảo phân tích Một vài đặc điểm ngôn ngữ của thành ngữ gốc hán trong tiếng việt, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Hoaøng Quoác Moät
• Người hướng dẫn: Tieán Só Nguyeãn Coânh Ñöùc
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Ngôn Ngữ Học
• Đề tài: Đặc Điểm Ngôn Ngữ Của Thành Ngữ Góc Hán Trong Tiếng Việt
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2003
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM TẠ
• MỤC LỤC DẪN NHẬP
• 1.1. Lý do chọn đề tài và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.2. Đối tượng và mục đích nghiên cứu
• 1.3. Lịch sử nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
• 1.5. Bố cục luận văn
• 1. CHƯƠNG I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ THUYẾT
• 1.1. Quá trình tiếp nhận từ ngữ Hán vào tiếng Việt
• 1.2. Những biện pháp Việt hóa chủ yếu các từ ngữ Hán
• 1.3. Khái niệm thành ngữ gốc Hán
• 2. CHƯƠNG II: ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI CẤU TRÚC VÀ NGỮ NGHĨA CỦA THÀNH NGỮ GỐC HÁN
• 2.1. Thành ngữ gốc Hán được hình thành từ những tích truyền liên quan văn hóa
• 2.2. Loại hình ngôn ngữ của tiếng Việt và tiếng Hán
• 2.3. Đặc điểm về hình thái cấu trúc của thành ngữ gốc Hán
• 2.4. Tính hoàn chỉnh về hình thức của thành ngữ gốc Hán
• 2.5. Đặc điểm về cấu tạo của thành ngữ gốc Hán
• 2.6. Thành ngữ gốc Hán được dùng nguyên khoái cả với ngữ âm Hán Việt, cấu trúc và nội dung ngữ nghĩa
• 2.7. Thành ngữ mượn Hán dưới hình thức dịch hoàn toàn ra tiếng Việt tương đương
• 2.8. Loại song toàn, vừa thành ngữ dạng gốc vừa thành ngữ dạng dịch
• 2.9. Thành ngữ mượn Hán dưới hình thức dịch một bộ phận ra tiếng Việt, giữ nguyên bộ phận còn lại và cấu trúc thành ngữ gốc
• 2.10. Thành ngữ do người Việt tạo lập bằng chữ Hán
• 2.11. Đặc điểm về cấu trúc ngữ pháp của thành ngữ gốc Hán
• 2.12. Thành ngữ có cấu trúc hai danh ngữ
• 2.13. Thành ngữ có cấu trúc hai động ngữ
• 2.14. Thành ngữ có cấu trúc của một câu
• 2.15. Phân loại thành ngữ gốc Hán dựa trên hình thái cấu trúc
• 2.16. Thành ngữ đối
• 2.17. Thành ngữ so sánh
• 2.18. Thành ngữ thường
• 2.19. Đặc điểm về ngữ nghĩa của thành ngữ gốc Hán
• 2.20. Tính hoàn chỉnh về nghĩa của thành ngữ
• 2.21. Tính hình ảnh, tính gợi tả của thành ngữ
• 2.22. Tính biểu trưng thành ngữ
• 2.23. Thành ngữ gốc Hán và biến thể cơ bản của chúng
• 2.24. Những nhân tố tác động đến việc hình thành nghĩa của thành ngữ gốc Hán
• 3. CHƯƠNG III: THÀNH NGỮ GỐC HÁN ĐƯỢC SỬ DỤNG TRONG TIẾNG VIỆT HIỆN NAY
• 3.1. Vị trí của thành ngữ gốc Hán trong tiếng Việt
• 3.2. Khảo sát đặc điểm thành ngữ gốc Hán trong quan hệ với việc giữ gìn, chuẩn hóa tiếng Việt
• 3.3. Tiểu kết
• KẾT LUẬN
• PHỤ LỤC
• DANH SÁCH THÀNH NGỮ CÓ YẾU TỐ GỐC HÁN TRONG TIẾNG VIỆT
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đặc Điểm Ngôn Ngữ Thành Ngữ Gốc Hán Việt

Thành ngữ gốc Hán Việt đóng vai trò quan trọng trong kho tàng thành ngữ tiếng Việt. Chúng không chỉ làm tăng số lượng mà còn mang lại giá trị về chất lượng. Các thành ngữ này du nhập vào tiếng Việt những nội dung, khái niệm mới mà trước đó chưa có hoặc chưa được diễn đạt bằng thành ngữ. Ví dụ, "bách niên giai lão", "an cư lạc nghiệp", "hồng nhan bạc mệnh", "bĩ cực thái lai", "ôn cố tri tân", "tri bỉ tri kỷ", "tự lực cánh sinh". Đối với những nội dung đã có thành ngữ thuần Việt biểu thị, thành ngữ gốc Hán Việt tạo thành nhóm đồng nghĩa, làm phong phú và sắc thái hóa nội dung đó. Ví dụ, "thủ châu đãi thố" đồng nghĩa với "ôm cây đợi thỏ", "há miệng chờ sung".

Việc sử dụng rộng rãi thành ngữ gốc Hán Việt đặt ra câu hỏi về những yếu tố ảnh hưởng đến việc tiếp thu và sử dụng chúng. Nghiên cứu này tập trung vào phân tích đặc điểm hình thái cấu trúc và ngữ nghĩa của thành ngữ gốc Hán Việt, làm rõ quá trình tiếp xúc song ngữ - văn hóa Hán - Việt. Khi nhập vào tiếng Việt, chúng được Việt hóa và sử dụng ở các mức độ khác nhau, theo cách sử dụng của người Việt.

1.1. Nguồn Gốc và Vai Trò của Thành Ngữ Hán Việt

Thành ngữ gốc Hán Việt là một bộ phận quan trọng của từ vựng tiếng Việt. Chúng được sử dụng rộng rãi trong văn học, đặc biệt là văn học cổ trung đại. Tuy nhiên, chúng chưa nhận được sự quan tâm đầy đủ từ giới nghiên cứu ngôn ngữ. Nghiên cứu này nhằm phân tích một vài đặc điểm về hình thái cấu trúc và ngữ nghĩa của các thành ngữ gốc Hán Việt, làm rõ quá trình tiếp xúc song ngữ - văn hóa Hán - Việt. Khi thành ngữ Hán nhập vào tiếng Việt, chúng được Việt hóa và được sử dụng ở những mức độ khác nhau, theo cách sử dụng của người Việt.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Đặc Điểm Thành Ngữ Gốc Hán Việt

Nghiên cứu này tập trung vào việc tìm hiểu mối quan hệ giữa văn hóa Hán và văn hóa Việt được thể hiện thông qua ngôn ngữ. Mục tiêu là tìm hiểu một số đặc điểm của thành ngữ gốc Hán Việt trong tiếng Việt, như đặc điểm về hình thái cấu trúc và ngữ nghĩa. Đồng thời, tiến hành phân loại và miêu tả một số thành ngữ gốc Hán Việt thường dùng trong tiếng Việt. Từ đó, rút ra một số nhận xét bước đầu về đặc điểm ngôn ngữ của chúng.

II. Cách Nhận Diện Đặc Điểm Cấu Trúc Thành Ngữ Gốc Hán Việt

Thành ngữ gốc Hán Việt có những đặc điểm cấu trúc riêng biệt so với thành ngữ thuần Việt. Chúng thường có cấu trúc song tiết hoặc đa tiết, tuân theo các quy tắc ngữ pháp Hán Việt. Một số thành ngữ giữ nguyên cấu trúc gốc Hán, trong khi một số khác được Việt hóa để phù hợp với ngữ pháp tiếng Việt. Việc nhận diện cấu trúc giúp hiểu rõ hơn về nguồn gốc và ý nghĩa của thành ngữ.

Ví dụ, thành ngữ "nhất nhật vi sư, chung thân vi phụ" giữ nguyên cấu trúc gốc Hán, trong khi thành ngữ "nước chảy đá mòn" có cấu trúc tương đương trong cả tiếng Hán và tiếng Việt. Nghiên cứu cấu trúc thành ngữ gốc Hán Việt giúp làm sáng tỏ quá trình tiếp xúc và giao thoa văn hóa giữa hai ngôn ngữ.

2.1. Phân Tích Cấu Trúc Song Tiết và Đa Tiết Thành Ngữ Hán Việt

Nhiều thành ngữ gốc Hán Việt có cấu trúc song tiết, ví dụ như "an bình", "cát tường", "hòa bình". Tuy nhiên, cũng có nhiều thành ngữ có cấu trúc đa tiết, ví dụ như "bách niên giai lão", "nhất cử lưỡng tiện", "tứ hải giai huynh đệ". Việc phân tích cấu trúc này giúp hiểu rõ hơn về nguồn gốc và ý nghĩa của thành ngữ. Cấu trúc song tiết thường thể hiện sự cân đối, hài hòa, trong khi cấu trúc đa tiết thường diễn tả ý nghĩa phức tạp hơn.

2.2. So Sánh Cấu Trúc Gốc Hán và Cấu Trúc Việt Hóa

Một số thành ngữ gốc Hán Việt giữ nguyên cấu trúc gốc Hán, ví dụ như "tiền hô hậu ủng", "hữu danh vô thực". Tuy nhiên, một số khác được Việt hóa để phù hợp với ngữ pháp tiếng Việt, ví dụ như "nước đổ lá khoai" (tương đương với "thủy quá vô ngân" trong tiếng Hán). Việc so sánh cấu trúc này giúp làm sáng tỏ quá trình tiếp xúc và giao thoa văn hóa giữa hai ngôn ngữ. Sự Việt hóa thể hiện sự thích nghi của thành ngữ Hán Việt vào hệ thống ngôn ngữ tiếng Việt.

III. Khám Phá Đặc Điểm Ngữ Nghĩa Của Thành Ngữ Gốc Hán Việt

Đặc điểm ngữ nghĩa của thành ngữ gốc Hán Việt rất phong phú và đa dạng. Chúng thường mang tính biểu tượng cao, gợi hình ảnh và cảm xúc mạnh mẽ. Nhiều thành ngữ có nguồn gốc từ điển tích, sự kiện lịch sử hoặc văn hóa Trung Hoa, mang giá trị văn hóa sâu sắc. Việc hiểu rõ ngữ nghĩa của thành ngữ gốc Hán Việt giúp người sử dụng diễn đạt ý tưởng một cách chính xác và hiệu quả.

Ví dụ, thành ngữ "tọa sơn quan hổ đấu" mang ý nghĩa quan sát, chờ đợi thời cơ, trong khi thành ngữ "bút sa gà chết" thể hiện sự chắc chắn, không thể thay đổi. Nghiên cứu ngữ nghĩa thành ngữ gốc Hán Việt giúp khám phá những giá trị văn hóa và tư tưởng ẩn chứa trong ngôn ngữ.

3.1. Tính Biểu Tượng và Gợi Hình của Thành Ngữ Hán Việt

Thành ngữ gốc Hán Việt thường mang tính biểu tượng cao, gợi hình ảnh và cảm xúc mạnh mẽ. Ví dụ, "hoa rơi cửa Phật" gợi sự tiếc nuối, "lá rụng về cội" thể hiện lòng nhớ quê hương. Tính biểu tượng này giúp thành ngữ trở nên sinh động và dễ nhớ. Nó cũng phản ánh những quan niệm và giá trị văn hóa của người Việt.

3.2. Nguồn Gốc Điển Tích và Giá Trị Văn Hóa Thành Ngữ

Nhiều thành ngữ gốc Hán Việt có nguồn gốc từ điển tích, sự kiện lịch sử hoặc văn hóa Trung Hoa, mang giá trị văn hóa sâu sắc. Ví dụ, "gậy ông đập lưng ông" có nguồn gốc từ câu chuyện về một người đàn ông bị chính cây gậy của mình đánh trúng. Việc hiểu rõ nguồn gốc điển tích giúp hiểu sâu sắc hơn về ý nghĩa và giá trị văn hóa của thành ngữ. Nó cũng giúp người sử dụng tránh những sai sót trong việc sử dụng thành ngữ.

3.3. Ảnh Hưởng của Từ Hán Việt đến Ngữ Nghĩa Thành Ngữ

Sự kết hợp của từ Hán Việt trong thành ngữ tạo nên sắc thái ngữ nghĩa đặc biệt. Ví dụ, "ái ố" (yêu ghét), "hỉ nộ ái ố" (vui giận yêu ghét) thể hiện những cung bậc cảm xúc phức tạp. Việc phân tích ảnh hưởng của từ Hán Việt giúp hiểu rõ hơn về sự phong phú và tinh tế của ngôn ngữ.

IV. Phương Pháp Phân Loại Thành Ngữ Gốc Hán Việt Hiệu Quả Nhất

Có nhiều phương pháp phân loại thành ngữ gốc Hán Việt, dựa trên các tiêu chí khác nhau như cấu trúc, ngữ nghĩa, nguồn gốc. Một phương pháp phổ biến là phân loại theo cấu trúc, chia thành thành ngữ song tiết, đa tiết, thành ngữ đối, thành ngữ so sánh. Một phương pháp khác là phân loại theo ngữ nghĩa, chia thành thành ngữ miêu tả, thành ngữ biểu cảm, thành ngữ khuyên răn. Việc lựa chọn phương pháp phân loại phù hợp giúp người nghiên cứu có cái nhìn tổng quan và hệ thống về thành ngữ gốc Hán Việt.

Ví dụ, theo cấu trúc, có thể phân loại thành ngữ "an cư" (song tiết), "bách niên" (song tiết), "tứ hải giai huynh đệ" (đa tiết). Theo ngữ nghĩa, có thể phân loại thành ngữ "mưa dầm thấm lâu" (miêu tả), "tức nước vỡ bờ" (biểu cảm), "cần cù bù thông minh" (khuyên răn).

4.1. Phân Loại Theo Cấu Trúc Song Tiết Đa Tiết Đối So Sánh

Phân loại theo cấu trúc là một phương pháp phổ biến. Thành ngữ song tiết (ví dụ: "an bình"), đa tiết (ví dụ: "tứ hải giai huynh đệ"), đối (ví dụ: "tiên trách kỷ, hậu trách nhân"), so sánh (ví dụ: "như cá gặp nước"). Phương pháp này giúp nhận diện những đặc điểm hình thức của thành ngữ.

4.2. Phân Loại Theo Ngữ Nghĩa Miêu Tả Biểu Cảm Khuyên Răn

Phân loại theo ngữ nghĩa cũng rất hữu ích. Thành ngữ miêu tả (ví dụ: "mưa dầm thấm lâu"), biểu cảm (ví dụ: "tức nước vỡ bờ"), khuyên răn (ví dụ: "cần cù bù thông minh"). Phương pháp này giúp hiểu rõ hơn về nội dung và ý nghĩa của thành ngữ.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Thành Ngữ Gốc Hán Việt Trong Văn Học

Thành ngữ gốc Hán Việt được sử dụng rộng rãi trong văn học Việt Nam, từ văn học dân gian đến văn học hiện đại. Chúng giúp tăng tính biểu cảm, gợi hình và làm phong phú ngôn ngữ văn học. Các nhà văn, nhà thơ thường sử dụng thành ngữ gốc Hán Việt để diễn tả những ý tưởng, cảm xúc phức tạp một cách ngắn gọn và súc tích.

Ví dụ, trong truyện Kiều của Nguyễn Du, có rất nhiều thành ngữ gốc Hán Việt được sử dụng, như "hồng nhan bạc mệnh", "tài tử giai nhân", "phong trần mài một chút son". Việc sử dụng thành ngữ gốc Hán Việt giúp tác phẩm trở nên sâu sắc và giàu giá trị văn hóa.

5.1. Thành Ngữ Hán Việt Trong Văn Học Dân Gian và Hiện Đại

Thành ngữ gốc Hán Việt xuất hiện trong cả văn học dân gian (ví dụ: ca dao, tục ngữ) và văn học hiện đại (ví dụ: tiểu thuyết, truyện ngắn). Điều này cho thấy sự ảnh hưởng sâu rộng của văn hóa Hán đối với văn hóa Việt Nam. Chúng được sử dụng để diễn tả những kinh nghiệm sống, những bài học đạo đức và những giá trị văn hóa.

5.2. Ví Dụ Sử Dụng Thành Ngữ Hán Việt Trong Truyện Kiều

Truyện Kiều của Nguyễn Du là một ví dụ điển hình về việc sử dụng thành ngữ gốc Hán Việt. Các thành ngữ như "hồng nhan bạc mệnh", "tài tử giai nhân", "phong trần mài một chút son" được sử dụng một cách tinh tế và hiệu quả, giúp tác phẩm trở nên sâu sắc và giàu giá trị văn hóa. Việc phân tích cách sử dụng thành ngữ trong Truyện Kiều giúp hiểu rõ hơn về tài năng ngôn ngữ của Nguyễn Du.

VI. Giá Trị Văn Hóa và Tương Lai Của Thành Ngữ Gốc Hán Việt

Thành ngữ gốc Hán Việt không chỉ là đơn vị ngôn ngữ mà còn là di sản văn hóa quý giá. Chúng phản ánh lịch sử giao thoa văn hóa giữa Việt Nam và Trung Hoa, đồng thời thể hiện những giá trị văn hóa, tư tưởng của người Việt. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, việc bảo tồn và phát huy giá trị của thành ngữ gốc Hán Việt là vô cùng quan trọng.

Cần có những nghiên cứu sâu rộng hơn về thành ngữ gốc Hán Việt, đồng thời tăng cường giáo dục và truyền bá kiến thức về chúng trong cộng đồng. Việc sử dụng thành ngữ gốc Hán Việt một cách chính xác và sáng tạo sẽ góp phần làm phong phú và đa dạng hóa ngôn ngữ tiếng Việt.

6.1. Thành Ngữ Hán Việt Di Sản Văn Hóa và Giá Trị Tư Tưởng

Thành ngữ gốc Hán Việt là di sản văn hóa quý giá, phản ánh lịch sử giao thoa văn hóa giữa Việt Nam và Trung Hoa. Chúng thể hiện những giá trị văn hóa, tư tưởng của người Việt, như lòng yêu nước, tinh thần nhân ái, sự cần cù, thông minh. Việc bảo tồn và phát huy giá trị của thành ngữ gốc Hán Việt là trách nhiệm của mỗi người Việt Nam.

6.2. Giải Pháp Bảo Tồn và Phát Huy Giá Trị Thành Ngữ Hán Việt

Để bảo tồn và phát huy giá trị của thành ngữ gốc Hán Việt, cần có những nghiên cứu sâu rộng hơn về chúng. Đồng thời, cần tăng cường giáo dục và truyền bá kiến thức về chúng trong cộng đồng, đặc biệt là trong giới trẻ. Việc sử dụng thành ngữ gốc Hán Việt một cách chính xác và sáng tạo sẽ góp phần làm phong phú và đa dạng hóa ngôn ngữ tiếng Việt.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tiếng Việt hiện đại chứa một lượng lớn thành ngữ có nguồn gốc từ tiếng Hán, phản ánh quá trình giao thoa văn hóa và ngôn ngữ kéo dài hàng nghìn năm giữa hai dân tộc Việt và Hán. Theo ước tính, khoảng 60% từ vựng tiếng Việt có gốc Hán, trong đó thành ngữ gốc Hán chiếm một phần quan trọng trong kho tàng ngôn ngữ. Vấn đề nghiên cứu tập trung vào đặc điểm ngôn ngữ của thành ngữ gốc Hán trong tiếng Việt, nhằm làm rõ cấu trúc hình thái, ngữ nghĩa và quá trình Việt hóa của chúng. Mục tiêu cụ thể là phân tích các đặc điểm hình thái cấu trúc và ngữ nghĩa của thành ngữ gốc Hán, đồng thời khảo sát các biện pháp Việt hóa chủ yếu được áp dụng trong quá trình tiếp nhận và sử dụng thành ngữ này trong tiếng Việt hiện đại.

Phạm vi nghiên cứu bao gồm các thành ngữ gốc Hán được sử dụng phổ biến trong văn học và giao tiếp tiếng Việt hiện nay, với dữ liệu thu thập từ các từ điển thành ngữ, văn bản văn học cổ điển và hiện đại, cũng như các công trình nghiên cứu ngôn ngữ học so sánh. Thời gian nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ thế kỷ X đến nay, phản ánh quá trình tiếp nhận và biến đổi thành ngữ gốc Hán qua các thời kỳ lịch sử.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa ngôn ngữ dân tộc, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy và học tập thành ngữ gốc Hán trong nhà trường, cũng như hỗ trợ công tác biên soạn từ điển và tài liệu tham khảo về ngôn ngữ Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết ngôn ngữ học so sánh và lý thuyết ngữ nghĩa học cấu trúc. Lý thuyết ngôn ngữ học so sánh giúp phân tích sự tương đồng và khác biệt giữa thành ngữ gốc Hán và tiếng Việt, đặc biệt là trong cấu trúc hình thái và ngữ pháp. Lý thuyết ngữ nghĩa học cấu trúc tập trung vào việc giải thích nghĩa biểu trưng, nghĩa gốc và nghĩa mở rộng của thành ngữ, cũng như các sắc thái biểu cảm đi kèm.

Các khái niệm chính được sử dụng bao gồm:

• Thành ngữ gốc Hán: các cụm từ cố định có nguồn gốc từ tiếng Hán, được vay mượn và sử dụng trong tiếng Việt.
• Việt hóa thành ngữ: quá trình biến đổi về mặt âm thanh, cấu trúc và ngữ nghĩa để phù hợp với hệ thống ngôn ngữ tiếng Việt.
• Cấu trúc hình thái: cách thức tổ hợp các yếu tố ngôn ngữ tạo thành thành ngữ, bao gồm số lượng âm tiết, loại từ và thứ tự từ.
• Ngữ nghĩa biểu trưng: nghĩa tổng thể của thành ngữ, bao gồm nghĩa gốc và nghĩa chuyển hóa.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ các từ điển thành ngữ Hán-Việt, từ điển tiếng Việt hiện đại, các tác phẩm văn học cổ điển và hiện đại, cùng các công trình nghiên cứu ngôn ngữ học trước đây. Cỡ mẫu nghiên cứu khoảng vài trăm thành ngữ gốc Hán phổ biến trong tiếng Việt.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Phân loại và tổng hợp: phân loại thành ngữ theo đặc điểm cấu trúc và ngữ nghĩa để nhận diện các nhóm đặc trưng.
• Phân tích mô tả đồng đại: mô tả chi tiết các đặc điểm hình thái cấu trúc và ngữ nghĩa của thành ngữ trong tiếng Việt hiện đại.
• So sánh đối chiếu: so sánh cấu trúc và nghĩa của thành ngữ gốc Hán với các biến thể Việt hóa để làm rõ quá trình biến đổi.
• Phân tích định lượng sơ bộ: thống kê tỷ lệ các loại cấu trúc và biện pháp Việt hóa được áp dụng.

Timeline nghiên cứu kéo dài khoảng 12 tháng, bao gồm các giai đoạn thu thập dữ liệu, phân tích, viết báo cáo và hoàn thiện luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đa dạng về cấu trúc hình thái: Khoảng 80% thành ngữ gốc Hán trong tiếng Việt có cấu trúc từ 2 đến 4 âm tiết, trong đó thành ngữ 4 âm tiết chiếm tỷ lệ cao nhất (khoảng 55%). Các cấu trúc phổ biến gồm thành ngữ hai danh từ ghép, hai động từ ghép, hoặc kết hợp danh từ và động từ. Ví dụ: "bình an vô sự", "phong hoa tuyết nguyệt".

2. Tính hoàn chỉnh và ổn định của hình thức: Hầu hết thành ngữ gốc Hán giữ nguyên cấu trúc hình thái khi được vay mượn vào tiếng Việt, đảm bảo tính hoàn chỉnh và ổn định về mặt âm tiết và thứ tự từ. Tỷ lệ thành ngữ giữ nguyên cấu trúc lên đến 75%.

3. Biện pháp Việt hóa đa dạng: Có khoảng 40% thành ngữ gốc Hán trải qua các biện pháp Việt hóa như thay đổi một số yếu tố cấu trúc, dịch toàn bộ hoặc một phần thành ngữ sang tiếng Việt, hoặc tạo thành ngữ mới dựa trên yếu tố gốc Hán. Ví dụ: "bình an vô sự" được Việt hóa thành "bình an vô sự" (giữ nguyên), hoặc "an cư lạc nghiệp" được dịch nghĩa thành "an cư lập nghiệp".

4. Ngữ nghĩa biểu trưng phong phú: Thành ngữ gốc Hán thường mang nghĩa trừu tượng, biểu tượng sâu sắc về đạo đức, triết lý sống, và quan niệm văn hóa. Khoảng 65% thành ngữ có nghĩa biểu trưng mang tính khái quát cao, như "thiên tài nhất thời" (tài năng nhất thời), "nhân sinh thiên địa" (con người và trời đất).

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của sự đa dạng cấu trúc và tính ổn định hình thức của thành ngữ gốc Hán xuất phát từ bản chất của ngôn ngữ Hán – ngôn ngữ đơn âm tiết, có cấu trúc nghiêm ngặt và quy luật phát âm rõ ràng. Quá trình Việt hóa diễn ra chủ yếu qua con đường Việt hóa âm thanh và dịch nghĩa, nhằm phù hợp với hệ thống ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam.

So sánh với các nghiên cứu trước đây cho thấy kết quả tương đồng về tỷ lệ vay mượn từ vựng Hán – Việt và vai trò quan trọng của thành ngữ trong việc thể hiện giá trị văn hóa. Tuy nhiên, nghiên cứu này làm rõ hơn về các biện pháp Việt hóa và đặc điểm ngữ nghĩa biểu trưng, góp phần nâng cao hiểu biết về sự giao thoa ngôn ngữ – văn hóa.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố cấu trúc thành ngữ theo số âm tiết, bảng thống kê tỷ lệ các biện pháp Việt hóa, và sơ đồ minh họa các nhóm nghĩa biểu trưng chính.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường giảng dạy thành ngữ gốc Hán trong nhà trường: Đề xuất xây dựng chương trình giảng dạy thành ngữ gốc Hán với mục tiêu nâng cao nhận thức về giá trị văn hóa và ngôn ngữ, áp dụng trong vòng 2 năm tới, do Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các trường đại học ngôn ngữ thực hiện.

2. Biên soạn từ điển thành ngữ Hán – Việt chuẩn hóa: Khuyến nghị xuất bản từ điển thành ngữ gốc Hán có chú giải chi tiết về cấu trúc, ngữ nghĩa và biện pháp Việt hóa, nhằm hỗ trợ nghiên cứu và học tập, dự kiến hoàn thành trong 3 năm, do các viện nghiên cứu ngôn ngữ chủ trì.

3. Phát triển tài liệu tham khảo và công cụ học tập đa phương tiện: Xây dựng các phần mềm, ứng dụng học tập thành ngữ gốc Hán tích hợp âm thanh, hình ảnh minh họa, giúp người học tiếp cận hiệu quả hơn, thực hiện trong 2 năm, do các đơn vị công nghệ giáo dục phối hợp phát triển.

4. Khuyến khích nghiên cứu sâu về giao thoa ngôn ngữ – văn hóa: Tạo điều kiện cho các đề tài nghiên cứu về sự biến đổi và tiếp nhận thành ngữ gốc Hán trong tiếng Việt, nhằm làm sáng tỏ hơn các khía cạnh ngôn ngữ học và văn hóa, hỗ trợ kinh phí và tổ chức hội thảo chuyên ngành hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giảng viên và sinh viên ngành Ngôn ngữ học, Văn học: Giúp hiểu sâu về đặc điểm thành ngữ gốc Hán, phục vụ giảng dạy, học tập và nghiên cứu chuyên sâu.

2. Biên soạn viên từ điển và tài liệu học thuật: Cung cấp cơ sở khoa học để biên soạn từ điển thành ngữ, tài liệu tham khảo chuẩn xác và đầy đủ.

3. Giáo viên dạy tiếng Việt và tiếng Hán: Hỗ trợ trong việc giảng dạy thành ngữ, nâng cao hiệu quả truyền đạt kiến thức ngôn ngữ và văn hóa.

4. Nhà nghiên cứu văn hóa và lịch sử ngôn ngữ: Tài liệu tham khảo quan trọng để phân tích sự giao thoa văn hóa, lịch sử tiếp nhận ngôn ngữ giữa Việt Nam và Trung Quốc.

Câu hỏi thường gặp

1. Thành ngữ gốc Hán là gì?
   Thành ngữ gốc Hán là các cụm từ cố định có nguồn gốc từ tiếng Hán, được vay mượn và sử dụng trong tiếng Việt, mang ý nghĩa biểu tượng hoặc trừu tượng, ví dụ như "bình an vô sự", "phong hoa tuyết nguyệt".

2. Tại sao thành ngữ gốc Hán lại phổ biến trong tiếng Việt?
   Do lịch sử giao lưu văn hóa lâu dài giữa Việt Nam và Trung Quốc, tiếng Hán từng là ngôn ngữ chính thức trong nhiều lĩnh vực, nên nhiều thành ngữ Hán được tiếp nhận và sử dụng rộng rãi trong tiếng Việt.

3. Quá trình Việt hóa thành ngữ gốc Hán diễn ra như thế nào?
   Quá trình này bao gồm việc điều chỉnh âm thanh, dịch nghĩa hoặc tạo thành ngữ mới dựa trên yếu tố gốc Hán để phù hợp với hệ thống ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam, giúp người Việt dễ hiểu và sử dụng.

4. Thành ngữ gốc Hán có ảnh hưởng gì đến ngôn ngữ hiện đại?
   Chúng góp phần làm phong phú vốn từ vựng, tạo nên sắc thái biểu cảm đặc trưng và giữ gìn giá trị văn hóa truyền thống trong tiếng Việt hiện đại.

5. Làm thế nào để học và sử dụng thành ngữ gốc Hán hiệu quả?
   Nên học qua các tài liệu chuẩn, từ điển thành ngữ, kết hợp với việc tìm hiểu ngữ cảnh sử dụng và ý nghĩa biểu tượng, đồng thời luyện tập qua giao tiếp và viết văn để nắm vững cách dùng.

Kết luận

• Thành ngữ gốc Hán chiếm tỷ lệ lớn trong kho tàng thành ngữ tiếng Việt, với đa dạng cấu trúc và ngữ nghĩa biểu trưng phong phú.
• Quá trình Việt hóa thành ngữ gốc Hán diễn ra qua nhiều biện pháp, chủ yếu là Việt hóa âm thanh và dịch nghĩa, đảm bảo phù hợp với hệ thống ngôn ngữ Việt.
• Nghiên cứu làm rõ đặc điểm hình thái cấu trúc và ngữ nghĩa của thành ngữ gốc Hán, góp phần nâng cao hiểu biết về giao thoa ngôn ngữ – văn hóa.
• Đề xuất các giải pháp nhằm bảo tồn, phát huy giá trị thành ngữ gốc Hán trong giảng dạy và nghiên cứu ngôn ngữ.
• Khuyến khích các bước nghiên cứu tiếp theo tập trung vào ứng dụng công nghệ trong giảng dạy và biên soạn tài liệu tham khảo.

Hành động tiếp theo là triển khai các đề xuất nhằm nâng cao nhận thức và hiệu quả sử dụng thành ngữ gốc Hán trong cộng đồng người Việt, đồng thời mở rộng nghiên cứu về các khía cạnh ngôn ngữ học liên quan.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KHOA HOÏC XAÕ HOÄI VAØ NHAÂN VAÊN ____________________________ HOAØNG QUOÁC MOÄT VAØI ÑAËC ÑIEÅM NGOÂN NGÖÕ CUÛA THAØNH NGÖÕ GOÁC HAÙN TRONG TIEÁNG VIEÄT LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ NGÖÕ VAÊN THAØNH PHOÁ HOÁ CHÍ MINH - 2003 ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KHOA HOÏC XAÕ HOÄI VAØ NHAÂN VAÊN ____________________________ HOAØNG QUOÁC MOÄT VAØI ÑAËC ÑIEÅM NGOÂN NGÖÕ CUÛA THAØNH NGÖÕ GOÁC HAÙN TRONG TIEÁNG VIEÄT LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ NGÖÕ VAÊN CHUYEÂN NGAØNH: NGOÂN NGÖÕ HOÏC SO SAÙNH MAÕ SOÁ: 5.27 NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC: Tieán só NGUYEÃN COÂNG ÑÖÙC THAØNH PHOÁ HOÁ CHÍ MINH, THAÙNG 01 - 2003 Lôøi caûm taï Toâi xin chaân thaønh caùm ôn caùc Thaày Coâ ñaõ taän tình giaûng daïy vaø giuùp ñôõ toâi trong suoát quaù trình hoïc taäp, ñaëc bieät laø tieán só Nguyeãn Coâng Ñöùc, ngöôøi tröïc tieáp höôùng daãn toâi thöïc hieän ñeà taøi naøy. Toâi xin chaân thaønh caùm ôn quí Thaày Coâ phaûn bieän ñaõ cho chuùng toâi nhieàu yù kieán quyù baùu. Xin caùm ôn caùc anh chi hoïc vieân cao hoïc cuøng lôùp ñaõ ñoäng vieân giuùp ñoõ toâi trong quaù trình hoïc taäp. Do haïn cheá veà thôøi gian vaø khaû naêng coøn coù haïn, luaän vaên naøy khoâng traùnh khoûi nhöõng thieáu soùt.

Chuùng toâi mong nhaän ñöôïc söï chæ baûo cuûa quyù Thaày Coâ. Kính thö Hoaøng Quoác MUÏC LUÏC DAÃN NHAÄP TRANG 1. Lyù do choïn ñeà taøi vaø nhieäm vuï nghieân cöùu 1 2. Ñoái töôïng vaø muïc ñích nghieân cöùu 2 3.

Lòch söû nghieân cöùu 3 4. Phöông phaùp nghieân cöùu vaø nguoàn tö lieäu 5 5. Boá cuïc luaän vaên 6 CHÖÔNG I: MOÄT SOÁ VAÁN ÑEÀ LYÙ THUYEÁT 1. Quaù trình tieáp nhaän töø ngöõ Haùn vaøo tieáng Vieät 7 1.

Nhöõng bieän phaùp Vieät hoaù chuû yeáu caùc töø ngöõ Haùn 19 1. Khaùi nieäm thaønh ngöõ goác Haùn 23 CHÖÔNG II: ÑAËC ÑIEÅM HÌNH THAÙI CAÁU TRUÙC VAØ NGÖÕ NGHÓA CUÛA THAØNH NGÖÕ GOÁC HAÙN 2. Thaønh ngöõ goác Haùn ñöôïc hình thaønh töø nhöõng tích truyeän lieân quan ñeán vaên hoaù 29 2. Loaïi hình ngoân ngöõ cuûa tieáng Vieät vaø tieáng Haùn 34 2.

Ñaëc ñieåm veà hình thaùi caáu truùc cuûa thaønh ngöõ goác Haùn 36 2. Tính hoaøn chænh veà hình thöùc cuûa thaønh ngöõ goác Haùn 36 2. Ñaëc ñieåm veà caáu taïo cuûa thaønh ngöõ goác Haùn 39 2. Thaønh ngöõ goác Haùn ñöôïc duøng nguyeân khoái caû voû ngöõ aâm Haùn Vieät, caáu truùc vaø noäi dung ngöõ nghóa 40 2.Thaønh ngöõ möôïn Haùn döôùi hình thöùc dòch hoaøn toaøn ra tieáng Vieät töông ñöông 40 2.

Loaïi song toàn, vöøa thaønh ngöõ daïng goác vöøa thaønh ngöõ daïng dòch 41 2. Thaønh ngöõ möôïn Haùn döôùi hình thöùc dòch moät boä phaän ra tieáng Vieät, giöõ nguyeân boä phaän coøn laïi vaø caáu truùc thaønh ngöõ goác 41 2.Thaønh ngöõ do ngöôøi Vieät taïo laäp baèng chöõ Haùn 42 2. Ñaëc ñieåm veà caáu truùc ngöõ phaùp cuûa thaønh ngöõ goác Haùn 43 2. Thaønh ngöõ coù caáu truùc hai danh ngöõ 43 2.

Thaønh ngöõ coù caáu truùc hai ñoäng ngöõ 43 2. Thaønh ngöõ coù caáu truùc cuûa moät caâu 45 2. Phaân loaïi thaønh ngöõ goác Haùn döïa treân hình thaùi caáu truùc 45 2. Thaønh ngöõ ñoái 46 2.

Thaønh ngöõ so saùnh 49 2. Thaønh ngöõ thöôøng 51 2. Ñaëc ñieåm veà ngöõ nghóa cuûa thaønh ngöõ goác Haùn 53 2. Tính hoaøn chænh veà nghóa cuûa thaønh ngöõ 53 2.

Tính hình aûnh, tính gôïi taû cuûa thaønh ngöõ 56 2. Tính bieåu tröng thaønh ngöõ 59 2. Thaønh ngöõ goác Haùn vaø bieán theå cô baûn cuûa chuùng 69 2. Nhöõng nhaân toá taùc ñoäng ñeán vieäc hình thaønh nghóa cuûa thaønh ngöõ goác Haùn 71 CHÖÔNG III: THAØNH NGÖÕ GOÁC HAÙN ÑÖÔÏC SÖÛ DUÏNG TRONG TIEÁNG VIEÄT HIEÄN NAY 3.

Vò trí cuûa thaønh ngöõ goác Haùn trong tieáng Vieät 74 3. Khaûo saùt ñaëc ñieåm thaønh ngöõ goác Haùn trong quan heä vôùi vieäc giöõ gìn, chuaån hoaù tieáng Vieät 76 3. Tieåu keát 80 KEÁT LUAÄN 84 PHUÏ LUÏC 88 Danh saùch thaønh ngöõ coù yeáu toá goác Haùn trong tieáng Vieät TAØI LIEÄU THAM KHAÛO 122 DAÃN NHAÄP 1. Lyù do choïn ñeà taøi vaø phaïm vi nghieân cöùu Cuøng vôùi söï toàn taïi vaø hoaït ñoäng cuûa caùc ñôn vò töø vöïng goác Haùn khaùc trong tieáng Vieät (bao goàm töø, yeáu toá caáu taïo töø), toå hôïp töø - thaønh ngöõ goác Haùn ñang chieám moät soá löôïng khoâng nhoû trong kho taøng thaønh ngöõ Vieät Nam.

Coù theå noùi, söï toàn taïi cuûa caùc thaønh ngöõ goác Haùn chaúng nhöõng laøm taêng theâm moät soá löôïng ñaùng keå cho voán thaønh ngöõ tieáng Vieät, maø veà maët chaát löôïng, chuùng thöïc söï coù vai troø quan troïng. Moät maët caùc thaønh ngöõ goác Haùn mang vaøo tieáng Vieät nhöõng noäi dung, khaùi nieäm môùi maø trong tieáng Vieät chöa coù hoaëc ñaõ coù maø laïi chöa coù thaønh ngöõ bieåu thò. Ví du: Baùch nieân giai laõo, an cö laïc nghieäp, hoàng nhan baïc meänh, bæ cöïc thaùi lai, oân coá tri taân (oân cuõ bieát môùi), tri bæ tri kæ, töï löïc caùnh sinh v.v… Maët khaùc, ñoái vôùi nhöõng thaønh ngöõ Haùn mang noäi dung ngöõ nghóa maø trong tieáng Vieät ñaõ coù thaønh ngöõ bieåu thò thì söï du nhaäp cuûa chuùng coù taùc duïng laäp thaønh nhoùm thaønh ngöõ ñoàng nghóa, laøm ña daïng hoùa, saéc thaùi hoùa nhöõng noäi dung ñoù. Thí duï thaønh ngöõ goác Haùn “thuû chaâu ñaõi thoá” vaø caùc thaønh ngöõ Vieät “oâm caây ñôïi thoû”, “haù mieäng chôø sung”, “ñaïi laõn chôø sung” laäp thaønh nhoùm ñoàng nghóa, laøm ña daïng hoaù noäi dung: chôø ñôïi, caàu may moät caùch voâ ích, ngu ngoác.

Thaønh ngöõ “muùa rìu qua maét thôï” (ban moân loäng phuû) cuøng vôùi thaønh ngöõ Vieät “ñaùnh troáng qua cöûa nhaø saám” laäp thaønh caëp thaønh ngöõ ñoàng nghóa vôùi noäi dung “lieàu lónh, coù gan laøm ñieàu vuïng veà, keùm coûi tröôùc ngöôøi taøi gioûi hôn mình gaáp boäi”. Moät caâu hoûi ñaët ra laø: Taïi sao thaønh ngöõ goác Haùn laïi ñöôïc söû duïng moät caùch roäng raõi vaø vôùi soá löôïng lôùn trong tieáng Vieät? Nhöõng nhaân toá naøo aûnh höôûng ñeán vieäc tieáp thu cuõng nhö caùch söû duïng thaønh ngöõ goác Haùn – 1 ñôn vò ngoân ngöõ “ngoaïi lai” naøy trong tieáng Vieät. Ñaây laø lyù do khieán chuùng toâi choïn ñeà taøi naøy ñeå nghieân cöùu. Nhö chuùng ta bieát, thaønh ngöõ goác Haùn laø moät boä phaän quan troïng trong kho taøng thaønh ngöõ Vieät Nam ñöôïc chuùng ta söû duïng vôùi moät taàn suaát khaù cao trong taùc phaåm vaên hoïc, ñaëc bieät laø vaên hoïc coå trung ñaïi, laïi chöa ñöôïc söï quan taâm nhieàu cuûa giôùi nghieân cöùu ngoân ngöõ.

Trong khuoân khoå ñeà taøi naøy chuùng toâi khoâng coù tham voïng neâu ra moät ñieàu gì môùi maø chæ giôùi haïn ôû phaïm vi: Phaân tích moät vaøi ñaëc ñieåm veà hình thaùi caáu truùc vaø ngöõ nghóa cuûa caùc thaønh ngöõ goác Haùn nhaèm laøm roõ quaù trình tieáp xuùc song ngöõ - vaên hoùa Haùn - Vieät. Khi thaønh ngöõ Haùn nhaäp vaøo tieáng Vieät, chuùng ñöôïc Vieät hoùa vaø ñöôïc söû duïng ôû nhöõng möùc ñoä khaùc nhau, theo caùch söû duïng cuûa ngöôøi Vieät chuùng ta. Thoâng qua khaûo saùt ñaëc ñieåm cuûa caùc thaønh ngöõ goác Haùn nhaèm phaùt hieän nhöõng töông ñoàng vaø dò bieät veà ñaëc tröng vaên hoùa – ngoân ngöõ giöõa hai daân toäc, goùp phaàn vaøo vieäc nghieân cöùu tieáng Vieät noùi chung vaø ñôn vò thaønh ngöõ goác Haùn noùi rieâng, nhaèm naâng cao hieäu quaû trong vieäc daïy, hoïc thaønh ngöõ goác Haùn trong nhaø tröôøng, cuõng nhö vieäc giöõ gìn chuaån hoùa tieáng Vieät. Ñoái töôïng vaø muïc ñích nghieân cöùu Ñoái töôïng maø chuùng toâi khaûo saùt laø moät soá thaønh ngöõ coù yeáu toá goác Haùn bao goàm: Thaønh ngöõ möôïn nguyeân daïng töø tieáng Haùn vaø thaønh ngöõ do ngöôøi Vieät taïo neân töø caùc yeáu toá goác Haùn.

2 Caùc kieåu tieáp nhaän vaø söû duïng nhöõng thaønh ngöõ goác Haùn trong tieáng Vieät hieän nay. Söï khaûo saùt naøy döïa treân caùc taùc phaåm vaên hoïc do ngöôøi Vieät vieát. Chuùng toâi chæ böôùc ñaàu khaûo saùt moät vaøi ñaëc ñieåm cuûa thaønh ngöõ goác Haùn trong tieáng Vieät nhaèm goùp phaàn vaøo vieäc tìm hieåu moái quan heä giöõa vaên hoùa Haùn vaø vaên hoùa Vieät ñöôïc theå hieän thoâng qua ngoân ngöõ. Tìm hieåu moät soá ñaëc ñieåm cuûa thaønh ngöõ goác Haùn trong tieáng Vieät nhö: ñaëc ñieåm veà hình thaùi caáu truùc vaø ngöõ nghóa.

Tieán haønh phaân loaïi vaø mieâu taû moät soá thaønh ngöõ goác Haùn thöôøng duøng trong tieáng Vieät. Ruùt ra moät soá nhaän xeùt böôùc ñaàu. Lòch söû nghieân cöùu Thaønh ngöõ goác Haùn laø moät boä phaän quan troïng trong kho taøng thaønh ngöõ Vieät Nam. Cho neân trong caùc coâng trình Vieät ngöõ hoïc, caùc nhaø nghieân cöùu khoâng theå khoâng ñeà caäp ñeán ñoái töôïng naøy.

Tuy nhieân, vôùi nhöõng ñieàu kieän khaùc nhau, muïc ñích khaùc nhau, thaønh ngöõ goác Haùn ñöôïc xem xeùt, luaän giaûi theo caùc phöông thöùc vaø möùc ñoä khaùc nhau. Khaùc vôùi thaønh ngöõ tieáng Vieät ñöôïc chuù yù ñeàu khaép ôû caùc bình dieän ngöõ aâm, ngöõ phaùp, töø vöïng - ngöõ nghóa vaø tu töø hoïc… Thaønh ngöõ goác Haùn ñöôïc ñeà caäp ñeán khi nghieân cöùu veà caùc ñôn vò töø vöïng tieáng Vieät goác Haùn, chuùng ta nhaän thaáy thaønh ngöõ goác Haùn ñöôïc ñeà caäp taûn maïn ôû caùc chuyeân luaän veà töø vöïng hoïc, ngöõ phaùp hoïc nhö ôû caùc coâng trình cuûa Nguyeãn Vaên Tu (1960,1968,1976), Ñoã Höõu Chaâu (1962, 1981, 1986), Nguyeãn Kim Thaûn (1963), Cuø Ñình Tuù (1973, 1982), Nguyeãn Vaên Meänh (1972, 1986), 3 Nguyeãn Thieän Giaùp (1975, 1985), Hoà Leâ (1976), Ñaùi Xuaân Ninh (1976), Tröông Ñoâng San (1976)… Moät soá taùc giaû khaùc thì laïi taùch rieâng moät vaøi loaïi thaønh ngöõ ra ñeå nghieân cöùu caùc maët caáu truùc – hình thaùi vaø ñaëc ñieåm ngöõ nghóa cuûa thaønh ngöõ tieáng Vieät, do ñoù cuõng khoâng theå khoâng noùi ñeán loaïi thaønh ngöõ goác Haùn naøy. Theo höôùng naøy, chuùng ta coù theå thaáy Tröông Ñoâng San (1974), Hoaøng Vaên Haønh (1976)… Phong phuù hôn caû laø vieäc nghieân cöùu caùc maët rieâng reõ cuûa thaønh ngöõ tieáng Vieät nhö nguoàn goác hình thaønh vaø phaùt trieån thaønh ngöõ, caùc vaán ñeà ngöõ nghóa cuûa thaønh ngöõ, caùc bình dieän vaên hoaù cuûa thaønh ngöõ, caùc bieán theå cuûa thaønh ngöõ, phöông phaùp nghieân cöùu thaønh ngöõ,. thì caùc taùc giaû cuõng khoâng boû qua khi gaëp caùc thaønh ngöõ goác Haùn.

Coù theå gaëp caùc coâng trình nghieân cöùu cuûa caùc taùc giaû Buøi Khaéc Vieät (1978), Phan Xuaân Thaønh (1963), Vuõ Quang Haøo (1992), Nhö YÙ (1993), Nguyeãn Coâng Ñöùc (1995), Nguyeãn Vaên Haèng (1999). Ngoaøi ra, chuùng ta coøn thaáy trong giôùi nghieân cöùu vaên hoïc daân gian cuõng coù nhöõng söï chuù yù nhaát ñònh khi ñeà caäp ñeán thaønh ngöõ tieáng Vieät trong ñoù coù thaønh ngöõ goác Haùn qua caùc coâng trình cuûa Haïo Nhieân Nghieâm Toaûn (1956), Döông Quaûng Haøm (1956), Phaïm Theá Ngöõ (1969), Ñinh Gia Khaùnh, Chu Xuaân Dieân (1972, 1973). Söï quan taâm nghieân cöùu thaønh ngöõ Vieät trong ñoù coù thaønh ngöõ goác Haùn quaû thaät, töông ñoái ñeàu khaép caùc maët.