Vấn Đề và Chiến Lược Khi Dịch Các Thành Ngữ Đức Sang Tiếng Việt

Nghiên cứu các vấn đề và chiến lược trong việc dịch các cụm từ thành ngữ tiếng Đức sang tiếng Việt qua một cuộc khảo sát thực nghiệm.

• Tác giả: Nguyễn Thị Nga
• Người hướng dẫn: Dr. Lê Hoài Ân
• Trường học: Hochschule für Sprachen und Internationale Studien der Vietnam Nationaluniversität
• Chuyên ngành: Germanistik
• Đề tài: Chiến Lược Dịch Thuật Các Thành Ngữ Đức Sang Tiếng Việt
• Loại tài liệu: Masterarbeit
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hanoi

Tóm tắt

I. Tổng Quan Dịch Thành Ngữ Đức Việt Thách Thức Cơ Hội

Bài viết này tập trung vào các chiến lược dịch thuật thành ngữ Đức sang tiếng Việt, một lĩnh vực đầy thách thức nhưng cũng vô cùng thú vị. Việc chuyển ngữ các đơn vị ngôn ngữ đặc biệt này không chỉ đơn thuần là thay thế từ ngữ, mà còn là một quá trình dịch thuật văn hóa Đức Việt, đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về cả hai nền văn hóa. Việc nắm vững các phương pháp dịch thành ngữ Đức hiệu quả sẽ giúp người dịch truyền tải chính xác và sinh động ý nghĩa của chúng đến người đọc Việt Nam. Nghiên cứu này dựa trên tài liệu "PROBLEME UND STRATEGIEN BEIM ÜBERSETZEN DEUTSCHER IDIOMATISCHER WENDUNGEN INS VIETNAMESISCHE" của NGUYỄN THỊ NGA, Hanoi 2016, tập trung vào các vấn đề và giải pháp dịch idiom Đức Việt.

1.1. Khái niệm thành ngữ và tầm quan trọng trong dịch thuật văn hóa Đức Việt

Thành ngữ là những cụm từ cố định, mang ý nghĩa biểu trưng, thường được sử dụng rộng rãi trong giao tiếp hàng ngày cũng như trong văn học. Chúng phản ánh giá trị văn hóa và tư duy của một dân tộc. Do đó, việc dịch thành ngữ không chỉ là vấn đề ngôn ngữ mà còn là vấn đề văn hóa. Khi dịch thành ngữ, người dịch cần hiểu rõ ý nghĩa gốc của thành ngữ trong tiếng Đức, đồng thời tìm kiếm những thành ngữ tương đương hoặc cách diễn đạt phù hợp trong tiếng Việt để truyền tải được ý nghĩa tương đương và sắc thái văn hóa. Ví dụ, thành ngữ "den Nagel auf den Kopf treffen" có thể được dịch là "nói trúng tim đen" trong tiếng Việt, cả hai đều mang ý nghĩa là nói một điều gì đó rất chính xác.

1.2. Mục tiêu và phạm vi của nghiên cứu về cách dịch thành ngữ Đức

Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định các khó khăn dịch thành ngữ Đức sang tiếng Việt và đề xuất các phương pháp dịch thành ngữ hiệu quả. Phạm vi nghiên cứu bao gồm phân tích ví dụ dịch thành ngữ Đức trong một ngữ liệu cụ thể, đánh giá tính tương đương thành ngữ Đức Việt và đề xuất các nguyên tắc dịch thành ngữ dựa trên lý thuyết dịch chức năng. Nghiên cứu cũng xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình dịch thuật, bao gồm ngữ cảnh sử dụng thành ngữ Đức và đặc điểm văn hóa của cả hai ngôn ngữ.

II. Thách Thức Lỗi Dịch Thành Ngữ Đức và Các Vấn Đề Liên Quan

Việc dịch thành ngữ Đức Việt không hề dễ dàng, và người dịch thường gặp phải nhiều khó khăn dịch thành ngữ Đức. Một trong những thách thức lớn nhất là tìm kiếm tương đương thành ngữ Đức Việt, bởi vì không phải lúc nào cũng có những thành ngữ mang ý nghĩa và sắc thái tương tự trong cả hai ngôn ngữ. Ngoài ra, sự khác biệt về văn hóa, lịch sử và tư duy cũng có thể dẫn đến lỗi dịch thành ngữ Đức, khiến cho bản dịch trở nên khó hiểu hoặc thậm chí sai lệch so với ý nghĩa ban đầu. Hơn nữa, việc dịch quán ngữ Đức Việt cũng đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về ngôn ngữ và văn hóa.

2.1. Phân tích các lỗi dịch thành ngữ Đức thường gặp và nguyên nhân

Các lỗi dịch thành ngữ Đức thường gặp bao gồm dịch sát nghĩa (word-for-word translation), dịch không hiểu ngữ cảnh và dịch không chuyển tải được sắc thái văn hóa. Dịch sát nghĩa có thể dẫn đến những bản dịch vụng về, khó hiểu. Dịch không hiểu ngữ cảnh có thể làm thay đổi ý nghĩa của thành ngữ. Dịch không chuyển tải được sắc thái văn hóa có thể làm mất đi sự sinh động và hấp dẫn của thành ngữ. Ví dụ, dịch sát nghĩa "jemandem einen Bären aufbinden" thành "trói con gấu lên ai đó" hoàn toàn không có nghĩa trong tiếng Việt. Thay vào đó, nên dịch là "xỏ mũi ai đó".

2.2. Ảnh hưởng của sự khác biệt thành ngữ Đức Việt đến chất lượng dịch

Sự khác biệt về văn hóa và lịch sử giữa Đức và Việt Nam tạo ra những sự khác biệt thành ngữ Đức Việt đáng kể. Những khác biệt này có thể gây khó khăn cho việc tìm kiếm các thành ngữ tương đương. Ví dụ, một số thành ngữ Đức liên quan đến các sự kiện lịch sử hoặc các nhân vật văn hóa mà người Việt Nam có thể không quen thuộc. Do đó, người dịch cần phải có kiến thức sâu rộng về cả hai nền văn hóa để có thể dịch thành ngữ một cách chính xác và phù hợp.

2.3. Tầm quan trọng của ngữ cảnh sử dụng thành ngữ Đức trong dịch thuật

Ngữ cảnh sử dụng thành ngữ Đức đóng vai trò quan trọng trong việc xác định ý nghĩa và sắc thái của thành ngữ. Một thành ngữ có thể có nhiều nghĩa khác nhau tùy thuộc vào ngữ cảnh sử dụng. Do đó, người dịch cần phải xem xét kỹ lưỡng ngữ cảnh để có thể chọn được cách dịch phù hợp nhất. Ví dụ, thành ngữ "auf dem Holzweg sein" có thể mang nghĩa "đi lạc đường" hoặc "đi sai hướng" tùy thuộc vào ngữ cảnh.

III. Phương Pháp Nguyên Tắc Dịch Thành Ngữ và Các Chiến Lược Chính

Để giải quyết các thách thức trong dịch thành ngữ Đức Việt, cần có những nguyên tắc dịch thành ngữ và các chiến lược dịch thuật cụ thể. Các nguyên tắc này bao gồm giữ gìn ý nghĩa gốc của thành ngữ, tìm kiếm các thành ngữ tương đương trong tiếng Việt và điều chỉnh bản dịch cho phù hợp với ngữ cảnh và văn hóa Việt Nam. Các chiến lược dịch thuật bao gồm dịch tương đương, dịch giải thích và dịch sáng tạo.

3.1. Dịch tương đương thành ngữ Đức Việt Ưu điểm và hạn chế

Dịch tương đương thành ngữ Đức Việt là phương pháp tìm kiếm một thành ngữ trong tiếng Việt có ý nghĩa và sắc thái tương tự như thành ngữ gốc trong tiếng Đức. Đây là phương pháp lý tưởng khi có một thành ngữ tương đương hoàn toàn. Tuy nhiên, phương pháp này có hạn chế là không phải lúc nào cũng có thể tìm thấy một thành ngữ tương đương hoàn toàn, đặc biệt là khi xét đến các yếu tố văn hóa và lịch sử.

3.2. Dịch giải thích thành ngữ Đức Khi nào nên sử dụng

Dịch giải thích thành ngữ Đức là phương pháp giải thích ý nghĩa của thành ngữ gốc bằng ngôn ngữ đơn giản và dễ hiểu trong tiếng Việt. Phương pháp này thường được sử dụng khi không có một thành ngữ tương đương hoặc khi thành ngữ gốc quá xa lạ với người đọc Việt Nam. Tuy nhiên, phương pháp này có thể làm mất đi tính biểu cảm và sinh động của thành ngữ.

3.3. Dịch sáng tạo thành ngữ Đức Yêu cầu và rủi ro

Dịch sáng tạo thành ngữ Đức là phương pháp tạo ra một thành ngữ mới trong tiếng Việt để truyền tải ý nghĩa và sắc thái của thành ngữ gốc. Phương pháp này đòi hỏi sự sáng tạo và am hiểu sâu sắc về cả hai ngôn ngữ và văn hóa. Tuy nhiên, phương pháp này cũng có rủi ro là tạo ra một thành ngữ không tự nhiên hoặc không được chấp nhận trong tiếng Việt.

IV. Nghiên Cứu Phân Tích Ví Dụ Dịch Thành Ngữ Đức và Đánh Giá Hiệu Quả

Để minh họa cho các phương pháp dịch thuật và đánh giá hiệu quả của chúng, phần này sẽ phân tích một số ví dụ dịch thành ngữ Đức cụ thể. Các ví dụ này được lấy từ ngữ liệu "PROBLEME UND STRATEGIEN BEIM ÜBERSETZEN DEUTSCHER IDIOMATISCHER WENDUNGEN INS VIETNAMESISCHE" và các tài liệu khác. Quá trình phân tích sẽ tập trung vào việc xác định phương pháp dịch thuật được sử dụng, đánh giá tính chính xác và tự nhiên của bản dịch và đề xuất các cải tiến.

4.1. Phân tích các tương đương thành ngữ Đức Việt phổ biến

Phân tích các tương đương thành ngữ Đức Việt phổ biến sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa hai ngôn ngữ và văn hóa. Ví dụ, "auf Wolke sieben schweben" tương đương với "lên chín tầng mây", "alle guten Dinge sind drei" tương đương với "quá tam ba bận". Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng có thể tìm thấy những tương đương hoàn toàn, và người dịch cần phải cân nhắc kỹ lưỡng ngữ cảnh và sắc thái để đưa ra quyết định dịch thuật phù hợp.

4.2. Đánh giá tính tương đương thành ngữ Đức Việt trong các bản dịch

Tính tương đương thành ngữ Đức Việt là một tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng dịch thuật. Một bản dịch được coi là tương đương khi nó truyền tải được ý nghĩa, sắc thái và hiệu ứng tương tự như thành ngữ gốc. Việc đánh giá tính tương đương đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về cả hai ngôn ngữ và văn hóa, cũng như khả năng phân tích và so sánh tinh tế.

V. Ứng Dụng Kỹ Năng Dịch Thành Ngữ Đức và Tài Liệu Hữu Ích

Phần này tập trung vào việc cung cấp những kỹ năng dịch thành ngữ Đức cần thiết cho người học và người làm nghề dịch thuật. Ngoài ra, danh sách các tài liệu dịch thành ngữ Đức hữu ích cũng được cung cấp để hỗ trợ quá trình học tập và nghiên cứu.

5.1. Phát triển kỹ năng dịch thành ngữ Đức thông qua luyện tập

Phát triển kỹ năng dịch thành ngữ Đức đòi hỏi sự luyện tập thường xuyên và có hệ thống. Người học nên bắt đầu bằng việc đọc và phân tích nhiều ví dụ dịch thành ngữ Đức khác nhau, sau đó thực hành dịch thuật và nhận phản hồi từ người có kinh nghiệm. Sử dụng từ điển thành ngữ Đức Việt và các tài liệu dịch thành ngữ Đức khác cũng là một cách hiệu quả để nâng cao kỹ năng.

5.2. Các tài liệu dịch thành ngữ Đức hữu ích cho người học

Có rất nhiều tài liệu dịch thành ngữ Đức hữu ích cho người học, bao gồm từ điển thành ngữ Đức Việt, sách bài tập dịch thuật, các bài viết nghiên cứu về dịch thành ngữ và các diễn đàn trực tuyến dành cho người dịch. Việc sử dụng các tài liệu này một cách hiệu quả sẽ giúp người học mở rộng kiến thức và nâng cao kỹ năng dịch thuật.

VI. Kết Luận Tương Lai của Dịch Thành Ngữ Đức Việt và Hướng Nghiên Cứu

Dịch thành ngữ Đức Việt là một lĩnh vực đầy tiềm năng phát triển trong tương lai. Với sự gia tăng của giao lưu văn hóa và thương mại giữa Đức và Việt Nam, nhu cầu về dịch thuật chất lượng cao ngày càng tăng. Các nghiên cứu trong tương lai nên tập trung vào việc phát triển các công cụ hỗ trợ dịch thuật tự động, khám phá các phương pháp dịch thuật sáng tạo và đánh giá tác động của dịch thuật đến sự hiểu biết lẫn nhau giữa hai nền văn hóa.

6.1. Xu hướng phát triển của dịch thuật văn hóa Đức Việt

Dịch thuật văn hóa Đức Việt đang ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh toàn cầu hóa. Các xu hướng phát triển bao gồm sự gia tăng của dịch thuật chuyên ngành, sự ra đời của các công cụ dịch thuật tự động và sự chú trọng đến chất lượng và tính chính xác của bản dịch.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo về so sánh thành ngữ Đức Việt

Các hướng nghiên cứu tiếp theo về so sánh thành ngữ Đức Việt có thể tập trung vào việc phân tích các điểm tương đồng và khác biệt về ngữ nghĩa, cấu trúc và chức năng của thành ngữ trong hai ngôn ngữ. Nghiên cứu cũng có thể khám phá mối quan hệ giữa thành ngữ và văn hóa, cũng như tác động của dịch thuật đến sự thay đổi và phát triển của thành ngữ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HOCHSCHULE FÜR SPRACHEN UND INTERNATIONALE STUDIEN DER VIETNAM NATIONALUNIVERSITÄT, HANOI NGUYỄN THỊ NGA PROBLEME UND STRATEGIEN BEIM ÜBERSETZEN DEUTSCHER IDIOMATISCHER WENDUNGEN INS VIETNAMESISCHE - EINE EMPIRISCHE UNTERSUCHUNG KHÓ KHĂN VÀ THỦ PHÁP DỊCH THÀNH NGỮ, TỤC NGỮ TỪ TIẾNG ĐỨC SANG TIẾNG VIỆT Masterarbeit Fachrichtung: Germanistik HANOI – 2016 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] HOCHSCHULE FÜR SPRACHEN UND INTERNATIONALE STUDIEN DER VIETNAM NATIONALUNIVERSITÄT, HANOI NGUYỄN THỊ NGA PROBLEME UND STRATEGIEN BEIM ÜBERSETZEN DEUTSCHER IDIOMATISCHER WENDUNGEN INS VIETNAMESISCHE - EINE EMPIRISCHE UNTERSUCHUNG KHÓ KHĂN VÀ THỦ PHÁP DỊCH THÀNH NGỮ, TỤC NGỮ TỪ TIẾNG ĐỨC SANG TIẾNG VIỆT Masterarbeit Fachrichtung: Germanistik Gutachter: Dr. Lê Hoài Ân HANOI – 2016 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Eidesstattliche Erklärung Ich versichere an Eides Statt durch meine eigene Unterschrift, dass ich die eingereichte Arbeit selbständig und ohne fremde Hilfe angefertigt und alle Stellen, die wörtlich oder annähernd wörtlich aus Veröffentlichungen entnommen sind, als solche kenntlich gemacht und mich auch keiner anderen als der angegebenen Literatur bedient habe. Diese Versicherung bezieht sich auch auf die in der Arbeit verwendeten Zeichnungen, Skizzen, bildlichen Darstellungen und dergleichen. Hanoi, 2016 Nguyen Thi Nga i TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Danksagung Zum Gelingen dieser vorliegenden Arbeit möchte ich meinem Gutachter – Herrn Dr.

Le Hoai An - meinen größten Dank ausdrücken. Ich bedanke mich bei ihm ganz herzlich für alle seine temperamentvolle Betreuung und instruktive Anregungen. Ebensfalls gilt mein Dank Frau Dr. Le Tuyet Nga für ihre Unterstüzung, indem sie mir ihre wertvollen Bücher zum Thema meiner Arbeit ausgeliehen hat.

Außerdem habe ich meinen Schülern zu verdanken, dass sie aktiv an der Umfrage der empirischen Untersuchung teilgenommen haben. Zuletzt bin ich der Hochschule für Sprachen und internationale Studien der Vietnam Nationaluniversität Hanoi zu Dank verpflichtet, die mir die Gelegenheit ermöglicht hat, diese Arbeit fertigzustellen. Herzlichen Dank! ii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Kurze Zusammenfassung Die folgende Arbeit handelt von den Problemen und Strategien beim Übersetzen deutscher idiomatischer Wendungen ins Vietnamesische. Als Ausgangspunkte der Arbeit gelten die Theorien des funktionalen Übersetzens und der Texttyppologie.

Funktionales Übersetzen besagt, dass Übersetzen zwei Kriterien - Funktionsgerechtigkeit und Loyalität - erfüllen muss, während aufgrund der Texttypen Übersetzungsmethoden bestimmt werden. Von der Theorie über Übersetzungsprobleme und Strategien im Allgemeinen ausgehend sind die Probleme und Strategien beim Übersetzen deutscher idiomatischer Wendungen ins Vietnamesische im Einzelnen mit der praktischen Untersuchung von einem Korpus aus 500 Wendungen zu beweisen. iii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Inhaltverzeichnis Seite Einleitung. 1 Kapitel 1 Übersetzungstheoretische Grundlagen.1 Zum Begriff „funktionales Übersetzen“.1 Definition des Übersetzens.2 Theorie des funktionalen Übersetzens.1 Funktionales Übersetzen – Was ist das?.2 Funktionsgerechtigkeit und Loyalität.3 Die Anwendung des funktionalen Übersetzens auf 19 Übersetzung idiomatischer Wendungen.2 Übersetzungsprobleme in der Übersetzungswissenschaft.1 Übersetzungsprobleme nach Christiane Nord.2 Übersetzungsprobleme nach Katharina Reiß.3 Übersetzungsmethoden, -typen und -verfahren.

43 Kapitel 2 Texttheoretische Grundlagen.1 Idiomatische Wendungen unter linguistischem Aspekt.2 Merkmale deutscher und vietnamesischer idiomatischer Wendungen im Vergleich. 47 iv TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Idiomatische Wendungen als Texttyp unter 49 translatorischem Aspekt .2 Idiomatische Wendungen als expressiver Texttyp.1 Der expressive Texttyp.2 Prinzipien beim Übersetzen des expressiven Texttyps. 53 Kapitel 3 Empirische Untersuchung.1 Auswahl des Korpus.2 Übersetzungsprobleme aus der Korpusanalyse.3 Strategien beim Übersetzen deutscher idiomatischer 66 Wendungen ins Vietnamesische.1 Im Korpus angewandte Übersetzungsstrategien.1 Wörtliche Übersetzung ohne Erklärung.2 Wörtliche Übersetzung mit Erklärung.2 Kürzere wörtliche Übersetzung. 82 v TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Fazit und Ausblick.

87 Anhang 1 500 ausgewählte deutsche Wendungen und ihre I Übersetzungen (nach der Übersetzungsmethode klassifiziert). Anhang 2 Von der Autorin der Masterarbeit empfohlene XLII Übersetzungsstrategien. Anhang 3 Umfrage über die Verständlichkeit der Übersetzung LXVII idiomatischer Wendungen. vi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Abkürzungen AT Ausgangstext AS Ausgangssprache Nr.

Nummer ZT Zieltext ZS Zielsprache ÜM Übersetzungsmethoden ÜT Übersetzungstypen ÜV Übersetzungsverfahren vii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ung (LUAN.untersuchung Tabellen: Nr. Namen der Tabellen Seite Tabelle 1 Eigene Tabelle zum Vergleich verschiedener Definitionen 10 des Übersetzens von Oettinger, Catford, Winter, Nida/Taber Tabelle 2 Eigene Tabelle zum Vergleich der Definitionen des 14 Übersetzens von Wilss, Jäger, Vanerem/Snell-Hornby Tabelle 3 Eigene Tabelle zur Klassifizierung der 34 Übersetzungsmethoden in der Translationswissenschaft Tabelle 4 Eigene Tabelle zur Klassifizierung der 42 Übersetzungsverfahren nach 4 Bereichen in Anlehnung an die Klassifizierung der Übersetzungsverfahren von Hornby, M. Tabelle 5 Texttypen in Anlehnung an die Tabelle über Texttypen von 50 Reiß Tabelle 6 Übersicht über die Anzahl der ausgewählten Wendungen 55 nach Buchstaben-Kategorie aus den im Buch angegebenen gesamten Wendungen Tabelle 7 Die im Buch angewandten Übersetzungsstrategien aus der 67 Untersuchung mit den 500 ausgewählten Wendungen viii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ung (LUAN.untersuchung Abbildungen und Diagramme Nr. Namen der Abbildungen und Diagramme Seite Abbildung 1 Kerngedanken des funktionalen Übersetzens in 18 Anlehnung an die Definition des funtionalen Übersetzens von Nord Abbildung 2 Zusammenfassung der Übersetzungsprobleme in 32 Anlehnung an die Übersetzungsprobleme eines bestimmten Texttyps von Reiß Abbildung 3 Der Begriff „Phraseologismus“ in Anlehnung an die 45 Definitionen der deutschen und vietnamesischen Linguisten Diagramm 1 Im Korpus angewandte Übersetzungsstrategien 68 Diagramm 2 Bedeutungsverständlichkeit von den 10 ohne 72 Erklärung wörtlich übersetzten Wendungen Diagramm 3 Eigene Übersetzungsstrategien 77 ix TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ung (LUAN.untersuchung Einleitung Als eine Brücke verbindet der Übersetzer bzw.

Dolmetscher zwei Länder, in denen unterschiedliche Sprachen gesprochen werden, was sicherlich Sprachbarrieren mit sich bringt. Insofern wird dank der Translationsarbeit ein Versuch unternommen, die Verständigungsprobleme abzubauen, im Bereich der Politik, Wirtschaft, Bildung und besonders im Bereich der Wissenschaft, Literatur und Religion. Die Bedeutung vom Übersetzen und Dolmetschen ist besonders wichtig in der heutigen Welt, also in der Zeit der Globalisierung geworden, in der ein Land nicht isoliert inerhalb seiner engen geographischen Grenzen bleibt, sondern möglichst mit ganz weiten Partnern zusammenarbeitet. Der wichtigste Grund, warum ich mich für den Bereich „Übersetzen“ in meiner Masterarbeit entschieden habe, liegt aber in meinem persönlichen Interresse an dem Gebiet, in dem ich in meiner Studienzeit ausgebildet wurde.

Was mich immer faszinierte und stets fasziniert, ist, entweder einen fremdsprachigen Text in meiner Muttersprache oder umgekehrt wiederzugeben. Folglich ist die Beschäftigung mit dem Gebiet der Übersetzung sowohl auf die objektive Notwendigkeit als auch auf die subjektive Neigung zurückzuführen. Themenwahl und Problemstellung Im Bereich „Übersetzung“ entstehen viele Bereiche, die meine Vorliebe wecken, unter anderem „Übersetzung deutscher idiomatischer Wendungen ins 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ung (LUAN. Diese spezielle Auswahl basiert auf verschiedenen Gründen.

Idiomatische Wendungen geben geistige und kulturelle Werte eines Volkes wieder, was nicht einfach wahrzunehmen und dann in eine andere Sprache und Kultur zu übersetzen ist. Prinzipiell ist es für die Übersetzungsarbeit herausfordernd. Die Übertragung einer idiomatischen Wendung in eine andere Sprache ist also nicht nur eine sprachliche Übermittlung, sondern auch eine kulturelle. Das scheint schwierig aber sehr interressant zu sein.

Idiomatische Wendungen werden in der deutschen Sprache ständig verwendet, also in verschiedenen Fachbereichen, z. Journalismus, Literatur oder Politik, aber auch in der Alltagssprache. Deshalb halte ich dieses Thema für sehr praxisrelevant. Stand der Forschung In der Sprachwissenschaft der beiden Sprachen wird das Thema „idiomatische Wendungen“ häufig von Linguisten untersucht.

Meines Wissens wird trotzdem sehr wenig auf das Gebiet der Übersetzung deutscher idiomatischer Wendungen ins Vietnamesische eingegangen. In der Translation im Hinblick auf das Sprachenpaar Deutsch-Vietnamesisch gibt es bisher lediglich eine Dissertation von Le Hoai An1 mit dem Thema „Übersetzungsprobleme und Lösungsstrategien beim Übersetzen aus dem Vietnamesischen ins Deutsche“ und eine Masterarbeit von Nguyen Huy Duc 1 Le Hoai An: 2011, Übersetzungsprobleme und Lösungsstrategien beim Übersetzen aus dem Vietnamesischen ins Deutsche (Dissertation). URL: (http://ediss.php?source_opus=5187). 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ung (LUAN.untersuchung mit dem Thema „Förderung der Übersetzungskompetenz im Deutsch-als- Fremdsprache-Unterricht“.

Jedoch findet in beiden Arbeiten die Übersetzung deutscher idiomatischer Wendungen ins Vietnamesische keine Beachtung. In den sprachwissenschaftlichen Untersuchungen der Nationaluniversität Hanoi stellt Le Tuyet Nga in ihrer Arbeit einen kontrastiven Vergleich der sprachlichen und kulturellen Eigenschaften idiomatischer Wendungen zwischen der deutschen und vietnamesischen Sprache an, welcher sich zwar nicht auf den Bereich „Übersetzung“ konzentriert, aber einen wesentlichen Beitrag zur Analyse sprachlicher und kultureller Aspekte idiomatischer Wendungen im Sprachenpaar Deutsch-Vietnamesisch leistet, die eine erhebliche Rolle beim Übersetzungsprozess spielt. Im Grunde genommen stehen zudem nur wenige Bücher oder einige zweisprachige Wörterbücher zur Verfügung, die die idiomatischen übersetzten Wendungen umfassen, beispielsweise das Buch Tục ngữ và câu đố Đức - Việt (Sprichwörter und Rätsel Deutsch-Vietnamesisch) von Luong Van Hong. In diesem Kontext ist die vorliegende Arbeit mit dem Thema „Übersetzungsprobleme und Lösungsstrategien beim Übersetzen deutscher idiomatischer Wendungen ins Vietnamesische“ besonders bedeutsam.

Methodik Als eine empirische Untersuchung bezieht sich die Arbeit auf die fertig- gestellten Übersetzungen idiomatischer Wendungen in einem zweisprachigen Buch, aus denen der Übersetzungsprozess in Betracht gezogen wird, um Übersetzungsprobleme zu entdecken und Strategien beim Übersetzen deutscher idiomatischer Wendungen ins Vietnamesische vorzuschlagen. 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ung (LUAN.untersuchung Im Rahmen dieser Masterarbeit werden 500 deutsche idiomatische Wendungen und ihre Übersetzungen aus dem Buch „Tục ngữ và câu đố Đức - Việt“ (Sprichwörter und Rätsel Deutsch-Vietnamesisch) von Luong Van Hong ausgewählt und analysiert. Auf Grund dessen können Übersetzungsprobleme anhand typischer Beispiele angesprochen werden, hinsichtlich dreier Aspekte, nämlich Pragmatik, Kultur und Sprache. Die Interpretation ausgewählter idiomatischer Wendungen dient dazu, die im Buch angewandten Übersetzungsstrategien zu analysieren.

Zielsetzung der Arbeit Die Arbeit verfolgt zwei bedeutende Ziele: Probleme beim Übersetzen deutscher idiomatischer Wendungen ins Vietnamesische Die Arbeit setzt sich hauptsächlich zum Ziel, Probleme beim Übersetzen deutscher idiomatischer Wendungen ins Vietnamesische zu untersuchen. Anhand von Übersetzungen aus dem zweisprachigen Buch sollten die Probleme festgestellt werden. Welchen Problemen begegnet man oft beim Übersetzen im Allgemeinen und bei der Übertragung idiomatischer Wendungen aus dem Deutschen ins Vietnamesische im Besonderen ? Lösungsstrategien beim Übersetzen deutscher idiomatischer Wendungen ins Vietnamesische Als nächster Schritt, nachdem die Probleme ermittelt wurden, folgen übersetzungsrelevante Strategien. Was kann unternommen werden, um die ermittelten Probleme zu lösen? Welche geeigneten Übersetzungsmethoden 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ung (LUAN.untersuchung werden angewandt oder können angewendet werden, um deutsche idiomatische Wendungen ins Vietnamesische angemessen zu übersetzen? Aufbau der Arbeit Die Arbeit gliedert sich in drei Kapitel, wie folgt: Als Erstes werden die übersetzungstheoretischen Grundlagen behandelt.

Dabei werden drei Thematiken aufgegriffen, und zwar „funktionales Übersetzen bzw. die Anwendung dieser Theorie auf die Übersetzung idiomatischer Wendungen“, „Übersetzungsprobleme in der Übersetzungswissenschaft“ und Übersetzungsmethoden, -typen und - verfahren“. Im Anschluss wird auf texttheoretische Grundlagen eingegangen, wo idiomatische Wendungen unter linguistischem und translationswissenschaftlichem Aspekt als ein Textyp betrachtet werden. Die Darstellung idiomatischer Wendungen im Bezug auf Linguistik dient hauptsächlich dazu, kulturelle und sprachliche Merkmale deutscher und vietnamesischer idiomatischer Wendungen im kontrastiven Vergleich herauszufinden, damit das Erkennen der Übersetzungsprobleme bzw.

Strategien erleichtert wird. Inzwischen widmet sich die Beschäftigung mit idiomatischen Wendungen unter translationswissenschaftlichem Aspekt als ein expressiver Text der Frage nach Übersetzungsmethoden, für die der Texttyp verantwortlich ist. Nach dem theoretischen Teil folgt die empirische Untersuchung, das letzte und wichtigste Kapitel. In diesem Kapitel werden nach einer Kurzbeschreibung der empirischen Untersuchung die Probleme beim Übersetzen deutscher idiomatischer Wendungen ins Vietnamesische im Hinblick auf verschiedene Aspekte erörtert, welche aufgrund der 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ung (LUAN.untersuchung Korpusanalyse erschlossen werden.

Ziel des Kapitels ist zudem, verschiedene angewandte Lösungsstrategien beim Übersetzen deutscher idiomatischer Wendungen ins Vietnamesische, die aus der Korpusanalyse ersichtlich sind, zusammenzustellen und auf der Grundlage des funktionalen Übersetzens eigene Lösungsstrategien vorzuschlagen. 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ung (LUAN.untersuchung Kapitel 1 Übersetzungstheoretische Grundlagen 1.1 Zum Begriff „funktionales Übersetzen“ 1.1 Definition des Übersetzens Bevor die Theorie über das funktionale Übersetzen behandelt wird, kommt der Begriff des Übersetzens in Betracht. In der Übersetzungswissenschaft sind viele Definitionen von Übersetzen vorhanden. Im Weiteren werden einige bekannte dargelegt, welche von Koller in zwei Gruppen unterteilt werden.

Die erste Gruppe, die den sprach- und textbezogenen Aspekt des Übersetzens in den Vordergrund stellen, vertreten die Definitionen von Oettinger, Catford, Winter und Nida/Taber. Zu der anderen Gruppe gehören die Sprachwissenschaftler und Translationsforscher, unter anderem Wilss, Jäger, Vannerem/Snell-Hornby.2 Oettinger definiert Übersetzen wie folgt: „Translating may be defined as the process of transforming signs or representations into other signs or representations. If the originals have some significance, we generally require that their images also have the same significance, or, more realistically, as nearly the same significance as we can get. Keeping significance invariant is the central problem in translating between natural languages.