Nghiên cứu công tác định giá tài sản tại ngân hàng LienVietPostBank và các giải pháp hiệu quả

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu nghiên cứu công tác định giá tài sản tại ngân hàng thương mại cổ phần bưu điện liên việt, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Trần Việt Phương
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Thùy Vinh
• Trường học: Đại học Ngoại thương
• Chuyên ngành: Kinh tế quốc tế, Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Nghiên Cứu Định Giá Tài Sản Tại LienVietPostBank Và Giải Pháp Cải Tiến
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CÁC NỘI DUNG CƠ BẢN VỀ THẨM ĐỊNH GIÁ TÀI SẢN
• 1.1. Khái quát chung về tài sản
• 1.1.1. Khái niệm và phân loại tài sản
• 1.1.1.1. Một số khái niệm liên quan đến tài sản

Tóm tắt

I. Giới thiệu về định giá tài sản tại LienVietPostBank

Công tác định giá tài sản tại Ngân hàng thương mại cổ phần Bưu điện Liên Việt (LienVietPostBank) đóng vai trò quan trọng trong hoạt động tín dụng. Hoạt động này không chỉ giúp ngân hàng xác định giá trị tài sản bảo đảm mà còn góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh. Theo nghiên cứu, việc thực hiện định giá ngân hàng một cách chính xác sẽ giúp kiểm soát rủi ro và nâng cao năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, một số ngân hàng chưa chú trọng đúng mức đến công tác này, dẫn đến rủi ro tín dụng và thiệt hại lớn. Do đó, việc nghiên cứu và cải tiến quy trình định giá tài sản tại LienVietPostBank là cần thiết.

1.1. Tầm quan trọng của định giá tài sản

Công tác định giá tài sản không chỉ là một bước trong quy trình tín dụng mà còn là yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững của ngân hàng. Việc phân tích tài sản một cách chính xác giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động. Theo một nghiên cứu gần đây, ngân hàng có quy trình định giá tài sản rõ ràng và hiệu quả sẽ có khả năng kiểm soát tốt hơn các khoản tín dụng xấu. Điều này không chỉ bảo vệ lợi ích của ngân hàng mà còn đảm bảo an toàn cho hệ thống tài chính quốc gia.

II. Thực trạng công tác định giá tài sản tại LienVietPostBank

Nghiên cứu cho thấy, quy trình định giá tài sản tại LienVietPostBank hiện tại còn nhiều hạn chế. Việc áp dụng các phương pháp phân tích tài sản chưa đồng bộ và thiếu tính hệ thống. Một số cán bộ định giá chưa được đào tạo bài bản, dẫn đến việc đánh giá không chính xác giá trị tài sản. Theo số liệu thống kê, tỷ lệ tài sản được định giá chính xác chỉ đạt khoảng 70%, điều này gây ra rủi ro lớn cho ngân hàng. Hơn nữa, việc thiếu hụt dữ liệu thị trường cũng là một yếu tố cản trở quá trình định giá tài sản. Do đó, cần có những giải pháp cải tiến quy trình và nâng cao chất lượng công tác này.

2.1. Những khó khăn trong quy trình định giá

Một trong những khó khăn lớn nhất trong công tác định giá tài sản tại LienVietPostBank là sự thiếu hụt thông tin và dữ liệu thị trường. Việc không có cơ sở dữ liệu đầy đủ và chính xác khiến cho việc phân tích tài sản trở nên khó khăn. Hơn nữa, sự không đồng nhất trong quy trình định giá ngân hàng cũng dẫn đến những sai sót trong việc xác định giá trị tài sản. Theo một khảo sát, nhiều cán bộ cho rằng việc thiếu quy định rõ ràng trong quy trình định giá là nguyên nhân chính dẫn đến những sai sót này.

III. Giải pháp cải tiến quy trình định giá tài sản

Để nâng cao chất lượng công tác định giá tài sản tại LienVietPostBank, cần thực hiện một số giải pháp cơ bản. Đầu tiên, ngân hàng cần nâng cao trình độ chuyên môn của cán bộ định giá thông qua các khóa đào tạo chuyên sâu. Thứ hai, cần thống nhất các quy chế, quy định sử dụng trong ngân hàng để đảm bảo tính đồng bộ trong quy trình định giá tài sản. Cuối cùng, việc xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu đầy đủ và chính xác sẽ giúp cải thiện đáng kể chất lượng công tác này. Những giải pháp này không chỉ giúp LienVietPostBank nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn góp phần bảo vệ lợi ích của khách hàng và ngân hàng.

3.1. Đề xuất nâng cao chất lượng định giá

Để cải tiến công tác định giá tài sản, ngân hàng cần thực hiện các biện pháp như tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và nghiên cứu thị trường. Việc này sẽ giúp ngân hàng có cái nhìn tổng quan hơn về giá trị tài sản và giảm thiểu rủi ro trong hoạt động tín dụng. Hơn nữa, việc áp dụng công nghệ thông tin trong quy trình định giá tài sản cũng là một giải pháp hiệu quả. Công nghệ sẽ giúp tự động hóa quy trình và cung cấp thông tin chính xác hơn, từ đó nâng cao chất lượng công tác định giá.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Công tác thẩm định giá tài sản bảo đảm đóng vai trò then chốt trong hoạt động tín dụng của các ngân hàng thương mại, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh và an toàn tài chính. Tại Việt Nam, hoạt động tín dụng chiếm tỷ trọng lớn trong tổng hoạt động ngân hàng, với tổng dư nợ tín dụng của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Bưu điện Liên Việt (LienVietPostBank) đạt 120.972 tỷ đồng năm 2018, tăng 17.851 tỷ đồng so với năm trước. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều ngân hàng chưa chú trọng đúng mức công tác thẩm định giá tài sản bảo đảm, dẫn đến rủi ro tín dụng và thất thoát tài sản lớn. Nghiên cứu này tập trung phân tích công tác định giá tài sản tại LienVietPostBank trong giai đoạn 2016-2018 nhằm đánh giá thực trạng, chỉ ra những tồn tại và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng thẩm định giá tài sản bảo đảm.

Mục tiêu nghiên cứu gồm: (1) làm rõ các nội dung cơ bản về thẩm định giá tài sản, đặc biệt quy trình và phương pháp; (2) phân tích, đánh giá thực trạng công tác thẩm định giá tài sản bảo đảm tại LienVietPostBank; (3) đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định giá tài sản bảo đảm tại ngân hàng. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào quy trình và phương pháp thẩm định giá tài sản bảo đảm tại LienVietPostBank từ năm 2016 đến 2018. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng, giảm thiểu rủi ro và góp phần phát triển bền vững ngân hàng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình thẩm định giá tài sản, bao gồm:

• Khái niệm tài sản và phân loại tài sản: Tài sản được hiểu là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản, bao gồm bất động sản, động sản, tài sản hữu hình và vô hình. Việc phân loại này giúp xác định phương pháp thẩm định phù hợp.

• Nguyên tắc thẩm định giá tài sản: Bao gồm nguyên tắc sử dụng tốt nhất và hiệu quả nhất, nguyên tắc cung cầu, nguyên tắc thay thế, nguyên tắc cân bằng, nguyên tắc dự tính lợi ích tương lai, v.v. Những nguyên tắc này chi phối quá trình xác định giá trị tài sản.

• Các cách tiếp cận thẩm định giá: Cách tiếp cận từ thị trường, từ chi phí và từ thu nhập, mỗi cách tiếp cận có các phương pháp cụ thể như phương pháp so sánh, phương pháp chi phí, phương pháp thu nhập, phương pháp thặng dư và phương pháp lợi nhuận.

• Tiêu chuẩn đạo đức và trình độ chuyên môn: Đảm bảo tính khách quan, độc lập, minh bạch và trách nhiệm trong quá trình thẩm định giá.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp với phân tích tài liệu và khảo sát thực tế tại LienVietPostBank. Nguồn dữ liệu chính bao gồm:

• Báo cáo thường niên, tài liệu nội bộ và hồ sơ thẩm định giá tài sản bảo đảm của ngân hàng giai đoạn 2016-2018.

• Các văn bản pháp luật liên quan như Luật Giá, Bộ luật Dân sự, Tiêu chuẩn thẩm định giá Việt Nam.

• Phương pháp phân tích, so sánh, đối chiếu được áp dụng để đánh giá thực trạng quy trình và phương pháp thẩm định giá tài sản bảo đảm.

• Phân tích tình huống nhằm nhận diện các tồn tại, nguyên nhân và đề xuất giải pháp.

Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ các hồ sơ thẩm định giá tài sản bảo đảm tại LienVietPostBank trong giai đoạn nghiên cứu. Phương pháp chọn mẫu là chọn toàn bộ dữ liệu có sẵn để đảm bảo tính toàn diện. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2016 đến 2018, với việc thu thập và phân tích dữ liệu diễn ra trong năm 2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy trình thẩm định giá tài sản bảo đảm tại LienVietPostBank được xây dựng tương đối đầy đủ theo Tiêu chuẩn thẩm định giá Việt Nam, bao gồm các bước: xác định đặc điểm tài sản, mục đích thẩm định, thu thập thông tin, phân tích dữ liệu, lựa chọn phương pháp thẩm định và lập báo cáo kết quả. Tuy nhiên, có khoảng 20% hồ sơ chưa tuân thủ nghiêm ngặt quy trình, dẫn đến sai sót trong đánh giá giá trị tài sản.

2. Phương pháp thẩm định giá chủ yếu áp dụng là phương pháp so sánh và phương pháp chi phí, chiếm khoảng 70% tổng số hồ sơ. Phương pháp thu nhập và thặng dư được sử dụng hạn chế do đặc thù tài sản bảo đảm chủ yếu là bất động sản và động sản. Việc áp dụng phương pháp chưa đa dạng và linh hoạt, ảnh hưởng đến độ chính xác của kết quả thẩm định.

3. Chất lượng nguồn dữ liệu và cơ sở dữ liệu còn hạn chế, gây khó khăn trong việc thu thập thông tin thị trường và tài sản so sánh. Khoảng 30% hồ sơ gặp khó khăn trong việc xác minh tính pháp lý và đặc điểm kỹ thuật của tài sản, làm giảm độ tin cậy của kết quả thẩm định.

4. Năng lực chuyên môn của cán bộ thẩm định giá chưa đồng đều, với khoảng 25% cán bộ chưa được đào tạo bài bản hoặc thiếu kinh nghiệm thực tiễn. Điều này dẫn đến việc áp dụng phương pháp và phân tích dữ liệu chưa chính xác, làm tăng rủi ro trong hoạt động tín dụng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các tồn tại trên xuất phát từ việc chưa đồng bộ trong quy trình kiểm soát chất lượng thẩm định giá, thiếu hệ thống cơ sở dữ liệu thị trường đầy đủ và cập nhật, cũng như hạn chế về nguồn nhân lực chuyên môn. So sánh với một số ngân hàng thương mại khác, LienVietPostBank có quy trình tương tự nhưng chưa phát huy hiệu quả do thiếu sự thống nhất trong áp dụng và giám sát.

Việc chủ yếu sử dụng phương pháp so sánh và chi phí phù hợp với đặc thù tài sản bảo đảm nhưng cần bổ sung phương pháp thu nhập để nâng cao độ chính xác, nhất là với các tài sản có khả năng sinh lợi. Dữ liệu pháp lý và kỹ thuật không đầy đủ làm giảm tính khách quan của kết quả thẩm định, đồng thời ảnh hưởng đến quyết định cấp tín dụng.

Kết quả nghiên cứu cho thấy cần thiết phải nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ thẩm định, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu đồng bộ và tăng cường kiểm tra, giám sát quy trình thẩm định giá. Các biểu đồ so sánh tỷ lệ áp dụng phương pháp thẩm định và mức độ tuân thủ quy trình có thể minh họa rõ nét hơn các phát hiện này.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ thẩm định giá thông qua các khóa đào tạo chuyên sâu về phương pháp thẩm định giá, cập nhật kiến thức pháp luật và kỹ thuật mới. Mục tiêu đạt 100% cán bộ thẩm định được đào tạo bài bản trong vòng 12 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban nhân sự phối hợp với phòng đào tạo.

2. Xây dựng và hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu thẩm định giá tài sản bảo đảm bao gồm dữ liệu pháp lý, thị trường và kỹ thuật. Mục tiêu hoàn thành hệ thống cơ sở dữ liệu đồng bộ, cập nhật thường xuyên trong 18 tháng. Chủ thể thực hiện: Phòng CNTT phối hợp phòng thẩm định giá.

3. Thống nhất và hoàn thiện quy chế, quy định nội bộ về thẩm định giá tài sản bảo đảm nhằm đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt quy trình thẩm định, tăng cường kiểm tra, giám sát định kỳ. Mục tiêu giảm tỷ lệ sai sót trong hồ sơ thẩm định xuống dưới 5% trong 12 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban kiểm soát và phòng pháp chế.

4. Tăng cường công tác nghiên cứu thị trường và áp dụng đa dạng phương pháp thẩm định giá phù hợp với từng loại tài sản, đặc biệt phát triển phương pháp thu nhập cho tài sản có khả năng sinh lợi. Mục tiêu áp dụng đa phương pháp trong 50% hồ sơ thẩm định trong 24 tháng. Chủ thể thực hiện: Phòng thẩm định giá phối hợp phòng nghiên cứu thị trường.

5. Đề xuất kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan quản lý về việc hoàn thiện khung pháp lý, tiêu chuẩn thẩm định giá và hỗ trợ xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về giá tài sản. Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo ngân hàng phối hợp với các hiệp hội ngành nghề.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ thẩm định giá và quản lý tín dụng tại các ngân hàng thương mại: Nghiên cứu cung cấp kiến thức chuyên sâu về quy trình, phương pháp thẩm định giá tài sản bảo đảm, giúp nâng cao năng lực chuyên môn và hiệu quả công tác.

2. Các nhà quản lý ngân hàng và chuyên viên quản lý rủi ro tín dụng: Thông tin về thực trạng và giải pháp giúp cải thiện công tác kiểm soát rủi ro tín dụng thông qua nâng cao chất lượng thẩm định giá tài sản bảo đảm.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức liên quan đến lĩnh vực thẩm định giá: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để hoàn thiện chính sách, tiêu chuẩn và quy định pháp luật về thẩm định giá tài sản.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành tài chính ngân hàng, kinh tế: Tài liệu tham khảo hữu ích về lý thuyết, phương pháp và ứng dụng thực tiễn trong lĩnh vực thẩm định giá tài sản bảo đảm ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao công tác thẩm định giá tài sản bảo đảm lại quan trọng trong hoạt động tín dụng?
   Thẩm định giá tài sản bảo đảm giúp xác định giá trị thực của tài sản dùng để đảm bảo khoản vay, từ đó giảm thiểu rủi ro tín dụng và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Ví dụ, việc thẩm định chính xác giúp ngân hàng tránh được các khoản nợ xấu do tài sản bảo đảm không đủ giá trị.

2. Những phương pháp thẩm định giá nào thường được áp dụng tại ngân hàng?
   Phương pháp so sánh và phương pháp chi phí là phổ biến nhất, đặc biệt với tài sản bất động sản và động sản. Phương pháp thu nhập và thặng dư được sử dụng cho tài sản có khả năng sinh lợi. Việc lựa chọn phương pháp phụ thuộc vào loại tài sản và mục đích thẩm định.

3. Làm thế nào để nâng cao chất lượng công tác thẩm định giá tài sản bảo đảm?
   Cần nâng cao trình độ chuyên môn cán bộ, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu đầy đủ, hoàn thiện quy trình và tăng cường kiểm tra, giám sát. Đồng thời, áp dụng đa dạng phương pháp thẩm định phù hợp với từng loại tài sản.

4. Các yếu tố nào ảnh hưởng đến giá trị tài sản trong thẩm định giá?
   Bao gồm yếu tố chủ quan như mục đích thẩm định, và yếu tố khách quan như tình trạng pháp lý, cung cầu thị trường, đặc tính vật chất của tài sản, cũng như các yếu tố kinh tế xã hội khác.

5. Vai trò của cơ sở dữ liệu trong công tác thẩm định giá tài sản bảo đảm là gì?
   Cơ sở dữ liệu cung cấp thông tin pháp lý, thị trường và kỹ thuật cần thiết để thẩm định viên phân tích, so sánh và đưa ra kết quả chính xác. Thiếu dữ liệu đầy đủ làm giảm độ tin cậy và tính khách quan của kết quả thẩm định.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ các nội dung cơ bản, quy trình và phương pháp thẩm định giá tài sản bảo đảm, làm nền tảng cho hoạt động thẩm định tại LienVietPostBank.
• Thực trạng công tác thẩm định giá tại ngân hàng còn tồn tại về quy trình, phương pháp áp dụng, chất lượng dữ liệu và năng lực cán bộ.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào nâng cao trình độ chuyên môn, hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu, quy chế nội bộ và đa dạng hóa phương pháp thẩm định.
• Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng, giảm thiểu rủi ro và phát triển bền vững ngân hàng.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai đào tạo, xây dựng cơ sở dữ liệu, hoàn thiện quy trình và kiến nghị chính sách, đồng thời theo dõi, đánh giá hiệu quả thực hiện.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao chất lượng thẩm định giá tài sản bảo đảm tại ngân hàng, góp phần bảo vệ lợi ích của ngân hàng và khách hàng!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CÁC NỘI DUNG CƠ BẢN VỀ THẨM ĐỊNH GIÁ TÀI SẢN 1. Khái quát chung về tài sản 1. Khái niệm và phân loại tài sản 1. Một số khái niệm liên quan đến tài sản a.

Tài sản Theo Điều 105, Bộ luật Dân sự (BLDS) số 91/2015/QH13 ngày 24 tháng 11 năm 2015 thì: “Tài sản là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản. Tài sản bao gồm bất động sản và động sản. Bất động sản và động sản có thể là tài sản hiện có và tài sản hình thành trong tương lai” Theo Ủy ban Tiêu chuẩn Thẩm định giá Quốc tế (IVSC) định nghĩa “Tài sản là một khái niệm pháp lý bao gồm tất cả các quyền, quyền lợi, và lợi nhuận có liên quan đến quyền sở hữu, bao gồm quyền sở hữu cá nhân, nghĩa là chủ sở hữu được hưởng một số quyền lợi, lợi ích nhất định khi làm chủ tài sản đó”. Theo Tiêu chuẩn thẩm định giá Việt Nam số 07 (TĐGVN 07) thì: Các tài sản thẩm định giá phải là những tài sản hợp pháp trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Trường hợp hồ sơ, tài liệu chứng minh tính hợp pháp của tài sản bị mất, bị cháy, bị hủy hoại do địch họa hoặc lý do bất khả kháng khác thì dựa trên khai báo, cam kết, xác nhận của khách hàng (hoặc người chủ tài sản) hoặc dựa trên danh mục tài sản trong Bảng cân đối kế toán gần nhất của doanh nghiệp để tiến hành thẩm định giá. Quyền tài sản Quyền tài sản là quyền trị giá được bằng tiền theo quy định của pháp luật. Quyền tài sản bao gồm quyền sở hữu trí tuệ và các quyền tài sản khác. Quyền tài sản là một khái niệm pháp lý, nó bao gồm tất cả các quyền lợi và lợi ích liên quan tới quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng mà người chủ sở hữu/sử dụng tài sản được hưởng một các hợp pháp.

Quyền sở hữu tài sản là một nhóm những quyền năng được xác lập bởi pháp luật cho người chủ sở hữu tài sản. Mỗi quyền năng có thể tách rời với quyền sở hữu 8 Luan van và chuyển giao trong giao dịch dân sự. Quyền sở hữu tài sản bao gồm các quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt. Nếu có các quyền năng được xác lập cho cùng một tài sản khác nhau thì khoản thu nhập có được từ tài sản đó cũng khác nhau.

Càng có nhiều quyền năng thì khả năng thu được từ thu nhập do tài sản mang lại càng cao và giá trị tài sản càng cao. Người sở hữu tài sản được hưởng tất cả các quyền gắn với tài sản cũng như tất cả các khoản thu nhập do tài sản mang lại theo quy định của pháp luật. Cần phải phân tích đầy đủ các đặc điểm pháp lý của tài sản, nắm vững các quy định của pháp luật liên quan để xác định đúng và đầy đủ quyền tài sản để có kết quả thẩm định giá chính xác. Phân loại tài sản Tài sản có thể được phân chia theo các cách sau: a.

Phân loại tài sản theo khả năng di dời * Bất động sản Bất động sản là các tài sản không di dời được. Bất động sản có đặc điểm là gắn cố định với một không gian, vị trí nhất định, không di dời được, bao gồm: - Đất đai; - Công trình xây dựng trên đất gắn liền với đất đai, kể cả các tài sản gắn liền với công trình xây dựng đó; - Các tài sản khác gắn liền với đất đai; - Các tài sản khác theo quy định của pháp luật. * Động sản Động sản là những tài sản không phải là bất động sản. Động sản có đặc điểm là không gắn cố định với một không gian, vị trí nhất định và có thể di dời được, ví dụ: máy, thiết bị, phương tiện vận chuyển, dây chuyền công nghệ.

Phân loại tài sản theo đặc tính vật chất 9 Luan van * Tài sản hữu hình Tài sản hữu hình là những tài sản có hình thái vật chất do chủ tài sản nắm giữ để sử dụng phục vụ các mục đích của mình. - Tài sản hữu hình có những đặc điểm nhận biết sau: + Có đặc tính vật lý; + Thuộc sở hữu của chủ tài sản; + Có thể trao đổi được; + Có thể mang giá trị vật chất hoặc tinh thần. * Tài sản vô hình Tài sản vô hình là tài sản không có hình thái vật chất và có khả năng tạo ra các quyền, lợi ích kinh tế. - Tài sản vô hình là đối tượng của thẩm định giá khi thỏa mãn đồng thời các điều kiện sau: + Không có hình thái vật chất; tuy nhiên một số tài sản vô hình có thể chứa đựng trong hoặc trên thực thể vật chất, nhưng giá trị của thực thể vật chất là không đáng kể so với giá trị tài sản vô hình; + Có thể nhận biết được và có bằng chứng hữu hình về sự tồn tại của tài sản vô hình; + Có khả năng tạo thu nhập cho người có quyền sở hữu; + Giá trị của tài sản vô hình có thể định lượng được.

- Tài sản vô hình gồm những loại chủ yếu sau đây: + Tài sản trí tuệ; + Quyền sở hữu trí tuệ theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ; + Quyền mang lại lợi ích kinh tế đối với các bên được quy định cụ thể tại hợp đồng dân sự theo quy định của pháp luật; 10 Luan van + Các mối quan hệ phi hợp đồng mang lại lợi ích kinh tế cho các bên, các mối quan hệ với khách hàng, nhà cung cấp hoặc các chủ thể khác; + Các tài sản vô hình khác. Phân loại tài sản theo hình thức mang giá trị của tài sản * Tài sản thực Tài sản thực là các loại tài sản mang hình thái vật chất trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất hàng hóa - dịch vụ của nền kinh tế như: đất đai, nhà xưởng, máy móc, thiết bị, hàng tồn kho, kim loại quý….Những tài sản vật chất này rất quan trọng vì chúng mang một số loại giá trị nội tại (là giá trị chính xác của một tài sản được xác định bởi những yếu tố như vị trí, chức năng và chi phí mua lại). Giá trị của tài sản thực là giá trị dựa vào nội dung vật chất của nó, chính giá trị tạo ra tài sản hay giá trị của tài sản khi tham gia trực tiếp trong quá trình sản xuất hàng hóa - dịch vụ. * Tài sản tài chính Tài sản tài chính là các loại tài sản không tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất hàng hóa - dịch vụ.

Cụ thể hơn, tài sản tài chính là những tài sản có giá trị không dựa vào nội dung vật chất của nó mà dựa vào các quan hệ trên thị trường. Người chấp nhận thanh toán các tài sản tài chính trong tương lai gọi là người phát hành (thường là Chính phủ, các tổ cức và công ty). Người sở hữu các tài sản tài chính gọi là nhà đầu tư. Giá trị của tài sản tài chính được gọi là vốn tài chính.

Tài sản tài chính tạo thuận tiện cho việc luân chuyển vốn nhàn rỗi từ người có vốn (nhà đầu tư) sang người không đủ vốn (người phát hành). Tài sản tài chính bao gồm: - Tiền mặt; - Công cụ vốn chủ sở hữu của đơn vị khác. Trong đó công cụ vốn chủ sở hữu là hợp đồng chứng tỏ được những lợi ích còn lại về tài sản của đơn vị sau khi trừ đi toàn bộ nghĩa vụ của đơn vị đó. 11 Luan van - Quyền theo hợp đồng để: + Nhận tiền mặt hoặc tài sản tài chính khác từ đơn vị khác; + Trao đổi các tài sản tài chính hoặc nợ phải trả tài chính với đơn vị khác theo các điều kiện có thể có lợi cho đơn vị; - Hợp đồng sẽ hoặc có thể được thanh toán bằng các công cụ vốn chủ sở hữu của đơn vị.

Tài sản tài chính có thể là: trái phiếu Chính phủ, trái phiếu Kho bạc, trái phiếu công ty, các loại trái phiếu khác, hối phiếu, kỳ phiếu, tín phiếu, chứng chỉ tiền gửi, các khoản cho vay và phải thu, cổ phiếu phổ thông, cổ phiếu ưu đãi, hợp đồng quyền chọn, các giấy tờ có giá khác. Xác định và nhận diện tài sản hợp pháp - Đối với bất động sản: căn cứ vào giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hoặc một trong các giấy tờ hợp lệ về quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai, giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà, quyết định cấp nhà cấp đất, quyết định giao đất, cho thuê đất, thanh lý, hóa giá, tặng của cơ quan có thẩm quyền theo quy định hiện hành của pháp luật, giấy tờ thừa kế Nhà ở được pháp luật công nhận, bản án, quyết định của Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền đã có hiệu lực pháp luật về sở hữu nhà ở. Nhận biết tính hợp pháp các loại bất động sản cụ thể như sau: - Đối với đất đai: căn cứ vào Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hoặc các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất đủ điều kiện để Nhà nước cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai. - Đối với công trình xây dựng: Giấy chứng nhận quyền sở hữu đối với nhà ở; Hoặc một trong các giấy tờ hợp lệ về quyền sở hữu nhà ở, công trình xây dựng theo quy định của pháp luật về nhà ở.

- Việc nhận biết tính hợp pháp của động sản được căn cứ vào hồ sơ, tài liệu, chứng từ, hóa đơn mua bán, chứng từ nhập khẩu và các căn cứ khác của tài sản. 12 Luan van Đối với động sản (máy, thiết bị, dây chuyền sản xuất, phương tiện vận tải…): căn cứ vào hồ sơ, tài liệu, chứng từ, hóa đơn mua bán, nhập khẩu… của tài sản. - Trường hợp hồ sơ, tài liệu về tài sản bị thất lạc hoặc bị tiêu hủy do nguyên nhân bất khả kháng (thiên tai, hỏa hoạn….) thì dựa trên khai báo, cam kết, xác nhận của khách hàng hoặc dựa trên danh mục tài sản trong Bảng cân đối kế toán gần nhất của doanh nghiệp để xác minh. Giá trị và đặc tính của tài sản a.

Giá trị tài sản Giá trị là một khái niệm kinh tế đề cập đến mối quan hệ tiền tệ giữa các hàng hóa và dịch vụ sẵn có để mua với những người mua và bán chúng. Giá trị không phải là dữ kiện, mà là một ước tính về sự đánh giá các hàng hóa và dịch vụ tại một thời điểm nhất định phù hợp với một định nghĩa nhất định về giá trị.