Chuyên đề thực tập thực trạng giải pháp hoàn thiện công tác hạch toán tài sản cố định tại công ty lâm nghiệp sông thao

Chuyên khảo toán học phân tích Chuyên đề thực tập thực trạng giải pháp hoàn thiện công tác hạch toán tài sản cố định tại công ty, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Người hướng dẫn: Ts. Hoàng Hương Giang
• Đề tài: Giải Pháp Hoàn Thiện Công Tác Hạch Toán Tài Sản Cố Định Tại Công Ty Lâm Nghiệp Sông Thao
• Loại tài liệu: chuyên đề thực tập cuối khóa

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TỔ CHỨC HẠCH TOÁN QUẢN LÝ TÀI SẢN CỐ ĐỊNH TẠI CÔNG TY LÂM NGHIỆP SÔNG THAO
• 1.1. Tình hình chung về công ty lâm nghiệp Sông Thao
• 1.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của công ty
• 1.1.2. Chức năng và nhiệm vụ của công ty
• 1.1.3. Đặc điểm tổ chức hoạt động sản xuất
• 1.1.4. Đặc điểm về nguồn vốn của công ty lâm nghiệp Sông Thao
• 1.1.5. Đặc điểm về lao động và tổ chức bộ máy của công ty
• 1.1.6. Kết quả sản xuất kinh doanh của công ty trong 3 năm gần đây
• 1.1.7. Đặc điểm tổ chức kế toán của công ty lâm nghiệp Sông Thao
• 1.1.8. Danh mục tài sản cố định của công ty lâm nghiệp Sông Thao
• 1.1.9. Đặc điểm và vai trò của tài sản cố định đối với công ty lâm nghiệp Sông Thao
• 1.1.10. Phân loại và đánh giá tài sản cố định của công ty lâm nghiệp Sông Thao
• 1.1.10.1. Phân loại theo hình thái biểu hiện
• 1.1.10.2. Phân loại theo quyền sở hữu
• 1.1.11. Công tác hạch toán tăng giảm tài sản cố định của công ty lâm nghiệp Sông Thao
• 1.1.11.1. Hạch toán tăng tài sản cố định
• 1.1.11.2. Hạch toán giảm tài sản cố định
• 1.1.12. Hạch toán khấu hao tài sản cố định
• 1.1.13. Phân tích hiệu quả sử dụng tài sản cố định
• 1.1.14. Đánh giá công tác quản lý và hạch toán tài sản cố định của công ty lâm nghiệp Sông Thao
• 1.1.14.1. Những thành công đã đạt được trong công tác hạch toán tài sản cố định
• 1.1.14.2. Những bất cập còn tồn tại
• 2. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ VỀ BIỆN PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC HẠCH TOÁN TẠI CÔNG TY LÂM NGHIỆP SÔNG THAO
• 2.1. Phương hướng, mục tiêu hoạt động của công ty lâm nghiệp Sông Thao
• 2.1.1. Phương hướng chung của toàn công ty
• 2.1.2. Phương hướng đối với hạch toán tài sản cố định
• 2.2. Yêu cầu và nguyên tắc hoàn thiện
• 2.2.1. Các yêu cầu đối với việc hoàn thiện công tác hạch toán tài sản cố định
• 2.2.2. Các nguyên tắc đối với hoàn thiện công tác hạch toán tài sản cố định
• 2.3. Biện pháp hoàn thiện công tác hạch toán tài sản cố định ở công ty lâm nghiệp Sông Thao
• KẾT LUẬN CHUNG
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• LỜI MỞ ĐẦU

Tóm tắt

I. Công tác hạch toán tài sản cố định

Công tác hạch toán tài sản cố định là một phần quan trọng trong hoạt động quản lý tài chính của Công ty Lâm nghiệp Sông Thao. Tài sản cố định (TSCĐ) bao gồm các tài sản có giá trị lớn và thời gian sử dụng lâu dài, đóng vai trò then chốt trong quá trình sản xuất kinh doanh. Công ty đã áp dụng các phương pháp hạch toán theo chuẩn mực kế toán Việt Nam, bao gồm việc ghi nhận nguyên giá, khấu hao và đánh giá giá trị còn lại của TSCĐ. Tuy nhiên, việc quản lý và hạch toán TSCĐ vẫn còn tồn tại một số hạn chế, đặc biệt là trong việc phân loại và đánh giá tài sản.

1.1. Phân loại và đánh giá TSCĐ

Công ty phân loại TSCĐ theo hình thái biểu hiện và quyền sở hữu. Các tài sản được chia thành 5 nhóm chính, bao gồm nhà cửa, vật kiến trúc, phương tiện vận tải, thiết bị quản lý và TSCĐ khác. Việc đánh giá TSCĐ được thực hiện dựa trên nguyên giá và giá trị còn lại. Tuy nhiên, do đặc thù của ngành lâm nghiệp, TSCĐ của công ty chủ yếu là tài sản hữu hình, chiếm 99.7% tổng giá trị TSCĐ. Điều này phản ánh sự hạn chế trong việc áp dụng công nghệ hiện đại vào sản xuất.

1.2. Hạch toán tăng giảm TSCĐ

Công ty thực hiện hạch toán tăng TSCĐ thông qua các giao dịch mua sắm, đầu tư mới hoặc nhận chuyển giao từ các đơn vị khác. Hạch toán giảm TSCĐ được thực hiện khi tài sản bị thanh lý, nhượng bán hoặc hư hỏng. Quá trình này được ghi nhận đầy đủ trong sổ sách kế toán, đảm bảo tính minh bạch và chính xác. Tuy nhiên, việc kiểm soát và quản lý các giao dịch này cần được cải thiện để tránh sai sót và thất thoát tài sản.

II. Giải pháp hoàn thiện công tác hạch toán

Giải pháp hoàn thiện công tác hạch toán tại Công ty Lâm nghiệp Sông Thao tập trung vào việc nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng TSCĐ. Các giải pháp bao gồm cải thiện phương pháp hạch toán, tăng cường kiểm soát nội bộ và áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý tài sản. Những giải pháp này không chỉ giúp công ty tối ưu hóa việc sử dụng TSCĐ mà còn góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh.

2.1. Cải thiện phương pháp hạch toán

Công ty cần áp dụng các phương pháp hạch toán hiện đại, đặc biệt là việc sử dụng phần mềm kế toán để tự động hóa quá trình ghi nhận và quản lý TSCĐ. Điều này giúp giảm thiểu sai sót và nâng cao độ chính xác trong hạch toán. Ngoài ra, công ty cần thường xuyên cập nhật và đào tạo nhân viên kế toán để đảm bảo họ nắm vững các quy định và chuẩn mực kế toán mới nhất.

2.2. Tăng cường kiểm soát nội bộ

Việc tăng cường kiểm soát nội bộ là yếu tố quan trọng để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý TSCĐ. Công ty cần thiết lập các quy trình kiểm tra và giám sát chặt chẽ, đặc biệt là trong các giao dịch mua sắm và thanh lý tài sản. Đồng thời, việc thực hiện kiểm toán nội bộ định kỳ sẽ giúp phát hiện và khắc phục kịp thời các vấn đề phát sinh trong quá trình hạch toán.

III. Quản lý tài sản cố định

Quản lý tài sản cố định tại Công ty Lâm nghiệp Sông Thao đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hiệu quả sử dụng tài sản và nâng cao năng suất lao động. Công ty cần tập trung vào việc đánh giá hiệu quả sử dụng TSCĐ, đồng thời xây dựng các chính sách quản lý phù hợp với đặc thù ngành lâm nghiệp.

3.1. Đánh giá hiệu quả sử dụng TSCĐ

Công ty cần thường xuyên đánh giá hiệu quả sử dụng TSCĐ thông qua các chỉ tiêu như tỷ lệ khấu hao, giá trị còn lại và mức độ đóng góp của tài sản vào quá trình sản xuất. Việc này giúp công ty xác định được những tài sản không còn hiệu quả để có kế hoạch thanh lý hoặc thay thế kịp thời.

3.2. Xây dựng chính sách quản lý TSCĐ

Công ty cần xây dựng và hoàn thiện các chính sách quản lý TSCĐ, bao gồm quy trình mua sắm, bảo dưỡng và thanh lý tài sản. Đồng thời, việc áp dụng các công nghệ quản lý tài sản hiện đại sẽ giúp công ty theo dõi và kiểm soát TSCĐ một cách hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hoạt động sản xuất kinh doanh của mọi loại hình doanh nghiệp, tài sản cố định (TSCĐ) đóng vai trò là cơ sở vật chất kỹ thuật quan trọng, thể hiện năng lực sản xuất và trình độ áp dụng tiến bộ khoa học công nghệ. Việc quản lý, sử dụng hợp lý và hạch toán chính xác TSCĐ là điều kiện then chốt giúp nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm và gia tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường.

Công ty lâm nghiệp Sông Thao là doanh nghiệp nhà nước trực thuộc Tổng công ty Giấy Việt Nam, hoạt động trong lĩnh vực sản xuất giống cây trồng, trồng rừng, chăm sóc, quản lý bảo vệ và khai thác gỗ nguyên liệu giấy trên địa bàn rộng lớn. Xuất phát từ đặc thù hoạt động lâm nghiệp có địa bàn phân tán, việc tổ chức quản lý và hạch toán kế toán TSCĐ tại công ty còn bộc lộ một số bất cập trong thực tiễn. Đề tài "Thực trạng giải pháp hoàn thiện công tác hạch toán tài sản cố định tại Công ty lâm nghiệp Sông Thao" được tác giả Nguyễn Bảo Trung (Lớp QTKD Thương mại 49B) thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Hoàng Hương Giang nhằm phân tích thực trạng và đưa ra các kiến nghị cải thiện.

Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể theo 3 mục tiêu:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về công tác kế toán tài sản cố định trong các doanh nghiệp.
2. Khảo sát và phân tích thực trạng tổ chức công tác hạch toán, quản lý tài sản cố định tại Công ty lâm nghiệp Sông Thao.
3. Đề xuất các giải pháp và kiến nghị thực tiễn nhằm hoàn thiện công tác hạch toán tài sản cố định cho Công ty lâm nghiệp Sông Thao.

Đối tượng nghiên cứu của chuyên đề là công tác hạch toán kế toán tài sản cố định tại Công ty lâm nghiệp Sông Thao. Phạm vi nghiên cứu về không gian tập trung tại Công ty lâm nghiệp Sông Thao (địa chỉ tại Xã Vô Tranh, Huyện Hạ Hòa, Tỉnh Phú Thọ, với diện tích đất lâm nghiệp quản lý là 2.150 ha). Phạm vi thời gian nghiên cứu sử dụng hệ thống số liệu, tài liệu và báo cáo tài chính trong giai đoạn 3 năm từ năm 2008 đến năm 2010.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận vận dụng hệ thống cơ sở pháp lý và chuẩn mực kế toán hiện hành của Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu, bao gồm:

• Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ Tài chính.
• Thông tư số 244/2009/TT-BTC ngày 31/12/2009 của Bộ Tài chính hướng dẫn sửa đổi, bổ sung Chế độ Kế toán Doanh nghiệp.
• Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 03 (VAS 03) về Tài sản cố định hữu hình.
• Thông tư số 203/2009/TT-BTC ngày 20/10/2009 của Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao tài sản cố định.
• Luật Kế toán số 03/2003/QH11 ngày 17/06/2003 của Quốc hội.

Theo các quy định này, một tư liệu lao động được ghi nhận là TSCĐ tại doanh nghiệp khi thỏa mãn đồng thời 4 tiêu chuẩn: (1) Kiểm soát được lợi ích kinh tế trong tương lai từ việc sử dụng tài sản; (2) Nguyên giá tài sản được xác định một cách đáng tin cậy; (3) Thời gian sử dụng ước tính trên 1 năm; (4) Có giá trị từ 10 triệu đồng trở lên (theo quy định tại thời điểm nghiên cứu).

Tác giả sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành kinh tế và kế toán:

• Phương pháp nghiên cứu, phân tích tài liệu: Kế thừa và tổng hợp các giáo trình Nguyên lý kế toán, Kế toán quản trị, Quản trị nhân lực, Tài chính doanh nghiệp và hệ thống văn bản pháp quy.
• Phương pháp quan sát và phỏng vấn trực tiếp: Khảo sát quy trình làm việc thực tế, trao đổi trực tiếp với nhân viên kế toán, cán bộ kỹ thuật và các bộ phận quản lý tại doanh nghiệp.
• Phương pháp thống kê và phân tích kinh doanh: Thu thập số liệu, tính toán tỷ trọng cơ cấu vốn, phân tích biến động kết quả kinh doanh và lập bảng so sánh các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật qua các năm.
• Phương pháp kế toán: Sử dụng phương pháp chứng từ kế toán, tài khoản đối ứng, phương pháp tính giá và phương pháp tổng hợp - cân đối kế toán.

Nguồn dữ liệu phục vụ nghiên cứu được thu thập từ Báo cáo tài chính, Thuyết minh báo cáo tài chính, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Bảng tính và phân bổ khấu hao TSCĐ, Biên bản kiểm kê tài sản và sổ sách kế toán chi tiết tại Phòng Tài chính Kế toán, Phòng Tổ chức Hành chính của Công ty lâm nghiệp Sông Thao qua các năm 2008, 2009 và 2010.

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Thực trạng công tác tổ chức hạch toán quản lý tài sản cố định tại Công ty lâm nghiệp Sông Thao

Chương I tập trung làm rõ tổng quan về đơn vị thực tập, tình hình sản xuất kinh doanh, cơ cấu tổ chức bộ máy và đi sâu vào toàn bộ quy trình hạch toán TSCĐ tại doanh nghiệp.

Công ty lâm nghiệp Sông Thao tiền thân là Lâm trường Sông Thao, thành lập năm 1983 theo Quyết định số 589/QĐ-UB ngày 04/08/1983 của UBND tỉnh Phú Thọ. Sau đó, công ty chuyển giao về Tổng công ty Giấy Việt Nam theo Quyết định số 445/QĐ-GVN.HN ngày 14/09/2007. Nhiệm vụ chính của công ty là sản xuất kinh doanh cây giống, trồng, chăm sóc, bảo vệ và khai thác rừng cung ứng nguyên liệu giấy cho Tổng công ty.

Về tổ chức bộ máy quản lý, công ty vận hành theo mô hình cơ cấu ma trận với 82 cán bộ công nhân viên (tính đến năm 2010), gồm: Ban Giám đốc (02 người), Phòng Tổ chức Hành chính (04 người), Phòng Tài chính Kế toán (03 người), Phòng Kế hoạch Kỹ thuật (06 người) và 67 lao động trực tiếp phân bổ tại 4 đội sản xuất, 1 tổ vườn ươm, 1 tổ khai thác. Tỷ lệ lao động có trình độ đại học có xu hướng giảm về tỷ trọng: từ 16% (năm 2008 với 8 người) xuống 11% (năm 2009 với 7 người) và 15% (năm 2010 với 12 người), do tốc độ tuyển dụng lao động thủ công nông lâm nghiệp tăng nhanh hơn.

Bảng tổng hợp kết quả sản xuất kinh doanh của công ty giai đoạn 2008 – 2010 phản ánh tình hình tài chính thực tế:

Chỉ tiêu (Đơn vị: Triệu đồng)	Năm 2008	Năm 2009	Năm 2010
Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ	4.513	3.945	4.945
Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp DV	4.513	3.945	4.945
Lợi nhuận gộp về bán hàng và cung cấp dịch vụ	1.514	882	957
Doanh thu hoạt động tài chính	602	448	638
Chi phí tài chính	251	-	84
Chi phí bán hàng	872	580	935
Chi phí quản lý doanh nghiệp	806	699	783
Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh	187	(33)	(122)
Lợi nhuận khác	(154)	65	-
Tổng lợi nhuận kế toán trước thuế	33	32	211
Lợi nhuận sau thuế TNDN	33	32	211

Về công tác kế toán, công ty áp dụng hình thức ghi sổ kế toán trên máy vi tính bằng phần mềm kế toán MISA kết hợp hình thức Nhật ký - Chứng từ. Hàng tồn kho được theo dõi theo phương pháp kê khai thường xuyên và tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền.

Về danh mục và phân loại TSCĐ, tài sản của công ty được phân loại theo hai tiêu thức:

1. Theo hình thái biểu hiện: Gồm TSCĐ hữu hình (TK 211) với nguyên giá 3.365 triệu đồng (chiếm 99,7% tổng tài sản) và TSCĐ vô hình (TK 213) là phần mềm kế toán MISA với nguyên giá 10 triệu đồng (chiếm 0,3%).
2. Theo quyền sở hữu: Gồm TSCĐ tự có và TSCĐ đi thuê ngoài (chủ yếu là phương tiện vận tải phục vụ khai thác lâm sản).

Bảng phân loại và tỷ lệ giá trị còn lại (GTCL) của TSCĐ tính đến thời điểm 31/09/2010:

Danh mục TSCĐ	Nguyên giá (Triệu đồng)	Giá trị còn lại (Triệu đồng)	Tỷ lệ GTCL (%)
I. TSCĐ hữu hình (TK 211)	3.265	2.198	67,30%
1. Nhà cửa, vật kiến trúc	2.860	2.113	73,88%
2. Phương tiện vận tải (TK 211.4)	583	236	40,44%
3. Thiết bị, dụng cụ quản lý	72	19	26,12%
4. TSCĐ khác (TK 211.8)	192	150	78,20%
II. TSCĐ vô hình (Phần mềm vi tính)	10	0	0%
Tổng cộng	3.265	2.198	67,11%

Về phương pháp trích khấu hao, công ty áp dụng phương pháp khấu hao đường thẳng cho tất cả các nhóm tài sản. Khung thời gian trích khấu hao quy định cụ thể: Nhà cửa, vật kiến trúc (06 – 25 năm); Phương tiện vận tải (08 năm); Thiết bị, dụng cụ quản lý (05 năm); TSCĐ khác (11 năm); TSCĐ vô hình (03 năm).

Quy trình hạch toán tăng giảm TSCĐ được tác giả minh họa chi tiết qua các nghiệp vụ phát sinh thực tế:

• Nghiệp vụ tăng TSCĐ: Mua mới máy photocopy Nhật Bản từ Công ty TNHH Kỹ Nghệ Phúc Anh ngày 12/02/2008 với giá chưa thuế 29.000.000 đồng, thuế GTGT 5% là 2.000.000 đồng (tổng thanh toán hóa đơn 31.000.000 đồng, tính thêm chi phí vận chuyển 500.000 đồng), đưa vào sử dụng qua Phiếu nhập kho số 38 PN ngày 23/02/2008, mở Thẻ TSCĐ số 16 và lập Chứng từ ghi sổ số 26/TSCĐ định khoản Nợ TK 211 / Có TK 111, Nợ TK 414 / Có TK 411.
• Nghiệp vụ giảm TSCĐ: Thanh lý máy vi tính số 1 (nguyên giá 15.000.000 đồng, hao mòn lũy kế 15.000.000 đồng, giá trị còn lại 0 đồng) vào ngày 20/06/2008 cho cá nhân Nguyễn Văn Thành theo Hóa đơn GTGT số 0192643 với giá bán 2.500.000 đồng (thuế GTGT 10% là 250.000 đồng, tổng thanh toán 2.750.000 đồng). Kế toán lập Chứng từ ghi sổ số 28/TSCĐ xóa sổ tài sản: Nợ TK 214: 15.000.000 đồng / Có TK 211: 15.000.000 đồng, và Chứng từ ghi sổ số 36/BH ghi nhận thu nhập khác.

Về cơ cấu nguồn vốn hình thành TSCĐ, công ty dựa phần lớn vào vốn ngân sách nhà nước:

Nguồn vốn hình thành TSCĐ	Năm 2008 (Tr.đ / %)	Năm 2009 (Tr.đ / %)	Năm 2010 (Tr.đ / %)
Nguồn vốn ngân sách	1.408 (61%)	1.860 (66%)	2.415 (72%)
Nguồn vốn tự bổ sung	288 (13%)	288 (10%)	288 (9%)
Nguồn vốn khác	596 (26%)	663 (24%)	662 (19%)
Tổng nguồn vốn	2.292 (100%)	2.810 (100%)	3.365 (100%)

Đánh giá các chỉ tiêu kỹ thuật và hiệu quả sử dụng TSCĐ:

Chỉ tiêu phân tích	Năm 2008	Năm 2009	Năm 2010
Nguyên giá TSCĐ (Triệu đồng)	2.292	2.810	3.365
Nhóm nhà cửa, vật kiến trúc (Triệu đồng)	1.511 (66%)	1.963 (70%)	2.518 (75%)
Số lượng lao động (Người)	50	63	82
Mức trang bị TSCĐ cho 1 lao động (Triệu đồng/người)	45,8	45,0	41,0
Giá trị hao mòn trong năm (Triệu đồng)	210	259	207
Hệ số hao mòn TSCĐ	0,092	0,092	0,062
TSCĐ mới đưa vào hoạt động (Triệu đồng)	658	518	555
Hệ số đổi mới TSCĐ	0,287	0,184	0,165

Từ các phân tích trên, tác giả rút ra đánh giá tổng quát:

• Thành công: Công ty tuân thủ nghiêm túc chế độ kế toán theo Quyết định 15/2006/QĐ-BTC; hạch toán tăng giảm và khấu hao rõ ràng; có sự phối hợp nhịp nhàng giữa phòng kế toán với các đội sản xuất và phòng hành chính.
• Bất cập còn tồn tại: (1) Địa bàn sản xuất phân tán trên diện tích 2.150 ha gây khó khăn cho việc quản lý hiện vật và kiểm kê; (2) Công tác phân tích các chỉ tiêu hiệu quả sử dụng TSCĐ chưa được thực hiện định kỳ và bài bản; (3) Chưa xây dựng được phân hệ kế toán quản trị TSCĐ để hỗ trợ lãnh đạo ra quyết định đầu tư; (4) Cơ cấu đầu tư TSCĐ chưa hợp lý khi nguồn vốn tăng lên chủ yếu dồn vào nhà cửa, vật kiến trúc, trong khi phương tiện và máy móc khai thác trực tiếp hầu như không đổi.

Chương II: Một số kiến nghị về biện pháp hoàn thiện công tác hạch toán tại Công ty lâm nghiệp Sông Thao

Trên cơ sở phương hướng phát triển của Tổng công ty Giấy Việt Nam và thực tế hoạt động của đơn vị, Chương II trình bày các yêu cầu, nguyên tắc và giải pháp hoàn thiện:

1. Phương hướng và mục tiêu hoạt động: Nâng cao năng lực sản xuất giống và khai thác gỗ nguyên liệu; từng bước tự chủ tài chính; hiện đại hóa công cụ quản lý và nâng cao hiệu quả đồng vốn cố định.
2. Yêu cầu và nguyên tắc hoàn thiện:
   • Việc hoàn thiện phải đảm bảo tuân thủ đúng Luật Kế toán và các Chuẩn mực kế toán hiện hành.
   • Phù hợp với đặc thù sản xuất phân tán theo địa bàn lâm trường, tránh gây cồng kềnh bộ máy.
   • Kết hợp chặt chẽ giữa quản lý giá trị và quản lý hiện vật, gắn hạch toán với nâng cao hiệu quả kinh tế.
3. Các biện pháp cụ thể:
   • Tăng cường công tác quản lý và kiểm kê hiện vật trên lâm phận: Thiết lập quy chế kiểm kê định kỳ và đột xuất tại các đội sản xuất, vườn ươm trên phạm vi diện tích 2.150 ha nhằm kiểm soát chặt chẽ tình trạng kỹ thuật, tránh thất thoát tài sản.
   • Hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu phân tích kinh tế: Phòng Kế toán cần định kỳ tính toán các chỉ tiêu về sức sản xuất của TSCĐ (Doanh thu thuần / Nguyên giá bình quân), sức sinh lợi (Lợi nhuận / Nguyên giá bình quân), suất hao phí và hệ số đổi mới TSCĐ để cung cấp thông tin cho ban giám đốc.
   • Ứng dụng và mở rộng kế toán quản trị TSCĐ: Tách bạch giữa thông tin kế toán tài chính phục vụ báo cáo và thông tin kế toán quản trị phục vụ lập dự toán đầu tư, mua sắm và thanh lý tài sản.
   • Tái cơ cấu danh mục đầu tư TSCĐ: Giảm dần tỷ trọng vốn đầu tư thuần túy vào trụ sở, nhà cửa vật kiến trúc; ưu tiên nguồn vốn tự bổ sung để mua sắm trang thiết bị, máy móc cơ giới hóa khai thác và phương tiện vận tải chuyên dụng nhằm nâng cao mức trang bị kỹ thuật trên một lao động.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã phản ánh chi tiết thực trạng công tác hạch toán và quản lý TSCĐ tại một doanh nghiệp lâm nghiệp nhà nước trong giai đoạn 2008 – 2010 với các kết quả cụ thể:

• Làm rõ cấu trúc nguồn vốn hình thành TSCĐ phụ thuộc lớn vào ngân sách (chiếm từ 61% năm 2008 lên 72% năm 2010), nguồn vốn tự bổ sung chiếm tỷ trọng thấp (giảm từ 13% xuống 9%).
• Chứng minh sự mất cân đối trong cơ cấu tài sản: Nhóm nhà cửa vật kiến trúc tăng mạnh từ 1.511 triệu đồng (chiếm 66% năm 2008) lên 2.518 triệu đồng (chiếm 75% năm 2010), trong khi các thiết bị sản xuất trực tiếp không tăng.
• Phát hiện hiện tượng mức trang bị TSCĐ bình quân cho một lao động sụt giảm từ 45,8 triệu đồng/người (2008) xuống 41,0 triệu đồng/người (2010) và hệ số đổi mới TSCĐ giảm từ 0,287 xuống 0,165.
• Hệ thống hóa toàn bộ chu trình luân chuyển chứng từ từ khâu phát sinh nghiệp vụ (hóa đơn, biên bản bàn giao) đến khâu ghi sổ chi tiết, chứng từ ghi sổ, sổ cái và bảng tính khấu hao bằng phần mềm MISA.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp thực tiễn tập trung vào quản lý hiện vật trên địa bàn rộng, bổ sung công tác phân tích hiệu quả kinh tế và định hướng cơ cấu lại tài sản phục vụ trực tiếp khâu sản xuất lâm nghiệp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn nghiên cứu được ghi nhận:

• Phạm vi số liệu dừng lại ở giai đoạn 2008 – 2010 tại một đơn vị duy nhất là Công ty lâm nghiệp Sông Thao, chưa có sự so sánh đối chiếu với các công ty lâm nghiệp khác trong cùng Tổng công ty Giấy Việt Nam.
• Các giải pháp về kế toán quản trị mới dừng ở mức định hướng và đề xuất khung chỉ tiêu, chưa thiết kế chi tiết hệ thống mẫu biểu báo cáo quản trị nội bộ.

Hướng phát triển tiếp theo của đề tài có thể mở rộng khảo sát sau giai đoạn công ty tiến hành đổi mới mô hình quản trị hoặc cổ phần hóa; nghiên cứu tích hợp hệ thống thông tin địa lý (GIS/GPS) vào phần mềm kế toán quản trị để theo dõi tài sản cố định dạng đường giao thông lâm nghiệp và công trình phụ trợ trải rộng trên 2.150 ha rừng.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Kế toán doanh nghiệp, Tài chính doanh nghiệp và Quản trị kinh doanh khi thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc chuyên đề thực tập về kế toán tài sản cố định.
• Cán bộ kế toán, kiểm soát viên tại các doanh nghiệp nông - lâm nghiệp, công ty lâm nghiệp hoặc đơn vị có địa bàn hoạt động trải rộng, phân tán cần tham khảo quy trình hạch toán kết hợp giữa chứng từ thực tế và phần mềm kế toán.
• Phần đáng tham khảo nhất của tài liệu là hệ thống hồ sơ chứng từ thực tế minh họa cho nghiệp vụ mua sắm và thanh lý TSCĐ (kèm mẫu Thẻ TSCĐ, Hóa đơn GTGT, Phiếu nhập kho, Chứng từ ghi sổ) và phương pháp tính toán hệ thống chỉ tiêu phân tích kỹ thuật của tài sản.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty lâm nghiệp Sông Thao áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào? Công ty áp dụng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC (bổ sung bởi Thông tư 244/2009/TT-BTC), ghi sổ trên máy vi tính sử dụng phần mềm MISA kết hợp hình thức Nhật ký - Chứng từ.

2. Tài sản cố định của công ty được phân chia như thế nào theo hình thái biểu hiện? Tính đến tháng 09/2010, TSCĐ hữu hình có nguyên giá 3.265 triệu đồng (chiếm 99,7% tổng nguyên giá), trong đó nhà cửa vật kiến trúc chiếm phần lớn nhất; TSCĐ vô hình là phần mềm máy vi tính với nguyên giá 10 triệu đồng (chiếm 0,3%).

3. Tại sao mức trang bị TSCĐ cho một lao động tại công ty lại giảm trong giai đoạn 2008 – 2010? Do tốc độ tăng quy mô lao động của công ty (tăng từ 50 người năm 2008 lên 82 người năm 2010, tăng 64%) diễn ra nhanh hơn tốc độ đầu tư tăng nguyên giá tài sản phục vụ sản xuất trực tiếp, khiến chỉ tiêu mức trang bị bình quân giảm từ 45,8 triệu đồng xuống 41,0 triệu đồng/người.

4. Khung thời gian trích khấu hao của các nhóm TSCĐ tại công ty được quy định ra sao? Công ty áp dụng phương pháp khấu hao đường thẳng với khung thời gian: Nhà cửa, vật kiến trúc (06 – 25 năm); Phương tiện vận tải (08 năm); Thiết bị, dụng cụ quản lý (05 năm); TSCĐ khác (11 năm); TSCĐ vô hình (03 năm).

5. Điểm bất cập lớn nhất trong cơ cấu đầu tư TSCĐ của công ty được tác giả chỉ ra là gì? Quy mô TSCĐ tăng lên chủ yếu dồn vào nhóm nhà cửa, vật kiến trúc (chiếm tới 75% năm 2010), trong khi các trang thiết bị, máy móc và phương tiện phục vụ trực tiếp cho hoạt động khai thác, vận chuyển lâm sản hầu như không được đầu tư mới, dẫn đến việc sản xuất lâm nghiệp vẫn mang tính thủ công.

Kết luận

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Bảo Trung đã hệ thống hóa đầy đủ lý luận và phản ánh chi tiết thực trạng công tác hạch toán tài sản cố định tại Công ty lâm nghiệp Sông Thao trong giai đoạn 2008 – 2010. Khóa luận cung cấp minh chứng thực tiễn rõ ràng về quy trình luân chuyển chứng từ, phương pháp trích khấu hao và phân tích các chỉ tiêu hiệu quả sử dụng TSCĐ tại một doanh nghiệp lâm nghiệp nhà nước. Các đề xuất hoàn thiện tập trung vào công tác quản lý tài sản phân tán, tái cơ cấu danh mục đầu tư máy móc và triển khai kế toán quản trị có giá trị ứng dụng thiết thực cho đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề PHẢNII: Nội dung và kết quả nghiên cứu PHAN III: Kết luận 2. Mục tiêu nghiên cứu Chuyên dé thực tập cuối khóa GVHD: TS. Hoàng Hương Giang Đề tài nghiên cứu với các mục tiêu chính sau: - Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán TSCD trong các doanh nghiệp. - Tìm hiểu thực trạng công tác kế toán tai sản cô định tại công ty lâm nghiệp Sông Thao.

- Đưa ra một số kiến nghị về giải pháp nhằm hoàn thiện công tác hạch toán TSCD cho công ty lâm nghiệp Sông Thao. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của dé tài là hạch toán TSCD tại công ty lâm nghiệp Sông Thao 4. Phạm vi nghiên cứu Phạm vi của đề tài được giới hạn trong vấn đề nghiên cứu về hạch toán TSCD qua số liệu của các năm 2008 - 2010. Phương pháp nghiên cứu: Đề thực hiện đề tai nay, trong quá trình nghiên cứu em đã sử dụng một số phương pháp sau: - Phương pháp nghiên cứu, phân tích tài liệu.

- Phương pháp quan sát và phỏng vấn trực tiếp. - Phương pháp thống kê và phân tích kinh doanh. - Phương pháp kế toán. - Và một số phương pháp nghiên cứu khác.

CHUONG I: THUC TRANG CONG TAC TO CHỨC HẠCH TOÁN QUAN LY TAI SAN CO DINH TAI CONG TY LAM NGHIEP SONG THAO 1.1 Tinh hình chung về công ty lâm nghiệp Sông Thao 1.1 Quá trình hình thành và phát triển của công ty 10 Chuyên dé thực tập cuối khóa GVHD: TS. Hoàng Hương Giang Công ty lâm nghiệp Sông Thao tiền thân là lâm trường Sông Thao, được thành lập năm 1983 Tại quyết định số 589/QD-UB, ngày 04 thánh 8 năm 1983 của UBND tỉnh Phú Thọ.2 Chức năng và nhiệm vu của công ty Chức năng nhiệm vụ chủ yếu được tông công ty giấy Việt Nam giao tại quyết định số 445/QD-GVN.HN ngày 14 tháng 9 năm 2007 là: e Sản xuất kinh doanh giống cây trồng nguyên liệu giấy và các dịch vụ liên quan đến trồng rừng. e Trồng rừng chăm sóc rừng, quản lý bảo vệ rừng, khai thác và vận tai cung ứng nguyên liệu giấy theo kế hoạch và tiến độ của Tổng Công Ty Giấy Việt Nam. e Sản xuất, chế biến lâm sản, thu mua kinh doanh các loại lâm sản, nguyên liệu giấy.

e© Kinh doanh các ngành nghề khác theo quy định của tổng công ty giấy Việt Nam và pháp luật cho phép. e_ Được tổng công ty giấy Việt Nam ủy quyền ký hợp đồng kinh tế và tổ chức thực hiện các hợp đồng ký với các đối tác theo phân cấp của công ty. e Thực hiện các quy định nha nước về quản lý tài sản, tài nguyên, môi trường, quốc phòng và an ninh. Làm nòng cốt cho việc phát triển lâm nghiệp xã hội, cung cấp vật tư, cây giống các loại, hướng dẫn kỹ thuật gây trồng, mở mang đường xá, phát triển chăn nuôi, tổ chức các hoạt động lâm nông nghiệp và góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế xã hội trong vùng.3 Đặc điểm tổ chức hoạt động sản xuất Đề sản xuất kinh doanh thì bất kỳ doanh nghiệp nào cũng cần phải có những yếu tố đầu vào như vật tư, vốn, lao động thông tin.

những yếu tố này 11 Chuyên dé thực tập cuối khóa GVHD: TS. Hoàng Hương Giang trước hết nó quyết định đến sự tổn tại của công ty cũng như khả năng phát triển và cạnh tranh trên thị trường.1 Đặc điểm về nguôn vốn của công ty lâm nghiệp Sông Thao Là doanh nghiệp nhà nước trực thuộc tổng công ty giấy Việt Nam công ty lâm nghiệp Sông Thao có nguồn vốn chủ yếu là ngân sách nhà nước. Trong đó vốn chiếm tỉ trọng lớn là vốn lưu động.1 Cơ cau vốn và tình hình phân bổ nguồn vốn qua các năm Đơn vị: triệu đồng Chỉ tiêu Nam 2008 | Năm 2009 Năm 2010 Vốn cô định 2.334 Tổng vốn kinh doanh | 15.583 Lợi nhuận 33 84 211 Nguồn: báo cáo tai chính các năm cua công ty lâm nghiệp Sông Thao 1.2 Đặc điểm về lao động và tổ chức bộ máy của công ty: Đặc điểm về lao động: e Tổng số công nhân viên chức trong công ty là: 82 người. e Van phòng công ty : 15 người e_ Ban giám đốc 02 người e Phòng tô chức hành chính: 04 người e Phong tai vụ 03 người e Phòng kếhoạchkỹthuật : 06 người © Các đội sản xuất : Công ty có 4 đội sản xuất, một tổ vườn ươm và một tô khai thác là 67 người.

Mỗi đội sản xuất bố trí lao động gồm một đội trưởng. Còn lại là công nhân. 12 Chuyên đề thực tập cuỗi khóa GVHD: TS. Hoàng Hương Giang Bảng 1.2 Tình hình lao động của công ty giai đoạn 2008 — 2010 Đơn vị: người Trình độ chuyên môn nghiệp vụ Tông sô Lao động gián tiép | Lao động trực tiép 2008 2009 2010 2008 | 2009 | 2010 | 2008 | 2009 | 2010 | 2008 | 2009 | 2010 | ĐH | TC | ĐH | TC | ĐH | TC GD 01 01 01 01 01 01 01 01 01 Phó GD 01 01 01 01 01 01 01 01 01 Phòng TCHC | 03 04 04 03 03 03 01 01 02 01 02 01 02 Phong TCKT | 03 03 03 03 03 03 01 01 01 02 01 2 Phòng KHKT | 03 05 06 03 05 06 02 01 04 01 04 02 D6i 1 6 7 10 01 01 01 05 06 09 01 01 01 Đội 2 6 8 11 01 01 01 05 07 10 01 01 02 01 03 01 Đội 3 6 8 11 01 01 01 05 07 10 01 01 01 2 Đội 4 6 8 11 01 01 01 05 07 10 01 02 Tổ vườnươm |7 [8 12 0 |08 |12 01 01 01 Tổ khaithác |8 10 12 08 10 12 01 01 Tổng cộng 50 63 82 15 17 18 35 45 64 08 07 12 10 12 13 Nguôn: bang số liệu cơ cầu lao động các năm của công ty lâm nghiép Sông Thao 13 Chuyên dé thực tập cuối khóa GVHD: TS.

Hoàng Hương Giang Qua bảng tình hình lao động của công ty ta thấy số lượng lao động không nhiêu và tập chung chủ yếu là những lao động thủ công như công nhân trồng và khai thác rừng. Cụ thể là số lượng lao động có trình độ đại học năm 2008 là 8 người chiếm 16% trong tổng số lao động, năm 2009 là 7 người chiếm 11% và năm 2010 là 12 người chiếm 15%. Như vậy ta có thê thấy số lượng lao động có trình độ đại học có tăng lên nhưng tỉ trọng thì không tăng do tốc độ tăng của lao động thủ công là lớn hơn. Từ đó phản ánh chất lượng lao động ngày càng giảm.

Đó là một bất cập trong cơ cấu tô chức bộ máy của doanh nghiệp.1 Tổ chức bộ máy quản lý của công ty lâm nghiệp Sông Thao Ban Giám Doc ⁄ ' “XN ⁄ ` Vv Phong TCHC FT Phòng KHKT FT Phòng TCKT —— ~—— Đội 1 Đội 2 Đội 3 Đội 4 T.Khai ươm thác Nguồn: Báo cáo về nhân sự của phòng tổ chức hành chính Day là mô hình quản lý theo cơ cấu kiểu ma trận. Kiểu tổ chức bộ máy này có những thuận lợi và hạn chế nhất định. eUu điểm: Có sự tương tác qua lại giữa các bộ phận do đó phát huy được tính linh động cũng như chuyên môn của các cá nhân trong công ty, tận dụng được cán bộ gidi. e Hạn chê: Hay xảy ra mâu thuần giữa người lãnh đạo va cap dưới SVTH: Nguyễn Bảo Trung 14 Lớp: QTKD Thương mại 49B Chuyên dé thực tập cuối khóa GVHD: TS.

Hoàng Hương Giang Nói chung quy mô công ty còn nhỏ và số lượng cán bộ cũng như nhân viên ít do vậy đây là mô hình quản lý khá tốt vì nó phát huy đước chuyên môn của nhân viên cũng như tận dụng được năng lực của các cá nhân riêng biệt. Song mô hình vần còn những hạn chế nhất định như viếc ra quyết định có thể bị chồng chéo, phân tách trách nhiêm không rõ ràng. Do vậy cần phải có những biện pháp quản lý cho phù hợp.2 Kết quả sản xuất kinh doanh của công ty trong 3 năm gần đây Kết quả kinh doanh của công ty những năm gần đây có nhiều biến chuyền tích cực so với các năm trước đặc biệt là năm 2010 là năm có lợi nhuận cao hơn han với mức lợi nhuận là 211 triệu đồng so với năm trước là 32 triệu đồng tăng 56,3 %. Dưới đây là bảng báo cáo kết quả kinh doanh 3 năm 2008 - 2010 của công ty lâm nghiệp Sông Thao SVTH: Nguyễn Bảo Trung 15 Lớp: QTKD Thương mại 49B Chuyên dé thực tập cuối khóa GVHD: TS.

Hoàng Hương Giang Bang 1.3 Kết quả kinh doanh các năm 2008 — 2010 của công ty lâm nghiệp Sông Thao Đơn vị: triệu đồng stt Chỉ tiêu 2008 | 2009 | 2010 1 | DT bán hàng và cung cấp dịch vu 4.945 2 | Các khoản giảm trừ DT 3 | DT thuần về bán hàng và cung cấp DV 4513 |3.945 4_ | Giá vốn hang bán 2.987 5 | LN gộp về ban hàng và cung cấp dich vụ 21.514 | 882 957 6 | DT hoạt động tài chính 602 448 638 7| Chi phi tai chính 251 84 Trong đó: chi phí lãi vay 8 | Chi phí bán hàng 872 580 935 9 | Chi phí quản lý doanh nghiệp 806 699 783 10 | LN thuần từ hoạt động kinh doanh 187 (33) (122) 11 | Thu nhập khác 269 72 333 12 | Chi phí khác 423 7 333 13 | Lợi nhuận khác (154) | 64 14 | Tông lợi nhuận kế toán trước thuê 33 32 211 15 | Chi phi thué TNDN hién hanh 16 | Chi phí thuế TNDN hoãn lại 17 | LN sau thuê TNDN 33 32 211 Nguồn: Báo cáo tài chính qua các năm 2008 - 2010 1.3Thực trạng công tác hạch toán và quan lý tài TSCD cua công ty lâm nghiệp Sông Thao 1.1 Đặc điểm tổ chức kế toán của công ty lâm nghiệp Sông Thao Là một doanh nghiệp nhà nước trực thuộc tổng công ty giấy Việt Nam, công ty được giao nhiệm vụ trồng và khai thác rừng và nguyên liệu giấy cung SVTH: Nguyễn Bảo Trung 16 Lớp: QTKD Thương mại 49B Chuyên dé thực tập cuối khóa GVHD: TS. Hoàng Hương Giang cấp cho tổng công ty. Chế độ kế toán áp dụng: Công ty áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo quyết định số 15/2006/QD-BTC ngày 20/3/2006 của bộ tài chính va thông tư 244/2009/TT-BTC ngày 31/12/2009 hướng dan sửa đồi, bổ sung Chế độ kế toán Doanh nghiệp của Bộ Tài chính. Hình thức kế toán áp dụng: Công ty áp dụng hình thức ghi số kế toán trên máy vi tính, sử dụng phần mềm kế toán Misa kết hợp với hình thức Nhật Ký chứng từ.