Nghiên cứu mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết ...

Nghiên cứu mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

• Tác giả: Trương Thị Lan Phương
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Hải Lý
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Chính Sách Cổ Tức Và Biến Động Giá Cổ Phiếu Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: TP Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. TÓM TẮT
• 2. Lý do chọn đề tài
• 3. Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
• 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 5. Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu
• 6. Giới hạn của đề tài nghiên cứu
• 7. Cơ sở lý thuyết và tổng quan các nghiên cứu
• 7.1. Các lý thuyết về chính sách cổ tức ảnh hưởng đến giá cổ phiếu
• 7.1.1. Lý thuyết cổ tức không liên quan (Dividend irrelevance theory)
• 7.1.2. Lý thuyết trong lòng bàn tay “Bird-in-the-hand theory”
• 7.1.3. Chi phí đại diện và lý thuyết dòng tiền tự do
• 7.1.4. Giả thuyết phát tín hiệu (Signalling Hypothesis)
• 7.1.5. Lý thuyết hiệu ứng nhóm khách hàng về cổ tức (Clientele Effects of dividends theories)
• 8. Phương pháp nghiên cứu
• 8.1. Mẫu nghiên cứu
• 8.2. Mô hình nghiên cứu
• 8.3. Giả thuyết nghiên cứu
• 8.4. Định nghĩa biến trong mô hình
• 8.5. Phương pháp phân tích
• 9. Kết quả nghiên cứu
• 9.1. Mô tả thống kê các biến
• 9.2. Phân tích mối tương quan giữa các biến
• 9.3. Kết quả các mô hình hồi quy
• 9.3.1. Mô hình bình phương bé nhất dạng gộp Pooled OLS
• 9.3.2. Mô hình các tác động cố định FEM
• 9.3.3. Mô hình các tác động ngẫu nhiên REM
• 9.3.4. Lựa chọn mô hình hồi quy
• 9.3.4.1. Lựa chọn giữa FEM với Pooled OLS
• 9.3.4.2. Lựa chọn giữa REM với Pooled OLS
• 9.3.4.3. Lựa chọn giữa với FEM với REM
• 9.3.5. Kiểm định mô hình tác động cố định FEM
• 9.3.5.1. Kiểm định phương sai thay đổi trong mô hình FEM
• 9.3.5.2. Kiểm định tự tương quan trong mô hình FEM
• 9.3.5.3. Khắc phục hiện tượng phương sai thay đổi và hiện tự tương quan bằng phương pháp Bình phương tối thiểu tổng quát khả thi (FGLS)
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1
• PHỤ LỤC 2
• PHỤ LỤC 3
• PHỤ LỤC 4

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu tại Việt Nam

Chính sách cổ tức là một phần quan trọng trong chiến lược tài chính của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Chính sách này không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận của cổ đông mà còn tác động đến giá cổ phiếu. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu, từ đó đưa ra những nhận định và khuyến nghị cho các nhà đầu tư và quản lý.

1.1. Định nghĩa chính sách cổ tức và vai trò của nó

Chính sách cổ tức được định nghĩa là tỷ lệ lợi nhuận mà công ty quyết định chi trả cho cổ đông. Vai trò của chính sách này không chỉ nằm ở việc phân chia lợi nhuận mà còn ảnh hưởng đến sự ổn định và tăng trưởng của giá cổ phiếu trên thị trường.

1.2. Tình hình thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ, với nhiều công ty niêm yết. Tuy nhiên, sự biến động giá cổ phiếu vẫn là một thách thức lớn cho các nhà đầu tư. Việc hiểu rõ mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu là rất cần thiết.

II. Vấn đề và thách thức trong chính sách cổ tức tại Việt Nam

Mặc dù chính sách cổ tức có vai trò quan trọng, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề và thách thức trong việc áp dụng chính sách này tại Việt Nam. Các công ty thường gặp khó khăn trong việc quyết định tỷ lệ chi trả cổ tức hợp lý, đồng thời phải cân nhắc đến nhu cầu tái đầu tư.

2.1. Những khó khăn trong việc xác định tỷ lệ chi trả cổ tức

Nhiều công ty gặp khó khăn trong việc xác định tỷ lệ chi trả cổ tức hợp lý. Điều này có thể dẫn đến sự không hài lòng từ phía cổ đông và ảnh hưởng đến giá cổ phiếu.

2.2. Tác động của biến động kinh tế đến chính sách cổ tức

Biến động kinh tế có thể ảnh hưởng lớn đến khả năng chi trả cổ tức của các công ty. Trong thời kỳ khủng hoảng, nhiều công ty buộc phải cắt giảm hoặc hoãn chi trả cổ tức, điều này có thể dẫn đến sự giảm giá cổ phiếu.

III. Phương pháp nghiên cứu mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và giá cổ phiếu

Nghiên cứu này sử dụng mô hình hồi quy để phân tích mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu. Dữ liệu được thu thập từ các công ty niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán TP.HCM và Hà Nội trong giai đoạn từ 2008 đến 2013.

3.1. Mô hình hồi quy và các biến kiểm soát

Mô hình hồi quy được sử dụng để phân tích mối quan hệ giữa tỷ suất cổ tức, tỷ lệ chi trả cổ tức và biến động giá cổ phiếu. Các biến kiểm soát như quy mô công ty và biến động thu nhập cũng được đưa vào phân tích.

3.2. Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu

Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính của các công ty niêm yết và các nguồn thông tin tài chính khác. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng các phương pháp thống kê hiện đại để đảm bảo tính chính xác và đáng tin cậy.

IV. Kết quả nghiên cứu về chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ tích cực giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu. Các công ty có tỷ suất cổ tức cao thường có giá cổ phiếu ổn định hơn, trong khi các công ty có tỷ lệ chi trả cổ tức thấp có thể gặp phải sự biến động lớn hơn.

4.1. Phân tích mối quan hệ giữa tỷ suất cổ tức và giá cổ phiếu

Nghiên cứu cho thấy rằng tỷ suất cổ tức cao có thể dẫn đến sự tăng giá cổ phiếu, điều này cho thấy rằng các nhà đầu tư đánh giá cao cổ tức hơn là lãi vốn.

4.2. Tác động của tỷ lệ chi trả cổ tức đến biến động giá cổ phiếu

Tỷ lệ chi trả cổ tức cũng có tác động đáng kể đến biến động giá cổ phiếu. Các công ty có tỷ lệ chi trả cổ tức cao thường có giá cổ phiếu ít biến động hơn, điều này cho thấy sự ổn định trong chính sách tài chính của họ.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của chính sách cổ tức tại Việt Nam

Chính sách cổ tức đóng vai trò quan trọng trong việc định hình giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Việc hiểu rõ mối quan hệ này sẽ giúp các nhà đầu tư và quản lý đưa ra quyết định hợp lý hơn trong tương lai.

5.1. Tóm tắt những phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng chính sách cổ tức có ảnh hưởng rõ rệt đến biến động giá cổ phiếu. Các công ty nên cân nhắc kỹ lưỡng khi quyết định tỷ lệ chi trả cổ tức.

5.2. Đề xuất cho các nhà đầu tư và quản lý

Các nhà đầu tư nên chú ý đến chính sách cổ tức khi ra quyết định đầu tư. Đồng thời, các công ty cần xây dựng chính sách cổ tức hợp lý để thu hút nhà đầu tư và ổn định giá cổ phiếu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ 2008 đến 2013, thị trường chứng khoán Việt Nam chứng kiến sự biến động mạnh mẽ với sự tham gia của 247 công ty niêm yết trên hai sàn HOSE và HNX. Biến động giá cổ phiếu là một chỉ số quan trọng phản ánh rủi ro và sự không ổn định của thị trường, ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định đầu tư của các nhà đầu tư. Chính sách cổ tức, bao gồm tỷ suất cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức, được xem là một trong những công cụ tài chính quan trọng có thể tác động đến biến động giá cổ phiếu. Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu, đồng thời phân tích ảnh hưởng của các yếu tố kiểm soát như quy mô công ty, biến động thu nhập, tỷ lệ nợ dài hạn trên tổng tài sản và tăng trưởng tài sản. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng trong 6 năm với 1482 quan sát, áp dụng các mô hình hồi quy đa dạng nhằm đảm bảo tính chính xác và phù hợp của kết quả. Kết quả nghiên cứu không chỉ góp phần làm sáng tỏ vai trò của chính sách cổ tức trong việc kiểm soát biến động giá cổ phiếu mà còn có ý nghĩa thực tiễn đối với các nhà quản lý doanh nghiệp và nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết tài chính cổ điển và hiện đại về chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu. Đầu tiên là Lý thuyết cổ tức không liên quan của Miller và Modigliani (1961), cho rằng trong thị trường hoàn hảo, chính sách cổ tức không ảnh hưởng đến giá trị công ty hay giá cổ phiếu. Tiếp theo là Lý thuyết trong lòng bàn tay (Bird-in-the-hand theory), nhấn mạnh nhà đầu tư ưa thích cổ tức tiền mặt hơn là lợi nhuận vốn do sự không chắc chắn về dòng tiền tương lai. Ngoài ra, Chi phí đại diện và lý thuyết dòng tiền tự do giải thích xung đột lợi ích giữa cổ đông và nhà quản lý, trong đó cổ tức được xem như công cụ giảm thiểu chi phí đại diện. Giả thuyết phát tín hiệu (Signalling Hypothesis) cho rằng thông báo cổ tức là tín hiệu về triển vọng lợi nhuận tương lai của công ty, ảnh hưởng đến giá cổ phiếu. Cuối cùng, Lý thuyết hiệu ứng nhóm khách hàng về cổ tức (Clientele Effects) cho thấy các nhóm nhà đầu tư khác nhau có sở thích khác nhau về cổ tức dựa trên thuế và chi phí giao dịch.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Tỷ suất cổ tức (Dividend Yield - DY): tỷ lệ cổ tức tiền mặt trên giá cổ phiếu.
• Tỷ lệ chi trả cổ tức (Payout Ratio - POR): tỷ lệ phần trăm lợi nhuận sau thuế được chi trả dưới dạng cổ tức.
• Biến động giá cổ phiếu (Price Volatility - PV): thước đo rủi ro, tính bằng độ lệch chuẩn của giá cổ phiếu trong năm.
• Quy mô công ty (SIZE), Biến động thu nhập (EV), Tỷ lệ nợ dài hạn trên tổng tài sản (LVRG), Tăng trưởng tài sản (AG) là các biến kiểm soát quan trọng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng mẫu gồm 247 công ty niêm yết liên tục trên HOSE và HNX trong giai đoạn 2008-2013, loại trừ các công ty thuộc lĩnh vực tài chính, ngân hàng, bảo hiểm và chứng khoán để đảm bảo tính đồng nhất và minh bạch dữ liệu. Dữ liệu thu thập bao gồm giá cổ phiếu đóng cửa hàng ngày, báo cáo tài chính đã kiểm toán, thông tin cổ tức và các chỉ số tài chính liên quan.

Phân tích dữ liệu được thực hiện trên phần mềm Stata 11 với các mô hình hồi quy dữ liệu bảng:

• Pooled OLS: mô hình hồi quy bình phương bé nhất dạng gộp, giả định các hệ số không đổi theo thời gian và giữa các công ty.
• Fixed Effects Model (FEM): mô hình tác động cố định, kiểm soát các đặc điểm không quan sát được riêng biệt của từng công ty.
• Random Effects Model (REM): mô hình tác động ngẫu nhiên, giả định sai số chéo không tương quan với biến độc lập.

Các kiểm định được thực hiện bao gồm:

• Breusch-Pagan test để kiểm tra phương sai sai số thay đổi.
• Hausman test để lựa chọn giữa FEM và REM.
• Wald test và Wooldridge test để phát hiện phương sai thay đổi và tự tương quan.
• Phương pháp Bình phương tối thiểu tổng quát khả thi (FGLS) được áp dụng để khắc phục hiện tượng phương sai thay đổi và tự tương quan, nâng cao độ tin cậy của kết quả.

Mô hình hồi quy mở rộng bao gồm các biến chính sách cổ tức (DY, POR) và các biến kiểm soát (SIZE, EV, LVRG, AG) nhằm đánh giá tác động tổng thể đến biến động giá cổ phiếu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mối quan hệ giữa tỷ suất cổ tức và biến động giá cổ phiếu: Kết quả phân tích cho thấy tỷ suất cổ tức có mối tương quan cùng chiều với biến động giá cổ phiếu với hệ số tương quan 0.0679 (ý nghĩa thống kê 1%). Điều này cho thấy khi tỷ suất cổ tức tăng, biến động giá cổ phiếu cũng có xu hướng tăng nhẹ, phù hợp với nghiên cứu của Allen và Rachim (1996) nhưng trái ngược với Baskin (1989).

2. Tỷ lệ chi trả cổ tức và biến động giá cổ phiếu: Tỷ lệ chi trả cổ tức cũng có mối tương quan cùng chiều với biến động giá cổ phiếu (hệ số 0.0512, ý nghĩa 5%), khác với kỳ vọng và các nghiên cứu trước đây như Baskin (1989) và Nazir et al. (2010) vốn cho thấy mối quan hệ ngược chiều.

3. Ảnh hưởng của quy mô công ty: Quy mô công ty có mối tương quan ngược chiều với biến động giá cổ phiếu (-0.1128, ý nghĩa 1%), cho thấy các công ty lớn có giá cổ phiếu ổn định hơn so với các công ty nhỏ, phù hợp với giả thuyết và các nghiên cứu trước.

4. Biến động thu nhập và biến động giá cổ phiếu: Biến động thu nhập có mối tương quan cùng chiều với biến động giá cổ phiếu (0.0477, ý nghĩa 10%), phản ánh rằng thu nhập không ổn định làm tăng rủi ro giá cổ phiếu.

5. Tỷ lệ nợ dài hạn và tăng trưởng tài sản: Tỷ lệ nợ dài hạn trên tổng tài sản có mối tương quan ngược chiều với tỷ suất cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức, đồng thời có ảnh hưởng cùng chiều với biến động giá cổ phiếu, cho thấy rủi ro tài chính cao làm tăng biến động giá. Tăng trưởng tài sản có mối quan hệ cùng chiều với biến động giá cổ phiếu (ý nghĩa 1%), phản ánh các công ty tăng trưởng thường có giá cổ phiếu biến động hơn.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy chính sách cổ tức có ảnh hưởng đáng kể đến biến động giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam, tuy nhiên chiều hướng tác động có sự khác biệt so với một số nghiên cứu quốc tế. Mối quan hệ cùng chiều giữa tỷ suất cổ tức và biến động giá cổ phiếu có thể phản ánh đặc thù của thị trường mới nổi, nơi các công ty trả cổ tức cao thường đi kèm với rủi ro kinh doanh lớn hơn hoặc thông tin chưa minh bạch. Tương tự, tỷ lệ chi trả cổ tức cùng chiều với biến động giá cổ phiếu có thể do các công ty nhỏ, có biến động giá cao, vẫn duy trì chính sách chi trả cổ tức nhằm thu hút nhà đầu tư.

Mối quan hệ ngược chiều giữa quy mô công ty và biến động giá cổ phiếu phù hợp với lý thuyết đa dạng hóa rủi ro và khả năng công bố thông tin minh bạch hơn của các công ty lớn. Biến động thu nhập và tỷ lệ nợ dài hạn cũng là những yếu tố quan trọng làm tăng rủi ro giá cổ phiếu, phù hợp với các giả thuyết về rủi ro kinh doanh và rủi ro tài chính.

Các kết quả này có thể được trình bày qua biểu đồ tương quan và bảng hồi quy chi tiết, giúp minh họa rõ ràng mối quan hệ giữa các biến số. So sánh với các nghiên cứu tại các thị trường phát triển và mới nổi khác, sự khác biệt về chiều hướng tác động phản ánh đặc thù về thể chế, mức độ minh bạch và hành vi nhà đầu tư tại Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường minh bạch thông tin tài chính: Các công ty niêm yết cần nâng cao chất lượng báo cáo tài chính và công bố thông tin cổ tức kịp thời, chính xác nhằm giảm thiểu sự không chắc chắn và biến động giá cổ phiếu. Thời gian thực hiện: trong vòng 1 năm; Chủ thể: Ban lãnh đạo công ty và Sở giao dịch chứng khoán.

2. Xây dựng chính sách cổ tức linh hoạt, phù hợp với quy mô và đặc thù ngành: Các công ty nhỏ nên cân nhắc chính sách cổ tức phù hợp để giảm biến động giá cổ phiếu, đồng thời các công ty lớn cần duy trì sự ổn định trong chi trả cổ tức để tạo niềm tin cho nhà đầu tư. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Ban quản trị công ty.

3. Quản lý rủi ro tài chính và thu nhập ổn định: Tăng cường kiểm soát nợ dài hạn và ổn định thu nhập nhằm giảm biến động giá cổ phiếu, qua đó nâng cao giá trị công ty. Thời gian thực hiện: liên tục; Chủ thể: Ban tài chính và kế toán.

4. Tăng cường đào tạo và nâng cao nhận thức nhà đầu tư: Cung cấp thông tin và kiến thức về chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu để nhà đầu tư có quyết định đầu tư hợp lý, giảm thiểu phản ứng thái quá gây biến động thị trường. Thời gian thực hiện: 6 tháng đến 1 năm; Chủ thể: Sở giao dịch chứng khoán, các tổ chức đào tạo tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý công ty niêm yết: Giúp hiểu rõ tác động của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu, từ đó xây dựng chiến lược tài chính phù hợp nhằm ổn định giá cổ phiếu và tăng giá trị doanh nghiệp.

2. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức: Cung cấp cơ sở phân tích rủi ro liên quan đến cổ tức và biến động giá cổ phiếu, hỗ trợ quyết định đầu tư hiệu quả trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quan trọng để phát triển các nghiên cứu sâu hơn về chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu trong bối cảnh thị trường mới nổi.

4. Cơ quan quản lý thị trường chứng khoán và các tổ chức tài chính: Hỗ trợ xây dựng chính sách quản lý và giám sát thị trường, nâng cao tính minh bạch và ổn định của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách cổ tức ảnh hưởng như thế nào đến biến động giá cổ phiếu?
   Chính sách cổ tức tác động đến biến động giá cổ phiếu thông qua việc truyền tải tín hiệu về tình hình tài chính và triển vọng công ty. Tỷ suất cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức có thể làm giảm hoặc tăng biến động giá tùy thuộc vào đặc điểm thị trường và công ty.

2. Tại sao quy mô công ty lại ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu?
   Công ty lớn thường có hoạt động đa dạng và thông tin minh bạch hơn, giúp giảm rủi ro và biến động giá cổ phiếu so với các công ty nhỏ, vốn có thanh khoản thấp và thông tin hạn chế.

3. Biến động thu nhập có vai trò gì trong nghiên cứu này?
   Biến động thu nhập phản ánh sự không ổn định trong lợi nhuận của công ty, làm tăng rủi ro kinh doanh và dẫn đến biến động giá cổ phiếu cao hơn.

4. Phương pháp FGLS được sử dụng để làm gì?
   FGLS giúp khắc phục hiện tượng phương sai sai số thay đổi và tự tương quan trong mô hình hồi quy dữ liệu bảng, nâng cao độ tin cậy và chính xác của kết quả phân tích.

5. Nghiên cứu có áp dụng cho các công ty thuộc lĩnh vực tài chính không?
   Nghiên cứu loại trừ các công ty tài chính, ngân hàng, bảo hiểm và chứng khoán do đặc thù hoạt động và dữ liệu không đồng nhất, do đó kết quả không áp dụng trực tiếp cho các ngành này.

Kết luận

• Chính sách cổ tức, bao gồm tỷ suất cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức, có ảnh hưởng đáng kể đến biến động giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2008-2013.
• Quy mô công ty và biến động thu nhập là các yếu tố kiểm soát quan trọng, trong đó công ty lớn và thu nhập ổn định giúp giảm biến động giá cổ phiếu.
• Kết quả nghiên cứu phản ánh đặc thù của thị trường mới nổi với mối quan hệ cùng chiều giữa tỷ suất cổ tức và biến động giá cổ phiếu, khác biệt so với một số thị trường phát triển.
• Phương pháp hồi quy dữ liệu bảng kết hợp với các kiểm định và kỹ thuật FGLS đảm bảo tính chính xác và phù hợp của mô hình nghiên cứu.
• Các nhà quản lý doanh nghiệp và nhà đầu tư nên cân nhắc chính sách cổ tức và các yếu tố tài chính để kiểm soát rủi ro biến động giá cổ phiếu, đồng thời nâng cao hiệu quả đầu tư và quản trị doanh nghiệp.

Next steps: Mở rộng nghiên cứu sang các thị trường khác như UPCOM, OTC và các ngành tài chính để có cái nhìn toàn diện hơn về mối quan hệ chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu tại Việt Nam.

Call to action: Các nhà quản lý và nhà đầu tư nên áp dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chiến lược tài chính và đầu tư phù hợp, đồng thời thúc đẩy minh bạch thông tin trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH ---o0o--- TRƯƠNG THỊ LAN PHƯƠNG MỐI QUAN HỆ GIỮA CHÍNH SÁCH CỔ TỨC VÀ BIẾN ĐỘNG GIÁ CỔ PHIẾU CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ TP. HỒ CHÍ MINH - THÁNG 12/2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH ---o0o--- TRƯƠNG THỊ LAN PHƯƠNG MỐI QUAN HỆ GIỮA CHÍNH SÁCH CỔ TỨC VÀ BIẾN ĐỘNG GIÁ CỔ PHIẾU CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng. Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. TRẦN THỊ HẢI LÝ TP. HỒ CHÍ MINH – THÁNG 12/2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “Mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam” là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu trong đề tài này được thu thập và sử dụng một cách trung thực. Kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn này không sao chép của bất cứ luận văn nào và cũng chưa được trình bày hay công bố ở bất cứ công trình nghiên cứu nào khác trước đây TPHCM, ngày 10 tháng 12 năm 2014 Tác giả luận văn Trương Thị Lan Phương TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU AG: Tăng trưởng tài sản DY: Tỷ suất cổ tức EV: Biến động thu nhập LVRG: Tỷ lệ nợ dài hạn trên vốn cổ phần POR: Tỷ lệ chi trả cổ tức PY: Biến động giá cổ phiếu SIZE: Quy mô công ty TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT FEM: Mô hình các tác động cố định FGLS: Mô hình hồi quy Bình phương tổi thiểu tổng quát khả thi HOSE : Sở giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh. HNX : Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội. OTC : Thị trường phi tập trung. Pooled OLS: Mô hình bình phương bé nhất dạng gộp REM: Mô hình các tác động ngẫu nhiên SGDCK TP. HCM : Sở giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các chữ viết tắt Danh mục các ký hiệu Danh mục các biểu bảng TÓM TẮT.1 Lý do chọn đề tài .2 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu .3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.4 Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu .5 Giới hạn của đề tài nghiên cứu. Cơ sở lý thuyết và tổng quan các nghiên cứu.1 Các lý thuyết về chính sách cổ tức ảnh hưởng đến giá cổ phiếu.1 Lý thuyết cổ tức không liên quan (Dividend irrelevance theory) .2 Lý thuyết trong lòng bàn tay “Bird-in-the-hand theory” .3 Chi phí đại diện và lý thuyết dòng tiền tự do .4 Giả thuyết phát tín hiệu (Signalling Hypothesis) .5 Lý thuyết hiệu ứng nhóm khách hàng về cổ tức (Clientele Effects of dividends theories).2 Các nghiên cứu thực nghiệm trên thế giới về chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu . Phương pháp nghiên cứu.1 Mẫu nghiên cứu: .2 Mô hình nghiên cứu .3 Giả thuyết nghiên cứu .4 Định nghĩa biến trong mô hình . 27 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.5 Phương pháp phân tích . Kết quả nghiên cứu .1 Mô tả thống kê các biến . Phân tích mối tương quan giữa các biến:.3 Kết quả các mô hình hồi quy.1 Mô hình bình phương bé nhất dạng gộp Pooled OLS .2 Mô hình các tác động cố định FEM .3 Mô hình các tác động ngẫu nhiên REM .4 Lựa chọn mô hình hồi quy .1 Lựa chọn giữa FEM với Pooled OLS .2 Lựa chọn giữa REM với Pooled OLS .3 Lựa chọn giữa với FEM với REM .5 Kiểm định mô hình tác động cố định FEM .1 Kiểm định phương sai thay đổi trong mô hình FEM .2 Kiểm định tự tương quan trong mô hình FEM .3 Khắc phục hiện tượng phương sai thay đổi và hiện tự tương quan bằng phương pháp Bình phương tối thiểu tổng quát khả thi (FGLS) . 51 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC 1 PHỤ LỤC 2 PHỤ LỤC 3 PHỤ LỤC 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC BIỂU BẢNG Biểu đồ 3. 1: Quy trình nghiên cứu . 1: Tóm lược kết quả các nghiên cứu thực nghiệm . 1: Thống kê mô tả các biến nghiên cứu. 2: Ma trận tương quan giữa các biến trong nghiên cứu . 3: Kết quả kiểm tra hiện tương đa cộng tuyến . 4: Kết quả mô hình bình phương bé nhất dạng gộp Pooled OLS . 5: Kết quả mô hình các tác động cố định FEM . 6: Kết quả mô hình các tác động ngẫu nhiên REM . 7: Kết quả kiểm định Breusch-Pagan . 8: Kết quả kiểm định Hausman test. 9: Kết quả kiểm định phương sai thay đổi – Wald Test . 10: Kết quả kiểm định tự tương quan - Wooldridge test . 11: Kết quả MH hồi quy Bình phương tổi thiểu tổng quát khả thi (FGLS) 50 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 TÓM TẮT Bài nghiên cứu này sử dụng mẫu gồm 247 công ty niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán TP. HCM (HOSE) và Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) để kiểm định mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu bằng cách sử dụng mô hình hồi quy bình phương bé nhất dạng gộp, mô hình tác động cố định và tác động ngẫu nhiên dựa trên dữ liệu bảng với khoảng thời gian 6 năm từ 2008 đến 2013. Để đảm bảo sự phù hợp của kết quả, nghiên cứu đã thực hiện một số kiểm định Breusch-Pagan Lagrangian, kiểm định Hausman, kiểm định Wald và kiểm định Wooldridge. Bên cạnh đó, phương pháp FGLS cũng được sử dụng bởi nó có thể kiểm soát được hiện tượng phương sai số thay đổi và tự tương quan. Mô hình hồi quy cơ bản được mở rộng bằng cách thêm các biến kiểm soát bao gồm quy mô công ty, biến động thu nhập, tỷ lệ nợ dài hạn trên tổng tài sản và tăng trưởng tài sản. Kết quả thực nghiệm cho thấy chính sách cổ tức tác động đến sự biến động giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Hơn nữa, nghiên cứu này còn tìm thấy một mối quan hệ ngược chiều đáng kể giữa biến động giá cổ phiếu và quy mô công ty. Từ khóa: Biến động giá cổ phiếu (price volatility), tỷ suất cổ tức (dividend yield), tỷ lệ chi trả cổ tức (payout ratio). TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Lý do chọn đề tài Chính sách cổ tức là một phần quan trọng của chiến lược tài chính dài hạn của công ty, là sự phân chia lợi nhuận giữa các khoản thanh toán cho các cổ đông và phần giữ lại tái đầu tư. Ban quản lý phải quyết định bao nhiêu phần trăm lợi nhuận sẽ chi trả cho cổ đông và bao nhiêu phần trăm được giữ lại để tái đầu tư. Để trả lời câu hỏi này ban quản lý sẽ phải xem xét chính sách cổ tức nào tối đa hóa tài sản của cổ đông. Hơn nữa họ cũng phải xem xét tác động của chính sách cổ tức đến giá cổ phiếu. Sự biến động của cổ phiếu thường được đo bằng phương sai hoặc độ lệch chuẩn, là một thước đo được sử dụng để xác định rủi ro, và đại diện cho tốc độ thay đổi của giá cổ phiếu trong một thời gian nhất định. Vì vậy, nếu một cổ phiếu được xem là không ổn định,đồng nghĩa với giá của nó sẽ rất khác nhau theo thời gian,và thật khó khăn đểchắc chắn rằng giá trị tương lai của chứng khoán đó là như thế nào. Các nhà nghiên cứu khác nhau đã nghiên cứu mối liên hệ giữa chính sách cổ tức và biến động của giá cổ phiếu ở những thời điểm khác nhau (Allen & Rachim (1996); Baskin (1989); Hussainey, Mgbame & Chijoke-Mgbame (2011); Nazir, Nawaz, Anwar, &Ahmed (2010); …). Nhưng những phát hiện của họ là không giống nhau. Thị trường chứng khoán Việt Nam là thị trường mới nổi, chứa đựng nhiều biến động và rủi ro tiềm ẩn nội tại phụ thuộc vào biến động của nền kinh tế vĩ mô và bản thân của các doanh nghiệp. Trong đó, biến động giá cổ phiếu là một rủi ro mà các nhà đầu tư phải đối mặt. Đối với những nhà đầu tư không thích rủi ro thì biến động các khoản đầu tư là quan trọng đối với họ bởi vì nó thể hiện mức độ rủi ro. Các công ty cũng nhận định rằng những nhà đầu tư sẽ chú ý nhiều đến lãi từ cổ tức, và rủi ro của khoản đầu tư của họ có thể tác động đến giá trị cổ phiếu về dài hạn. Điều này làm sự biến động giá cổ phiếu trở nên quan trọng đối với nhà đầu tư. Vì vậy, việc xem xét mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu để gợi ý TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 cho ban quản lý về chính sách cổ tức trong việc kiểm soát biến động giá cổ phiếu là cần thiết.2 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu Mục tiêu nghiên cứu: xem xét mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu của các doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Ứng với mục tiêu nghiên cứu này, tác giả sẽ giải quyết câu hỏi nghiên cứu sau: Có hay không sự ảnh hưởng của tỷ suất cổ tức đến biến động giá cổ phiếu? Có hay không sự ảnh hưởng của tỷ lệ chi trả cổ tức đến biến động giá cổ phiếu? 1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Tác giả dựa theo nghiên cứu của Baskin (1989) và Nazir và các cộng sự (2010) để xây dựng mô hình chính sách cổ tức với hai thước đo chính là tỷ suất cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức cùng 4 biến kiểm soát ảnh hưởng như thế nào đến biến động giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam (bao gồm các cổ phiếu trên SGDCK TP. Phạm vi nghiên cứu: tập trung vào việc thu thập dữ liệu, phân tích, kiểm định tính phù hợp của mô hình hồi quy bình phương bé nhất dạng gộp, mô hình tác động cố định và tác động ngẫu nhiên dựa trên dữ liệu bảng.4 Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu Phương pháp nghiên cứu trong luận văn này là sử dụng mô hình hồi quy bình phương bé nhất dạng gộp, mô hình tác động cố định và tác động ngẫu nhiên dựa trên dữ liệu bảng để xác định mối quan hệ giữa các biến trong mô hình và biến động giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam.