Nghiên cứu về các chiến lược dịch tiêu đề phim từ tiếng Anh sang tiếng Việt

Chuyên khảo phân tích A study on the stategies applied in the translation of movie titles from english to vietnamese, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Tác giả: Đỗ Thiện Tùng
• Người hướng dẫn: Ths. Đào Thị Lan Hương
• Trường học: Hải Phòng Private University
• Chuyên ngành: Ngôn Ngữ Anh
• Đề tài: Chiến Lược Dịch Tiêu Đề Phim Từ Tiếng Anh Sang Tiếng Việt
• Loại tài liệu: graduation paper
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGEMENT
• 1. CHAPTER I: THEORETICAL BACKGROUND
• 1.1. Definition of translation
• 1.2. Types of translation
• 1.2.1. Word-for-Word translation
• 1.2.2. Literal translation
• 1.2.3. Faithful translation
• 1.2.4. Free translation
• 1.2.5. Idiomatic translation
• 1.2.6. Adaptation
• 1.2.7. Communicative translation
• 1.2.8. Semantic translation
• 1.3. Definition of movie
• 1.4. Movie types
• 1.4.1. Action movie
• 1.4.2. Animated movie
• 1.4.3. Comedy movie
• 1.4.4. Crime movie
• 1.4.5. Documentary movie
• 1.4.6. Dramatic movie
• 1.4.7. Horror films
• 1.4.8. Historical movie
• 1.4.9. Musical movie
• 2. CHAPTER II: MOVIE TITLE
• 2.1. Movie title and its functions
• 2.2. Movie title translation and translators
• 3. CHAPTER III: CHARACTERISTICS OF ENGLISH MOVIE TITLES AND PRINCIPLES OF ENGLISH MOVIE TITLE TRANSLATION
• 3.1. Characteristics of English movie titles
• 3.2. Brief and concise
• 3.3. Containing many proper names
• 3.4. Principles of English movie translation
• 3.4.1. Faithfulness to the context
• 3.4.2. Consideration of movie genres
• 3.4.3. Combination of commercial and aesthetic effects
• 4. CHAPTER IV: SUGGESTED TRANSLATION STRATEGIES
• 4.1. Keeping the original
• 4.2. Providing a new title
• 5. CHAPTER V: FINDING AND DISCUSSION
• 5.1. Some difficulties in translation of movie titles from English into Vietnamese
• 6. CHAPTER VI: SURVEY
• PART III: CONCLUSION

Tóm tắt

I. Tổng quan về chiến lược dịch tiêu đề phim từ tiếng Anh sang tiếng Việt

Chiến lược dịch tiêu đề phim từ tiếng Anh sang tiếng Việt là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng trong ngành dịch thuật. Tiêu đề phim không chỉ đơn thuần là tên gọi mà còn mang ý nghĩa văn hóa, thương mại và nghệ thuật. Việc dịch tiêu đề phim đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về ngôn ngữ, văn hóa và thị hiếu của khán giả. Nghiên cứu này sẽ phân tích các nguyên tắc và phương pháp dịch tiêu đề phim, từ đó đưa ra những chiến lược hiệu quả nhất.

1.1. Định nghĩa và vai trò của tiêu đề phim

Tiêu đề phim là phần đầu tiên mà khán giả tiếp xúc. Nó không chỉ giúp nhận diện bộ phim mà còn tạo ấn tượng ban đầu. Tiêu đề có thể ảnh hưởng đến quyết định xem phim của khán giả, do đó việc dịch tiêu đề một cách chính xác và hấp dẫn là rất quan trọng.

1.2. Tầm quan trọng của việc dịch tiêu đề phim

Dịch tiêu đề phim không chỉ là việc chuyển ngữ mà còn là việc truyền tải thông điệp và cảm xúc của bộ phim. Một tiêu đề dịch tốt có thể thu hút khán giả và tạo ra sự quan tâm, trong khi một tiêu đề dịch kém có thể làm giảm giá trị của bộ phim.

II. Những thách thức trong việc dịch tiêu đề phim từ tiếng Anh sang tiếng Việt

Việc dịch tiêu đề phim từ tiếng Anh sang tiếng Việt gặp nhiều thách thức. Các yếu tố văn hóa, ngữ nghĩa và phong cách ngôn ngữ đều có thể ảnh hưởng đến quá trình dịch. Những khó khăn này cần được nhận diện và giải quyết để đảm bảo tiêu đề dịch không chỉ chính xác mà còn hấp dẫn.

2.1. Khó khăn trong việc truyền tải ý nghĩa

Nhiều tiêu đề phim chứa đựng các yếu tố văn hóa đặc trưng mà khó có thể dịch sang tiếng Việt mà không làm mất đi ý nghĩa gốc. Điều này đòi hỏi người dịch phải có kiến thức sâu rộng về cả hai nền văn hóa.

2.2. Sự khác biệt về ngữ nghĩa và ngữ cảnh

Một số từ hoặc cụm từ trong tiếng Anh có thể không có tương đương trực tiếp trong tiếng Việt. Điều này có thể dẫn đến việc dịch sai hoặc không chính xác, ảnh hưởng đến cách hiểu của khán giả.

III. Phương pháp dịch tiêu đề phim hiệu quả từ tiếng Anh sang tiếng Việt

Để dịch tiêu đề phim một cách hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp dịch thuật phù hợp. Các phương pháp này bao gồm dịch nguyên văn, dịch tự do và dịch thích nghi. Mỗi phương pháp có ưu điểm và nhược điểm riêng, và việc lựa chọn phương pháp nào phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể.

3.1. Dịch nguyên văn và ứng dụng của nó

Dịch nguyên văn giữ nguyên cấu trúc và ý nghĩa của tiêu đề gốc. Phương pháp này thường được sử dụng cho các tiêu đề đơn giản, dễ hiểu, nhưng có thể không phù hợp với các tiêu đề phức tạp hơn.

3.2. Dịch tự do và sự sáng tạo trong dịch thuật

Dịch tự do cho phép người dịch linh hoạt hơn trong việc truyền tải ý nghĩa. Phương pháp này thường được áp dụng cho các tiêu đề cần tạo sự hấp dẫn hoặc phù hợp với văn hóa địa phương.

3.3. Dịch thích nghi và các ví dụ thực tiễn

Dịch thích nghi là phương pháp tạo ra một tiêu đề mới hoàn toàn, phù hợp với thị hiếu của khán giả Việt Nam. Ví dụ, tiêu đề phim "Die Hard" được dịch thành "Liều mạng" để thu hút sự chú ý.

IV. Ứng dụng thực tiễn của chiến lược dịch tiêu đề phim

Chiến lược dịch tiêu đề phim không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn rõ rệt. Việc áp dụng các phương pháp dịch hiệu quả có thể giúp tăng cường sự hấp dẫn của phim đối với khán giả Việt Nam. Nghiên cứu này sẽ phân tích một số ví dụ cụ thể để minh họa cho điều này.

4.1. Phân tích các tiêu đề phim nổi tiếng đã được dịch

Nhiều tiêu đề phim nổi tiếng đã được dịch thành công, tạo ra sự quan tâm lớn từ khán giả. Ví dụ, tiêu đề "The Avengers" được dịch thành "Biệt đội siêu anh hùng" đã thu hút đông đảo người xem.

4.2. Tác động của tiêu đề dịch đến doanh thu phim

Tiêu đề dịch có thể ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu của bộ phim. Một tiêu đề hấp dẫn có thể thu hút khán giả đến rạp, trong khi một tiêu đề kém có thể làm giảm doanh thu.

V. Kết luận và tương lai của chiến lược dịch tiêu đề phim

Chiến lược dịch tiêu đề phim từ tiếng Anh sang tiếng Việt đang ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh toàn cầu hóa. Việc hiểu rõ các nguyên tắc và phương pháp dịch sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch thuật. Tương lai của lĩnh vực này hứa hẹn sẽ có nhiều phát triển mới, đặc biệt là trong việc áp dụng công nghệ vào dịch thuật.

5.1. Xu hướng mới trong dịch thuật tiêu đề phim

Công nghệ dịch thuật tự động đang ngày càng phát triển, mở ra nhiều cơ hội mới cho việc dịch tiêu đề phim. Tuy nhiên, sự sáng tạo và hiểu biết văn hóa vẫn là yếu tố quyết định.

5.2. Tầm quan trọng của việc đào tạo người dịch

Đào tạo người dịch có vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dịch tiêu đề phim. Các chương trình đào tạo cần chú trọng đến việc phát triển kỹ năng ngôn ngữ và hiểu biết văn hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG -------------------------------------------------------------- ISO 9001:2015 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP NGÀNH: NGÔN NGỮ ANH Sinh viên : Đỗ Thiện Tùng Giảng viên hướng dẫn : Ths. Đào Thị Lan Hương HẢI PHÒNG – 2018 MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING HAIPHONG PRIVATE UNIVERSITY - A STUDY ON THE STATEGIES APPLIED IN THE TRANSLATION OF MOVIE TITLES FROM ENGLISH TO VIETNAMESE GRADUATION PAPER Student : Do Thien Tung Class : NA1804 Supervisor : Dao Thi Lan Huong (MBA) HAIPHONG - 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG ---------------------------------------------------------------------------- NHIỆM VỤ ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP Sinh viên: Đỗ Thiện Tùng Mã SV: 1412751111 Lớp: NA1801 Ngành: Ngôn ngữ Anh Tên đề tài: A study on the stategies applied in the translation of movie titles from English to Vietnamese NHIỆM VỤ ĐỀ TÀI 1. Nội dung và các yêu cầu cần giải quyết trong nhiệm vụ đề tài tốt nghiệp (Về lý luận, thực tiễn, các số liệu cần tính toán và các bản vẽ). Các số liệu cần để thiết kế, tính toán.

Địa điểm thực tập tốt nghiệp. …………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………… ………………………………………………………………… CÁN BỘ HƯỚNG DẪN ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP Người hướng dẫn thứ nhất: Họ và tên: ……………………………………………………………. Học hàm, học vị: ……………………………………………………… Cơ quan công tác: ……………………………………………………. Nội dung hướng dẫn: ………………………………………………….

Người hướng dẫn thứ hai: Họ và tên: ……………………………………………………………. Học hàm, học vị: ……………………………………………………… Cơ quan công tác: ……………………………………………………. Nội dung hướng dẫn: …………………………………………………. Đề tài tốt nghiệp này được giao ngày tháng năm Yêu cầu phải hoàn thành xong trước ngày tháng năm Đã nhận nhiệm vụ ĐTTN Đã giao nhiệm vụ ĐTTN Sinh viên Người hướng dẫn Hải Phòng, ngày ….

năm 2018 Hiệu Trưởng GS.NGƯT Trần Hữu Nghị PHẦN NHẬN XÉT CỦA CÁN BỘ HƯỚNG DẪN 1. Tinh thần thái độ của sinh viên trong quá trình làm đề tài tốt nghiệp: ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………… 2. Đánh giá chất lượng của khóa luận (so với nội dung yêu cầu đã đề ra trong nhiệm vụ Đ.N trên các mặt lý luận, thực tiễn, tính toán số liệu…): ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… …………………………………………………………… 3. Cho điểm của cán bộ hướng dẫn (ghi bằng cả số và chữ): ……………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………… Hải Phòng, ngày …… tháng ….

năm 2018 Cán bộ hướng dẫn (Ký và ghi rõ họ tên) NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦA NGƯỜI CHẤM PHẢN BIỆN ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP 1. Đánh giá chấ lượng đề tài tốt nghiệp về các mặt thu thập và phân tích tài liệu, số liệu ban đầu, giá trị lý luận và thực tiễn của đề tài: ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… ………………………………………………………… 2. Cho điểm của người chấm phản biện: ……………………….năm 2018 Người chấm phản biện TABLE OF CONTENTS ACKNOWLEDGEMENT. Aims of the research.

Methods of the research. Design of the research. Error! Bookmark not defined. Chapter I: Theoretical Background.

Error! Bookmark not defined. Definition of translation. Types of translation. Word-for-Word translation.

Definition of movie. 8 CHAPTER II: MOVIE TITLE. Movie title and its functions. Movie title translation and translators.

15 CHAPTER III: CHARACTERISTICS OF ENGLISH MOVIE TITLES AND PRINCIPLES OF ENGLISH MOVIE TITLE TRANSLATION. Error! Bookmark not defined. Characteristics of English movie titles. Brief and concise.

Containing many proper names. Principles of English movie translation. Faithfulness to the context. Consideration of movie genres.

Combination of commercial and aesthetic effects. 23 CHAPTER IV: SUGGESTED TRANSLATION STRATEGIES. Keeping the original. Providing a new title.

39 CHAPTER V: FINDING AND DISCUSSION. Some difficulties in translation of movie titles from English into Vietnamese. 43 CHAPTER VI: SURVEY. Error! Bookmark not defined.

Error! Bookmark not defined. Error! Bookmark not defined. Error! Bookmark not defined. Report and analysis.

Error! Bookmark not defined. PART III: CONCLUSION. 45 ACKNOWLEDGEMENT In the process of doing the graduation paper, I have received a lot of help, assistance, guidance, encouragement and idea contribution from my teachers, family and friends. My great gratitude goes to my supervisor Dao Thi lan Huong, lecturer of Foreign Language Department, Hai Phong Private University for her enthusiastic guidance, very helpful ideas and instructions for the preparation and her corrections during the completion of this graduation paper.

My deeply thanks are also sent to all teachers in the English Department of Haiphong Private University for their useful lessons during four years studying here. They have given me the foundation of the research paper It would be a mistake if I didn’t mention members of RAZORPHIM. I’d like to show my deep gratitude to them who have made great contribution to my topic by giving ideas, comments, suggestions and samples which are very useful for my papers. Last but not least, I would like to give my heartfelt thanks to my family, to whom I have never enough words to express my great gratitude for their encouragement and inspiration.

Rationale After four years of studying at Hai Phong Private University of Foreign Language Department, I feel more and more confident with my skills and knowledge of English that I have been taught here. The graduation is coming soon and up to now I feel no regret choosing English as my major. My love for English is growing up and developing day by day. Among all subjects that I have learned, translation is one of the most interesting, my class often has discussion time in which we find out translation mistakes, give comments and suggestions, and then do the corrections with the guidance of teachers.

I myself feel enthusiastic and inspired by such discussions. And not simply translate a paragraph or text, I am really interested in Movie Translation, which seems to have nothing to do with translation. However, it really does. Have you ever had a steady and earnest look at the title at the very beginning of the movie? Have you ever queried yourself what it implies, what hides behind it and how it is attached to the movie? Have you ever wondered why the translated title is so strange and different from the original one? And have you ever tried to translate it back into English? If you have, you might define the link between my topic and movies.

And an idea suggests itself to me. With this graduation paper, I stand a unique chance of combining my favorite subject and my passionate love for movies. Surprisingly, I have also found many papers about Movie Translation on the internet. Such as “The Power of Film Translation” by Agnieszka Szarkowska on translationjournal.net or “Movie Titles Translated Into a Foreign Language and Then Translated Back to English Are Hilarious” by Casey Chan on sploid.

This gives me inspiration and urges me to do a research on this topic. Hopefully, my work may benefit a large number of people who are interested in a part-time job as translators in general and movie translators in particularly. Aims of the research Because of time limitation, I would like to focus mainly on English- Vietnamese movie title translation and it aims at: + Providing major principles which are helpful in movie title translation + Giving several strategies to HUFS students who are doing part-time job involved film subtitle translation or might be prospective movie translators + Analyzing a large number of translated titles of movies which have been released and shown in Vietnam to draw experience in translation 3. Methods of the research In order to fulfill the study, the following methods are fully employed: Firstly, internet accessing is nessesary because it supplies such a large source of information as well as images that all of data relating to the subject of my paper graduation are easily found out.

Secondly, data collection from related books and documents also have an important role in the research process. Thirdly, discussion with my supervisor and friends works effectively in the research completion. At last, contrast and comprision method is also put into pracrice to finish this paper graduation. Design of the research My graduation paper consists of three main parts: Chapter I: The function of an introductory part providing readers with background and organization of the research Chapter II: Literature review that includes definitions and funtions of translation, movie and movie title Chapter III: Doing a survey to get information and analysis Chapter IV: The way to find possible translation strategies with a series of interesting and familiar movie titles 3 Chapter V: Finding and dissusion Chapter VI: The Conclusion that summarizes the whole graduation paper.

4 CHAPTER II :LITERATURE REVIEW Background 1. Definition of translation It would be a missing piece if the concept of translation is not referred. What is translation? As stated by Katharine Barnwell in her “Bible translation” (1986), translation is re-telling, as exactly as possible, the meaning of the original message in a way that is natural in the language into which the translation is being made. This concept is shared by Magdy M.

Zaky who defines translation is, above all, an activity that aims at conveying meaning or meanings of a givenlinguistic discourse from one language to another, rather than the words or grammatical structures of the original (2000). We can see that, both of two concept focus mainly on the meaning can be abstracted from the source language to convey into target language in the most natural way. In another hand, Thomas G Mansella, who defined translation is the rendering of written communication across barriers created by different languages and cultures. Obviously, translation is not an easy work because the barriers in terms of language and culture are mentioned.

Types of translation From the above defintions that we have mentioned, to translate source language into target language, it is not simly just translate what we read. We have to understand deeply the source language to have a perfect result. Translation can be classified into different viewpoints. The followings are the commonly used translation types: 1.

Word-for-Word translation This type would be a ideal way for the new learners who start to be a translator. In word-for-word translation, the source language word order is preserved and the words translated singly by their most common meanings, out of context. In word-for-word translation, the result often makes little 5 sense, especially when idioms are involved. The translators can use word-for- word translation both to understand the machanism of the source language and to construct a rough process for a difficult text.

Literal translation Literal translation is a broader of translation, each source language word has a corresponding target language word, but their primary meanings may differ. Literal translation follows very closely the grammatical and lexical forms of the source text language. Literal translation is considered as the basic translation step, both in communicative and semantic translation. Faithful translation A faithful translation requires a faithful precision in meaning and grammar structure of the original.

However, we can also transmit the source language text into the target language one more flexibly basing on its contextual meaning. Free translation In free translation, the linguistics structure of the source language is ignored, and equivelent is found based upon the meaning it conveys. Free translation is sometimes called paraphrases. The disadvantage of this type is that translating is too casual to understand the original because of its freedom.

Idiomatic translation Idiomatic translation is concerned with communcating the meaning of the source text using the natural grammatical and lexical items of the target language. Idiomatic translation is used for colloquilism and idioms whose literalism of the origin, uses the translation of colloquilism and idioms. For example: “As long as” can be translate into “miễn là” 1. Adaptation Adaptation has a property of lending the ideas of the original to create a new text by a new language more than to be faithful to the original.