Luận án tiến sĩ đảng bộ tỉnh nam định lãnh đạo chuyển giao cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa hiện đại hóa từ năm 1997 đến năm 2005

Luận án tiến sĩ nghiên cứu đảng bộ tỉnh nam định lãnh đạo chuyển giao cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa hiện đại hóa, phát triển phương pháp mới, đánh giá hiệu quả ứng

• Tác giả: Trần Thị Thái
• Người hướng dẫn: PGS. Trương Thị Tiến
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng bộ tỉnh Nam Định lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa từ năm 1997 đến năm 2005
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• 1. Nhóm công trình nghiên cứu về vấn đề chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong thời kỳ đổi mới
• 2. Nhóm công trình nghiên cứu về vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam trong quá trình đổi mới kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 3. Nhóm công trình nghiên cứu về kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở Nam Định
• 4. Nhóm công trình nghiên cứu về vai trò của Đảng bộ Nam Định đối với quá trình đổi mới kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 5. Lĩnh vực nghiên cứu và những vấn đề luận án cần tiếp tục làm rõ
• 1. Chương 1: ĐẢNG BỘ TỈNH NAM ĐỊNH LÃNH ĐẠO CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ THEO HƯỚNG CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA (1997 - 2000)
• 1.1. Chủ trương chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong những năm đầu tái lập tỉnh
• 1.1.1. Những căn cứ để xác định
• 1.1.2. Đảng bộ xác định chủ trương chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 1.2. Chỉ đạo thực hiện và kết quả đạt được
• 1.2.1. Chuyển dịch cơ cấu thành phần
• 1.2.2. Chuyển dịch cơ cấu ngành
• 1.2.3. Chuyển dịch cơ cấu vùng
• 1.3. Tiểu kết chương 1
• 2. Chương 2: ĐẢNG BỘ TỈNH NAM ĐỊNH LÃNH ĐẠO ĐẨY MẠNH CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ THEO HƯỚNG CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA (2001-2005)
• 2.1. Chủ trương đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Đảng bộ tỉnh
• 2.1.1. Những yêu cầu mới đặt ra
• 2.1.2. Đảng bộ tỉnh xác định chủ trương đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 2.2. Tăng cường chỉ đạo thực hiện và kết quả đạt được
• 2.2.1. Chuyển dịch cơ cấu ngành - tập trung nâng cao tỷ trọng công nghiệp
• 2.2.2. Chuyển dịch cơ cấu vùng - chú trọng phát triển vùng kinh tế biển
• 2.2.3. Củng cố kinh tế nhà nước, kinh tế tập thể, phát triển kinh tế tư nhân
• 2.3. Tiểu kết chương 2
• 3. Chương 3: NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM CHỦ YẾU
• 3.1. Nhận xét về sự lãnh đạo của Đảng bộ
• 3.1.1. Đảng bộ tỉnh Nam Định đã đề ra chủ trương, biện pháp chuyển dịch cơ cấu kinh tế sát với thực tiễn địa phương
• 3.1.2. Đảng bộ tỉnh Nam Định chỉ đạo thực hiện có kết quả CDCCKT theo hướng CNH, HĐH
• 3.1.3. Trong quá trình lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế, Đảng bộ Nam Định còn một số hạn chế, yếu kém chưa được khắc phục
• 3.2. Một số kinh nghiệm
• 3.2.1. Quán triệt đường lối chung của Đảng đồng thời vận dụng sát hợp với thực tiễn địa phương, phát huy lợi thế so sánh nhằm chuyển dịch cơ cấu kinh tế hiệu quả và bền vững
• 3.2.2. Phát huy dân chủ cơ sở, tạo sự đồng thuận trong xây dựng chủ trương và tổ chức chỉ đạo thực hiện
• 3.2.3. Cụ thể hóa chủ trương chuyển dịch cơ cấu kinh tế bằng các văn bản chỉ đạo và các chương trình, kế hoạch cụ thể, xây dựng các mô hình điểm, đặc biệt chú trọng công tác tổng kết thực tiễn
• 3.2.4. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế phải gắn với những vấn đề an sinh xã hội
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Chuyển Dịch Cơ Cấu Kinh Tế Nam Định 1997 2005

Giai đoạn 1997-2005 là một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử phát triển kinh tế Nam Định. Đây là thời kỳ tái lập tỉnh và Đảng bộ đã tập trung lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế Nam Định theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Mục tiêu chính là tạo ra một cơ cấu kinh tế hợp lý hơn, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Nam Định và cải thiện đời sống người dân. Tuy nhiên, do xuất phát điểm thấp và nhiều khó khăn, quá trình này diễn ra không hề dễ dàng. Cần đánh giá khách quan thực tiễn chuyển dịch kinh tế Nam Định trong giai đoạn này để rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu, từ đó đưa ra những giải pháp, định hướng phát triển cho tương lai. Nghiên cứu này sẽ đi sâu vào phân tích các chủ trương, chính sách và kết quả đạt được trong giai đoạn này, đồng thời chỉ ra những tồn tại và hạn chế cần khắc phục.

1.1. Bối cảnh Kinh tế Xã hội Nam Định giai đoạn 1997 2005

Nam Định tái lập tỉnh năm 1997 với nền kinh tế chủ yếu là nông nghiệp. Nông nghiệp Nam Định 1997-2005 đóng vai trò chủ đạo, nhưng năng suất và hiệu quả còn thấp. Công nghiệp Nam Định 1997-2005 còn nhỏ bé, chưa có nhiều đóng góp vào GDP Nam Định 1997-2005. Dịch vụ Nam Định 1997-2005 cũng chưa phát triển mạnh. Đời sống người dân còn nhiều khó khăn, hạ tầng kinh tế - xã hội còn yếu kém. Đây là những thách thức lớn đặt ra cho Đảng bộ và chính quyền tỉnh trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

1.2. Mục tiêu và Định hướng Chuyển Dịch Kinh Tế Nam Định

Đảng bộ tỉnh xác định rõ mục tiêu chuyển dịch cơ cấu kinh tế là giảm tỷ trọng nông nghiệp, tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ. Ưu tiên phát triển công nghiệp Nam Định, đặc biệt là các ngành có lợi thế cạnh tranh. Phát triển dịch vụ Nam Định theo hướng đa dạng hóa và nâng cao chất lượng. Đẩy mạnh đổi mới kinh tế Nam Định, thu hút đầu tư và ứng dụng khoa học công nghệ. Chính sách kinh tế Nam Định cũng chú trọng phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao đời sống người dân.

II. Thách Thức Chuyển Đổi Cơ Cấu Kinh Tế Tại Nam Định

Quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh Nam Định giai đoạn 1997-2005 đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức. Nguồn lực đầu tư còn hạn chế, công nghệ lạc hậu, năng lực cạnh tranh yếu. Thực trạng kinh tế Nam Định còn tồn tại nhiều bất cập, như hạ tầng yếu kém, nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu. Cơ chế, chính sách còn nhiều rào cản, chưa tạo động lực mạnh mẽ cho phát triển kinh tế Nam Định. Ngoài ra, thiên tai, dịch bệnh cũng ảnh hưởng không nhỏ đến tăng trưởng kinh tế Nam Định. Việc giải quyết những thách thức này đòi hỏi sự nỗ lực lớn của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

2.1. Điểm Xuất Phát Thấp và Nguồn Lực Hạn Chế

Xuất phát điểm của kinh tế Nam Định 1997-2005 rất thấp so với các tỉnh thành khác trong cả nước. Nguồn vốn đầu tư cho phát triển kinh tế còn hạn chế, chủ yếu dựa vào ngân sách nhà nước. Khả năng huy động vốn từ các thành phần kinh tế khác còn yếu. Điều này ảnh hưởng lớn đến khả năng đầu tư vào công nghiệp Nam Định và các ngành kinh tế mũi nhọn khác.

2.2. Cơ Sở Hạ Tầng Yếu Kém và Nguồn Nhân Lực Thiếu

Hệ thống giao thông, điện, nước, thông tin liên lạc... còn lạc hậu, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển. Chất lượng nguồn nhân lực còn thấp, thiếu đội ngũ cán bộ quản lý, kỹ thuật có trình độ cao. Đây là những rào cản lớn đối với việc thu hút đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh của kinh tế Nam Định.

2.3. Cơ Chế Chính Sách và Thiên Tai Dịch Bệnh

Cơ chế, chính sách còn nhiều bất cập, chưa tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế. Thủ tục hành chính còn rườm rà, gây khó khăn cho doanh nghiệp. Thiên tai, dịch bệnh thường xuyên xảy ra, gây thiệt hại lớn cho sản xuất nông nghiệp và ảnh hưởng đến đời sống người dân.

III. Cách Thức Lãnh Đạo Chuyển Dịch Kinh Tế Đảng Bộ Nam Định

Để vượt qua những khó khăn và thách thức, Đảng bộ tỉnh đã có những chủ trương, giải pháp sáng tạo, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Đảng bộ tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện đồng bộ các giải pháp về chuyển dịch cơ cấu ngành, chuyển dịch cơ cấu thành phần và chuyển dịch cơ cấu vùng. Đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đôn đốc việc thực hiện các chủ trương, chính sách. Nhờ đó, kinh tế Nam Định đã có những chuyển biến tích cực, tạo tiền đề cho giai đoạn phát triển tiếp theo. Cần phân tích rõ chính sách kinh tế Nam Định trong giai đoạn này để hiểu rõ hơn về quá trình phát triển kinh tế Nam Định.

3.1. Chuyển Dịch Cơ Cấu Ngành Ưu Tiên Công Nghiệp và Dịch Vụ

Tập trung phát triển công nghiệp Nam Định, đặc biệt là các ngành có lợi thế cạnh tranh như dệt may, da giày, chế biến nông sản, thực phẩm. Khuyến khích thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp, cụm công nghiệp. Phát triển dịch vụ Nam Định theo hướng đa dạng hóa và nâng cao chất lượng, chú trọng các ngành du lịch, thương mại, tài chính, ngân hàng.

3.2. Chuyển Dịch Cơ Cấu Thành Phần Đa Dạng Hóa và Phát Triển

Khuyến khích phát triển các thành phần kinh tế, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng. Củng cố kinh tế nhà nước, phát huy vai trò chủ đạo trong các ngành, lĩnh vực then chốt. Phát triển kinh tế tập thể, kinh tế tư nhân, tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế.

3.3. Chuyển Dịch Cơ Cấu Vùng Phát Huy Lợi Thế Địa Phương

Phát triển kinh tế theo hướng khai thác lợi thế của từng vùng, miền. Chú trọng phát triển vùng kinh tế biển, gắn với bảo vệ môi trường. Xây dựng các khu kinh tế, khu công nghiệp tập trung, tạo động lực lan tỏa cho các vùng khác.

IV. Kết Quả Chuyển Đổi Cơ Cấu Kinh Tế Tại Nam Định Đánh Giá

Giai đoạn 1997-2005 chứng kiến những thành tựu quan trọng trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Nam Định. Tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ trong cơ cấu kinh tế tăng lên đáng kể, trong khi tỷ trọng nông nghiệp giảm xuống. GDP Nam Định 1997-2005 tăng trưởng khá, đời sống người dân được cải thiện. Tuy nhiên, quá trình chuyển dịch kinh tế Nam Định vẫn còn nhiều hạn chế, như tốc độ chuyển dịch còn chậm, chất lượng tăng trưởng chưa cao, năng lực cạnh tranh còn yếu. Cần đánh giá chuyển dịch cơ cấu kinh tế một cách khách quan để rút ra những bài học kinh nghiệm.

4.1. Tăng Trưởng Kinh Tế và Chuyển Dịch Cơ Cấu Ngành

Tăng trưởng kinh tế Nam Định đạt được những kết quả đáng khích lệ trong giai đoạn này. Tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ trong cơ cấu kinh tế ngành tăng lên, thể hiện sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

4.2. Cải Thiện Đời Sống và Phát Triển Xã Hội

Đời sống người dân được cải thiện rõ rệt, tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống. Các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế có bước phát triển. An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững.

4.3. Hạn Chế và Thách Thức Tiếp Theo

Tốc độ chuyển dịch cơ cấu kinh tế còn chậm, chất lượng tăng trưởng chưa cao. Năng lực cạnh tranh của kinh tế Nam Định còn yếu so với các tỉnh thành khác. Vấn đề ô nhiễm môi trường, bất bình đẳng xã hội còn tồn tại.

V. Bài Học Kinh Nghiệm và Định Hướng Phát Triển Nam Định

Quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh Nam Định giai đoạn 1997-2005 để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu. Cần quán triệt sâu sắc đường lối đổi mới của Đảng, vận dụng sáng tạo vào điều kiện thực tế của địa phương. Phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và sức mạnh của toàn dân. Đẩy mạnh đổi mới kinh tế Nam Định, nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Tập trung phát triển các ngành, lĩnh vực có lợi thế cạnh tranh, gắn với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

5.1. Vận Dụng Sáng Tạo Đường Lối Đổi Mới của Đảng

Cần quán triệt sâu sắc đường lối đổi mới của Đảng, vận dụng sáng tạo vào điều kiện thực tế của địa phương. Phát huy tính chủ động, sáng tạo của các cấp, các ngành trong việc thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế.

5.2. Phát Huy Sức Mạnh Tổng Hợp Của Hệ Thống Chính Trị

Phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và sức mạnh của toàn dân. Xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo sự đồng thuận trong xã hội.

5.3. Tập Trung Phát Triển Bền Vững và Toàn Diện

Tập trung phát triển các ngành, lĩnh vực có lợi thế cạnh tranh, gắn với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Chú trọng phát triển văn hóa, xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 ĐẢNG BỘ TỈNH NAM ĐỊNH LÃNH ĐẠO CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ THEO HƯỚNG CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA (1997 - 2000) 1. Chủ trương chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong những năm đầu tái lập tỉnh 1. Những căn cứ để xác định Một số khái niệm Cơ cấu kinh tế: Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam: Cơ cấu kinh tế "là tổng thể các ngành, lĩnh vực, bộ phận kinh tế có quan hệ hữu cơ tương đối ổn định hợp thành" [67, tr. CCKT mang tính khách quan, được hình thành trên cơ sở trình độ phát triển của lực lượng sản xuất và phân công lao động xã hội, sự tăng trưởng của các yếu tố cấu thành nền kinh tế.

CCKT là hệ thống động, các yếu tố trong CCKT vận động trong mối quan hệ hữu cơ tác động qua lại lẫn nhau, giai đoạn sau phát triển cao hơn giai đoạn trước. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế "là quá trình cải biến kinh tế - xã hội từ tình trạng lạc hậu, mang nặng tính chất tự cấp, tự túc, từng bước chuyên môn hóa hợp lý, trang bị kỹ thuật, công nghệ hiện đại, trên cơ sở đó tạo ra năng suất lao động cao, hiệu quả kinh tế cao và nhịp độ tăng trưởng mạnh cho nền kinh tế nói chung. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế bao gồm việc cải tiến cơ cấu kinh tế theo ngành, theo vùng lãnh thổ và cơ cấu các thành phần kinh tế" [67, tr.610] Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa không chỉ đơn giản là thay đổi tốc độ và tỷ trọng của mỗi lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp và dịch vụ trong cơ cấu chung của nền kinh tế quốc dân (trong đó cần tăng tỷ trọng và tốc độ phát triển của công nghiệp, dịch vụ), mà là phải tạo ra sự thay đổi về chất trong cơ cấu và trình độ phát triển của mỗi ngành. Nông nghiệp phải chuyển từ độc canh lúa sang đa dạng hóa theo hướng sản xuất hàng hóa.

Công nghiệp phải chuyển từ khai thác, sơ chế sang chế biến, tiến tới nền công nghiệp có hàm lượng kỹ thuật cao. Dịch vụ chuyển từ nhỏ bé, lạc hậu sang phát triển có hệ thống theo hướng hiện đại [62, tr.62] 14 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2005 Điều kiện tự nhiên, xã hội Nam Định Vùng đất Nam Định vào thời Hùng Vương thuộc bộ Lục Hải (một trong số 15 bộ của nước Văn Lang bấy giờ). Qua các thời đại, vùng đất này xuất hiện trong lịch sử với những địa danh khác nhau. Dưới thời Nguyễn, vào năm 1822, vùng đất Nam Định ngày nay nằm trong trấn Sơn Nam Hạ được tách ra thành trấn Nam Định.

Từ đây, chính thức xuất hiện địa danh Nam Định với tư cách là đơn vị hành chính cấp trấn, sau này là cấp tỉnh và thành phố. Trải qua nhiều biến cố thăng trầm của lịch sử, ngày 16/11/1996, Quốc hội khóa IX nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam quyết định tách tỉnh Nam Hà thành hai tỉnh Nam Định và Hà Nam. Ngày 1/1/1997, tỉnh Nam Định chính thức được tái lập, là đơn vị hành chính cấp tỉnh cho đến ngày nay. Sau khi tái lập, tỉnh Nam Định gồm 10 đơn vị hành chính (thành phố Nam Định và 9 huyện: Vụ Bản, Mỹ Lộc, Ý Yên, Nam Trực, Trực Ninh, Xuân Trường, Giao Thủy, Nghĩa Hưng, Hải Hậu) với tổng số 201 xã, 15 phường và 9 thị trấn.

Về tự nhiên: Vị trí địa lý, Nam Định là một tỉnh ven biển phía Đông Nam đồng bằng châu thổ sông Hồng, nằm trong vùng trọng điểm Bắc Bộ (Hà Nội - Hải Dương - Hưng Yên - Hải Phòng - Quảng Ninh), cách Thủ đô Hà Nội 90km, cách thành phố Hải Phòng 100km. Đây là hai trung tâm kinh tế, hai thị trường lớn thuận lợi cho giao lưu, tiêu thụ hàng hóa, trao đổi kỹ thuật, công nghệ, thông tin và kinh nghiệm quản lý. Nam Định có 72km đường bờ biển ở phía Đông Nam và Tây Nam, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế biển, du lịch, nghỉ dưỡng ven biển, sản xuất muối. Đường sắt xuyên Việt đi qua tỉnh dài 42km với 5 ga, rất thuận lợi cho việc vận chuyển hành khách hàng hóa.

Quốc lộ 10, quốc lộ 21 đi qua tỉnh dài 108 km đã được đầu tư, mở rộng nâng cấp thành đường chiến lược ven biển Bắc Bộ. Hệ thống sông Hồng, sông Đào, sông Đáy, sông Ninh Cơ chảy qua địa phận tỉnh với chiều dài 251 km cùng với hệ thống cảng sông Nam Định, cảng biển Thịnh Long tạo thành một mạng lưới giao thông đường thủy trung chuyển hàng hóa với các địa phương, trước hết là với các tỉnh thuộc vùng châu thổ sông Hồng cũng như các khu vực trong tỉnh. Địa hình Nam Định tiếp cận theo góc độ tự nhiên, phân hóa thành vùng đồng bằng bãi bồi sông và vùng châu thổ. 15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2005 Vùng đồng bằng bãi bồi sông là vùng có nhiều khả năng thâm canh phát triển nông nghiệp, công nghiệp dệt, công nghiệp chế biến, công nghiệp cơ khí và các ngành nghề truyền thống.

Vùng châu thổ hiện tại (còn gọi là vùng ven biển) có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế tổng hợp ven biển, thuận lợi cho nuôi trồng đánh bắt thủy hải sản, phát triển ngành kinh tế thủy sản. Nằm gọn giữa hai cửa lớn nhất của hệ thống sông Hồng (sông Hồng và sông Đáy), phù sa hệ thống sông Hồng lắng đọng cho biển Nam Định là chủ yếu, tuy có chia một phần cho Nam Thái Bình và Ninh Bình. Vì vậy, Nam Định là một tỉnh có tiềm năng đất đai lớn, chủ yếu là đất phù sa trẻ do biển bồi đắp. Điều kiện thổ nhưỡng, thủy lợi, khí hậu tạo cho đất đai của tỉnh mầu mỡ, thuận lợi để phát triển trồng trọt.

Theo số liệu thống kê, năm 1997, toàn tỉnh có 105.437 ha đất nông nghiệp (1997), chiếm 63% diện tích đất tự nhiên. Khí hậu tỉnh Nam Định mang những đặc trưng của khí hậu chí tuyến gió mùa ẩm phân làm bốn mùa Xuân - Hạ - Thu - Đông. Vào thời kỳ mưa phùn (tháng 3) và thời kỳ mưa ngâu (tháng 8-9), mưa đến một nửa số ngày trong tháng. Thời gian mưa trong năm có thể kéo dài đến 6 tháng, từ tháng 5 đến tháng 10.

Mùa bão tại Nam Định thường từ tháng 7 đến tháng 9, cực đại vào tháng 8. Mùa Hạ dài nhất tới 5 tháng, từ tháng 5 đến tháng 9, thời tiết nóng, mưa nhiều, lượng mưa tăng vọt từ 150 đến 400mm, gây ngập úng nếu không tiêu nước [293, tr. Mùa Đông là mùa khô nên cây trồng thiếu nước cần phải tưới thêm. Như vậy, ở Nam Định, mùa Hạ chống ngập úng, lũ lụt, mùa Đông phải chống khô hạn.

Nhìn chung, điều kiện tự nhiên của Nam Định có nhiều thuận lợi cho việc phát triển kinh tế nông nghiệp. Về xã hội: Nam Định là nơi hội tụ và hợp cư của nhiều bộ phận dân cư khác nhau, trong đó chủ yếu là từ vùng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Sự hình thành cộng đồng dân cư ở Nam Định gắn liền với quá trình phát triển nền nông nghiệp thâm canh trên vùng đất phù sa mầu mỡ. Từ thời xa xưa, nhiều làng xã ở Nam Định (như nhận xét của Gourou và Vũ Quốc Thúc) có số lượng cư dân đông và mật độ dân số lên đến kỷ lục 16 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2005 gấp nhiều lần so với mức bình quân chung của đồng bằng sồng Hồng.

Theo thống kê năm 1997, tỉnh Nam Định có dân số 1.000 người, mật độ 1.152 người/km2 (trong đó dân số ở nông thôn chiếm 86,5%, thành thị chiếm 13,5%). Nam Định đứng thứ 57 về diện tích trong số 61 tỉnh, thành cả nước nhưng đứng thứ 6 về dân số. Lực lượng lao động trẻ, dồi dào khoảng 1. Tuy nhiên, mật độ dân số đông trong khi diện tích đất canh tác có xu hướng giảm dần, đặt ra nhiều vấn đề trong lãnh đạo CDCCKT của Đảng bộ Nam Định.

Thành phố Nam Định là một thành phố lớn của đồng bằng Bắc Bộ, sau khi tách lập tỉnh, trở thành trung tâm chính trị - kinh tế - văn hóa của tỉnh, là nơi có ngành công nghiệp phát triển sớm, nhất là công nghiệp dệt. Nam Định là một địa phương có truyền thống văn hiến, yêu nước và cách mạng, nơi phát tích của Vương triều Trần nổi tiếng với hào khí “Đông A”, ba lần đánh thắng quân Nguyên - Mông, chói ngời chiến công, sáng danh lịch sử dân tộc. Người dân Nam Định hiếu học, cần cù, sáng tạo trong lao động, kiên cường bất khuất trong đấu tranh, có tinh thần tự lực, tự cường và ý thức cộng đồng sâu sắc, luôn kế thừa, phát huy truyền thống tốt đẹp của cha ông trong công cuộc xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước. Đảng bộ và nhân dân Nam Định đã có những đóng góp quan trọng vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc và xây dựng CNXH.

Những điều kiện tự nhiên, xã hội khá thuận lợi chính là nguồn lực để Đảng bộ tỉnh Nam Định tiến hành CDCCKT, đẩy mạnh CNH, HĐH. Thực trạng cơ cấu kinh tế trước khi tái lập tỉnh. Trong hơn 10 năm (1975 - 1986), Đảng bộ Hà Nam Ninh (bao gồm 3 tỉnh Ninh Bình, Nam Định và Hà Nam ngày nay) lãnh đạo nhân dân phát triển kinh tế- xã hội, bước đầu đạt được những thành tựu quan trọng. Tuy nhiên, những sai lầm trong tư duy và chỉ đạo kinh tế dẫn đến "những sai lầm trong bố trí cơ cấu kinh tế", cùng bối cảnh chung của cả nước, Hà Nam Ninh cũng lâm vào tình trạng khủng hoảng kinh tế - xã hội.

Quán triệt và vận dụng đường lối đổi mới của Đảng, Đảng bộ tỉnh Hà Nam Ninh (1986-1992), sau đó là Đảng bộ tỉnh Nam Hà (1992-1996) đã lãnh đạo 17 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Đảng bộ tỉnh Hà Nam Ninh cũng như Nam Hà đã chọn hướng phát triển kinh tế của tỉnh là ưu tiên cho nông nghiệp. Vì vậy, CCKT trên địa bàn Nam Định trước khi tái lập tỉnh đã có những chuyển biến tích cực, nhất là trên mặt trận sản xuất nông nghiệp. Cơ cấu kinh tế ngành: bước đầu chuyển dịch theo hướng tăng dần tỷ trọng ngành công nghiệp, xây dựng, dịch vụ, từ 53,7% năm 1985 lên 58,5% năm 1996.

Tỷ trọng ngành nông nghiệp giảm từ 46,3% năm 1985 xuống 41,5% năm 1996. Đó là sự chuyển dịch đúng hướng và phù hợp với yêu cầu thúc đẩy nhanh sự tăng trưởng kinh tế và quá trình CNH, HĐH đất nước [149, tr. Cơ cấu kinh tế vùng: bước đầu hình thành 3 khu vực kinh tế trọng điểm của tỉnh: Khu vực sản xuất công nghiệp và dịch vụ phía Bắc tỉnh, nổi lên nhà máy xi măng Kiện Khê, nhà máy xi măng Bút Sơn.