Phân tích hoạt động cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn – Chi nhánh Bắc Điện Bàn, Quảng Nam

Khóa luận phân tích hoạt động cho vay tiêu dùng tại Agribank Chi nhánh Bắc Điện Bàn, Quảng Nam

• Tác giả: Lê Thị Yến Ny
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Quốc Khang
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Phân tích hoạt động cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn – Chi nhánh Bắc Điện Bàn, Quảng Nam
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan cho vay tiêu dùng tại Agribank Chi nhánh Bắc Điện Bàn

Agribank Chi nhánh Bắc Điện Bàn đóng trụ sở tại Quốc lộ 1A, thôn Viêm Tây 2, xã Điện Thắng Bắc, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Đơn vị giữ vai trò chủ lực trong đầu tư phát triển kinh tế nông nghiệp và nông thôn tại địa bàn. Hoạt động tín dụng bán lẻ luôn là một trụ cột then chốt. Trong đó, mảng cho vay tiêu dùng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực qua từng năm. Dịch vụ này phục vụ trực tiếp các nhu cầu thiết yếu của người dân. Khách hàng vay vốn để mua sắm vật dụng gia đình, sửa chữa nhà cửa, trang trải học phí hoặc khám chữa bệnh. Ngân hàng áp dụng nhiều hình thức cho vay linh hoạt. Các phương thức gồm cho vay từng lần, cho vay thấu chi tài khoản và cho vay trả góp. Cơ cấu tổ chức của chi nhánh có 13 cán bộ với trình độ chuyên môn cao. Đội ngũ nhân viên luôn chủ động tiếp cận và hỗ trợ người dân nhanh chóng. Mạng lưới hoạt động gắn liền với địa bàn dân cư nông thôn tạo lợi thế cạnh tranh lớn. Nhờ vậy, hoạt động tín dụng tiêu dùng ngày càng mở rộng và khẳng định vị thế vững chắc.

1.1. Khái niệm và đặc điểm cho vay tiêu dùng ngân hàng

Cho vay tiêu dùng là giao dịch tín dụng giữa ngân hàng thương mại và khách hàng cá nhân. Ngân hàng chuyển giao quyền sử dụng một khoản tiền trong thời gian thỏa thuận. Khách hàng cam kết hoàn trả gốc và lãi đúng hạn. Hình thức vay này đáp ứng nhu cầu chi tiêu sinh hoạt, xây nhà hoặc mua sắm trang thiết bị. Quy mô mỗi khoản vay tiêu dùng thường không quá lớn nhưng số lượng giao dịch rất nhiều. Thời hạn vay phân chia thành ngắn hạn, trung hạn hoặc dài hạn. Mức độ rủi ro của mảng này khá cao do phụ thuộc nguồn thu nhập của người vay. Do đó, ngân hàng thường yêu cầu tài sản thế chấp hoặc chứng minh thu nhập ổn định nhằm kiểm soát rủi ro phát sinh.

1.2. Mạng lưới và cơ cấu tổ chức Agribank Bắc Điện Bàn

Agribank Chi nhánh Bắc Điện Bàn hoạt động trên địa bàn thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Bộ máy tổ chức của chi nhánh thiết lập tinh gọn. Ban giám đốc gồm 02 cán bộ lãnh đạo phụ trách chung mọi mặt nghiệp vụ. Phòng Kế hoạch Kinh doanh gồm 06 cán bộ trực tiếp làm công tác tín dụng và tìm kiếm khách hàng. Phòng Kế toán Ngân quỹ có 05 cán bộ chịu trách nhiệm hạch toán và điều chuyển dòng tiền. Số lao động trong biên chế chính thức là 11 cán bộ. Tỷ lệ nhân sự có trình độ trên đại học đạt 36,36%, còn lại đều có bằng đại học. Cơ cấu nhân lực trẻ trung giúp đơn vị vận hành năng động, linh hoạt và đáp ứng tốt nhu cầu vay vốn của khách hàng.

II. Thực trạng cho vay tiêu dùng tại Agribank Chi nhánh Bắc Điện Bàn

Trong giai đoạn 2021-2023, quy mô tín dụng tiêu dùng tại đơn vị có sự chuyển biến rõ nét. Dư nợ cho vay tiêu dùng năm sau luôn duy trì mức tăng cao hơn năm trước. Năm 2022, dư nợ đạt 43,282 tỷ đồng, tăng 15,556 tỷ đồng so với năm 2021. Bước sang năm 2023, con số này tiếp tục bứt phá lên mức 68,925 tỷ đồng, tăng thêm 25,643 tỷ đồng. Tỷ trọng cho vay tiêu dùng trên tổng dư nợ toàn chi nhánh tăng trưởng bền bỉ. Tỷ lệ này đạt 11,6% vào năm 2021, tăng lên 13,7% năm 2022 và chạm mốc 16,4% vào năm 2023. Tuy nhiên, hoạt động tín dụng này vẫn bộc lộ một số mặt hạn chế nhất định. Tỷ trọng cho vay tiêu dùng nhìn chung còn khiêm tốn so với tổng dư nợ chung. Danh mục sản phẩm vay tiêu dùng chưa thực sự đa dạng. Quy trình thẩm định tài sản bảo đảm còn mất nhiều thời gian xử lý. Sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng thương mại cổ phần và công ty tài chính cũng gây áp lực lớn lên thị phần của chi nhánh.

2.1. Tăng trưởng dư nợ và cơ cấu tín dụng qua các năm

Giai đoạn 2021-2023 chứng kiến bước tăng trưởng mạnh mẽ của mảng cho vay tiêu dùng tại chi nhánh. Năm 2021, dư nợ đạt 27,726 tỷ đồng trong bối cảnh thị trường phục hồi sau đại dịch. Đến năm 2022, con số này đạt 43,282 tỷ đồng nhờ các chính sách kích cầu tiêu dùng của Chính phủ. Tốc độ tăng trưởng đạt đỉnh vào năm 2023 với mức dư nợ 68,925 tỷ đồng. Tỷ trọng đóng góp vào tổng dư nợ tăng liên tục từ 11,6% lên 13,7% và đạt 16,4%. Cơ cấu các khoản vay tiêu dùng tập trung chủ yếu vào mục đích sửa chữa nhà, mua sắm đồ dùng gia đình và tiêu dùng sinh hoạt. Các gói tín dụng ưu đãi đã tiếp cận kịp thời nhiều hộ gia đình nông thôn.

2.2. Khó khăn và rủi ro trong quản lý tín dụng tiêu dùng

Hoạt động cho vay tiêu dùng tại địa bàn vẫn gặp phải một số rào cản thực tế. Nguồn thu nhập của người dân khu vực nông thôn thường biến động theo mùa vụ và thời giá nông sản. Yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng trả nợ đúng hạn của khách hàng. Công tác xác minh nguồn thu và định giá tài sản bảo đảm gặp nhiều khó khăn. Một số tài sản thế chấp ở vùng ven thiếu giấy tờ pháp lý hoàn chỉnh. Bên cạnh đó, các ngân hàng đối thủ và công ty tài chính công nghệ liên tục tung ra các gói vay nhanh gọn. Áp lực cạnh tranh này đòi hỏi đơn vị phải liên tục cải tiến quy trình để giữ chân khách hàng và phòng ngừa nợ xấu phát sinh.

III. Giải pháp cho vay tiêu dùng tại Agribank Chi nhánh Bắc Điện Bàn

Để nâng cao hiệu quả tín dụng tiêu dùng, chi nhánh cần triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp trọng tâm. Đầu tiên là cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính. Ngân hàng cần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ vay vốn nhưng vẫn đảm bảo tính chặt chẽ. Việc ứng dụng công nghệ số vào khâu thẩm định hồ sơ là hướng đi cấp thiết. Điều này giúp nâng cao tốc độ giải ngân và tạo sự hài lòng cho người dân. Tiếp theo, đơn vị cần đa dạng hóa các gói sản phẩm tín dụng. Các gói vay mua sắm trả góp, thấu chi tài khoản và vay sửa nhà cần có mức lãi suất ưu đãi cạnh tranh. Ngân hàng cũng cần đẩy mạnh công tác đào tạo nhân sự. Cán bộ tín dụng cần nâng cao kỹ năng thẩm định tài chính cá nhân và giao tiếp khách hàng. Ngoài ra, việc thiết lập mối liên kết chặt chẽ với chính quyền địa phương và các đoàn thể cơ sở là rất quan trọng. Mạng lưới này giúp nắm bắt sát sao nhu cầu vay vốn thực tế của từng hộ gia đình nông thôn.

3.1. Đơn giản hóa quy trình thẩm định và thủ tục cho vay

Cắt giảm thủ tục hành chính là giải pháp then chốt để thu hút người vay tiêu dùng. Ngân hàng cần xây dựng quy trình tiếp nhận hồ sơ tinh giản. Các mẫu biểu cần được rút gọn, dễ hiểu đối với người dân địa phương. Chi nhánh cần áp dụng công nghệ số để tra cứu lịch sử tín dụng nhanh chóng. Thời gian phê duyệt khoản vay nên rút ngắn xuống dưới 24 giờ. Cán bộ thẩm định cần chủ động hướng dẫn khách hàng hoàn thiện hồ sơ. Sự linh hoạt trong phương thức định giá tài sản bảo đảm cũng giúp đẩy nhanh tiến độ giải ngân. Tối ưu quy trình sẽ nâng cao trải nghiệm và giữ chân khách hàng hiệu quả.

3.2. Đa dạng hóa gói sản phẩm và chính sách lãi suất cạnh tranh

Đa dạng hóa sản phẩm là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh thị trường cạnh tranh gay gắt. Agribank Chi nhánh Bắc Điện Bàn nên phát triển các gói vay theo từng nhóm đối tượng cụ thể. Ngân hàng có thể triển khai gói tín dụng mua sắm trả góp dành cho cán bộ, công chức và người lao động. Gói vay sửa chữa nhà ở với thời hạn linh hoạt cũng rất tiềm năng. Chi nhánh cần thiết kế chính sách lãi suất bậc thang linh hoạt nhằm kích cầu vay vốn. Bên cạnh đó, ngân hàng nên kết hợp phát hành thẻ tín dụng nội địa gắn với hạn mức thấu chi. Sự linh hoạt trong phương thức giải ngân và thanh toán sẽ thu hút đông đảo khách hàng cá nhân đến giao dịch.

IV. Kết luận về cho vay tiêu dùng tại Agribank Chi nhánh Bắc Điện Bàn

Hoạt động cho vay tiêu dùng tại Agribank Chi nhánh Bắc Điện Bàn đã đạt được những thành tựu rất đáng khích lệ trong giai đoạn 2021-2023. Quy mô dư nợ tăng trưởng vượt bậc từ 43,282 tỷ đồng lên 68,925 tỷ đồng. Tỷ trọng tín dụng tiêu dùng trên tổng dư nợ ngày càng giữ vị trí quan trọng trong chiến lược kinh doanh của chi nhánh. Kết quả này phản ánh đúng định hướng phục vụ nhu cầu đời sống dân sinh của người dân nông thôn. Tuy nhiên, đơn vị vẫn cần chủ động nhận diện các thách thức về chất lượng tín dụng và sự cạnh tranh thị trường. Việc thực thi đồng bộ các giải pháp về thủ tục, công nghệ số và đào tạo nhân sự sẽ tạo đòn bẩy phát triển mạnh mẽ. Dòng vốn tiêu dùng an toàn, hiệu quả sẽ góp phần đẩy lùi tín dụng đen tại địa bàn. Đồng thời, nguồn vốn này tạo động lực thúc đẩy kinh tế xã hội thị xã Điện Bàn phát triển bền vững.

4.1. Đánh giá tổng hợp tiềm năng phát triển tín dụng bán lẻ

Tiềm năng mở rộng mảng cho vay tiêu dùng tại thị xã Điện Bàn vẫn còn rất lớn. Khu vực này đang trong quá trình đô thị hóa nhanh chóng. Thu nhập bình quân của người dân tăng trưởng ổn định tạo điều kiện nâng cao chuẩn mực sinh hoạt. Nhu cầu mua sắm thiết bị hiện đại, phương tiện đi lại và cải tạo không gian sống ngày càng bức thiết. Agribank Chi nhánh Bắc Điện Bàn sở hữu lợi thế lớn về uy tín thương hiệu lâu năm. Mạng lưới quan hệ sâu rộng với chính quyền và nhân dân địa phương tạo nền tảng vững chắc. Nếu khai thác triệt để các thế mạnh này, ngân hàng sẽ tiếp tục bứt phá quy mô và duy trì vị thế dẫn đầu trong phân khúc bán lẻ tại địa phương.

4.2. Ứng dụng thực tiễn và định hướng phát triển bền vững

Định hướng trong tương lai của chi nhánh là mở rộng cho vay tiêu dùng song hành với kiểm soát rủi ro nợ xấu. Ngân hàng cần đẩy nhanh chuyển đổi số toàn diện các khâu nghiệp vụ. Việc ứng dụng công nghệ thẩm định tín dụng tự động sẽ rút ngắn tối đa thời gian cung ứng vốn. Đơn vị cần chủ động liên kết với các doanh nghiệp phân phối hàng hóa và cơ sở y tế, giáo dục trên địa bàn. Mô hình này giúp đa dạng hóa mục đích giải ngân và kiểm soát dòng tiền hiệu quả. Phát triển tín dụng tiêu dùng lành mạnh sẽ bảo vệ người dân khỏi các bẫy tài chính đen. Đây là nền tảng quan trọng giúp xây dựng văn hóa tài chính hiện đại và thúc đẩy an sinh xã hội.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Sự chuyển dịch của nền kinh tế thị trường cùng tiến trình hội nhập quốc tế sâu rộng tại Việt Nam đã thúc đẩy thu nhập và chất lượng đời sống của các tầng lớp dân cư tăng lên rõ rệt. Nhu cầu tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ sinh hoạt ngày càng mở rộng và phân hóa đa dạng, đặc biệt ở nhóm khách hàng trẻ tuổi. Xu hướng này thúc đẩy các tổ chức tài chính chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình ngân hàng bán lẻ, trong đó phân khúc khách hàng cá nhân trở thành thị trường mục tiêu mang lại nguồn thu ổn định và phân tán rủi ro hiệu quả. Tuy nhiên, hoạt động tín dụng tiêu dùng luôn đối mặt với chi phí quản lý hồ sơ lớn, thông tin khách hàng bất cân xứng và tính nhạy cảm cao trước các chu kỳ biến động kinh tế vĩ mô.

Tại địa bàn thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam – khu vực tiếp giáp trực tiếp với thành phố Đà Nẵng và tập trung các cụm công nghiệp lớn như Khu công nghiệp Điện Nam – Điện Ngọc – tốc độ đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, kéo theo nhu cầu vốn tiêu dùng (nhà ở, mua sắm phương tiện, trang thiết bị gia đình) gia tăng. Đồng thời, đây cũng là địa bàn diễn ra sự cạnh tranh gay gắt giữa Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank) với hệ thống các ngân hàng thương mại cổ phần và các quỹ tín dụng nhân dân. Để tồn tại và khẳng định vị thế, Agribank Chi nhánh Bắc Điện Bàn đã chủ động triển khai mảng cho vay tiêu dùng, song công tác quản trị rủi ro và tăng trưởng quy mô vẫn gặp không ít thách thức.

Mục tiêu nghiên cứu tổng quát của đề tài là phân tích thực trạng hoạt động cho vay tiêu dùng tại Agribank Chi nhánh Bắc Điện Bàn trong giai đoạn 2021–2023, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm mở rộng và nâng cao chất lượng hoạt động này trong thời gian tới. Các mục tiêu và nhiệm vụ cụ thể được xác định bao gồm:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động cho vay tiêu dùng của ngân hàng thương mại và các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tín dụng.
2. Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động cho vay tiêu dùng tại Agribank Chi nhánh Bắc Điện Bàn qua chuỗi số liệu thực tế giai đoạn 2021–2023.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị nhằm mở rộng quy mô, hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả cho vay tiêu dùng tại chi nhánh.

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là toàn bộ hoạt động cho vay tiêu dùng của Agribank Chi nhánh Bắc Điện Bàn. Về phạm vi nghiên cứu, không gian thực hiện đặt tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn – Chi nhánh Bắc Điện Bàn (Quốc lộ 1A, thôn Viêm Tây 2, xã Điện Thắng Bắc, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam); phạm vi thời gian tập trung thu thập, xử lý và đánh giá số liệu thứ cấp trong 3 năm liên tiếp từ năm 2021 đến năm 2023.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng nghiên cứu dựa trên lý thuyết ngân hàng thương mại hiện đại và các khái niệm chuyên sâu về tín dụng tiêu dùng. Ngân hàng thương mại được nhìn nhận qua ba chức năng cốt lõi: chức năng trung gian tài chính, chức năng trung gian thanh toán và chức năng cung ứng các dịch vụ ngân hàng. Trong các nghiệp vụ tài sản Có, cấp tín dụng là hoạt động phân phối nguồn vốn trọng yếu mang lại thu nhập chính nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro cao. Khái niệm cho vay tiêu dùng được tác giả trích dẫn từ quan điểm học thuật của Lê Văn Tề (2013) và Lê Thị Mận (2010), xác định đây là hình thức tổ chức tín dụng cung cấp vốn cho cá nhân, hộ gia đình phục vụ các mục đích sinh hoạt, đời sống (mua sắm tài sản, phương tiện, xây sửa nhà ở, học tập, y tế) mà không xuất phát từ mục đích sản xuất kinh doanh.

Hoạt động cho vay tiêu dùng được phân loại toàn diện theo 4 tiêu thức:

• Theo thời hạn tín dụng: Cho vay ngắn hạn (dưới 12 tháng) và cho vay trung - dài hạn (từ 12 tháng trở lên).
• Theo mục đích sử dụng vốn: Cho vay tiêu dùng cư trú (mua sắm, xây dựng, cải tạo nhà ở) và cho vay tiêu dùng phi cư trú (mua sắm đồ dùng gia đình, xe cộ, du lịch, giáo dục).
• Theo hình thức cho vay: Cho vay trực tiếp (gồm cho vay trả góp, cho vay phi trả góp, cho vay tuần hoàn) và cho vay gián tiếp (qua bên bán hàng trung gian).
• Theo hình thức bảo đảm: Cho vay bảo đảm bằng tài sản hình thành từ vốn vay, cho vay cầm cố và cho vay thế chấp bất động sản, giấy tờ có giá.

Hệ thống cơ sở pháp lý được áp dụng bao gồm Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010; Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam năm 2010; Văn bản hợp nhất số 39/2019/VBHN-NHNN ngày 29/11/2019 của Ngân hàng Nhà nước quy định về cho vay tiêu dùng; Thông tư số 06/2023/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung Thông tư 39/2016/TT-NHNN; cùng hệ thống quy chế, quy trình cấp tín dụng nội bộ do Agribank ban hành.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu lý luận và phân tích thực nghiệm số liệu thứ cấp:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được cung cấp chính thức từ các báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo tín dụng của Phòng Kế toán và Phòng Kế hoạch kinh doanh (Tín dụng) tại Agribank Chi nhánh Bắc Điện Bàn giai đoạn 2021–2023; kết hợp nguồn dữ liệu từ các sách giáo trình, tạp chí tài chính ngân hàng và văn bản pháp luật hiện hành.
• Phương pháp phân tích và xử lý số liệu: Tác giả sử dụng phần mềm bảng tính Excel để thực hiện phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh biến động số tuyệt đối, số tương đối qua từng năm, tính toán các chỉ tiêu tài chính như doanh số cho vay, doanh số thu nợ, dư nợ tín dụng, tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu, hệ số thu nợ và vòng quay vốn tín dụng.
• Phương pháp tổng hợp: Từ kết quả lượng hóa thực trạng, tác giả vận dụng phương pháp phân tích hoạt động kinh doanh để tổng hợp nguyên nhân và xây dựng hệ thống giải pháp có tính ứng dụng thực tiễn.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạt động cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn – Chi nhánh Bắc Điện Bàn

Chương 1 hệ thống hóa toàn bộ các vấn đề lý luận về ngân hàng thương mại và tín dụng tiêu dùng. Tác giả phân tích rõ vai trò của cho vay tiêu dùng dưới ba giác độ: đối với khách hàng (giúp khắc phục mâu thuẫn giữa nhu cầu tiêu dùng hiện tại và khả năng tích lũy vốn, nâng cao tiện nghi cuộc sống); đối với ngân hàng (giúp đa dạng hóa danh mục đầu tư tín dụng, mở rộng nền khách hàng, tăng thu nhập từ lãi và phí); đối với nền kinh tế (kích thích cầu tiêu dùng, thúc đẩy sản xuất phát triển theo chuỗi liên hoàn).

Chương này cũng phân tích sâu sắc các đặc điểm của cho vay tiêu dùng như: quy mô từng khoản vay nhỏ lẻ nhưng số lượng lớn; tính nhạy cảm cao theo chu kỳ kinh tế vĩ mô; chi phí thẩm định, giám sát hồ sơ tương đối cao; và tính chất bất cân xứng thông tin của khách hàng cá nhân. Tác giả phân tích các yếu tố tác động đến hoạt động tín dụng tiêu dùng thành hai nhóm:

• Nhóm yếu tố chủ quan: Chính sách tín dụng, quy trình cấp duyệt tín dụng, chất lượng thẩm định thông tin khách hàng, tính đa dạng và cạnh tranh của sản phẩm tín dụng, trình độ chuyên môn đạo đức của cán bộ tín dụng.
• Nhóm yếu tố khách quan: Môi trường kinh tế vĩ mô, biến động lãi suất, hành lang pháp lý, mức độ cạnh tranh của các tổ chức tín dụng đối thủ và rủi ro thiên tai dịch bệnh.

Bên cạnh đó, chương 1 chuẩn hóa các công thức và chỉ tiêu đo lường chất lượng tín dụng tiêu dùng, làm thước đo cho việc đánh giá thực trạng ở chương sau:

$$\text{Tốc độ tăng trưởng doanh số (hoặc dư nợ)} = \frac{\text{Giá trị năm sau} - \text{Giá trị năm trước}}{\text{Giá trị năm trước}} \times 100%$$

$$\text{Tỷ lệ nợ quá hạn CVTD} = \frac{\text{Dư nợ quá hạn CVTD}}{\text{Tổng dư nợ CVTD}} \times 100%$$

$$\text{Tỷ lệ nợ xấu CVTD} = \frac{\text{Dư nợ xấu CVTD}}{\text{Tổng dư nợ CVTD}} \times 100%$$

$$\text{Hệ số thu nợ CVTD} = \frac{\text{Doanh số thu nợ CVTD}}{\text{Doanh số cho vay CVTD}} \times 100%$$

$$\text{Vòng quay vốn tín dụng} = \frac{\text{Doanh số thu nợ}}{\text{Dư nợ bình quân}}$$

Chương 2: Phân tích thực trạng hoạt động cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn – Chi nhánh Bắc Điện Bàn

Chương 2 là phần nội dung trọng tâm của khóa luận. Trước hết, tác giả giới thiệu lịch sử hình thành của Agribank Chi nhánh Bắc Điện Bàn (thành lập theo Quyết định số 165/2001/TCCB-ĐT ngày 04/05/2001 của Giám đốc Agribank Quảng Nam). Về cơ cấu tổ chức, chi nhánh có 13 cán bộ nhân viên, gồm Ban Giám đốc (1 Giám đốc, 1 Phó Giám đốc), Phòng Kế hoạch kinh doanh/Tín dụng (6 cán bộ) và Phòng Kế toán - Ngân quỹ (5 cán bộ). Cơ cấu lao động duy trì ổn định qua 3 năm (2 nam, 11 nữ), trong đó trình độ trên đại học có 4 cán bộ (chiếm 36,36% số lao động trong định biên) và trình độ đại học có 9 cán bộ (hoặc 7 cán bộ trong định biên), phản ánh chất lượng nguồn nhân lực được chuẩn hóa.

Tác giả phân tích kết quả kinh doanh tổng thể và công tác huy động vốn của chi nhánh qua giai đoạn 2021–2023:

Chỉ tiêu	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023	So sánh 2022/2021 (%)	So sánh 2023/2022 (%)
Tổng thu nhập (tỷ đồng)	60,432	66,298	79,910	+9,71%	+20,53%
Tổng chi phí (tỷ đồng)	37,736	40,800	49,092	+8,11%	+20,32%
Chênh lệch Thu - Chi (tỷ đồng)	22,696	25,498	29,818	+12,35%	+16,94%
Nguồn vốn huy động (tỷ đồng)	741,546	797,603	845,450	+7,56%	+6,00%
Tổng dư nợ tín dụng (tỷ đồng)	239,937	314,708	420,664	+31,16%	+33,67%

Về quy trình cho vay tiêu dùng, chi nhánh triển khai qua 7 bước: (1) Tiếp nhận và thu thập thông tin khách hàng, kiểm tra hệ thống thông tin tín dụng CIC qua hệ thống LO2/CLOS; (2) Thẩm định điều kiện vay vốn, mục đích vay và định giá tài sản bảo đảm; (3) Phê duyệt cấp tín dụng theo thẩm quyền; (4) Ký kết hợp đồng tín dụng và hợp đồng bảo đảm; (5) Giải ngân vốn vay; (6) Kiểm tra, giám sát sau cho vay và thu hồi nợ, lãi; (7) Thu nợ và đưa ra phán quyết tín dụng mới hoặc thanh lý hợp đồng.

Đi sâu vào phân tích mảng cho vay tiêu dùng, tác giả lượng hóa các biến động chính như sau:

Chỉ tiêu nghiệp vụ CVTD	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023
Doanh số cho vay tiêu dùng (tỷ đồng)	43,887	110,538	104,385
Tỷ trọng trong tổng doanh số cho vay (%)	12,01%	20,87%	14,65%
Doanh số thu nợ tiêu dùng (tỷ đồng)	41,338	94,982	78,732
Tỷ trọng trong tổng doanh số thu nợ (%)	13,63%	20,89%	12,84%
Hệ số thu nợ CVTD (%)	94,19%	85,93%	75,42%
Thu lãi cho vay tiêu dùng (tỷ đồng)	1,75	2,92	4,55
Tỷ trọng trong thu lãi khách hàng cá nhân (%)	4,00%	6,00%	7,50%
Dư nợ cho vay tiêu dùng (tỷ đồng)	27,726	43,282	68,925
Tỷ trọng dư nợ CVTD trên tổng dư nợ (%)	11,60%	13,70%	16,40%

Về chất lượng tín dụng: Năm 2021, do ảnh hưởng hậu đại dịch Covid-19 làm đứt gãy hoạt động của các hộ kinh doanh cá thể, ngành dịch vụ và vận tải trên địa bàn, chi nhánh ghi nhận nợ xấu phát sinh với tỷ lệ 8,3% (dư nợ xấu ghi nhận 200 triệu đồng). Tuy nhiên, sang năm 2022 và năm 2023, chi nhánh đã thực hiện các biện pháp kiểm soát chặt chẽ, thu hồi nợ sớm và trích lập dự phòng theo quy định, kéo giảm tỷ lệ nợ xấu về mức 0,00% trên tổng dư nợ.

Đánh giá tổng hợp của chương 2:

• Ưu điểm: Quy trình vay vốn được tinh gọn, mối liên kết nội bộ giữa thẩm định và kế toán nhịp nhàng; cán bộ tận tình hướng dẫn; uy tín thương hiệu Agribank trên địa bàn nông nghiệp - nông thôn rất vững chắc; nguồn thu từ lãi tiêu dùng tăng trưởng đều qua các năm.
• Hạn chế và nguyên nhân: Hạn mức phê duyệt độc lập của Giám đốc chi nhánh còn thấp, những hồ sơ vay tiêu dùng quy mô lớn phải chuyển lên Agribank cấp trên phê duyệt làm phát sinh thời gian chờ đợi; số lượng cán bộ tín dụng mỏng (6 người) phải phụ trách lượng hồ sơ khách hàng quá lớn dẫn đến nguy cơ quá tải và sai sót trong khâu thẩm định; hệ số thu nợ giảm từ 94,19% xuống 75,42% cho thấy áp lực quản lý dòng tiền trả nợ của khách hàng cá nhân bắt đầu gia tăng.

Chương 3: Một số giải pháp mở rộng và nâng cao hoạt động cho vay tiêu dùng tại Agribank Chi nhánh Bắc Điện Bàn

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, chương 3 vạch ra định hướng phát triển của Agribank Chi nhánh Bắc Điện Bàn: Tiếp tục giữ vững vai trò chủ lực đầu tư nông nghiệp nông thôn, đồng thời đẩy mạnh bán lẻ, đa dạng hóa gói tín dụng tiêu dùng phục vụ đời sống. Tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng: Siết chặt quy trình xác minh thông tin thu nhập thực tế của khách hàng từ nhiều nguồn khác nhau; khai thác hiệu quả dữ liệu CIC; kiểm tra chặt chẽ tính pháp lý và tính thanh khoản của tài sản bảo đảm nhằm ngăn chặn tình trạng nợ xấu tiềm ẩn.
2. Nâng cao chất lượng và đa dạng hóa sản phẩm: Thiết kế các gói cho vay tiêu dùng linh hoạt theo từng nhóm đối tượng (công nhân khu công nghiệp Điện Nam – Điện Ngọc, cán bộ công chức, hộ dân nông thôn); áp dụng các chương trình ưu đãi lãi suất cạnh tranh và linh hoạt kỳ hạn thanh toán.
3. Tăng cường công tác huy động vốn: Mở rộng các chương trình khuyến mãi, bốc thăm trúng thưởng, đa dạng hóa các sản phẩm tiền gửi tiết kiệm nhằm thu hút nguồn vốn nhàn rỗi trong dân cư với chi phí vốn hợp lý, đảm bảo cân đối thanh khoản cho vay trung - dài hạn.
4. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ nhân viên: Thường xuyên tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu về nghiệp vụ thẩm định tín dụng bán lẻ, bồi dưỡng kỹ năng giao tiếp ứng xử, văn hóa doanh nghiệp và nâng cao tinh thần trách nhiệm đạo đức nghề nghiệp, giảm áp lực phân công hồ sơ hợp lý giữa các cán bộ tín dụng.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã phản ánh một cách trung thực và đầy đủ bức tranh thực tế về hoạt động tín dụng tiêu dùng tại một chi nhánh ngân hàng nông nghiệp cấp cơ sở qua các số liệu có thực:

• Minh chứng sự tăng trưởng rõ rệt của mảng cho vay tiêu dùng: Dư nợ tiêu dùng tăng từ 27,726 tỷ đồng (năm 2021) lên 43,282 tỷ đồng (năm 2022) và đạt 68,925 tỷ đồng (năm 2023), nâng tỷ trọng từ 11,60% lên 16,40% tổng dư nợ. Doanh thu lãi từ mảng này cũng tăng mạnh từ 1,75 tỷ đồng lên 4,55 tỷ đồng, khẳng định định hướng chuyển dịch mô hình kinh doanh bán lẻ của chi nhánh là hoàn toàn phù hợp.
• Phản ánh trung thực các chỉ số kiểm soát rủi ro: Hệ số thu nợ có xu hướng giảm sút từ 94,19% xuống 75,42%, phản ánh tác động tiêu cực của suy thoái kinh tế sau đại dịch đến khả năng trả nợ đúng hạn của khách hàng cá nhân; đồng thời ghi nhận nỗ lực xử lý nợ xấu từ mức 8,3% năm 2021 về 0% trong các năm 2022–2023.
• Về mặt đóng góp: Nghiên cứu đã làm rõ được những mâu thuẫn đặc thù tại một chi nhánh địa phương (hạn mức phán quyết tín dụng bị khống chế, số lượng hồ sơ trên mỗi cán bộ tín dụng vượt tải), từ đó đưa ra hệ thống giải pháp gắn chặt với đặc điểm địa bàn thị xã Điện Bàn thay vì các khuyến nghị lý thuyết chung chung.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số hạn chế nhất định xuất phát từ phạm vi nghiên cứu thực tế tại đơn vị:

• Dữ liệu nghiên cứu chỉ giới hạn trong phạm vi một chi nhánh cấp 2 (Agribank Chi nhánh Bắc Điện Bàn) với chuỗi thời gian 3 năm (2021–2023), do đó tính đại diện cho toàn hệ thống Agribank trên địa bàn tỉnh Quảng Nam chưa cao.
• Phương pháp phân tích chủ yếu dựa trên số liệu thứ cấp và thống kê mô tả; chưa tiến hành khảo sát điều tra sơ cấp (phát phiếu hỏi) đối với khách hàng vay tiêu dùng để lượng hóa mức độ hài lòng hoặc đánh giá các yếu tố quyết định lựa chọn gói vay bằng mô hình kinh tế lượng.
• Một số bảng biểu chi tiết trong văn bản (như cơ cấu vay tiêu dùng phân theo thời hạn và mục đích) chưa cung cấp đầy đủ chuỗi dữ liệu định lượng tương ứng giữa các năm.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng khảo sát so sánh hoạt động cho vay tiêu dùng giữa Agribank với các ngân hàng thương mại cổ phần trên cùng địa bàn; ứng dụng các mô hình định lượng (hồi quy đa biến, cấu trúc tuyến tính SEM) để đo lường các nhân tố ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng tiêu dùng cá nhân; đồng thời nghiên cứu bổ sung giải pháp phát triển các sản phẩm cho vay tiêu dùng số hóa trên nền tảng ứng dụng Agribank E-Mobile Banking.

---

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận mang lại giá trị tham khảo học thuật và ứng dụng thực tiễn rõ rệt:

• Đối với sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kế toán - Kiểm toán và Quản trị kinh doanh: Tài liệu cung cấp mẫu hình chuẩn mực về kết cấu khóa luận tốt nghiệp ngành ngân hàng, từ cách hệ thống hóa lý thuyết, xây dựng quy trình phân tích tín dụng, tính toán các chỉ tiêu hiệu quả đến cách trình bày hệ thống bảng biểu so sánh dữ liệu kinh tế.
• Đối với cán bộ tín dụng và nhà quản trị ngân hàng cơ sở: Tài liệu là bức tranh thực tế phản ánh quy trình cấp tín dụng tiêu dùng 7 bước, các điểm nghẽn trong khâu thẩm định hồ sơ khách hàng cá nhân và kinh nghiệm kiểm soát nợ xấu trên địa bàn giáp ranh giữa khu công nghiệp và nông thôn.
• Nội dung đáng giá nhất: Phần phân tích thực trạng chương 2 với chuỗi số liệu tài chính cụ thể và quy trình thẩm định thực tế qua hệ thống LO2/CLOS kết hợp chấm điểm CIC.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu nhân sự và tổ chức bộ máy tại Agribank Chi nhánh Bắc Điện Bàn được bố trí như thế nào?
Chi nhánh có tổng cộng 13 cán bộ nhân viên, gồm Ban Giám đốc (1 Giám đốc, 1 Phó Giám đốc), Phòng Kế hoạch kinh doanh/Tín dụng (6 cán bộ) và Phòng Kế toán - Ngân quỹ (5 cán bộ). Cơ cấu lao động chia theo giới tính gồm 2 nam và 11 nữ; về trình độ học vấn có 4 cán bộ đạt trình độ trên đại học (chiếm 36,36% định biên) và 9 cán bộ trình độ đại học.

2. Quy mô doanh số và dư nợ cho vay tiêu dùng tại chi nhánh tăng trưởng ra sao trong giai đoạn 2021–2023?
Doanh số cho vay tiêu dùng tăng từ 43,887 tỷ đồng (năm 2021) lên 110,538 tỷ đồng (năm 2022) và đạt 104,385 tỷ đồng (năm 2023). Dư nợ cho vay tiêu dùng tăng trưởng liên tục qua các năm: đạt 27,726 tỷ đồng năm 2021 (tỷ trọng 11,60%), tăng lên 43,282 tỷ đồng năm 2022 (tỷ trọng 13,70%) và đạt 68,925 tỷ đồng năm 2023 (tỷ trọng 16,40% trên tổng dư nợ tín dụng).

3. Quy trình cho vay tiêu dùng tại Agribank Chi nhánh Bắc Điện Bàn bao gồm những bước nào?
Quy trình gồm 7 bước tuần tự: (1) Tiếp nhận hồ sơ và thu thập thông tin khách hàng, tra cứu CIC qua hệ thống LO2/CLOS; (2) Thẩm định điều kiện vay vốn và định giá tài sản bảo đảm; (3) Xét duyệt cho vay theo thẩm quyền; (4) Ký kết hợp đồng tín dụng và hợp đồng bảo đảm; (5) Thực hiện giải ngân vốn vay; (6) Kiểm tra, giám sát sau cho vay và thu hồi nợ, lãi; (7) Thu nợ và đưa ra phán quyết tín dụng mới hoặc thanh lý hợp đồng.

4. Diễn biến nợ xấu của chi nhánh trong giai đoạn nghiên cứu như thế nào và nguyên nhân do đâu?
Năm 2021, chi nhánh phát sinh nợ xấu với tỷ lệ 8,3% (khoản nợ 200 triệu đồng) do ảnh hưởng nặng nề của dịch bệnh Covid-19 khiến nhiều khách hàng thuộc ngành vận tải, bán lẻ và dịch vụ ăn uống bị đứt gãy dòng tiền. Sang năm 2022 và 2023, nhờ tăng cường kiểm soát và xử lý nợ triệt để, tỷ lệ nợ xấu đã được kéo giảm về 0,00%.

5. Những rào cản nội tại lớn nhất trong hoạt động cho vay tiêu dùng tại chi nhánh được tác giả chỉ ra là gì?
Hai rào cản lớn nhất gồm: Thứ nhất, hạn mức phê duyệt tín dụng của Giám đốc chi nhánh còn bị khống chế, các khoản vay tiêu dùng giá trị lớn phải chuyển hồ sơ về Agribank cấp trên phê duyệt, gây kéo dài thời gian; thứ hai, số lượng cán bộ tín dụng mỏng (6 người) phải gánh lượng khách hàng lớn, dẫn tới nguy cơ quá tải và ảnh hưởng đến tính thận trọng trong khâu thẩm định.

---

Kết luận

Khóa luận của tác giả Lê Thị Yến Ny đã hoàn thành toàn diện mục tiêu nghiên cứu thông qua việc hệ thống hóa lý luận và đánh giá sâu sắc thực trạng hoạt động cho vay tiêu dùng tại Agribank Chi nhánh Bắc Điện Bàn giai đoạn 2021–2023. Chuỗi số liệu phân tích chứng minh mảng tín dụng tiêu dùng tại chi nhánh đã có sự bứt phá mạnh mẽ về dư nợ và doanh thu lãi, đồng thời nợ xấu được kiểm soát an toàn sau giai đoạn biến động đại dịch. Các giải pháp đề xuất tập trung vào nâng cao chất lượng thẩm định, hoàn thiện sản phẩm và đào tạo nhân lực có giá trị ứng dụng thiết thực, góp phần hỗ trợ chi nhánh mở rộng thị phần tín dụng bán lẻ an toàn và bền vững trên địa bàn tỉnh Quảng Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN – CHI NHÁNH BẮC ĐIỆN BÀN 1.1 Khái quát về ngân hàng thương mại 1.1 Khái niệm NHTM Ngân hàng thương mại đã hình thành và phát triển hàng trăm năm nay được gắn liền với sự phát triển của kinh tế cũng là một tổ chức tài chính hoạt động với nhiều mục tiêu tạo lợi nhuận từ các hoạt động của giao dịch tiền tệ. Ngân hàng thương mại chủ yếu dựa vào các giao dịch tài chính cũng như thanh toán từ các công ty doanh nghiệp. Đối với các doanh nghiệp thì ngân hàng thương mại sẽ thực hiện các hoạt động kinh doanh dựa trên quy tắc của kinh tế để tạo được nhiều lợi nhuận cao. Mỗi ngân hàng thương mại được thực hiện theo nguyên tắc và quy định của pháp luật.

Có thể nhận tiền gửi và có kỳ hạn và không kỳ hạn từ khách hàng và cũng có thể thực hiện nghiệp vụ chiết khấu, trong đó có thể hoá đơn, số nợ hoặc giấy chứng nhận và trả cho người bán với mức giá thấp thì ngân hàng thương mại tạo lợi ích cho người gửi tiền, người vay tiền và cho cả ngân hàng thông qua chênh lệch lãi suất mà thu được lợi nhuận cho ngân hàng. Ngoài ra, để huy động được vốn thì ngân hàng có thể phát hành kỳ phiếu và trái phiếu, chủ yếu thông qua tiền gửi nhằm thu hút các nhà đầu tư. Nguồn vốn này sẽ được sử dụng cho vay trong các hoạt động sản xuất kinh doanh hoặc cho vay tiêu dùng. Mỗi ngân hàng thương mại đều hỗ trợ dịch vụ thanh toán các hoá đơn hoặc hỗ trợ việc chuyển tiền.Chức năng của NHTM 1.1 Chức năng trung gian tài chính Là một kết nối các doanh nghiệp hoặc cá nhân với ngân hàng tạo ra một tài chính hiệu quả và phát triển hơn.

Ví dụ như một khách hàng có nguồn vốn nhàn rỗi có thể có lợi nhuận và hình thức nhận tiền lãi, người đi vay sẽ trợ giúp nhu cầu thiếu vốn bằng nguồn vốn đó một cách nhanh chóng, tiện lợi, an toàn và hợp pháp. Ngân hàng thương mại sẽ là người trung gian làm cầu nối thông qua những nguồn vốn nhàn rỗi của khách hàng bằng nghiệp vụ huy động vốn. Ngân hàng vừa đóng vay trong người đi gửi tiền và người cho vay và được hưởng lợi nhuận từ phần chênh lệch giữa lãi suất tiền gửi và lãi suất cho vay. Với chức năng này ngân hàng 4 không chỉ đóng vai trò tạo ra được lợi ích bản thân ngân hàng mà còn lợi ích của người gửi tiền và bên đi vay.

Có thể nói đây là chức năng quan trọng nhất của ngân hàng thương mại vì nó nâng cao hoạt động chuyển vốn vào nền kinh tế, tạo ra nhiều cơ hội tốt cho người lao động và thúc đẩy sự phát triển kinh tế ngày một đi lên.[5] NHTM Thu hút Cấp tín dụng Lãi và Lãi và gốc gốc Nơi có vốn Nơi cần vốn nhàn rỗi 1.2 Chức năng trung gian thanh toán Là một cầu nối trung gian giữa khách hàng với ngân hàng qua tài khoản được đã mở tại ngân hàng và thuận tiện cho các giao dịch buôn bán trên mạng xã hội. Để tạo được các mối quan hệ kinh tế thương mại với nhau thì sẽ tuỳ thuộc vào các nhu cầu của mỗi khách hàng với ngân hàng. Về chức năng của trung gian thanh toán sẽ đem lại nhiều lợi ích và tiện lợi cho mỗi khách hàng trong các hoạt động thanh toán cũng có thể phát triển về nền kinh tế đất nước. Góp phần đẩy mạnh tốc độ lưu chuyển tiền – hàng.