Luận văn thạc sĩ về chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại tỉnh Cao Bằng

Khám phá luận văn thạc sĩ về chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại tỉnh Cao Bằng, phân tích thực trạng và giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Ngô Thị Thùy Dương
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Hữu Đạt
• Trường học: Học viện Khoa học xã hội
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Thực hiện chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại tỉnh Cao Bằng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH
• 1.1. Khái niệm về hợp tác xã, hợp tác xã nông nghiệp
• 1.2. Khái niệm, nội dung thực hiện chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn tỉnh
• 1.3. Nội dung chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Cao Bằng
• 1.4. Nội dung thực hiện chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Cao Bằng
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện chính sách phát triển hợp tác xã trên địa bàn tỉnh
• 1.6. Kinh nghiệm thực hiện chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại một số địa phương và bài học rút ra cho tỉnh Cao Bằng
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP TẠI TỈNH CAO BẰNG
• 2.1. Khái quát đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội và sự phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại tỉnh Cao Bằng
• 2.2. Khái quát chung về thực hiện chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại tỉnh Cao Bằng
• 2.3. Thực trạng thực hiện chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2018-2020
• 2.4. Sự tham gia, ủng hộ của người dân địa phương đối với chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp
• 2.5. Hợp tác quốc tế về kinh tế tập thể, hợp tác xã nông nghiệp tại tỉnh Cao Bằng
• 2.6. Đánh giá chung về thực hiện chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2018-2020
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP TẠI TỈNH CAO BẰNG
• 3.1. Định hướng tăng cường thực hiện chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại tỉnh Cao Bằng
• 3.2. Quan điểm chỉ đạo về chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại tỉnh Cao Bằng
• 3.3. Mục tiêu chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại tỉnh
• 3.4. Giải pháp thực hiện chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại tỉnh Cao Bằng
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC BẢNG PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về thực hiện chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp

Chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại tỉnh Cao Bằng được xây dựng trên nền tảng lý luận vững chắc. Hợp tác xã là tổ chức kinh tế tự chủ, do những người lao động có nhu cầu và lợi ích chung tự nguyện thành lập. Chính sách này không chỉ nhằm phát triển kinh tế mà còn góp phần nâng cao đời sống xã hội cho người dân nông thôn. Việc thực hiện chính sách này cần được xem xét từ nhiều khía cạnh, bao gồm khái niệm, nội dung và các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của hợp tác xã nông nghiệp. Đặc biệt, việc áp dụng các mô hình hợp tác xã kiểu mới, phù hợp với điều kiện địa phương là rất quan trọng. Chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp cần được thực hiện đồng bộ, từ việc hỗ trợ vốn, kỹ thuật đến việc nâng cao năng lực quản lý cho các hợp tác xã.

1.1. Khái niệm về hợp tác xã hợp tác xã nông nghiệp

Khái niệm về hợp tác xã đã được định nghĩa rõ ràng trong các văn bản pháp luật. Theo Luật hợp tác xã năm 2012, hợp tác xã nông nghiệp là tổ chức kinh tế tập thể, có tư cách pháp nhân, do ít nhất 07 thành viên tự nguyện thành lập. Hợp tác xã nông nghiệp không chỉ giúp các thành viên nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn tạo ra sự liên kết chặt chẽ giữa các nông dân. Điều này giúp giảm chi phí sản xuất, tăng lợi nhuận và cải thiện đời sống cho các thành viên. Việc phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại Cao Bằng cần được chú trọng, đặc biệt trong bối cảnh tỉnh có tỷ lệ dân cư nông thôn cao.

1.2. Nội dung thực hiện chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp

Nội dung chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại Cao Bằng bao gồm nhiều yếu tố như hỗ trợ tài chính, đào tạo nguồn nhân lực và phát triển cơ sở hạ tầng. Chính sách cần tập trung vào việc tạo điều kiện thuận lợi cho các hợp tác xã tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi từ ngân hàng và các tổ chức tài chính. Đồng thời, việc tổ chức các khóa đào tạo về quản lý và sản xuất cho các thành viên trong hợp tác xã cũng rất cần thiết. Điều này không chỉ giúp nâng cao năng lực cho các hợp tác xã mà còn tạo ra sự phát triển bền vững cho nền nông nghiệp địa phương.

II. Thực trạng thực hiện chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại tỉnh Cao Bằng

Thực trạng thực hiện chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại Cao Bằng cho thấy nhiều kết quả tích cực nhưng cũng tồn tại không ít khó khăn. Trong giai đoạn 2018-2020, số lượng hợp tác xã nông nghiệp tăng lên đáng kể, tuy nhiên, chất lượng hoạt động của các hợp tác xã vẫn còn hạn chế. Nhiều hợp tác xã gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn và thiếu sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương. Sự tham gia của người dân địa phương vào các hợp tác xã cũng chưa cao, điều này ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của các hợp tác xã. Đánh giá chung cho thấy cần có những giải pháp cụ thể để khắc phục những hạn chế này.

2.1. Đánh giá chung về thực hiện chính sách

Đánh giá chung về thực hiện chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại Cao Bằng cho thấy rằng mặc dù có nhiều chính sách ưu đãi, nhưng việc thực hiện vẫn còn nhiều bất cập. Các hợp tác xã chưa phát huy hết tiềm năng của mình, nhiều hợp tác xã hoạt động kém hiệu quả do thiếu nguồn lực và kinh nghiệm quản lý. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và hợp tác xã để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách.

2.2. Sự tham gia của người dân địa phương

Sự tham gia của người dân địa phương vào các hợp tác xã nông nghiệp tại Cao Bằng là yếu tố quyết định đến sự thành công của chính sách. Tuy nhiên, hiện nay, nhiều người dân vẫn còn e ngại khi tham gia vào hợp tác xã do thiếu thông tin và kinh nghiệm. Việc tổ chức các buổi tuyên truyền, đào tạo về lợi ích của hợp tác xã là rất cần thiết để nâng cao nhận thức của người dân. Chỉ khi người dân hiểu rõ lợi ích và tiềm năng của hợp tác xã, họ mới tích cực tham gia và đóng góp vào sự phát triển chung.

III. Định hướng và giải pháp thực hiện chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại tỉnh Cao Bằng

Định hướng và giải pháp thực hiện chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại Cao Bằng cần được xây dựng dựa trên thực trạng và nhu cầu thực tế của địa phương. Cần có các giải pháp cụ thể nhằm tăng cường sự tham gia của người dân vào các hợp tác xã, đồng thời nâng cao năng lực quản lý cho các hợp tác xã. Việc xây dựng các mô hình hợp tác xã kiểu mới, áp dụng công nghệ hiện đại vào sản xuất cũng là một trong những giải pháp quan trọng. Chính quyền địa phương cần có những chính sách hỗ trợ cụ thể để khuyến khích sự phát triển của hợp tác xã nông nghiệp.

3.1. Định hướng tăng cường thực hiện chính sách

Định hướng tăng cường thực hiện chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại Cao Bằng cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức của người dân về lợi ích của hợp tác xã. Cần có các chương trình đào tạo, tập huấn cho các thành viên trong hợp tác xã để nâng cao năng lực quản lý và sản xuất. Đồng thời, việc tạo ra các kênh thông tin để người dân dễ dàng tiếp cận thông tin về chính sách và các chương trình hỗ trợ cũng rất quan trọng.

3.2. Giải pháp thực hiện chính sách

Giải pháp thực hiện chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại Cao Bằng cần bao gồm việc tăng cường hỗ trợ tài chính cho các hợp tác xã. Cần có các chính sách ưu đãi về thuế, lãi suất vay vốn để khuyến khích các hợp tác xã đầu tư vào sản xuất. Bên cạnh đó, việc xây dựng các mô hình hợp tác xã kiểu mới, áp dụng công nghệ hiện đại vào sản xuất cũng là một trong những giải pháp quan trọng. Chính quyền địa phương cần có những chính sách hỗ trợ cụ thể để khuyến khích sự phát triển của hợp tác xã nông nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kinh tế tập thể, đặc biệt là hợp tác xã (HTX) nông nghiệp, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập và xây dựng nông thôn mới. Tỉnh Cao Bằng, với trên 76% dân số sống ở nông thôn và điều kiện địa hình phức tạp, có nhiều tiềm năng phát triển HTX nông nghiệp nhằm nâng cao đời sống người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Giai đoạn 2018-2020, toàn tỉnh có 357 HTX, trong đó 248 HTX đang hoạt động, thu hút hơn 3.200 thành viên với thu nhập trung bình của xã viên đạt 4,9 triệu đồng/người/tháng. Tuy nhiên, việc thực hiện chính sách phát triển HTX nông nghiệp còn nhiều hạn chế như thiếu vốn, năng lực quản lý yếu, cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng yêu cầu.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích thực trạng thực hiện chính sách phát triển HTX nông nghiệp tại tỉnh Cao Bằng, chỉ ra ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách trong giai đoạn tiếp theo. Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2018-2020, phạm vi địa lý là toàn tỉnh Cao Bằng, nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho các cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức liên quan trong việc hoàn thiện chính sách phát triển HTX nông nghiệp. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế tập thể, nâng cao năng lực cạnh tranh của HTX, góp phần phát triển bền vững nông nghiệp và nông thôn tỉnh Cao Bằng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các lý thuyết về chính sách công và kinh tế tập thể để phân tích thực hiện chính sách phát triển HTX nông nghiệp. Theo Thomas Dye, chính sách công là những gì nhà nước lựa chọn làm hoặc không làm nhằm giải quyết các vấn đề chung. Lý thuyết chu trình chính sách công nhấn mạnh giai đoạn thực hiện chính sách là bước quyết định để biến chính sách thành hiện thực. Về kinh tế tập thể, HTX được định nghĩa là tổ chức kinh tế tập thể, đồng sở hữu, có tư cách pháp nhân, hoạt động dựa trên nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng và dân chủ nhằm đáp ứng nhu cầu chung của thành viên.

Các khái niệm chính bao gồm: hợp tác xã nông nghiệp, chính sách phát triển HTX nông nghiệp, thực hiện chính sách công, chu trình chính sách công, và các nguyên tắc hoạt động của HTX như tự chủ, bình đẳng, hợp tác tương trợ. Mô hình nghiên cứu tập trung vào các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện chính sách như nhận thức xã hội, năng lực cán bộ, sự phối hợp giữa các cơ quan, điều kiện kinh tế - xã hội và địa lý.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp phân tích tài liệu, điều tra khảo sát và phỏng vấn chuyên gia. Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu thống kê từ các báo cáo của UBND tỉnh Cao Bằng, Liên minh HTX tỉnh, các văn bản pháp luật, nghị quyết, và các báo cáo tổng kết giai đoạn 2018-2020. Phương pháp thu thập thông tin gồm khảo sát bảng hỏi với cán bộ quản lý HTX, thành viên HTX và các chuyên gia trong lĩnh vực kinh tế tập thể.

Cỡ mẫu khảo sát khoảng 100 cán bộ và thành viên HTX được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện cho các vùng miền trong tỉnh. Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm và phân tích định tính để đánh giá thực trạng, ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân. Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 1/2019 đến tháng 12/2020, bao gồm các giai đoạn thu thập dữ liệu, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Số lượng và hoạt động HTX: Tính đến năm 2020, tỉnh Cao Bằng có 357 HTX, giảm 2,8% so với năm 2018, trong đó 69,5% HTX đang hoạt động hiệu quả. Tổng số thành viên HTX là 3.213 người, với thu nhập trung bình của xã viên đạt 4,9 triệu đồng/người/tháng, tăng 20% so với năm 2018.

2. Chính sách đào tạo và bồi dưỡng nguồn nhân lực: Giai đoạn 2018-2019, tỉnh tổ chức 3 lớp tập huấn cho 67 học viên với kinh phí 276 triệu đồng, số lượt người được đào tạo tăng trung bình 20% mỗi năm. Tuy nhiên, tỷ lệ cán bộ, thành viên HTX được đào tạo chỉ chiếm 5,9% tổng số, còn thấp so với nhu cầu thực tế.

3. Chính sách xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường: Các HTX được hỗ trợ tham gia hội chợ, triển lãm và giới thiệu sản phẩm tại các siêu thị lớn như Hà Nội. Năm 2019, nhiều sản phẩm đặc trưng như miến dong, chanh dây, lạp sườn được quảng bá rộng rãi, góp phần tăng doanh thu và mở rộng thị trường tiêu thụ.

4. Chính sách hỗ trợ vốn và ứng dụng khoa học công nghệ: Giai đoạn 2018-2020, 14 HTX nông nghiệp được vay vốn với tổng số tiền khoảng 3 tỷ đồng, sử dụng hiệu quả nguồn vốn để mở rộng sản xuất. Một số HTX được hỗ trợ mua máy móc hiện đại như máy cấp đông, máy bóc gỗ với kinh phí từ 89 đến 450 triệu đồng, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy chính sách phát triển HTX nông nghiệp tại Cao Bằng đã đạt được những thành tựu nhất định, đặc biệt trong việc tăng số lượng HTX hoạt động và nâng cao thu nhập cho xã viên. Việc tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý HTX đã góp phần cải thiện năng lực quản lý, tuy nhiên tỷ lệ được đào tạo còn thấp do hạn chế về kinh phí và cơ sở đào tạo chuyên sâu. Chính sách xúc tiến thương mại đã giúp các HTX tiếp cận thị trường mới, tăng khả năng cạnh tranh sản phẩm.

So với các tỉnh bạn như Đắk Nông và Hà Giang, Cao Bằng còn gặp nhiều khó khăn về vốn, cơ sở hạ tầng và năng lực quản lý. Nguyên nhân chủ yếu là do địa hình phức tạp, điều kiện kinh tế xã hội còn hạn chế, cùng với việc phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước chưa chặt chẽ. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số lượng HTX, biểu đồ thu nhập xã viên theo năm và bảng so sánh các chính sách hỗ trợ vốn, đào tạo giữa các tỉnh để minh họa rõ nét hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực: Cần mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng các khóa đào tạo cho cán bộ quản lý và thành viên HTX, tập trung vào kỹ năng quản lý, marketing, xây dựng phương án sản xuất kinh doanh. Mục tiêu tăng tỷ lệ cán bộ được đào tạo lên ít nhất 20% trong vòng 3 năm. Chủ thể thực hiện là Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với Liên minh HTX tỉnh.

2. Mở rộng nguồn vốn hỗ trợ và cải thiện tiếp cận vốn vay: Đề xuất tăng ngân sách hỗ trợ vốn vay ưu đãi cho HTX, đồng thời phối hợp với các tổ chức tín dụng xây dựng cơ chế cho vay phù hợp, giảm thủ tục hành chính. Mục tiêu nâng tổng vốn vay hỗ trợ lên 5 tỷ đồng trong 2 năm tới. Chủ thể thực hiện là UBND tỉnh, Ngân hàng Chính sách xã hội và Liên minh HTX.

3. Phát triển cơ sở hạ tầng và ứng dụng công nghệ mới: Đầu tư xây dựng trụ sở, kho bãi, nhà xưởng chế biến và hệ thống thủy lợi phục vụ sản xuất HTX. Khuyến khích ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất và chế biến để nâng cao chất lượng sản phẩm. Mục tiêu hoàn thành ít nhất 10 dự án cơ sở hạ tầng trong 3 năm. Chủ thể thực hiện là Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

4. Tăng cường xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường tiêu thụ: Tổ chức các hội chợ, triển lãm, kết nối cung cầu trong và ngoài tỉnh, hỗ trợ xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc sản phẩm cho HTX. Mục tiêu tăng 30% số HTX tham gia các sự kiện xúc tiến thương mại trong 2 năm. Chủ thể thực hiện là Liên minh HTX tỉnh phối hợp với Sở Công thương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước về kinh tế tập thể và HTX: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để hoàn thiện chính sách, nâng cao hiệu quả quản lý và hỗ trợ phát triển HTX nông nghiệp.

2. Lãnh đạo và quản lý các hợp tác xã nông nghiệp: Giúp hiểu rõ các chính sách hiện hành, nhận diện khó khăn, từ đó xây dựng kế hoạch phát triển phù hợp, nâng cao năng lực quản lý và sản xuất kinh doanh.

3. Nhà nghiên cứu và học viên ngành chính sách công, kinh tế nông nghiệp: Tài liệu tham khảo quý giá về thực trạng và giải pháp phát triển HTX nông nghiệp tại vùng miền núi, góp phần phát triển nghiên cứu khoa học và đào tạo.

4. Các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp liên kết với HTX: Hiểu rõ bối cảnh, chính sách hỗ trợ và nhu cầu của HTX để xây dựng các chương trình hợp tác, đầu tư hiệu quả, thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị sản phẩm.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách phát triển HTX nông nghiệp tại Cao Bằng có những nội dung chính nào?
   Chính sách bao gồm hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực, xúc tiến thương mại, ứng dụng khoa học công nghệ, hỗ trợ vốn vay, đầu tư cơ sở hạ tầng và thành lập mới HTX. Ví dụ, tỉnh đã tổ chức các lớp tập huấn nâng cao năng lực quản lý và hỗ trợ vay vốn ưu đãi cho HTX.

2. Những khó khăn chính trong thực hiện chính sách phát triển HTX tại Cao Bằng là gì?
   Khó khăn gồm thiếu vốn đầu tư, năng lực quản lý yếu, cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng, thị trường tiêu thụ hạn chế và sự phối hợp giữa các cơ quan chưa hiệu quả. Điều này làm giảm hiệu quả hoạt động và phát triển bền vững của HTX.

3. Làm thế nào để nâng cao năng lực quản lý của cán bộ HTX?
   Cần tổ chức đào tạo chuyên sâu về quản lý, marketing, xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh, kết hợp lý thuyết với thực tiễn. Ví dụ, các lớp tập huấn tại Cao Bằng đã giúp cán bộ cải thiện kỹ năng quản lý và điều hành HTX.

4. Chính sách hỗ trợ vốn vay cho HTX được thực hiện ra sao?
   Tỉnh đã hỗ trợ vay vốn ưu đãi thông qua Quỹ hỗ trợ phát triển HTX và các ngân hàng chính sách, với tổng số vốn khoảng 3 tỷ đồng giai đoạn 2018-2020, giúp HTX mở rộng sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

5. Vai trò của xúc tiến thương mại trong phát triển HTX nông nghiệp là gì?
   Xúc tiến thương mại giúp HTX mở rộng thị trường tiêu thụ, xây dựng thương hiệu và tăng giá trị sản phẩm. Tại Cao Bằng, các HTX đã được hỗ trợ tham gia hội chợ, triển lãm và giới thiệu sản phẩm tại các siêu thị lớn, góp phần tăng doanh thu và phát triển bền vững.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích thực trạng thực hiện chính sách phát triển HTX nông nghiệp tại tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2018-2020, chỉ ra những thành tựu và hạn chế rõ ràng.
• Các chính sách đào tạo, hỗ trợ vốn, xúc tiến thương mại và ứng dụng công nghệ đã góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của HTX, tuy nhiên còn nhiều khó khăn về nguồn lực và năng lực quản lý.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm tăng cường đào tạo, mở rộng vốn vay, phát triển cơ sở hạ tầng và xúc tiến thương mại để thúc đẩy phát triển HTX bền vững.
• Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, cung cấp cơ sở khoa học cho các cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức liên quan trong việc hoàn thiện chính sách phát triển HTX nông nghiệp.
• Khuyến nghị tiếp tục theo dõi, đánh giá và điều chỉnh chính sách phù hợp với điều kiện thực tế địa phương trong các giai đoạn tiếp theo để đạt hiệu quả cao nhất.

Hành động tiếp theo là triển khai các giải pháp đề xuất, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan và tổ chức liên quan nhằm phát huy tối đa tiềm năng của HTX nông nghiệp tại Cao Bằng, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH 1. Khái niệm về hợp tác xã, hợp tác xã nông nghiệp 1. Khái niệm hợp tác xã, hợp tác xã nông nghiệp, phân loại hợp tác xã nông nghiệp 1. Khái niệm hợp tác xã: Trên thế giới, HTX được hình thành đầu tiên và sớm nhất vào năm 1761 tại Vương quốc Anh, sau đó phát triển ra ở rộng khắp toàn cầu.

Số lượng người tham gia vào các HTX ngày càng đông, tổ chức ngày được hoàn thiện và củng cố mở rộng phạm vi hoạt động trên toàn thế giới. Ở mỗi quốc gia, ở từng thời điểm, tùy từng điều kiện, hoàn cảnh ra đời và phát triển của các HTX rất khác nhau, nhưng điểm giống nhau chính là sự tuân thủ về mặt bản chất, mục tiêu và nguyên tắc tổ chức hoạt động của mình. Hiện nay, rất nhiều nước đã và đang có hệ thống tổ chức HTX từ trung ương đến địa phương. Liên minh Hợp tác xã Quốc tế (ICA-International Cooperative Alliance) là tổ chức cao nhất của phong trào hợp tác xã thế giới.

Tổ chức này được thành lập từ năm 1895 tại Luân Đôn (Anh), trụ sở của ICA tại Geneve (Thụy Sĩ). Ngày 23 tháng 9 năm 1945, Đại hội liên minh hợp tác xã quốc tế (ICA) lần thứ 31 tổ chức tại Manchester - Vương quốc Anh đã định nghĩa về hợp tác xã như sau: "Hợp tác xã là hiệp hội hay là tổ chức tự chủ của cá nhân liên kết với nhau một cách tự nguyện nhằm đáp ứng các nhu cầu và nguyện vọng chung về kinh tế, xã hội và văn hóa thông qua một tổ chức kinh tế cùng nhau làm chủ chung và kiểm tra dân chủ". Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đầu tiên đưa tư tưởng hợp tác xã vào Việt Nam. Ngay sau Cách mạng Tháng 8 thành công năm 1945, ngày 11/4/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có thư kêu gọi điền chủ, nông gia Việt Nam tham gia hợp tác xã nông nghiệp.

7 Luan van Luật hợp tác xã năm 1996 định nghĩa về hợp tác xã như sau: "Hợp tác xã là tổ chức kinh tế tự chủ do những người lao động có nhu cầu, lợi ích chung, tự nguyện cùng góp vốn, góp sức lập ra theo quy định của pháp luật để phát huy sức mạnh của tập thể và của từng xã viên nhằm giúp nhau thực hiện có hiệu quả hơn các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và cải thiện đời sống, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của đất nước”[37, Điều 1]. Luật hợp tác xã năm 2003 đã kế thừa quy định của Luật hợp tác xã năm 1996, tiếp tục khẳng định vai trò của kinh tế hợp tác xã, là một tổ chức kinh tế mang tính cộng đồng và xã hội sâu sắc. Việc thành lập nên HTX dựa trên nhu cầu, lợi ích chung của các thành viên nhằm phát huy sức mạnh tập thể, cùng giúp nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, nâng cao đời sống vật chất cho xã viên và góp phần phát triển kinh tế - xã hội đất nước. Tuy nhiên, so với Luật hợp tác xã năm 1996, thì ở Luật hợp tác xã năm 2003 đã mở rộng hơn về đối tượng tham gia HTX đó là cá nhân, hộ gia đình, pháp nhân và được coi như một loại hình doanh nghiệp, có tư cách pháp nhân, tự chủ, tự chịu trách nhiệm về các nghĩa vụ tài chính trong phạm vi vốn điều lệ, vốn tích luỹ và các nguồn vốn khác của HTX theo quy định của pháp luật.

Điều này cũng tạo điều kiện cho kinh tế hợp tác xã phát triển về số lượng và mở rộng thêm nguồn vốn đầu tư, tham gia vào HTX. Theo Luật hợp tác xã số 2012 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua, HTX được định nghĩa như sau: “Hợp tác xã là tổ chức kinh tế tập thể, đồng sở hữu, có tư cách pháp nhân, do ít nhất 07 thành viên tự nguyện thành lập và hợp tác tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu chung của thành viên, trên cơ sở tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân chủ trong quản lý Hợp tác xã” [39, Điều 3]. Khái niệm Hợp tác xã nông nghiệp: Theo chủ tịch Hồ chí Minh: “Hợp tác xã nông nghiệp là một tổ chức có lợi to cho nhà nông. Nó là cách tranh đấu kinh tế có hiệu quả nhất, để giúp vào việc xây dựng nước nhà.

Hợp tác xã nông nghiệp là một cách làm cho 8 Luan van nhà nông đoàn kết, làm cho nhà nông thịnh vượng. Hợp tác xã nông nghiệp giúp cho nhà nông đạt đến mục đích, đã ích quốc lại lợi dân”[39]. Luật hợp tác xã 2012 đã khẳng định rõ khái niệm HTX, qua đó có thể hiểu “Hợp tác xã nông nghiệp là tổ chức kinh tế tập thể, đồng sở hữu, có tư cách pháp nhân, do ít nhất 07 thành viên tự nguyện thành lập và hợp tác tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu chung của thành viên, trên cơ sở tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân chủ trong quản lý hợp tác xã”. Từ những khái niệm về HTX nêu trên, trong quá trình nghiên cứu và làm việc tại khu vực kinh tế tập thể tỉnh Cao Bằng, cá nhân tôi nhận thấy “Hợp tác xã nông nghiệp là tổ chức kinh tế tập thể, đồng sở hữu, có tư cách pháp nhân, do ít nhất 07 thành viên tự nguyện thành lập và hợp tác tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh các sản phẩm nông nghiệp hoặc tạo việc làm trong lĩnh vực nông nghiệp nhằm đáp ứng nhu cầu chung về dịch vụ đầu vào, dịch vụ đầu ra của thành viên, trên cơ sở tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân chủ trong quản lý hợp tác xã nông nghiệp”.

Phân loại hợp tác xã nông nghiệp: Căn cứ Nghị định 15/2017/NĐ-CP ngày 17 tháng 2 năm 2017, quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn; Thông tư 09/2017/TT-BNNPTNT, ngày 17 tháng 4 năm 2017 của Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn, Thông tư Hướng dẫn phân loại và đánh giá hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp [12]; Luật số: 23/2012/QH13 (Luật hợp tác xã 2012); Nghị định 193/2013/NĐ-CP ngày 21/11/2013 Quy định một số điều của Luật số: 23/2012/QH13. Các HTX hoạt động theo Luật hợp tác xã 2012 trong lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp và các dịch vụ liên quan. Các hợp tác xã nông nghiệp được phân loại như sau: - Hợp tác xã trồng trọt: là HTX có hoạt động sản xuất trồng trọt (trồng cây hàng năm, cây lâu năm; nhân và chăm sóc cây giống nông nghiệp) và dịch vụ trồng trọt có liên quan; dịch vụ sau thu hoạch; xử lý hạt giống để nhân giống. 9 Luan van - Hợp tác xã chăn nuôi: là HTX có hoạt động sản xuất chăn nuôi (trâu, bò, ngựa, lừa, la, dê, cừu, lợn, gia cầm và chăn nuôi khác); dịch vụ chăn nuôi có liên quan; săn bắt, đánh bẫy và hoạt động dịch vụ có liên quan.

- Hợp tác xã lâm nghiệp: là HTX có hoạt động sản xuất lâm nghiệp (trồng và chăm sóc rừng; khai thác gỗ và lâm sản khác; thu nhặt sản phẩm từ rừng không phải gỗ và lâm sản khác) và dịch vụ lâm nghiệp có liên quan. - Hợp tác xã thủy sản: là HTX có hoạt động nuôi trồng thuỷ sản (nuôi trồng thuỷ sản biển, nội địa; sản xuất giống thuỷ sản); khai thác thủy sản (khai thác thủy sản biển và nội địa, bao gồm cả bảo quản thuỷ sản ngay trên tàu đánh cá). - Hợp tác xã diêm nghiệp: là HTX có hoạt động khai thác muối (khai thác muối mỏ, đập vụn muối và sàng muối; sản xuất muối từ nước biển, nước mặn ở hồ hoặc nước mặn tự nhiên khác; nghiền, tẩy rửa, và tinh chế muối phục vụ cho sản xuất) và dịch vụ có liên quan đến phục vụ khai thác muối. - Hợp tác xã nước sạch nông thôn: là HTX có hoạt động khai thác, xử lý và cung cấp nước sạch (khai thác nước từ sông, hồ, ao; thu nước mưa; thanh lọc nước để cung cấp; khử muối của nước biển để sản xuất nước như là sản phẩm chính; phân phối nước thông qua đường ống, bằng xe hoặc các phương tiện khác) cho nhu cầu sinh hoạt trên địa bàn nông thôn.

- Hợp tác xã nông nghiệp tổng hợp: là HTX có hoạt động từ hai lĩnh vực hoạt động của các HTX được phân loại trở lên. Đặc điểm, vai trò và nguyên tắc hoạt động của hợp tác xã nông nghiệp 1. Đặc điểm hợp tác xã nông nghiệp Theo Luật hợp tác xã 2012, cẩm nang hợp tác xã nông nghiệp quy định thì hợp tác xã nông nghiệp là một tổ chức kinh tế tập thể hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp [39,22]. Được thành lập để tiến hành các hoạt động sản xuất, kinh doanh và dịch vụ nông nghiệp; Là một tổ chức kinh tế của nông dân, có đặc trưng gắn với hộ nông dân; Hợp tác xã nông nghiệp trước hết là để đáp ứng các nhu cầu chung của nông dân về SXKD và dịch vụ nông nghiệp; Nông dân gia nhập 10 Luan van HTX là vì họ cần được HTX cung cấp dịch vụ, sản phẩm mà từng hộ không thể tự làm hoặc làm một mình không hiệu quả; Hoạt động SXKD, dịch vụ nông nghiệp của HTX chỉ là công cụ nhằm thúc đẩy tăng thêm lợi ích, hiệu quả sản xuất kinh doanh của hộ nông dân; Mục tiêu của HTX phục vụ nhu cầu chung của thành viên, không phải vì lợi nhuận.

HTX là một tổ chức kinh tế mang tính hợp tác có tính xã hội sâu sắc, hỗ trợ các hộ nông dân tăng cạnh tranh trong kinh tế thị trường; Đối tượng tham gia HTX bao gồm tất cả những người nông dân, hộ nông dân và pháp nhân; Khi tham gia HTX , thành viên HTX bắt buộc phải góp vốn để xác định tư cách thành viên; Việc thành lập HTX dựa trên cơ sở hoàn toàn tự nguyện. xuất phát từ nhu cầu, lợi ích chung, liên kết lại với nhau để phát huy sức mạnh tập thể, HTX có tư cách pháp nhân và chịu trách nhiệm hữu hạn. Vai trò của hợp tác xã nông nghiệp Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đầu tiên đưa tư tưởng hợp tác xã vào đời sống của người dân Việt Nam. Ngay sau Cách mạng Tháng 8 thành công, ngày 11/4/1946, Bác đã có thư kêu gọi điền chủ, nông gia Việt Nam tham gia hợp tác xã nông nghiệp.