CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VE NÂNG CAO HIỆU QUÁ KINH DOANH NHẬP KHẨU CỦA DOANH NGHIỆP 1. Cơ sở lí luận về nhập khẩu và đặc trưng kinh doanh nhập khẩu 1. Khái niệm nhập khẩu Nhập khẩu là qua trình nhận hoặc đưa hang hóa từ nước ngoài vao nội địa thông qua đường biên giới quốc gia. Sự trao đối hàng hóa này được thực hiện dựa trên nguyên tắc trao đối ngang giá mà tiền tệ được dùng làm môi giới.
Đây là hoạt động kinh doanh trên phạm vi quốc tế, không phải dạng buôn bán riêng lẻ mà được điều hành đưới một hệ thống, bao gồm cả các tô chức bên trong lẫn bên ngoài quốc gia nhập khẩu. Những hàng hóa này có thể được nhập bởi các cá nhân, công ty hoặc chính phủ từ các tổ chức kinh tế hay công ty nước ngoài và được sử dụng làm nguyên liệu đầu vào cho sản xuất trong nước, hoặc bán lại cho người tiêu dùng cuối cùng, hoặc tái xuất cho quốc gia khác. Xét trên giác độ pháp luật: “Nhập khẩu hàng hóa là việc hàng hóa được đưa vào lãnh thé Việt Nam từ nước ngoài hoặc từ khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật”. Mục tiêu là sử dụng có hiệu quả nguồn ngoại té dé nhap khẩu vật tư, thiết bị kỹ thuật và dịch vụ phục vụ cho quá trình tái sản xuất mở rộng, nâng cao năng suất lao động, tăng giá trị ngày công, giải quyết sự khan hiếm hàng hóa, vật tư trên thị trường nội địa.
Thực chat, kinh doanh nhập khẩu là nhập khẩu từ các tổ chức kinh tế, các công ty nước ngoài, tiễn hành tiêu thụ hàng hóa, vật tư ở thị trường nội địa hoặc tái xuất với mục tiêu lợi nhuận và nối liền sản xuất giữa các quốc gia với nhau. Đặc trưng cơ bản của nhập khẩu Hoạt động nhập khâu diễn ra trên phạm vi bên ngoài quốc gia nên phức tạp hơn rất nhiều so với việc kinh doanh trong nước. Dưới đây là một số đặc điểm nỗi bật của hoạt động nhập khẩu: Thứ nhất, môi trường kinh doanh của các doanh nghiệp có hoạt động nhập khẩu sẽ đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức hơn do chịu sự ảnh hưởng của nhiều nhân tố khác nhau như môi trường kinh tế, chính trị, luật pháp. của các quốc gia khác nhau.
Các doanh nghiệp nhập khẩu cần đặc biệt phải quan tâm đến những tập quán buôn bán quốc tế, hệ thống pháp luật, các chính sách về thuế, hạn ngạch, các văn bản, quy định về các mặt hàng nhập khâu của chính quốc và các quốc gia đối tác dé từ đó đưa ra chiến lược kinh doanh phù hợp với công ty mình. Thứ hai, thị trường diễn ra hoạt động nhập khẩu bao gồm thị trường quốc tế và trong nước. Thị trường quốc tế đóng vai trò là đầu vào của doanh nghiệp, có vai tro cung cap hang hóa cho toàn bộ hoạt động kinh doanh nhập khẩu; còn thị trường trong nước với vai trò đầu ra, nơi tiêu thụ sản phẩm nhập khẩu. Nhờ có nhiều nguồn hàng nhập khẩu mà các doanh nghiệp có sự lựa chọn phong phú và đa dạng hơn về mức giá cả, chất lượng, mẫu mã sản phẩm.
Thứ ba, các phương thức thanh toán trong kinh doanh nhập khâu rất đa dang dé phủ hợp với yêu cầu của từng doanh nghiệp như nhờ thu, hàng đổi hàng, thư tin dụng L/C,. giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro khi hợp tác kinh doanh với đối tác nước ngoài. Ngoài ra, tiền tệ được dùng trong thanh toán thường là ngoại tệ mạnh và có sức chuyền đổi cao như JPY, USD, EUR,. Chính vì thế, doanh nghiệp nên cập nhật liên tục xu hướng biến động của tỷ giá để hạn chế rủi ro trong thanh toán quốc tế.
Thứ tư, phương thức vận chuyền hàng hóa nhập khâu là đa dạng và chỉ phí cao. Hàng hóa nhập khâu được vận chuyền giữa các quốc gia thông qua đường biển, đường bộ, đường hàng không hoặc vận tải đa phương thức. Do khoảng cách địa lý giữa các quốc gia, việc vận chuyền hàng hóa thường tốn kém nguyên liệu, chi phí vận tải cao và thời gian giao hàng lâu. Tuy nhiên, nhờ có sự phát triển ngày càng lớn mạnh của Logistics cùng với các liên minh kinh tế trên thế giới dần được hình thành, thời gian vận chuyển hàng hóa đã được rút ngắn lại dam bảo giao hàng nhanh chóng mà vẫn đáp ứng được chất lượng sản phẩm.
Như vậy nhập khẩu là hoạt động kinh doanh buôn bán trên phạm vi quốc tế. Nó là một hệ thống các quan hệ mua bán trong một nên kinh tế có tổ chức cả bên trong và bên ngoài của một quốc gia. Cơ sở lý luận về hiệu quả kinh doanh nhập khẩu của doanh nghiệp 1. Khái niệm về hiệu quả kinh doanh nhập khẩu Hiệu quả kinh doanh nhập khẩu của doanh nghiệp là một phạm trù kinh phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực, trình độ tổ chức, và quản lý hoạt động nhập khẩu của doanh nghiệp dé thực hiện ở mức độ cao nhất các mục tiêu kinh tế xã hội, với chi phí nhập khẩu thấp nhất.
Có thể hiểu hiệu quả kinh doanh nhập khâu của doanh nghiệp là một phạm trù phản ánh chất lượng của hoạt động kinh doanh nhập khẩu trong phạm vi doanh nghiệp. Hiệu quả kinh doanh nhập khẩu phản ánh mối quan hệ giữa sự vận động của kết quả kinh doanh nhập khẩu với chi phí bỏ ra dé đạt được kết qua đó. Kết quả của hoạt động kinh doanh nhập khẩu là toàn bộ những thành quả mà doanh nghiệp thu được sau một quá trình kinh doanh như: sản lượng, giá tri hàng hóa, doanh thu hàng nhập khau,. Còn chi phí của hoạt động kinh doanh nhập khẩu là biểu hiện bằng tiền của tất cả các khoản chi cho hoạt động nhập khâu của công ty như: giá vốn hàng bán, chi phí tiền lương, thuê mặt bang kinh doanh, chi phí giao dịch, chi phí bán hàng,.
Do đó, hoạt động kinh doanh nhập khâu của doanh nghiệp đạt hiệu quả cao nhất khi họ tối đa hóa kết quả thu được đồng thời tối thiểu hóa chỉ phí bỏ ra, trong thời gian ngắn nhất. Ý nghĩa, vai trò về hiệu quả kinh doanh nhập khẩu Trong xu hướng toàn cầu hóa hiện nay, cùng cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, việc nâng cao hiệu quả kinh doanh nhập khẩu đóng vai trò, ý nghĩa vô cùng to lớn: Thứ nhất, đây là cơ sở cơ bản dé đảm bảo sự tồn tai và phát triển của doanh nghiệp trên thị trường quốc tế. Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, môi trường hoạt động kinh doanh ngày càng được mở rộng, đồng nghĩa cơ hội kinh doanh rất lớn, các thách thức mà doanh nghiệp phải đối mặt cũng không nhỏ. Tat cả các doanh nghiệp phải nâng cao hiệu quả hoạt động xuất khâu của mình mới có thể tăng sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Điều đó giúp các doanh nghiệp tồn tại, đứng vững và phát triển. Thứ hai, hiệu quả kinh doanh nhập khẩu là nhân tố thúc đây sự cạnh tranh và tiến bộ trong kinh doanh. Chính việc thúc đây cạnh tranh yêu cầu các doanh nghiệp phải tự tìm tòi, đầu tư tạo nên sự tiễn bộ trong nhập khẩu. Chấp nhận cơ chế thị trường là chấp nhận sự cạnh tranh.
Trong khi thị trường đặc biệt là quốc tế ngày càng gay gắt và khốc liệt hơn. Sự cạnh tranh lúc này không còn là cạnh tranh về mặt hàng mà cạnh tranh cả về chất lượng, giá cả và các yếu tố khác. Trong khi mục tiêu chung các doanh nghiệp đều là phát triển thì cạnh tranh là yếu tố làm các doanh nghiệp mạnh lên nhưng ngược lai cũng có thé làm các doanh nghiệp không tôn tại được trên thị trường. Thứ ba, mục tiêu bao trùm, lâu dai của doanh nghiệp là tối đa hóa lợi nhuận.
Đề thực hiện mục tiêu này doanh nghiệp phải tiến hành hoạt động kinh doanh nhập khẩu dé tạo ra sản phẩm cung cấp cho thị trường. Doanh nghiệp càng tối ưu được các nguồn lực sẽ càng có cơ hội dé thu được nhiều lợi nhuận. Hiệu quả kinh doanh nhập khẩu là phạm trù phản ánh tính tương đối của việc sử dụng tiết kiệm các nguồn lực nên là điều kiện để thực hiện mục tiêu bao trùm, lâu dài của doanh nghiệp. Hiệu quả kinh doanh nhập khẩu càng cao, càng phản ánh được doanh nghiệp đã sử dụng tiết kiệm các nguồn lực.
Vì vậy, nâng cao hiệu quả kinh doanh nhập khẩu là đòi hỏi khách quan dé doanh nghiệp thực hiện mục tiêu bao trùm, lâu dài là tối đa hóa lợi nhuận. Thứ tu, hiệu quả kinh doanh nhập khẩu cao sẽ giúp nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người lao động trong doanh nghiệp. Hiệu quả kinh doanh càng cao, doanh nghiệp cảng mở rộng quy mô, sẽ tạo thêm việc làm mới cho nhân viên, ngoài ra còn giúp tăng thu nhập và nâng cao đời sống cho người lao động. Từ đó, tiếp thêm động lực cho người lao động, nâng cao hiệu quả công việc của họ.
Thứ năm, hiệu quả kinh doanh nhập khẩu của doanh nghiệp luôn có tác động tới nền kinh tế: nền kinh tế phát triển, giúp giải quyết phần nào gánh nặng cho xã hội, tạo công ăn việc làm cho người lao động; tiết kiệm nguồn lực, nguyên vật liệu cho xã hội, từ đó tạo điều kiện để đạt được những thành tựu khoa học kỹ thuật tiễn bộ trên thế giới; góp phần thực hiện chiến lược công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong cuộc cách mạng công nghệ 4. Các nội dung nâng cao hiệu quả kinh doanh nhập khẩu Nguồn lực của doanh nghiệp là nguồn tài sản mà mỗi doanh nghiệp đang sở hữu và có thê khai thác để phục vụ cho các hoạt động phát triển kinh doanh nhập khẩu của doanh nghiệp. Nguồn lực không chỉ khởi tao mà còn là yếu tố cốt lõi giúp cho hoạt động kinh doanh nhập khẩu của doanh nghiệp phát triển, đem lại giá trị lợi nhuận. Chính nguồn lực cũng tạo nên lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường quốc tế.
Hiệu quả sử dụng vốn Vốn được coi là yếu tố quan trọng nhất đề thành lập và duy trì sự tồn tại của một doanh nghiệp. Tiền tệ được sử dụng vào các mục đích kinh doanh của công ty. Vì vậy, để nâng cao được hiệu quả kinh doanh nhập khẩu, trước tiên doanh nghiệp phải nang cao hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp. Trong một công ty, xét theo đặc điểm của vốn, ta có hai loại vốn: - Vốn cô định: giá trị bằng tiền của các loại tài sản cố định của doanh nghiệp, thé hiện quy mô của doanh nghiệp.