Các Trường Hợp Chia Tài Sản Chung Giữa Vợ và Chồng Trong Pháp Luật Việt Nam

Khóa luận phân tích các quy định pháp luật Việt Nam về chia tài sản giữa vợ và chồng, giúp hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ trong hôn nhân.

• Tác giả: Nguyen Phước Ngọc Que
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Thị Mừng
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hôn nhân và Gia đình
• Đề tài: Chia Tài Sản Chung Giữa Vợ và Chồng Theo Pháp Luật Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHIA TÀI SẢN CHUNG GIỮA VỢ VÀ CHỒNG
• 1.1. Khái niệm và đặc điểm của các trường hợp chia tài sản chung giữa vợ và chồng
• 1.2. Ý nghĩa của việc quy định các trường hợp chia tài sản chung giữa vợ và chồng
• 1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc chia tài sản chung giữa vợ và chồng
• 1.4. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG QUY ĐỊNH CỦA LUẬT HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH 2014 VỀ CÁC TRƯỜNG HỢP CHIA TÀI SẢN CHUNG GIỮA VỢ VÀ CHỒNG
• 2.1. Chia tài sản chung giữa vợ và chồng trong thời kỳ hôn nhân
• 2.2. Nguyên tắc và hậu quả pháp lý của việc chia tài sản chung giữa vợ và chồng trong thời kỳ hôn nhân
• 2.3. Các trường hợp chia tài sản chung giữa vợ và chồng trong thời kỳ hôn nhân bị coi là vô hiệu
• 2.4. Chia tài sản chung giữa vợ và chồng khi ly hôn
• 2.5. Chia tài sản chung giữa vợ và chồng trong một số trường hợp cụ thể
• 2.6. Hậu quả pháp lý của việc chia tài sản chung giữa vợ và chồng khi ly hôn
• 2.7. Chia tài sản chung giữa vợ và chồng trong trường hợp một bên vợ, chồng chết hoặc bị Toà án tuyên bố là đã chết
• 2.8. Nguyên tắc chia tài sản chung giữa vợ và chồng trong trường hợp một bên vợ, chồng chết hoặc bị Toà án tuyên bố là đã chết
• 2.9. Hậu quả pháp lý của việc chia tài sản chung giữa vợ và chồng trong trường hợp một bên vợ, chồng chết hoặc bị Toà án tuyên bố là đã chết
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT CHIA TÀI SẢN CHUNG GIỮA VỢ VÀ CHỒNG TRONG CÁC TRƯỜNG HỢP VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG
• 3.1. Thực tiễn áp dụng pháp luật đối với các trường hợp chia tài sản chung giữa vợ và chồng
• 3.2. Nhận xét chung về thực tiễn áp dụng pháp luật đối với các trường hợp chia tài sản chung giữa vợ và chồng
• 3.3. Tồn tại, vướng mắc từ thực tiễn áp dụng pháp luật đối với các trường hợp chia tài sản chung giữa vợ và chồng
• 3.4. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật trong các trường hợp chia tài sản chung giữa vợ và chồng
• 3.4.1. Hoàn thiện các quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình và các quy định có liên quan
• 3.4.2. Các giải pháp khác
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chia Tài Sản Chung Giữa Vợ và Chồng

Chia tài sản chung giữa vợ và chồng là một vấn đề pháp lý quan trọng trong Luật Hôn nhân và Gia đình Việt Nam. Theo quy định tại Điều 33 của Luật này, tài sản chung bao gồm tài sản do vợ chồng tạo ra trong thời kỳ hôn nhân, thu nhập từ lao động, và tài sản thừa kế chung. Việc phân chia tài sản chung không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của các bên mà còn có tác động lớn đến sự ổn định của gia đình. Do đó, việc hiểu rõ các quy định pháp luật về chia tài sản chung là rất cần thiết.

1.1. Khái Niệm Tài Sản Chung Giữa Vợ và Chồng

Tài sản chung giữa vợ và chồng được định nghĩa là tài sản do cả hai tạo ra trong thời kỳ hôn nhân. Điều này bao gồm cả tài sản được thừa kế hoặc tặng cho chung. Việc xác định tài sản chung giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cả hai bên trong quan hệ hôn nhân.

1.2. Ý Nghĩa Của Việc Chia Tài Sản Chung

Chia tài sản chung không chỉ là vấn đề pháp lý mà còn có ý nghĩa xã hội sâu sắc. Nó giúp duy trì sự công bằng và bình đẳng trong quan hệ vợ chồng, đồng thời bảo vệ quyền lợi của các thành viên trong gia đình.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Chia Tài Sản Chung

Mặc dù có các quy định rõ ràng về chia tài sản chung, nhưng thực tế vẫn tồn tại nhiều vấn đề và thách thức. Các tranh chấp về tài sản thường xảy ra khi một trong hai bên không đồng ý với cách phân chia. Hơn nữa, việc xác định tài sản chung và tài sản riêng cũng gặp nhiều khó khăn, dẫn đến những bất cập trong thực tiễn.

2.1. Các Tranh Chấp Pháp Lý Thường Gặp

Tranh chấp về tài sản chung thường xảy ra khi một bên không đồng ý với cách chia tài sản. Điều này có thể dẫn đến việc phải đưa vụ việc ra tòa án để giải quyết, gây tốn kém thời gian và chi phí cho cả hai bên.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Xác Định Tài Sản Chung

Việc xác định tài sản chung và tài sản riêng không phải lúc nào cũng rõ ràng. Nhiều trường hợp tài sản được hình thành từ nguồn thu nhập riêng nhưng lại được sử dụng cho mục đích chung, gây khó khăn trong việc phân chia.

III. Phương Pháp Chia Tài Sản Chung Theo Pháp Luật Việt Nam

Pháp luật Việt Nam quy định nhiều phương pháp để chia tài sản chung giữa vợ và chồng. Các phương pháp này bao gồm thỏa thuận giữa các bên hoặc yêu cầu tòa án phân chia tài sản. Việc lựa chọn phương pháp nào phụ thuộc vào sự đồng thuận của các bên và tính chất của tài sản.

3.1. Thỏa Thuận Giữa Các Bên

Thỏa thuận giữa vợ và chồng là phương pháp phổ biến nhất để chia tài sản chung. Điều này giúp tiết kiệm thời gian và chi phí, đồng thời tạo ra sự đồng thuận trong gia đình.

3.2. Yêu Cầu Tòa Án Phân Chia Tài Sản

Khi không thể đạt được thỏa thuận, một trong hai bên có thể yêu cầu tòa án phân chia tài sản. Tòa án sẽ căn cứ vào các quy định pháp luật và tình hình thực tế để đưa ra quyết định công bằng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Về Chia Tài Sản Chung

Việc áp dụng pháp luật về chia tài sản chung giữa vợ và chồng trong thực tiễn gặp nhiều khó khăn. Nhiều vụ việc phải trải qua quá trình xét xử kéo dài, dẫn đến sự không hài lòng của các bên. Tuy nhiên, cũng có nhiều trường hợp thành công trong việc giải quyết tranh chấp tài sản, nhờ vào sự can thiệp kịp thời của pháp luật.

4.1. Các Vụ Việc Điển Hình Trong Thực Tiễn

Nhiều vụ việc chia tài sản chung đã được giải quyết thành công thông qua thỏa thuận giữa các bên. Điều này cho thấy sự cần thiết của việc hiểu rõ các quy định pháp luật và khả năng thương lượng giữa các bên.

4.2. Những Khó Khăn Trong Quá Trình Xét Xử

Quá trình xét xử các vụ việc chia tài sản chung thường kéo dài và phức tạp. Điều này không chỉ gây khó khăn cho các bên mà còn làm tăng áp lực cho hệ thống tư pháp.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Chia Tài Sản Chung

Chia tài sản chung giữa vợ và chồng là một vấn đề phức tạp và nhạy cảm. Việc hoàn thiện các quy định pháp luật về chia tài sản chung là cần thiết để bảo vệ quyền lợi của các bên. Tương lai của vấn đề này phụ thuộc vào sự phát triển của pháp luật và khả năng áp dụng thực tiễn.

5.1. Đề Xuất Hoàn Thiện Pháp Luật

Cần có những điều chỉnh trong quy định pháp luật để giải quyết các vấn đề còn tồn tại trong việc chia tài sản chung. Điều này sẽ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên và giảm thiểu tranh chấp.

5.2. Tương Lai Của Chia Tài Sản Chung

Tương lai của việc chia tài sản chung giữa vợ và chồng sẽ phụ thuộc vào sự thay đổi trong nhận thức xã hội và sự phát triển của pháp luật. Cần có sự hợp tác giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hệ thống pháp luật Việt Nam, gia đình luôn được xác định là tế bào của xã hội, là nền tảng hình thành và nuôi dưỡng nhân cách con người. Cùng với quan hệ nhân thân, quan hệ tài sản giữa vợ và chồng đóng vai trò then chốt trong việc duy trì sự ổn định và phát triển bền vững của đời sống hôn nhân. Ngày 19/6/2014, Quốc hội khóa XIII đã thông qua Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 (gồm 9 chương, 133 Điều, có hiệu lực từ ngày 01/01/2015), thay thế cho Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000. Đạo luật này ghi nhận nhiều bước tiến lập pháp quan trọng nhằm hoàn thiện chế độ tài sản của vợ chồng, tôn trọng quyền tự định đoạt và thiết lập cơ chế bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên cũng như người thứ ba.

Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng các quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 cho thấy vẫn còn tồn tại nhiều điểm bất cập và vướng mắc kỹ thuật pháp lý. Nhiều nội dung luật định chỉ mang tính chất khung nguyên tắc chung mà chưa đủ cụ thể. Điển hình là việc thiếu tiêu chí xác định mức độ vô hiệu khi chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân, sự bất cập trong quy định về hình thức của văn bản thỏa thuận, cũng như khó khăn khi phân định tài sản chung và tài sản riêng trong các vụ việc tranh chấp phức tạp. Trước yêu cầu cấp thiết từ lý luận và thực tiễn xét xử, tác giả Nguyễn Phước Ngọc Quế đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp: "Các trường hợp chia tài sản chung giữa vợ và chồng trong pháp luật Việt Nam" dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Bùi Thị Mừng tại Trường Đại học Luật Hà Nội (năm 2024).

Mục đích nghiên cứu của khóa luận là làm sáng tỏ một cách có hệ thống về mặt lý luận các vấn đề cơ bản (khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa pháp lý - xã hội, các yếu tố ảnh hưởng); phân tích sâu các quy định pháp luật thực định về quyền yêu cầu, nguyên tắc và hậu quả pháp lý của từng trường hợp chia tài sản chung giữa vợ và chồng; đồng thời đánh giá thực tiễn áp dụng để đề xuất các giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật hiện hành. Để hiện thực hóa mục đích trên, khóa luận xác định 4 nhiệm vụ nghiên cứu:

1. Khái quát các vấn đề lý luận chung về chia tài sản giữa vợ và chồng trong Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014.
2. Phân tích quy định pháp luật của từng trường hợp chia tài sản giữa vợ và chồng trong Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014.
3. Đưa ra các điểm vướng mắc, bất cập của các quy định pháp luật về chia tài sản giữa vợ và chồng trong Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 thông qua một số vụ việc cụ thể.
4. Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả công tác giải quyết vụ việc chia tài sản chung giữa vợ và chồng.

Đối tượng nghiên cứu của công trình là các vấn đề lý luận cơ bản và hệ thống quy phạm pháp luật thực định điều chỉnh việc phân chia tài sản chung giữa vợ và chồng theo Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 và các văn bản pháp luật liên quan của Việt Nam. Về phạm vi nghiên cứu, đề tài tập trung làm rõ 3 trường hợp chia tài sản cụ thể được luật định: chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân, chia tài sản chung khi ly hôn, và chia tài sản chung khi một bên vợ hoặc chồng chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các chuẩn mực pháp lý và quan điểm khoa học luật học về quyền sở hữu và chế độ tài sản vợ chồng. Về mặt khái niệm, tác giả căn cứ vào Điều 105 Bộ luật Dân sự năm 2015 để xác định tài sản (vật, tiền, giấy tờ có giá, quyền tài sản) và Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 để làm rõ chế độ sở hữu chung hợp nhất của vợ chồng. Đề tài kế thừa và phân tích định nghĩa về chia tài sản chung từ Từ điển giải thích thuật ngữ Luật học (Trường Đại học Luật Hà Nội, 1999) và công trình của học giả Nguyễn Thị Lan (2012), qua đó chỉ rõ bản chất của việc phân chia tài sản là làm chấm dứt quyền sở hữu chung hợp nhất đối với toàn bộ hoặc một phần khối tài sản để xác lập quyền sở hữu riêng cho mỗi bên. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật được sử dụng làm cơ sở đối chiếu trung tâm bao gồm: Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, Bộ luật Dân sự năm 2015, Nghị định số 126/2014/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hôn nhân và Gia đình, cùng Thông tư liên tịch số 01/2016/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP của Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Bộ Tư pháp.

Về mặt phương pháp luận, tác giả vận dụng phép duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin kết hợp với các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành luật học:

• Phương pháp phân tích, tổng hợp: Được sử dụng xuyên suốt để giải mã cấu trúc quy phạm, làm rõ bản chất lý luận, tổng hợp các quan điểm học thuật trong giáo trình và các công trình nghiên cứu đi trước.
• Phương pháp so sánh pháp luật: Được áp dụng khi đối chiếu các quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 với Luật Hôn nhân và Gia đình năm 1986, năm 2000 và Bộ luật Dân sự, nhằm làm nổi bật tính kế thừa, những điểm tiến bộ mới cũng như khoảng trống lập pháp.
• Phương pháp đánh giá: Sử dụng để phân tích tính hợp lý, hợp pháp của văn bản quy phạm dưới góc độ điều kiện kinh tế, văn hóa gia đình truyền thống và thực tiễn xét xử tại Tòa án.

Nguồn dữ liệu của khóa luận bao gồm tài liệu lập pháp, các giáo trình chính quy (Giáo trình Luật Hôn nhân và Gia đình Việt Nam, Đại học Luật Hà Nội năm 2022), sách bình luận khoa học Bộ luật Dân sự năm 2015 (Nguyễn Minh Tuấn, 2016; Nguyễn Văn Cừ và Trần Thị Huệ, 2017), luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ chuyên sâu (của Nguyễn Văn Cừ, Nguyễn Thị Lan, Chu Minh Khôi, Nguyễn Thị Hồng Vân, Hoàng Thị Trang, Phạm Minh Hằng, Trần Thị Thu Thủy, Vương Thị Minh Hòa), và số liệu xét xử chính thức từ Báo cáo số 167/BC-TA tháng 12/2023 của Tòa án nhân dân tối cao.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về chia tài sản chung giữa vợ và chồng

Chương 1 thiết lập nền tảng lý luận toàn diện về chế định phân chia tài sản chung của vợ chồng. Tác giả chỉ ra rằng tài sản chung giữa vợ và chồng mang bản chất là sở hữu chung hợp nhất, quyền định đoạt đòi hỏi sự thỏa thuận của cả hai bên. Do đó, việc chia tài sản chung là giải pháp pháp lý tất yếu nhằm chuyển dịch một phần hoặc toàn bộ tài sản từ sở hữu chung hợp nhất sang sở hữu riêng của từng người.

Tác giả khái quát 4 đặc điểm pháp lý cơ bản của các trường hợp chia tài sản chung:

1. Việc phân chia do Tòa án giải quyết mang tính chất bổ khuyết, chỉ được thực hiện theo yêu cầu khi các bên không thể tự thỏa thuận (hoặc khi một bên chết mà có tranh chấp phân chia di sản thừa kế).
2. Việc phân chia tuyệt đối không được xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của gia đình, con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.
3. Nguyên tắc chia đôi luôn được coi là điểm xuất phát cơ bản trước khi cân nhắc các yếu tố khác (riêng trường hợp một bên chết thì áp dụng chia đôi tài sản chung theo tỷ lệ tuyệt đối).
4. Tài sản riêng của mỗi bên được tôn trọng và bảo vệ tuyệt đối thuộc quyền sở hữu của người đó, trừ khi các bên đã tự nguyện sáp nhập vào tài sản chung.

Về mặt ý nghĩa, quy định chia tài sản chung vừa mang ý nghĩa pháp lý (tạo cơ sở giải quyết tranh chấp cho Tòa án, bảo vệ quyền lợi thành viên gia đình và bảo vệ người thứ ba trong giao dịch dân sự), vừa mang ý nghĩa xã hội sâu sắc (giải phóng quyền tự chủ kinh tế, thúc đẩy đầu tư kinh doanh, giảm thiểu xung đột và bảo đảm sự ổn định cuộc sống hậu hôn nhân). Bên cạnh đó, chương này phân tích 2 nhóm yếu tố tác động đến quá trình thực thi:

• Yếu tố chủ quan: Tính đồng bộ, chặt chẽ của hệ thống pháp luật; năng lực và vai trò của các cơ quan áp dụng pháp luật (Tòa án nhân dân, các tổ chức hành nghề công chứng); ý thức tôn trọng pháp luật và sự thiện chí của các chủ thể.
• Yếu tố khách quan: Trình độ phát triển kinh tế - xã hội, nhu cầu tự chủ vốn kinh doanh; sự chi phối của văn hóa truyền thống, quan niệm "của chồng công vợ", cùng thói quen tặng cho, chuyển nhượng quyền sử dụng đất bằng lời nói trong nội bộ dòng họ mà không lập hợp đồng bằng văn bản.

Chương 2: Nội dung quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 về các trường hợp chia tài sản chung giữa vợ và chồng

Chương 2 đi sâu phân tích cơ chế pháp lý điều chỉnh 3 trường hợp phân chia tài sản chung được quy định trong luật thực định:

1. Chia tài sản chung giữa vợ và chồng trong thời kỳ hôn nhân:

• Quyền yêu cầu và hình thức (Điều 38): Vợ chồng có quyền tự do thỏa thuận chia một phần hoặc toàn bộ tài sản chung. Điểm tiến bộ vượt bậc của Luật năm 2014 so với Luật năm 1986 và năm 2000 là đã bãi bỏ yêu cầu phải có "lý do chính đáng" mới được chia tài sản. Hình thức thỏa thuận bắt buộc phải lập thành văn bản; tuy nhiên, pháp luật hiện hành mới chỉ bắt buộc công chứng, chứng thực đối với bất động sản (nhà ở, quyền sử dụng đất).
• Nguyên tắc và hậu quả pháp lý (Điều 40 Luật HN&GĐ 2014, Điều 14 Nghị định 126/2014/NĐ-CP): Việc chia tài sản không làm chấm dứt quan hệ hôn nhân; quyền nhân thân, quyền đại diện giữa vợ chồng và nghĩa vụ liên đới đối với giao dịch thiết yếu phục vụ đời sống gia đình vẫn được bảo lưu (Điều 19, 24-27, 30). Về tài sản, phần tài sản được chia và hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản đó sẽ trở thành tài sản riêng của mỗi người, nhưng không làm chấm dứt chế độ tài sản chung theo luật định đối với các tài sản tạo lập sau đó. Giao dịch xác lập hợp pháp với người thứ ba trước thời điểm chia vẫn giữ nguyên giá trị pháp lý.
• Chấm dứt hiệu lực (Điều 41) và Vô hiệu (Điều 42): Việc khôi phục chế độ tài sản chung đòi hỏi phải có sự đồng thuận của cả hai bên bằng văn bản, không thể đơn phương khởi kiện yêu cầu Tòa án hủy bỏ thỏa thuận chia tài sản hợp pháp. Điều 42 quy định thỏa thuận vô hiệu nếu xâm phạm nghiêm trọng đến quyền lợi gia đình, con cái hoặc nhằm trốn tránh nghĩa vụ nuôi dưỡng, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ trả nợ, nghĩa vụ thuế khi bị tuyên bố phá sản.

2. Chia tài sản chung giữa vợ và chồng khi ly hôn:

• Nguyên tắc phân chia (Điều 59): Pháp luật tôn trọng thỏa thuận chế độ tài sản trước hôn nhân (nếu không bị tuyên vô hiệu theo Thông tư liên tịch 01/2016/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP). Nếu áp dụng chế độ theo luật định, tài sản chung về nguyên tắc được chia đôi nhưng phải tính đến 4 căn cứ: (a) Hoàn cảnh gia đình và của mỗi bên; (b) Công sức đóng góp (lao động nội trợ được tính như lao động có thu nhập); (c) Bảo vệ lợi ích chính đáng trong sản xuất, kinh doanh; (d) Lỗi của mỗi bên trong việc vi phạm quyền, nghĩa vụ vợ chồng. Tài sản được ưu tiên chia bằng hiện vật, nếu không chia được mới trích chia theo giá trị chênh lệch.
• Các trường hợp cụ thể: Khi sống chung với gia đình theo Điều 61, nếu tài sản không xác định được phần thì Tòa án căn cứ công sức đóng góp để trích chia một phần; nếu xác định được phần thì trích chia riêng theo Điều 59. Đối với nhà đất, quyền sử dụng đất riêng của ai thuộc về người đó; nhà ở thuộc sở hữu riêng đưa vào sử dụng chung thì vẫn thuộc chủ sở hữu nhưng người kia được giải quyết quyền lưu cư 06 tháng nếu gặp khó khăn về chỗ ở (Điều 63). Đối với tài sản tham gia kinh doanh, bên trực tiếp sản xuất kinh doanh được quyền nhận hiện vật và thanh toán giá trị chênh lệch cho bên kia theo Điều 64 nhằm tránh phá vỡ hoạt động sản xuất.

3. Chia tài sản chung khi một bên chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết:

• Cơ chế phân chia (Điều 66): Nếu có yêu cầu chia di sản, tài sản chung của vợ chồng được chia đôi bình quân (mỗi bên hưởng 1/2 giá trị) mà hoàn toàn không phụ thuộc vào công sức đóng góp của từng người. Phần tài sản của người chết được xử lý theo di chúc hoặc pháp luật thừa kế.
• Giải quyết khi người bị tuyên bố chết trở về (Điều 67 Luật HN&GĐ 2014, Điều 73 BLDS 2015): Quan hệ tài sản phụ thuộc vào việc bên còn sống đã kết hôn với người khác hay chưa. Nếu quan hệ hôn nhân được khôi phục, tài sản chung khôi phục kể từ ngày quyết định hủy bỏ có hiệu lực; tài sản tạo lập trong thời gian tuyên bố chết là tài sản riêng. Người trở về có quyền đòi lại di sản từ người thừa kế.

Tiêu chí so sánh	Chia trong thời kỳ hôn nhân (Điều 38 - 42)	Chia khi ly hôn (Điều 59 - 64)	Chia khi một bên chết/bị tuyên bố chết (Điều 66 - 67)
Căn cứ phát sinh	Thỏa thuận của vợ chồng hoặc yêu cầu Tòa án giải quyết	Tòa án công nhận thuận tình ly hôn hoặc xử cho ly hôn	Sự kiện chết tự nhiên hoặc quyết định Tòa án tuyên bố chết
Quan hệ nhân thân	Hôn nhân vẫn tồn tại; duy trì nghĩa vụ chăm sóc, đại diện	Quan hệ hôn nhân hoàn toàn chấm dứt	Quan hệ hôn nhân chấm dứt theo sự kiện pháp lý
Chế độ tài sản sau khi chia	Chế độ tài sản luật định vẫn tiếp tục duy trì cho tương lai	Chế độ tài sản chung chấm dứt hoàn toàn	Chế độ tài sản chung chấm dứt, chuyển hóa sang quan hệ thừa kế
Nguyên tắc chia	Chia đôi, xem xét công sức, lỗi, hoàn cảnh gia đình	Chia đôi, xem xét 4 yếu tố (công sức, hoàn cảnh, kinh doanh, lỗi)	Chia đôi bình quân 1/2 tuyệt đối, không xét công sức đóng góp
Quy định bảo vệ đặc thù	Vô hiệu nếu tẩu tán tài sản trốn nợ, thuế, cấp dưỡng	Quyền lưu cư 06 tháng; ưu tiên nhận tài sản kinh doanh	Quyền đòi lại tài sản thừa kế khi người bị tuyên bố chết trở về

Chương 3: Thực tiễn áp dụng pháp luật chia tài sản chung giữa vợ và chồng trong các trường hợp và giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng

Tác giả đánh giá rằng hệ thống quy phạm của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 đã đáp ứng tốt hơn yêu cầu điều chỉnh các quan hệ dân sự, kinh tế đang biến động nhanh chóng. Số liệu chính thức từ ngành Tòa án phản ánh khối lượng giải quyết tranh chấp tài sản gia đình chiếm quy mô rất lớn trong công tác xét xử toàn quốc.

Chỉ tiêu công tác xét xử (Năm 2023)	Số lượng thụ lý (Vụ việc)	Số lượng đã giải quyết (Vụ việc)	Tỷ lệ giải quyết (%)
Tổng số vụ việc dân sự, HN&GĐ, KDTM, Lao động	468.828	408.070	87,04%
- Xét xử sơ thẩm	447.472	388.315	86,78%
- Xét xử phúc thẩm	20.549	19.060	92,75%
- Xét xử giám đốc thẩm, tái thẩm	807	695	86,12%
Riêng các vụ việc Hôn nhân và Gia đình	262.906	231.357	87,99%
Số vụ liên quan đến chia tài sản chung vợ chồng	136.725	(Chiếm 52,01% tổng số án HN&GĐ thụ lý)	—

Mặc dù đạt được những kết quả đáng ghi nhận, thực tiễn xét xử bộc lộ nhiều điểm nghẽn và vướng mắc nghiêm trọng:

• Khó khăn trong việc định lượng và xác định chứng cứ chứng minh tài sản chung, tài sản riêng khi tài sản riêng được đưa vào khai thác chung qua nhiều thời kỳ, hoặc cha mẹ hai bên tặng cho quyền sử dụng đất bằng lời nói.
• Quy định vô hiệu tại Điều 42 sử dụng thuật ngữ "ảnh hưởng nghiêm trọng đến lợi ích của gia đình" nhưng chưa có nghị quyết hay thông tư hướng dẫn tiêu chí định lượng cụ thể, khiến các Thẩm phán lúng túng khi nhận diện ranh giới hợp pháp và vô hiệu.
• Quy định về hình thức văn bản thỏa thuận trong thời kỳ hôn nhân còn thiếu đồng bộ: việc chỉ bắt buộc công chứng đối với nhà đất đã tạo kẽ hở cho các bên tẩu tán các động sản có giá trị lớn (xe cơ giới, vốn góp kinh doanh, cổ phần chứng khoán) nhằm trốn tránh nghĩa vụ trả nợ cho người thứ ba.
• Bất cập trong việc bảo vệ quyền lợi người phụ nữ khi sống chung với gia đình chồng theo Điều 61, do công việc nội trợ, chăm sóc con nhỏ không trực tiếp tạo ra thu nhập có chứng từ, dẫn đến việc không thể chứng minh phần công sức đóng góp khi rời khỏi nhà chồng.

Trên cơ sở nhận diện vướng mắc, khóa luận đưa ra hai nhóm giải pháp:

• Hoàn thiện pháp luật thực định: Cần ban hành văn bản hướng dẫn giải thích cụ thể tiêu chí "ảnh hưởng nghiêm trọng" tại Điều 42; mở rộng danh mục tài sản bắt buộc công chứng, chứng thực văn bản thỏa thuận chia tài sản trong thời kỳ hôn nhân (bổ sung tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng và vốn góp doanh nghiệp); hoàn thiện nguyên tắc định lượng cụ thể giá trị kinh tế của lao động nội trợ khi giải quyết tài sản sống chung với gia đình.
• Nâng cao hiệu quả áp dụng: Nâng cao trình độ nghiệp vụ xét xử của Thẩm phán; thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin liên thông giữa cơ quan Tòa án, Văn phòng đăng ký đất đai và các Văn phòng công chứng; đồng thời tăng cường tuyên truyền nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của công dân.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã trích xuất và hệ thống hóa các chỉ số thống kê thực tiễn từ Báo cáo số 167/BC-TA ngày 29/3/2024 của Tòa án nhân dân tối cao. Báo cáo cho thấy trong năm 2023, ngành Tòa án đã thụ lý 468.828 vụ việc dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh thương mại và lao động (giải quyết 408.070 vụ, đạt tỷ lệ 87,04%). Trong đó, số vụ án hôn nhân và gia đình thụ lý lên tới 262.906 vụ (chiếm hơn 56% tổng số án dân sự chung), và có đến 136.725 vụ việc liên quan trực tiếp đến việc phân chia tài sản chung của vợ chồng. Dữ liệu này chứng minh tính chất gay gắt, phổ biến của tranh chấp tài sản trong thực tiễn tư pháp.

Về mặt đóng góp khoa học, đề tài đã khắc phục tính đơn lẻ của các nghiên cứu tiền nhiệm. Nếu như các luận văn trước đây thường chỉ tiếp cận chuyên sâu một tình huống riêng lẻ — như công trình của Nguyễn Thị Hồng Vân (2016) và Vương Thị Minh Hòa (2021) chỉ nghiên cứu thời kỳ hôn nhân, Trần Thị Thu Thủy (2021) chỉ phân tích khi ly hôn, hay Hoàng Thị Trang (2017) chỉ tập trung trường hợp sống chung với gia đình — thì khóa luận này đã xâu chuỗi, so sánh đối chiếu đồng thời cả 3 trường hợp chia tài sản dưới góc độ lý luận và thực định của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014. Qua đó, tác giả chỉ ra sự khác biệt bản chất về cơ chế phân chia (như tính bình quân tuyệt đối 1/2 khi một bên chết đối lập với cơ chế xem xét công sức, lỗi và hoàn cảnh khi ly hôn), đồng thời đề xuất sửa đổi bổ sung các quy định cụ thể về hình thức thỏa thuận và căn cứ xác định giao dịch vô hiệu.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của khóa luận nằm ở phạm vi khảo sát thực tiễn: đề tài chủ yếu phân tích dựa trên báo cáo số liệu tổng hợp chung của Tòa án nhân dân tối cao năm 2023 và các vụ việc điển hình mang tính chất án điểm, chưa tiến hành khảo cứu xã hội học pháp luật thông qua phiếu điều tra diện rộng tại nhiều địa phương hoặc các văn phòng công chứng. Bên cạnh đó, nghiên cứu giới hạn trong khuôn khổ quy định pháp luật thực định Việt Nam mà chưa đi sâu nghiên cứu so sánh kinh nghiệm lập pháp quốc tế về chế độ tài sản ước định (theo hợp đồng).

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng khảo sát giai đoạn thi hành án dân sự đối với các bản án, quyết định phân chia tài sản chung của Tòa án. Đồng thời, các nghiên cứu tương lai cần hướng tới việc điều chỉnh chế độ tài sản thỏa thuận của vợ chồng trong bối cảnh phát triển của nền kinh tế số, khi tài sản chung của vợ chồng xuất hiện dưới các dạng thức mới phức tạp như tài sản số, tiền mã hóa, tài khoản sở hữu trí tuệ và cổ phần doanh nghiệp đa quốc gia.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn dành cho sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Luật Dân sự và Tố tụng Dân sự, Luật Hôn nhân và Gia đình, cũng như những người làm công tác nghiên cứu đề tài tương tự.

Phần nội dung tại Chương 2 phân tích chi tiết các điều luật chuyên biệt (Điều 38, Điều 41, Điều 42, Điều 61, Điều 64, Điều 66, Điều 67) và Chương 3 tổng hợp các bất cập thực tế là tài liệu tra cứu hữu ích cho các thẩm phán, thư ký tòa án, luật sư, công chứng viên và chấp hành viên trong quá trình giải quyết các vụ việc phân chia tài sản và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của đương sự.

Câu hỏi thường gặp

Việc chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân có làm chấm dứt quan hệ hôn nhân và chế độ tài sản chung theo luật định không? Không. Căn cứ khoản 1 Điều 14 Nghị định số 126/2014/NĐ-CP và các Điều 17-27 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, việc chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân không làm chấm dứt quan hệ hôn nhân cũng như không chấm dứt chế độ tài sản chung theo luật định. Vợ chồng vẫn có quyền đại diện, nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng lẫn nhau và trách nhiệm đóng góp tài sản riêng để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình. Các tài sản tạo lập sau thời điểm chia tài sản chung vẫn thuộc sở hữu chung của vợ chồng (trừ trường hợp có thỏa thuận khác).

Nguyên tắc phân chia tài sản khi một bên chết có điểm gì khác biệt so với khi ly hôn? Khi ly hôn, nguyên tắc chia đôi tài sản chung bắt buộc phải xem xét, cân đối dựa trên 4 yếu tố: hoàn cảnh gia đình, công sức đóng góp, bảo vệ sản xuất kinh doanh và lỗi của mỗi bên (Điều 59). Ngược lại, theo Điều 66 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, khi một bên chết hoặc bị tuyên bố đã chết, tài sản chung được chia đôi theo tỷ lệ bình quân tuyệt đối (mỗi bên hưởng chính xác 1/2 giá trị) mà hoàn toàn không phụ thuộc vào công sức đóng góp của mỗi bên trong việc tạo lập khối tài sản chung.

Khi vợ chồng ly hôn mà sống chung với gia đình, tài sản được giải quyết như thế nào theo Điều 61? Khoản 1 và Khoản 2 Điều 61 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 phân hóa thành hai trường hợp: nếu tài sản của vợ chồng trong khối tài sản chung của gia đình xác định được theo phần thì trích ra để chia theo nguyên tắc tại Điều 59; nếu không xác định được phần thì vợ hoặc chồng được chia một phần giá trị căn cứ vào công sức đóng góp thực tế vào việc tạo lập, duy trì, phát triển khối tài sản cũng như đời sống chung của gia đình. Việc phân chia ưu tiên sự thỏa thuận với gia đình, nếu không thỏa thuận được mới yêu cầu Tòa án phán quyết.

Những trường hợp nào khiến thỏa thuận chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân bị vô hiệu theo luật định? Căn cứ Điều 42 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, thỏa thuận bị vô hiệu nếu: (1) Ảnh hưởng nghiêm trọng đến lợi ích của gia đình, quyền lợi hợp pháp của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình; (2) Nhằm trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng, nuôi dưỡng; nghĩa vụ bồi thường thiệt hại; nghĩa vụ thanh toán khi bị tuyên bố phá sản; nghĩa vụ trả nợ cho cá nhân, tổ chức; nghĩa vụ nộp thuế hoặc nghĩa vụ tài chính khác đối với Nhà nước.

Tỷ lệ các vụ việc chia tài sản chung giữa vợ và chồng trong tổng số các vụ việc hôn nhân và gia đình năm 2023 là bao nhiêu? Theo số liệu từ Báo cáo số 167/BC-TA tháng 12/2023 của Tòa án nhân dân tối cao, trong năm 2023 ngành Tòa án đã thụ lý 262.906 vụ việc hôn nhân và gia đình. Trong số đó, có tới 136.725 vụ việc liên quan trực tiếp đến tranh chấp phân chia tài sản chung giữa vợ và chồng, chiếm tỷ trọng 52,01% tổng số vụ việc hôn nhân và gia đình được thụ lý trên toàn quốc.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Phước Ngọc Quế đã cung cấp một công trình nghiên cứu hệ thống và toàn diện về chế định chia tài sản chung giữa vợ và chồng theo Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014. Bằng việc kết hợp phương pháp luận pháp lý chặt chẽ với các số liệu thực chứng từ công tác xét xử của ngành Tòa án năm 2023, tác giả đã làm rõ bản chất lý luận, đặc điểm và hệ quả pháp lý của ba trường hợp phân chia tài sản thực định. Những vướng mắc được chỉ ra cùng hệ thống giải pháp hoàn thiện quy định về điều kiện vô hiệu, hình thức văn bản và xác định công sức đóng góp mang lại giá trị tham khảo khoa học và ứng dụng thực tiễn xác thực cho công tác lập pháp và tư pháp tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 Khoá luân đã phân tích các đặc điểm của các chia tải sản giữa vợ chẳng va ý nghĩa của việc quy định chia tai sin giữa vo va chông Từ đó, cho thay tâm quan trong của việc quy định các trường hợp chia tài sản giữa vo và chồng va cho chúng ta cái nhìn khái quát về van đề này. Ngoài ra, các yêu tô ảnh lưởng đến việc chia tai sản chung giữa vợ va chong cũng được phân tích theo hai mat khách quan và chủ quan. 18 CHU ONG 2: NOI DUNG QUY ĐỊNH CUA LUAT HON NHÂN VA GIA ĐÌNH 2014 VE CAC TRUONG HỢP CHIA TAI SAN CHUNG GIỮA VO VÀ CHÒNG 2. Chia tài sản chung giữa vợ và chồng trong thời kỳ hôn nhân 2.

Quyên yêu cầu va hình thức chia tài sản chung giữa vợ và chong trong thời ky hôn nhân Trong thời kỳ hôn nhân, vợ chồng có quyền thoả thuận dé chia tài sản chung Khoản 1 Điều 38 Luật HN&GĐ 2014 quy định "Trong thời ki hôn nhân, vợ chồng có quyền théa thuận chia một phan hoặc toàn bộ tài sản chung. trừ trường hop quy ảnh tại Điều 42 của Luật HN&GĐ năm 2014: nấu không thoa thuận được thi có quyên yêu câu Toà án giải quyết ° Theo quy định trên vo chong có quyền thoả thuận hoặc yêu câu Toa án chia một phân hoặc toàn bô tải sản chung trong thời ky hôn nhân Trường hop Toa án giai quyét, Toa án áp dung các nguyên tắc chia tai sản chung giữa vợ và chong nh khi li hôn, các nguyên tắc chia tải sản chung giữa vo và chẳng khi li hôn cũng được áp dung cho trường hợp chia tài sin chung giữa vợ và chông trong thời ky kết hôn”. Quyền yêu câu chia tài sản chung giữa vo va chong trong thời kỳ hôn nhén là quên tự dinh đoạt tai sản chung của vo, chồnghoặc của cả hai. Vo chồng đều có quyền bình đẳng với nhau trong việc quản lý, sử dụng và đính đoạt khối tai sin thuộc sở hữu chung hợp nhất trong thời ky hôn nhân.

Quy định trên của pháp luật là hoàn toàn phù hợp, xuất phát từ nguyên tắc bình đẳng giữa vợ chồng. Như vậy, người có quyên yêu câu chia tai sản chung vợ chẳng trong thời kỳ hôn nhân chỉ có thé là vợ hoặc chỗng hoặc cả hai vợ chồng Cũng đông nghĩa với việc không có chủ thể nào khác được quyền yêu cau chia tài sin chung giữa vợ và chong trong thời ky hôn nhân” Bên canh đó, căn cử vào khoản 2 Điều 38 Luật HN&GD 2014: “Thỏa thuận về việc chia tài sản chưng phải lập thành văn ban. Van ban này được công chứng theo yêu cẩu của vợ chồng hoặc theo quy định của pháp luật “ Theo quy định trên, thoả thuận chia tải sản chung giữa vo và chồng trong thời kỳ hôn nhân phải được lập + Trường Daihoc Luật Hi Nội 2022), Giáo trish Luật Hỏn nhân vi Gia dinh,NXB Tư pháp,tr220, * Vượng Thị Min Hoà (2021), Chiat sớn cJuơng criavo cheng trong thỏi i hồn nhiên và tực tiến tại thành phốHa Nột, Luận vin Thác sĩ Luật học , Trường Daihoc Luật Hà Nội,tr 28 19 thành văn ban thay vì thoả thuận bang hình thức miệng, Điều này giúp cho vợ chong tránh được các xung đột loi ích không đáng có về sau nla một trong hai bên muôn thoả thuận lại hoặc đòi lại tài sản đã chia thay bằng một tai sản khác, hoặc phủ nhận thoả thuận chia tài sản nay. Việc nay không chi ảnh hưởng đến những giao dich ma vợ, chồng đem tai sản đã chia tham gia vào giao dịch ma còn gây ảnh.

hưởng đến lợi ích đôi với người thứ ba. Thêm vào đó, thoả thuận nay cũng là cơ sở pháp lý nhằm ngăn chăn các hành vi chia tài sản chung nhằm mục đích tron tránh. thực hiện ng]ña vụ tai sản với bên. thứ ba trong các giao dich dân sự hoặc các hành.

vi vi phạm pháp luật. Vay nên, việc pháp luật quy đính thoả thuận chia tài sản chung giữa vợ và chong phải được thành lập bằng văn bản là hoàn toàn cân thiết và đúng din Các văn bản thoả thuận được công chúng chứng thực sẽ tạo điêu kiện thuận loi hơn cho cả hai bên khi thực hiện giao dich, đồng thời cũng là cơ sở pháp lý quan trong trong việc bảo vệ quyên và lợi ích hợp pháp của người vo, người chong khi có mâu thuẫn, tranh chap xảy ra. Nhưng hiện tại pháp luật mới chỉ quy định khi vợ chẳng chia tài sản là quyền sử dung dat, nhà ở thi văn bản thoả thuận mới phải công chúng, chứng thực, còn đối với các loại tai sản khác thì thì không bắt buộc. Tuy nhiên, trên thực tế, không phải tat cả các cap vợ chong đều thoả thuận được về van đề chia tai sản chung, Khi hai bên vợ chéng không thể di đến sự thông nhất trong việc chia tai sản thì một trong hai bên vơ hoặc chong có quyền yêu cầu Toa an giải quyết.

Theo quy đính tại khoản3 Điều 38 Luật HN&GĐ 2014: "Trong trường hop vo, chồng có yêu cẩu thi Tòa dn giải quyết việc chia tài sản clung của vo chồng theo quy đình tại Điều 59 của Luật HN&GĐ năm 2014”, tức là chia tài sản như khi vợ chong ly hôn Tài sản chung giữa vợ va chồng được chia đôi nhưng có tính đền các yêu tô nlư. hoàn cảnh gia dinh và của vợ, chêng, công sức đóng gop của mỗi bên trong việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tai sản chung đó, bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và tao điều kiên để các bên có điều kiên tiếp tục lao động tao thu nhập, khi chia, phải bảo đảm quyên lợi chính đáng của vo và các con chưa thành nién,. * Pham Minh Hing (2021), Ciga tài sớn chưng của vợ chong theo luật HN&GD Việt Nea nam 2014, Luận văn Thác sĩ Luật học , Trường Daihoc Luật Hà Nội,tr33 20 Luật HN&GD 2014 đã có quy định khác với Luật HNGĐ năm 1986 và Luật HN&GD năm 2000 trước đây. Trên cơ sở tôn trọng và bão đêm quyên tự định đoạt về tài sản giữa vợ và chẳng, Luật không quy đính vợ chồng phéi có “lí do chính đáng" mới được thoả thuận hoặc yêu câu Toà án chia tài sản chung trong thời ky hôn nhân như trước đây.

Điều nay có ng†ĩa là bat cử lúc nào, vì lý do gì vợ chồng đều có quyền yêu cau chia tài sản chung trong thời ky hôn nhân, mién là việc chia tải sản chung đó không làm ảnh hưởng đến lợi ích chung của gia din, lợi ích hợp pháp của con cái và không nhẻm mục dich trên tránh các nghĩa vụ về tài sản theo quy đính tei Điều 42 Luật HN&GD 2014. Tuy nhiên, bên canh đó, Luật HN&GĐ 2014 đã tao ra 16 hông trong việc kiểm soát việc vo chông thoả thuận hoặc yêu cau Toa án chia tai chung trong thời kì hôn nhân nhằm bảo đảm quyền, lợi ích chính đáng của gia đính, của người thứ ba liên quan Hạn chế có thể sẽ bị lợi dung a các cặp vợ chồng có muốn thực hiện chia tài sẵn trong thời kỳ hôn nhân nhằm trốn tránh ngifa vụ về tai sẵn hoặc dé tau tán tài sản Mặc dù theo quy định Điêu 42 Luật HN&GĐ 2014 đã có quy định trường hợp vợ chông thoả thuận hoặc yêu câu Toà án chia tai sản chung trong thời ky hôn nhân nhằm tấu tần tải sản hoặc tron tránh thực hién các ngiĩa vụ về nuôi dưỡng cấp dưỡng nghia vụ bôi thường thiệt hei, ngifa vụ thanh toán khi bị Toa án tuyên bồ phá sản, nghĩa vụ trả nợ cho cá nhân, tổ chức, ngiữa vụ nộp thuê hoặc nghiia vụ tai chính khác đối với Nhà nước thi vô hiệu, trường hợp van có thé nay gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyên va lợi ích hợp pháp của người thứ ba và có thé ảnh hưởng đến lợi ích của Nhà nước (trong trường hợp trồn tránh nghia vụ tài chính đối với nhà nước,. Nguyên tắc và hậu quả pháp lý của việc chia tài sản chung giữa vợ và chông trong thời ky hôn nhân 2. Nguyên tắc chia tài sản chung giữa vo và chồng trong thời l hôn nhân Theo quy định tại khoản 1 Điều 38 Luật HN&GD 2014, vợ chồng có quyền thoả thuận chia một phân hoặc toàn bộ tài sản chung trừ các trường hợp bị vô hiệu.

quy đính tại Điều 42 Luật này. Nêu vo chẳng không thoả thuận được thì có quyên yêu cầu Toa án giải quyệt. 31 Cũng theo khoản 3 Điều này quy định: “Trong trường hop vo, chồng có yêu cầu thì Tòa dn giải quyết việc chia tài sản chung của vợ chồng theo guy định tại Điều 59 của Luật HN&GD năm 2014”. Luật HN&GD 2014 đã kê thừa tinh thân của Điêu 18 Luật HN&GD năm 1986, quy định cu thể về nguyên tắc chia tải sản chung giữa vo và chong trong thời ky hôn nhân sẽ được thực hiện theo Điều 50 Luật HN&GĐ 2014.

Theo đó, việc chia tải sản chưng giữa vợ và chồng trong thời kỳ hôn nhân sẽ được áp dụng các nguyên tắc của việc chia tai sản khi ly hôn Tài sản chung giữa vợ và chong được chia đôi, có xem xét đến các yêu to: hoàn cảnh gia đính của vợ chồng, công sức đóng góp, lỗi,. Sau đó mới áp đụng các nguyên tắc khác của Điều 59 cho công bảng, hợp lý” 2. Hân quả pháp lý của việc chia tài sản chung giữa vo và chéng trong thời lỳ hôn nhân Về quan hệ uhan thâm Việc chia tài sản chung giữa vo và chẳng trong thời kỳ hôn nhiên không làm cham đút QHHN. V ợ chong van có quyền và nghĩa vụ đối với nhau, quyên và nghĩa vụ đối với con cái và các thành viên trong gia đính như ng†ĩa vu chăm sóc, giúp đỡ lẫn nhau, quyên thừa kế tài sin.

Tuy nhiên, các cấp vơ chong có thể lựa chơn việc tiếp tục sống chung hoặc sông riêng, Sau khi chia tai sản chung trong thời kỳ hôn nhân, quyên đại điện cho nhau giữa vợ va chong van tôn tai, Luật HN&GD 2014 da dành riêng mục 2 chương lII từ Điều 24 đến Điêu 27 để quy dinh về van dé đại diện giữa vợ và chong.