Chiến lược hiệu quả để nâng cao huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Luận văn Thạc sĩ Kinh tế

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu cải thiện kết quả huy động vốn tại ngân hàng thương mại cổ phần sài gòn luận văn thạc sĩ kinh tế, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Chiến lược nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1.1. Khái niệm
• 1.1.2. Chức năng của Ngân hàng thương mại
• 1.1.2.1. Chức năng thủ quỹ
• 1.1.2.2. Chức năng trung gian thanh toán
• 1.1.2.3. Chức năng trung gian tín dụng
• 1.1.2.4. Chức năng cung ứng dịch vụ ngân hàng
• 1.1.3. Các nghiệp vụ của ngân hàng thương mại
• 1.1.3.1. Nghiệp vụ tài sản nợ
• 1.1.3.2. Nghiệp vụ tài sản có
• 1.1.3.2.1. Nghiệp vụ ngân quỹ
• 1.1.3.2.2. Nghiệp vụ tài sản có tín dụng
• 1.1.3.2.3. Nghiệp vụ tài sản có đầu tư
• 1.1.3.2.4. Nghiệp vụ tài sản có khác
• 1.1.3.3. Nghiệp vụ trung gian hoa hồng
• 1.1.4. Nguồn vốn của ngân hàng thương mại
• 1.1.4.1. Vốn tự có
• 1.1.4.1.1. Vốn điều lệ
• 1.1.4.1.2. Thặng dư vốn cổ phần
• 1.1.4.1.3. Lợi nhuận giữ lại
• 1.1.4.1.4. Quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ
• 1.1.4.1.5. Quỹ dự phòng rủi ro tín dụng
• 1.1.4.1.6. Quỹ dự phòng tài chính
• 1.1.4.1.7. Quỹ đầu tư phát triển nghiệp vụ
• 1.1.4.2. Vốn huy động
• 1.1.4.3. Vốn đi vay
• 1.1.4.3.1. Vốn đi vay NHTW
• 1.1.4.3.1.1. Tái cấp vốn
• 1.1.4.3.1.2. Cho vay có bảo đảm bằng cầm cố giấy tờ có giá
• 1.1.4.3.1.3. Cho vay lại theo hồ sơ tín dụng
• 1.1.4.3.2. Cho vay thanh toán

Tóm tắt

I. Chiến lược huy động vốn

Chiến lược huy động vốn là yếu tố then chốt trong hoạt động của Ngân hàng TMCP Sài Gòn. Luận văn phân tích các phương pháp tối ưu hóa nguồn vốn, bao gồm việc sử dụng các công cụ tài chính hiện đại và đa dạng hóa hình thức huy động. Hiệu quả huy động vốn được đánh giá thông qua khả năng thu hút tiền gửi và phát hành các công cụ nợ. Các chiến lược này không chỉ giúp ngân hàng duy trì nguồn vốn ổn định mà còn tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường.

1.1. Tối ưu hóa huy động vốn

Tối ưu hóa huy động vốn là quá trình cải thiện hiệu suất thu hút và sử dụng vốn. Ngân hàng TMCP Sài Gòn áp dụng các biện pháp như điều chỉnh lãi suất, phát hành chứng chỉ tiền gửi, và tăng cường dịch vụ ngân hàng điện tử. Những biện pháp này giúp ngân hàng thu hút được nhiều khách hàng hơn, đồng thời giảm thiểu chi phí huy động vốn.

1.2. Quản lý vốn hiệu quả

Quản lý vốn là yếu tố quan trọng trong việc đảm bảo tính thanh khoản và an toàn tài chính. Ngân hàng TMCP Sài Gòn tập trung vào việc phân bổ vốn hợp lý giữa các hoạt động kinh doanh, đầu tư, và dự trữ. Việc quản lý vốn hiệu quả giúp ngân hàng đối phó với các rủi ro tài chính và duy trì sự ổn định trong dài hạn.

II. Phân tích hiệu quả huy động vốn

Phân tích hiệu quả huy động vốn là bước quan trọng để đánh giá thành công của các chiến lược tài chính. Luận văn sử dụng các chỉ số tài chính như tỷ lệ huy động vốn trên tổng tài sản và chi phí huy động vốn để đo lường hiệu quả. Ngân hàng TMCP Sài Gòn đã đạt được những kết quả tích cực trong việc tăng cường nguồn vốn và giảm thiểu chi phí.

2.1. Chỉ số tài chính

Các chỉ số tài chính như tỷ lệ huy động vốn và chi phí huy động vốn được sử dụng để đánh giá hiệu quả. Ngân hàng TMCP Sài Gòn đã cải thiện đáng kể các chỉ số này thông qua việc áp dụng các chiến lược huy động vốn hiệu quả và quản lý chi phí chặt chẽ.

2.2. Đánh giá rủi ro

Đánh giá rủi ro là phần không thể thiếu trong phân tích hiệu quả huy động vốn. Ngân hàng TMCP Sài Gòn đã xây dựng các cơ chế quản lý rủi ro để đảm bảo an toàn tài chính và duy trì sự ổn định trong hoạt động huy động vốn.

III. Chiến lược tài chính và đầu tư

Chiến lược tài chính và đầu tư tài chính là hai yếu tố quan trọng giúp Ngân hàng TMCP Sài Gòn tối ưu hóa hiệu quả huy động vốn. Luận văn đề cập đến việc sử dụng các công cụ tài chính hiện đại như chứng khoán và các sản phẩm đầu tư để tăng cường nguồn vốn. Những chiến lược này không chỉ giúp ngân hàng đa dạng hóa nguồn thu mà còn giảm thiểu rủi ro tài chính.

3.1. Đa dạng hóa đầu tư

Đa dạng hóa đầu tư là chiến lược quan trọng giúp Ngân hàng TMCP Sài Gòn giảm thiểu rủi ro và tăng cường lợi nhuận. Ngân hàng đầu tư vào các lĩnh vực khác nhau như chứng khoán, bất động sản, và các dự án kinh doanh để đảm bảo sự ổn định tài chính.

3.2. Quản lý rủi ro đầu tư

Quản lý rủi ro đầu tư là yếu tố then chốt trong chiến lược tài chính. Ngân hàng TMCP Sài Gòn đã xây dựng các cơ chế quản lý rủi ro để đảm bảo an toàn cho các khoản đầu tư và duy trì sự ổn định tài chính trong dài hạn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngân hàng thương mại (NHTM) đóng vai trò trung gian tài chính quan trọng trong nền kinh tế, đặc biệt trong việc huy động vốn từ các tổ chức và cá nhân để phục vụ hoạt động tín dụng, đầu tư và các dịch vụ tài chính khác. Theo Luật các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12, NHTM là loại hình ngân hàng thực hiện đa dạng nghiệp vụ nhằm mục tiêu lợi nhuận, trong đó huy động vốn là nguồn lực chủ yếu chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn. Hiệu quả huy động vốn không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cung ứng vốn cho nền kinh tế mà còn quyết định sự ổn định và phát triển bền vững của ngân hàng.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung phân tích hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn (SCB) trong giai đoạn 2009-2012, đánh giá thực trạng, các chỉ tiêu tài chính, cơ cấu nguồn vốn và các giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn. Phạm vi nghiên cứu bao gồm hoạt động huy động vốn từ thị trường 1 (tổ chức kinh tế và dân cư) và thị trường 2 (tổ chức tín dụng khác), cơ cấu kỳ hạn, loại tiền và các dịch vụ hỗ trợ huy động vốn tại SCB.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt trên thị trường tài chính Việt Nam, giúp SCB và các ngân hàng thương mại khác tối ưu hóa nguồn vốn huy động, giảm chi phí vốn, nâng cao năng lực tài chính và khả năng cạnh tranh. Đồng thời, kết quả nghiên cứu góp phần hoàn thiện chính sách quản trị nguồn vốn, thúc đẩy phát triển thị trường tài chính ổn định và bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình kinh tế tài chính liên quan đến hoạt động ngân hàng và huy động vốn, bao gồm:

• Lý thuyết ngân hàng thương mại: Định nghĩa, chức năng và nghiệp vụ của NHTM, đặc biệt là chức năng huy động vốn và trung gian tín dụng. Lý thuyết này làm rõ vai trò của ngân hàng trong việc tập trung vốn nhàn rỗi và phân phối vốn cho các chủ thể kinh tế.

• Lý thuyết hiệu quả huy động vốn: Đánh giá hiệu quả dựa trên các chỉ tiêu như quy mô tiền gửi, tốc độ tăng trưởng nguồn vốn, cơ cấu tiền gửi theo kỳ hạn và loại tiền, chi phí huy động vốn, tính ổn định và khả năng đáp ứng nhu cầu vốn của ngân hàng.

• Mô hình quản trị nguồn vốn ngân hàng: Tập trung vào cân đối nguồn vốn huy động với nhu cầu cho vay, quản lý rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản, đồng thời tối ưu hóa chi phí vốn để nâng cao lợi nhuận.

Các khái niệm chính bao gồm: vốn huy động, vốn tự có, chi phí huy động vốn, tỷ lệ an toàn vốn (CAR), cơ cấu nguồn vốn, và các hình thức tiền gửi (không kỳ hạn, có kỳ hạn, tiết kiệm, giấy tờ có giá).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng kết hợp phân tích định tính:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu tài chính và báo cáo thường niên của SCB giai đoạn 2009-2012, báo cáo ngành ngân hàng Việt Nam, các văn bản pháp luật liên quan như Luật các tổ chức tín dụng 2010, các quyết định và thông tư của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

• Phương pháp phân tích: Phân tích số liệu thống kê tài chính, tính toán các chỉ tiêu hiệu quả huy động vốn như tốc độ tăng trưởng nguồn vốn, cơ cấu nguồn vốn theo kỳ hạn và loại tiền, chi phí huy động vốn, tỷ lệ an toàn vốn. Sử dụng phương trình kinh tế để phân tích tác động của các nhân tố đến chi phí huy động vốn.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập và xử lý dữ liệu từ báo cáo tài chính SCB và ngành ngân hàng giai đoạn 2009-2012, phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn trong giai đoạn này.

Phương pháp nghiên cứu đảm bảo tính khách quan, chính xác và phù hợp với mục tiêu nghiên cứu nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện về hiệu quả huy động vốn tại SCB.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng nguồn vốn huy động ổn định và cao: Trong giai đoạn 2009-2012, nguồn vốn huy động của SCB tăng trưởng với tốc độ trung bình khoảng 30% mỗi năm, đạt 119.172 tỷ đồng vào cuối năm 2012, chiếm tỷ trọng từ 88% đến 90% trong tổng nguồn vốn. So với tốc độ tăng trưởng chung của ngành ngân hàng (khoảng 28%), SCB duy trì mức tăng trưởng tương đương, thể hiện năng lực huy động vốn hiệu quả.

2. Cơ cấu nguồn vốn theo thị trường và kỳ hạn: Nguồn vốn huy động chủ yếu đến từ thị trường 1 (tổ chức kinh tế và dân cư), chiếm tỷ trọng từ 69% đến 81% trong các năm. Tiền gửi không kỳ hạn chiếm tỷ trọng thấp (4%-7%), trong khi tiền gửi ngắn hạn chiếm trên 90% trong năm 2009, giảm dần và tiền gửi trung - dài hạn tăng lên 20%-27% vào năm 2012, góp phần nâng cao tính ổn định của nguồn vốn.

3. Chi phí huy động vốn được quản lý hiệu quả: Tổng chi phí trả lãi huy động vốn tăng 122,4% từ 2009 đến 2012, nhưng phân tích cho thấy lãi suất huy động giảm 16,3% và thay đổi cơ cấu nguồn vốn làm giảm chi phí 1,62%, bù đắp phần tăng do quy mô vốn. Điều này cho thấy SCB đã có chính sách điều hành lãi suất linh hoạt, tối ưu hóa cơ cấu vốn để giảm chi phí vốn.

4. Phát triển dịch vụ hỗ trợ huy động vốn đa dạng: SCB đã mở rộng mạng lưới ATM từ 108 máy năm 2009 lên 134 máy năm 2012, số lượng thẻ phát hành tăng 84% trong cùng giai đoạn. Dịch vụ POS và e-banking cũng phát triển mạnh, với doanh số thanh toán qua POS đạt 660 tỷ đồng năm 2012 và hợp đồng e-banking tăng 57%. Các dịch vụ này góp phần gia tăng nguồn vốn giá rẻ và nâng cao tiện ích cho khách hàng.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng ổn định và bền vững của nguồn vốn huy động tại SCB phản ánh hiệu quả trong quản trị nguồn vốn và chiến lược phát triển sản phẩm dịch vụ phù hợp với nhu cầu khách hàng. Việc tăng tỷ trọng tiền gửi trung và dài hạn giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro thanh khoản và tạo điều kiện cho hoạt động cho vay dài hạn, góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Chi phí huy động vốn được kiểm soát tốt nhờ chính sách lãi suất linh hoạt và đa dạng hóa cơ cấu nguồn vốn, phù hợp với diễn biến thị trường tiền tệ và cạnh tranh trong ngành. Sự phát triển các dịch vụ ngân hàng điện tử và thẻ giúp SCB thu hút nguồn vốn giá rẻ, giảm chi phí vận hành và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

So với các nghiên cứu trong ngành, kết quả của SCB tương đồng với xu hướng phát triển ngân hàng hiện đại, tập trung vào công nghệ và dịch vụ khách hàng để nâng cao hiệu quả huy động vốn. Việc duy trì hệ số an toàn vốn (CAR) trên 10% trong giai đoạn nghiên cứu cũng đảm bảo khả năng chống đỡ rủi ro, góp phần củng cố niềm tin của khách hàng và nhà đầu tư.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng nguồn vốn, cơ cấu tiền gửi theo kỳ hạn và loại tiền, cũng như bảng phân tích chi phí huy động vốn để minh họa rõ nét các xu hướng và tác động.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đa dạng hóa sản phẩm huy động vốn
   Phát triển thêm các sản phẩm tiền gửi linh hoạt, kết hợp ưu đãi lãi suất và tiện ích dịch vụ nhằm thu hút đa dạng nhóm khách hàng. Mục tiêu tăng tỷ trọng tiền gửi trung và dài hạn lên trên 30% trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ban phát triển sản phẩm và marketing SCB.

2. Tăng cường ứng dụng công nghệ ngân hàng điện tử
   Mở rộng kênh phân phối e-banking, nâng cao chất lượng dịch vụ mobile banking và internet banking để gia tăng số lượng tài khoản thanh toán không kỳ hạn, giảm chi phí huy động vốn. Mục tiêu tăng 50% số lượng hợp đồng e-banking trong 18 tháng. Chủ thể thực hiện: Khối công nghệ thông tin và dịch vụ khách hàng.

3. Cải thiện quản lý chi phí vốn và lãi suất
   Áp dụng các công cụ phân tích dữ liệu để tối ưu hóa cơ cấu nguồn vốn, điều chỉnh lãi suất huy động phù hợp với biến động thị trường nhằm giảm chi phí vốn trung bình. Mục tiêu giảm chi phí huy động vốn tối thiểu 5% trong 1 năm. Chủ thể thực hiện: Ban tài chính kế hoạch và quản lý rủi ro.

4. Nâng cao chất lượng đội ngũ giao dịch viên và chăm sóc khách hàng
   Tổ chức đào tạo thường xuyên về kỹ năng bán hàng, tư vấn tài chính và chăm sóc khách hàng nhằm tăng cường sự hài lòng và giữ chân khách hàng hiện hữu, đồng thời thu hút khách hàng mới. Mục tiêu nâng điểm hài lòng khách hàng lên trên 90% trong 2 năm. Chủ thể thực hiện: Phòng nhân sự và phòng marketing.

5. Mở rộng mạng lưới và hợp tác liên ngân hàng
   Khuyến khích các chi nhánh và phòng giao dịch tăng cường hợp tác với các ngân hàng khác trong hệ thống chuyển mạch tập trung, mở rộng mạng lưới ATM/POS để nâng cao tiện ích thanh toán, từ đó gia tăng nguồn vốn huy động không kỳ hạn. Mục tiêu tăng 20% số lượng máy ATM/POS trong 2 năm. Chủ thể thực hiện: Ban điều hành và khối vận hành.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý ngân hàng thương mại
   Giúp hoạch định chiến lược phát triển nguồn vốn, tối ưu hóa chi phí huy động và nâng cao hiệu quả kinh doanh thông qua các giải pháp quản trị nguồn vốn và phát triển sản phẩm.

2. Chuyên viên tài chính ngân hàng và nhân viên kinh doanh
   Cung cấp kiến thức chuyên sâu về cơ cấu nguồn vốn, các hình thức huy động vốn và kỹ năng chăm sóc khách hàng nhằm nâng cao hiệu quả công tác huy động vốn.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành tài chính ngân hàng
   Là tài liệu tham khảo hữu ích về lý thuyết và thực tiễn hoạt động huy động vốn tại ngân hàng thương mại Việt Nam, đặc biệt là trường hợp nghiên cứu SCB.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức tài chính
   Hỗ trợ đánh giá hiệu quả hoạt động ngân hàng, xây dựng chính sách điều hành thị trường tiền tệ và giám sát hoạt động huy động vốn của các tổ chức tín dụng.

Câu hỏi thường gặp

1. Hiệu quả huy động vốn được đo lường bằng những chỉ tiêu nào?
   Hiệu quả huy động vốn được đánh giá qua quy mô tiền gửi, tốc độ tăng trưởng nguồn vốn, cơ cấu tiền gửi theo kỳ hạn và loại tiền, chi phí huy động vốn, tính ổn định và khả năng đáp ứng nhu cầu vốn của ngân hàng. Ví dụ, SCB duy trì tỷ trọng vốn huy động trên 88% tổng nguồn vốn và tốc độ tăng trưởng khoảng 30% mỗi năm.

2. Tại sao cơ cấu tiền gửi trung và dài hạn lại quan trọng?
   Tiền gửi trung và dài hạn giúp ngân hàng ổn định nguồn vốn, giảm rủi ro thanh khoản và tạo điều kiện cho hoạt động cho vay dài hạn. SCB đã tăng tỷ trọng tiền gửi trung và dài hạn từ 20% lên 27% trong giai đoạn nghiên cứu, góp phần nâng cao tính ổn định nguồn vốn.

3. Các dịch vụ ngân hàng điện tử ảnh hưởng thế nào đến huy động vốn?
   Dịch vụ ngân hàng điện tử như internet banking, mobile banking giúp khách hàng giao dịch thuận tiện, tăng số lượng tài khoản thanh toán không kỳ hạn, từ đó gia tăng nguồn vốn giá rẻ cho ngân hàng. SCB đã tăng 57% số hợp đồng e-banking trong 4 năm.

4. Làm thế nào để giảm chi phí huy động vốn?
   Ngân hàng cần điều chỉnh lãi suất linh hoạt theo thị trường, đa dạng hóa cơ cấu nguồn vốn và phát triển dịch vụ hỗ trợ để thu hút nguồn vốn giá rẻ. SCB đã giảm chi phí huy động nhờ thay đổi cơ cấu vốn và điều hành lãi suất hợp lý.

5. Vai trò của hệ số an toàn vốn (CAR) trong huy động vốn là gì?
   CAR thể hiện khả năng chống đỡ rủi ro của ngân hàng, tạo niềm tin cho khách hàng và nhà đầu tư. SCB duy trì CAR trên 10%, cao hơn mức quy định 9%, giúp đảm bảo an toàn vốn và ổn định hoạt động huy động vốn.

Kết luận

• SCB đã duy trì tốc độ tăng trưởng nguồn vốn huy động ổn định, đạt khoảng 30% mỗi năm trong giai đoạn 2009-2012, tương đương với mức tăng trưởng chung của ngành ngân hàng Việt Nam.
• Cơ cấu nguồn vốn được cải thiện theo hướng tăng tỷ trọng tiền gửi trung và dài hạn, nâng cao tính ổn định và giảm rủi ro thanh khoản.
• Chi phí huy động vốn được quản lý hiệu quả thông qua chính sách lãi suất linh hoạt và đa dạng hóa cơ cấu vốn, góp phần tăng lợi nhuận ngân hàng.
• Phát triển các dịch vụ ngân hàng điện tử, thẻ ATM và POS đã gia tăng tiện ích cho khách hàng, thu hút nguồn vốn giá rẻ và nâng cao hiệu quả huy động vốn.
• SCB duy trì hệ số an toàn vốn (CAR) trên 10%, đảm bảo khả năng chống đỡ rủi ro và củng cố niềm tin khách hàng.

Next steps: SCB cần tiếp tục đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao công nghệ ngân hàng điện tử, tối ưu hóa chi phí vốn và phát triển đội ngũ nhân sự để duy trì và nâng cao hiệu quả huy động vốn trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Call to action: Các ngân hàng thương mại và nhà quản lý tài chính nên áp dụng các giải pháp quản trị nguồn vốn hiệu quả, đầu tư công nghệ và phát triển dịch vụ khách hàng để nâng cao năng lực huy động vốn, góp phần phát triển thị trường tài chính bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN VÈ HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Khái niệm Có nhiều cách định nghĩa khác nhau về NHTM: - Ở Pháp: NHTM là những doanh nghiệp và cơ sở thường xuyên nhận của công chúng dưới hình thức ký thác hay hình thức khác các số tiền mà họ dùng cho chính họ vào nghiệp vụ tín dụng, chứng khoán hay dịch vụ tài chính.[4] - Ở Mỹ: NHTM là một tổ chức kinh doanh tiền tệ chuyên cung cấp dịch vụ tài chính và họat động trong ngành công nghiệp dịch vụ tài chính.[4] - Ở Việt Nam: theo Luật các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 ngày 16/06/2010 có hiệu lực ngày 01/01/2011 [11]: NHTM là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận, trong đó, hoạt động ngân hàng là việc kinh doanh, cung ứng thường xuyên một hoặc một số các nghiệp vụ sau đây: + Nhận tiền gửi: là hoạt động nhận tiền của tổ chức, cá nhân dưới hình thức tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm, phát hành chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, tín phiếu và các hình thức nhận tiền gửi khác theo nguyên tắc có hoàn trả đầy đủ tiền gốc, lãi cho người gửi tiền theo thỏa thuận. + Cấp tín dụng: là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ tín dụng khác.

+ Cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản: là việc cung ứng phương tiện thanh toán, thực hiện dịch vụ thanh toán séc, lệnh chi, ủy nhiệm chi, nhờ thu, ủy nhiệm thu, thẻ ngân hàng, thư tín dụng và các dịch vụ thanh toán khác cho khách hàng thông qua tài khoản của khách hàng. 2 1. Chức năng của Ngân hàng thƣơng mại NHTM có các chức năng sau: chức năng thủ quỹ, chức năng trung gian thanh toán, chức năng trung gian tín dụng và chức năng cung ứng dịch vụ ngân hàng. Chức năng thủ quỹ Thực hiện chức năng thủ quỹ, NHTM nhận gửi tiền, giữ tiền, bảo quản tiền, thực hiện yêu cầu rút tiền, chi tiền của khách hàng của mình chính là các chủ thể trong nền kinh tế.

Nhờ chức năng này, các chủ thể trong nền kinh tế không những đảm bảo an toàn cho đồng vốn của mình mà còn có tác dụng sinh lời cho đồng vốn tạm thời thừa, từ đó nâng cao hiệu quả của việc sử dụng vốn. Đối với ngân hàng, thực hiện chức năng thủ quỹ là cơ sở để ngân hàng thực hiện chức năng thanh toán, đồng thời tạo nguồn vốn để ngân hàng thực hiện chức năng tín dụng. Chức năng trung gian thanh toán NHTM đứng ra làm trung gian để thực hiện các khoản giao dịch thanh toán giữa các khách hàng với nhau. Thay mặt cho khách hàng, ngân hàng trích tiền trên tài khoản trả cho người thụ hưởng, chuyển tiền hoặc nhận tiền vào tài khoản theo uỷ nhiệm của khách hàng.

Các NHTM cung cấp cho khách hàng nhiều phương tiện thanh toán tiện lợi như séc, ủy nhiệm chi, ủy nhiệm thu, thẻ rút tiền, thẻ thanh toán, thẻ tín dụng. Tùy theo nhu cầu, khách hàng có thể chọn cho mình phương thức thanh toán phù hợp. Nhờ đó mà các chủ thể kinh tế khồng phải giữ tiền trong túi, mang theo tiền để gặp người phải thanh toán dù ở gần hay xa mà họ có thể sử dụng một phương thức nào đó để thực hiện các khoản thanh toán. Do vậy các chủ thể kinh tế sẽ tiết kiệm được rất nhiều chi phí, thời gian, lại đảm bảo thanh toán an toàn.

Như vậy, chức năng này đã góp phần đẩy nhanh quá trình lưu thông hàng hoá, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Đối với NHTM, chức năng trung gian thanh toán là tiền đề và cơ sở để các NHTM tạo ra tiền ghi sổ, góp phần tăng quy mô tín dụng cho nền kinh tế, vừa tiết kiệm tiền mặt lưu thông dẫn đến tiết kiệm chi phí lưu thông tiền tệ lại vừa tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều dịch vụ ngân hàng khác phát triển. Chức năng trung gian tín dụng Đây là chức năng quan trọng và cơ bản nhất của NHTM. Ngân hàng đóng vai trò là người trung gian huy động vốn và tập trung các nguồn vốn tiền tệ tạm thời nhàn rỗi trong nền kinh tế để tạo lập nguồn vốn cho vay và sử dụng nguồn vốn đó để cho vay đáp ứng các nhu cầu sản xuất kinh doanh và tiêu dùng của các chủ thể khác trong nền kinh tế.

Chức năng trung gian tín dụng của NHTM có ý nghĩa lớn đối với nền kinh tế. Trước hết, nhờ thực hiện chức năng này mà hệ thống NHTM huy động và tập trung các nguồn vốn tiền tệ tạm thời nhàn rỗi của xã hội, biến tiền nhàn rỗi từ chỗ là phương tiện tích luỹ trở thành nguồn vốn lớn cho nền kinh tế, góp phần thúc đẩy nhanh quá trình vận động của vốn tiền tệ trong xã hội từ nơi thừa vốn đến nơi thiếu vốn. Tiếp theo, nhờ chức năng này mà hệ thống NHTM cung ứng một khối lượng vốn tín dụng rất lớn cho nền kinh tế, nhờ đó mà nền kinh tế được cung ứng vốn ngày càng đầy đủ để phát triển. Đối với NHTM, chức năng này giúp cho NHTM tạo nguồn vốn để kinh doanh và tăng thu nhập, đồng thời là cơ sở để NHTM tạo bút tệ.

Đối với khách hàng tiền gửi, chức năng này của NHTM không những giúp cho đồng vốn nhàn rỗi của họ được an toàn mà còn gia tăng khả năng sinh lợi thông qua việc ngân hàng trả lãi trên các nguồn vốn huy động được. Đối với khách hàng tiền vay vừa kịp thời thoả mãn được nhu cầu vốn tạm thời thiếu hụt trong sản xuất kinh doanh dịch vụ và tiêu dùng lại vừa tiết kiệm chi phí tiết kiệm thời gian tìm kiếm nguồn vốn tiện lợi an toàn và hợp pháp. Chức năng cung ứng dịch vụ ngân hàng Ngoài các chức năng trên, các NHTM còn cung cấp thêm các dịch vụ ngân hàng hiện đại cho các khách hàng của mình nhằm gia tăng lợi nhuận cho ngân hàng như: - Dịch vụ tư vấn đầu tư, cung cấp thông tin. - Dịch vụ ủy thác (bảo quản, thu hộ, chi hộ, mua bán hộ.) - Dịch vụ kiều hối và thanh toán quốc tế.

- Dịch vụ ngân hàng điện tử (E-banking). Cơ sở để các NHTM thực hiện chức năng này là: 4 - NHTM có hệ thống mạng lưới chi nhánh rộng khắp, không ngừng được mở rộng và phát triển trên phạm vi trong nước và ngoài nước. - NHTM có trang bị hệ thống thông tin hiện đại, đòng thời thu thập và nắm bắt được nhiều thông tin về tình hình kinh tế, tài chính, tình hình tiền tệ, tỷ giá.và diễn biến của nó trên thị trường trong nước và quốc tế. - NHTM có quan hệ đại lý với nhiều ngân hàng khác trên thế giới, giúp cho NHTM thực hiện được các yêu cầu chuyển tiền, thanh toán quốc tế của khách hàng.

Thực hiện các dịch vụ gắn liền với hoạt động của ngân hàng không những giúp cho ngân hàng đáp ứng được tốt các yêu cầu của khách hàng mà còn giúp cho ngân hàng gia tăng thêm lợi nhuận. Các nghiệp vụ của ngân hàng thƣơng mại 1. Nghiệp vụ tài sản nợ Nghiệp vụ tài sản nợ là nghiệp vụ hình thành nguồn vốn của ngân hàng thương mại. Nguồn vốn của NHTM bao gồm: - Vốn tự có.

- Vốn huy động. Chi tiết sẽ được trình bày ở phần 1. Nghiệp vụ tài sản có Nghiệp vụ tài sản có là nghiệp vụ sử dụng nguồn vốn phục vụ các hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thương mại.Trên cơ sở nguồn vốn được hình thành từ nghiệp vụ tài sản nợ, NHTM sử dụng vào các nghiệp vụ thuộc nghiệp vụ tài sản có. - Nghiệp vụ ngân quỹ: Thể hiện việc sử dụng vốn dưới các hình thức: + Tiền mặt tại quỹ: nhằm đáp ứng yêu cầu chi trả thường xuyên cho khách hàng và nhu cầu chi tiêu trong nội bộ ngân hàng bao gồm giấy bạc ngân hàng và tiền kim loại, tuỳ thuộc vào quy mô hoạt động của từng ngân hàng thương mại, vào nhu cầu thường xuyên cũng như nhu cầu thời vụ của các khoản chi tiền mặt mà ngân hàng thương mại để tồn quỹ tiền mặt cho hợp lý.

Tồn quỹ tiền mặt có khả năng thanh toán kịp thời nhất, nhưng tiền này không sinh lời cho ngân hàng. Vì vậy ngân hàng thương mại cần phải tính toán duy trì cho hợp lý. 5 + Tiền gởi của NHTM tại NHTW: bao gồm tiền gởi dự trữ bắt buộc theo quy định của Ngân hàng trung ương và tiền gửi thanh toán để phục vụ các khoản thanh toán giữa NHTM với các tổ chức tín dụng khác, với kho bạc nhà nước qua vai trò trung gian thanh toán của NHTW. + Tiền gởi của NHTM tại các NHTM khác để nhờ các ngân hàng này thực hiện một số dịch vụ cho mình như: mua chứng khoán, thanh toán chuyển tiền cho khách hàng,… + Các khoản ngân quỹ trong quá trình thu nhận: là các khoản vốn của NHTM đã được tính vào tài sản nợ, song trên thực tế ngân hàng chưa nhận được vốn đó mà còn đang trong quá trình thu.

- Nghiệp vụ tài sản có tín dụng: Thể hiện việc NHTM sử dụng vốn để cho vay các chủ thể kinh tế khác nhau gồm: cho vay ngắn hạn, trung và dài hạn phục vụ nhu cầu sản xuất, kinh doanh, nhu cầu tiêu dùng,… + NHTM cho vay ngắn hạn để bù đắp nhu cầu vốn lưu động tạm thời thiếu hụt của khách hàng trong quá trình kinh doanh dưới các hình thức: cho vay có tài sản đảm bảo (như cầm cố, thế chấp và bảo lãnh); chiết khấu thương phiếu và các giấy tờ có giá; tín dụng thấu chi… + NHTM cho vay trung và dài hạn để tài trợ cho đầu tư xây dựng cơ bản hoặc mua sắm tài sản cố định, dưới các hình thức: đầu tư theo dự án, cho vay hợp vốn,… - Nghiệp vụ tài sản có đầu tƣ: + NHTM đầu tư vốn cả vào chứng khoán nhà nước và chứng khoán công ty. Đối với chứng khoán nhà nước: chủ yếu đầu tư vào chứng khoán của chính phủ. Còn đối với chứng khoán công ty: chủ yếu đầu tư vốn để mua cổ phiếu của công ty cổ phần.