Cơ Sở Lý Luận Về Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Sản Phẩm Trong Doanh Nghiệp

Chuyên khảo kinh tế phân tích Hoàn thiện kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty xây dựng, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Trường học: Thang Long University
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Sản Phẩm Trong Doanh Nghiệp
• Loại tài liệu: bài luận

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
• 1.1. Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất
• 1.1.1. Khái niệm và phân loại chi phí sản xuất
• 1.1.1.1. Khái niệm
• 1.1.1.2. Phân loại chi phí sản xuất
• 1.1.2. Khái niệm và phân loại giá thành sản phẩm
• 1.1.2.1. Khái niệm
• 1.1.2.2. Phân loại giá thành sản phẩm
• 1.1.3. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 1.1.4. Nhiệm vụ quản lý và kế toán chi phí sản xuất, tính giá thành sản phẩm
• 1.2. Kế toán chi phí sản xuất trong doanh nghiệp sản xuất
• 1.2.1. Xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất
• 1.2.2. Các phương pháp kế toán chi phí sản xuất
• 1.2.2.1. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

Tóm tắt

I. Tổng Quan Chi Phí Sản Xuất và Giá Thành Sản Phẩm Định Nghĩa

Hoạt động sản xuất là sự kết hợp của lao động, tư liệu lao động và đối tượng lao động. Sự tiêu hao các yếu tố này tạo ra chi phí sản xuất. Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của các hao phí lao động sống và lao động vật hóa liên quan đến hoạt động sản xuất trong một kỳ nhất định. Về bản chất, đây là sự dịch chuyển vốn. Chi phí cần được đo lường bằng tiền trong một khoảng thời gian xác định. Độ lớn của chi phí phụ thuộc vào khối lượng các yếu tố sản xuất đã tiêu hao và giá cả của một đơn vị yếu tố sản xuất. Theo tài liệu gốc, "Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa mà doanh nghiệp đã bỏ ra có liên quan đến hoạt động sản xuất trong một thời kỳ nhất định".

1.1. Khái niệm Chi Phí Sản Xuất trong Doanh Nghiệp

Chi phí sản xuất là toàn bộ hao phí mà doanh nghiệp tiêu dùng trong một kỳ để thực hiện quá trình sản xuất. Nó bao gồm các yếu tố như chi phí nguyên vật liệu, nhân công, khấu hao tài sản cố định và các chi phí dịch vụ mua ngoài. Bản chất của chi phí sản xuất là sự dịch chuyển vốn vào sản phẩm. Việc quản lý tốt chi phí sản xuất giúp doanh nghiệp kiểm soát được giá thành sản phẩm.

1.2. Định Nghĩa Giá Thành Sản Phẩm Bản Chất và Ý Nghĩa

Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa liên quan đến khối lượng công việc, sản phẩm đã hoàn thành trong kỳ. Giá thành phản ánh chi phí sản xuất được kết tinh trong sản phẩm. Do đó, việc xác định và tập hợp chi phí sản xuất chính xác là yếu tố quan trọng để tính đúng giá thành sản phẩm. Theo tài liệu gốc, "Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của các khoản hao phí về lao động sống và lao động vật hóa có liên quan đến khối lƣợng công việc, sản phẩm đã hoàn thành trong kỳ."

II. Phân Loại Chi Phí Sản Xuất 4 Tiêu Chí Quan Trọng Nhất

Việc phân loại chi phí sản xuất là cần thiết để quản lý và kiểm soát chi phí hiệu quả. Các tiêu chí phân loại bao gồm: theo yếu tố chi phí, theo công dụng kinh tế, theo mối quan hệ với sản lượng, và theo phương pháp tập hợp chi phí. Phân loại theo yếu tố chi phí giúp nhận biết các loại chi phí cơ bản (nguyên vật liệu, nhân công, khấu hao...). Phân loại theo công dụng kinh tế giúp tính giá thành sản phẩm. Phân loại theo mối quan hệ với sản lượng giúp phân tích điểm hòa vốn. Theo tài liệu gốc, "Để phục vụ cho công tác quản lý chi phí sản xuất và kế toán chi phí sản xuất nhằm nhận biết và động viên mọi khả năng tiềm tàng hạ giá thành sản phẩm, nâng cao hiệu quả sản xuất của doanh nghiệp, có thể phân loại chi phí sản xuất theo các tiêu thức sau."

2.1. Phân Loại Chi Phí theo Yếu Tố Chi Phí Chi phí NVL Nhân công

Phân loại theo yếu tố chi phí chia chi phí sản xuất thành: chi phí nguyên liệu, vật liệu, chi phí nhân công, chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí dịch vụ mua ngoài và chi phí khác bằng tiền. Cách phân loại này hữu ích cho quản lý vi mô và vĩ mô, giúp doanh nghiệp nắm bắt được cơ cấu chi phí và đưa ra các quyết định điều chỉnh phù hợp. Ví dụ, chi phí nhân công bao gồm lương và các khoản trích theo lương của người lao động.

2.2. Phân Loại Chi Phí theo Công Dụng Kinh Tế Chi phí trực tiếp gián tiếp

Phân loại theo công dụng kinh tế chia chi phí sản xuất thành: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung. Cách phân loại này phục vụ cho việc quản lý chi phí theo định mức, dự toán chi phí và cung cấp số liệu cho việc tính giá thành sản xuất. Chi phí sản xuất chung bao gồm chi phí nhân viên phân xưởng, chi phí vật liệu, chi phí dụng cụ sản xuất, chi phí khấu hao TSCĐ, chi phí dịch vụ mua ngoài và chi phí bằng tiền khác.

2.3. Chi Phí Cố Định và Chi Phí Biến Đổi Phân Loại và Ứng Dụng

Phân loại chi phí theo mối quan hệ với sản lượng sản xuất chia chi phí thành chi phí cố định và chi phí biến đổi. Chi phí biến đổi thay đổi tỷ lệ thuận với sản lượng (ví dụ: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp). Chi phí cố định không thay đổi khi sản lượng thay đổi trong một phạm vi nhất định (ví dụ: chi phí khấu hao TSCĐ theo phương pháp bình quân). Cách phân loại này quan trọng trong quản trị kinh doanh, phân tích điểm hòa vốn và ra quyết định quản lý.

III. Phương Pháp Tính Giá Thành Sản Phẩm So Sánh Ưu Nhược Điểm

Có nhiều phương pháp tính giá thành sản phẩm, mỗi phương pháp phù hợp với đặc điểm sản xuất khác nhau. Các phương pháp phổ biến bao gồm: phương pháp giản đơn, phương pháp hệ số, phương pháp phân bước, phương pháp định mức, phương pháp theo công việc. Lựa chọn phương pháp phù hợp giúp tính giá thành chính xác và phục vụ công tác quản lý hiệu quả.

3.1. Phương Pháp Giản Đơn Ưu Điểm và Hạn Chế khi Áp Dụng

Phương pháp giản đơn được áp dụng cho các doanh nghiệp sản xuất một loại sản phẩm duy nhất hoặc một số ít sản phẩm có quy trình sản xuất đơn giản. Ưu điểm của phương pháp này là dễ tính toán và áp dụng. Tuy nhiên, nó không phù hợp với các doanh nghiệp có nhiều loại sản phẩm hoặc quy trình sản xuất phức tạp.

3.2. Phương Pháp Phân Bước Áp Dụng Cho Quy Trình Sản Xuất Liên Tục

Phương pháp phân bước được sử dụng trong các doanh nghiệp có quy trình sản xuất liên tục qua nhiều giai đoạn (phân xưởng). Giá thành được tính cho từng giai đoạn sản xuất. Phương pháp này giúp theo dõi và kiểm soát chi phí ở từng giai đoạn, từ đó đưa ra các biện pháp cải tiến phù hợp.

3.3. Phương Pháp Định Mức Kiểm Soát Chi Phí và Đánh Giá Hiệu Quả

Phương pháp định mức sử dụng các định mức chi phí để tính giá thành sản phẩm. Định mức được xây dựng dựa trên các tiêu chuẩn kỹ thuật, định mức lao động và định mức vật tư. Phương pháp này giúp kiểm soát chi phí, đánh giá hiệu quả sử dụng các nguồn lực và phát hiện các sai lệch so với định mức.

IV. Quy Trình Hạch Toán Chi Phí và Tính Giá Thành Hướng Dẫn Chi Tiết

Quy trình hạch toán chi phí và tính giá thành bao gồm các bước: xác định đối tượng tập hợp chi phí, tập hợp chi phí theo đối tượng, phân bổ chi phí (nếu cần) và tính giá thành. Việc thực hiện đúng quy trình giúp đảm bảo tính chính xác và tin cậy của thông tin giá thành. Quan trọng nhất là xác định chính xác đối tượng chịu chi phí để đảm bảo tính công bằng và hợp lý.

4.1. Xác Định Đối Tượng Tập Hợp Chi Phí Sản Xuất Yếu Tố Quan Trọng

Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất là phạm vi, giới hạn mà chi phí sản xuất cần phải tập hợp nhằm đáp ứng yêu cầu kiểm tra, giám sát chi phí sản xuất và phục vụ công tác tính giá thành sản phẩm. Đối tượng có thể là từng loại sản phẩm, dịch vụ, phân xưởng, bộ phận hoặc toàn bộ quy trình sản xuất. Việc xác định đúng đối tượng là yếu tố tiên quyết để đảm bảo tính chính xác của việc tập hợp và phân bổ chi phí.

4.2. Tập Hợp Chi Phí theo Đối Tượng Nguyên Tắc và Phương Pháp

Sau khi xác định đối tượng, chi phí được tập hợp theo từng đối tượng tương ứng. Các chi phí trực tiếp được ghi nhận trực tiếp vào đối tượng, còn các chi phí gián tiếp cần được phân bổ theo các tiêu thức phù hợp (ví dụ: theo số giờ máy, số giờ lao động trực tiếp, hoặc theo doanh thu). Việc tập hợp chi phí cần đảm bảo tính đầy đủ, chính xác và kịp thời.

4.3. Phân Bổ Chi Phí Sản Xuất Chung Tiêu Chí và Cách Tính

Chi phí sản xuất chung (CPSXC) là các chi phí phát sinh tại bộ phận sản xuất nhưng không thể trực tiếp gắn liền với một sản phẩm cụ thể. Việc phân bổ CPSXC cần được thực hiện một cách hợp lý để đảm bảo tính chính xác của giá thành. Các tiêu chí phân bổ phổ biến bao gồm: số giờ máy, số giờ lao động trực tiếp, chi phí nguyên vật liệu trực tiếp hoặc doanh thu.

V. Quản Lý và Kiểm Soát Chi Phí Bí Quyết Tối Ưu Hiệu Quả

Quản lý và kiểm soát chi phí là một quá trình liên tục, bao gồm: lập kế hoạch chi phí, theo dõi và so sánh chi phí thực tế với kế hoạch, phân tích nguyên nhân sai lệch và thực hiện các biện pháp điều chỉnh. Mục tiêu là tối ưu hóa chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất và tăng lợi nhuận. Áp dụng các công cụ và kỹ thuật quản lý chi phí hiện đại là cần thiết.

5.1. Lập Kế Hoạch Chi Phí Sản Xuất Cơ Sở Cho Quản Lý

Lập kế hoạch chi phí sản xuất là bước đầu tiên trong quá trình quản lý chi phí. Kế hoạch chi phí cần dựa trên dự báo sản lượng, định mức tiêu hao vật tư, định mức lao động và các yếu tố khác. Kế hoạch chi phí là cơ sở để theo dõi, so sánh và đánh giá hiệu quả quản lý chi phí.

5.2. Kiểm Soát Chi Phí Thực Tế So Sánh và Phân Tích

Việc kiểm soát chi phí thực tế cần được thực hiện thường xuyên, liên tục. Chi phí thực tế cần được so sánh với kế hoạch để phát hiện các sai lệch. Phân tích nguyên nhân sai lệch giúp doanh nghiệp xác định các vấn đề và đưa ra các biện pháp khắc phục kịp thời.

5.3. Giải Pháp Giảm Chi Phí Sản Xuất Tối Ưu Hóa Quy Trình

Có nhiều giải pháp để giảm chi phí sản xuất, bao gồm: tối ưu hóa quy trình sản xuất, giảm thiểu lãng phí vật tư, nâng cao năng suất lao động, cải thiện quản lý hàng tồn kho, đàm phán giá tốt với nhà cung cấp, và áp dụng các công nghệ sản xuất tiên tiến.

VI. Ứng Dụng Thực Tế và Nghiên Cứu Chi Phí trong Doanh Nghiệp

Việc nghiên cứu và ứng dụng các phương pháp quản lý chi phí hiệu quả là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp cần liên tục cập nhật các kiến thức mới về quản lý chi phí và áp dụng các công nghệ hiện đại để tối ưu hóa hoạt động sản xuất.

6.1. Nghiên Cứu Chi Phí trong Ngành May Mặc Case Study

Trong ngành may mặc, chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí sản xuất. Do đó, việc quản lý chặt chẽ chi phí nguyên vật liệu (ví dụ: bằng cách áp dụng phương pháp FIFO hoặc LIFO) là rất quan trọng. Ngoài ra, việc cải thiện năng suất lao động và giảm thiểu lãng phí trong quá trình sản xuất cũng góp phần giảm chi phí.

6.2. Bài Học Kinh Nghiệm Quản Lý Chi Phí Case Study

Một doanh nghiệp sản xuất đồ gỗ đã thành công trong việc giảm chi phí sản xuất bằng cách đầu tư vào máy móc thiết bị hiện đại, cải thiện quy trình sản xuất và áp dụng hệ thống quản lý chất lượng toàn diện. Nhờ đó, doanh nghiệp đã giảm được chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công và chi phí sản xuất chung.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1. Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất 1. Khái niệm và phân loại chi phí sản xuất 1. Khái niệm Quá trình hoạt động sản xuất là quá trình kết hợp các yếu tố cơ bản: lao động, tƣ liệu lao động và đối tƣợng lao động để tạo ra những vật phẩm cần thiết phục vụ con ngƣời.

Trong quá trình kết hợp đó, các yếu tố cơ bản bị tiêu hao tạo ra chi phí sản xuất. Nhƣ vậy, chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa mà doanh nghiệp đã bỏ ra có liên quan đến hoạt động sản xuất trong một thời kỳ nhất định (tháng, quý, năm). Nói cách khác, chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí mà doanh nghiệp phải tiêu dùng trong một kỳ để thực hiện quá trình sản xuất. Về thực chất, chi phí sản xuất chính là sự dịch chuyển vốn – chuyển dịch giá trị của các yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất vào các đối tƣợng tính giá (sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ).

Vì vậy, khi xem xét bản chất của chi phí trong doanh nghiệp cần phải xác định rõ:  Chi phí của doanh nghiệp phải đƣợc đo lƣờng và tính toán bằng tiền trong một khoảng thời gian xác định;  Độ lớn của chi phí phụ thuộc vào hai nhân tố chủ yếu: khối lƣợng các yếu tố sản xuất đã tiêu hao trong kỳ và giá cả của một đơn vị yếu tố sản xuất đã hao phí. Phân loại chi phí sản xuất Chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm nhiều loại có nội dung kinh tế khác nhau, mục đích và công dụng trong quá trình sản xuất cũng khác nhau. Do đó, để phục vụ cho công tác quản lý chi phí sản xuất và kế toán chi phí sản xuất nhằm nhận biết và động viên mọi khả năng tiềm tàng hạ giá thành sản phẩm, nâng cao hiệu quả sản xuất của doanh nghiệp, có thể phân loại chi phí sản xuất theo các tiêu thức sau. Phân loại chi phí sản xuất kinh doanh theo nội dung, tính chất kinh tế của chi phí (phân loại theo yếu tố chi phí) Căn cứ vào nội dung, tính chất kinh tế ban đầu của chi phí sản xuất để sắp xếp các chi phí phát sinh có cùng nội dung, tính chất kinh tế ban đầu vào một yếu tố chi phí, không phân biệt công dụng kinh tế của chi phí.

Căn cứ vào tiêu thức trên, chi phí sản xuất đƣợc phân chia thành các yếu tố chi phí cơ bản sau: 1  Chi phí nguyên liệu, vật liệu: bao gồm toàn bộ giá trị (gồm giá mua, chi phí mua) của các loại nguyên liệu, vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, công cụ dụng cụ xuất dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ báo cáo.  Chi phí nhân công: là các khoản chi phí về tiền lƣơng phải trả cho ngƣời lao động, các khoản trích Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế, Kinh phí công đoàn, Bảo hiểm thất nghiệp theo tiền lƣơng của ngƣời lao động.  Chi phí khấu hao tài sản cố định: bao gồm chi phí khấu hao toàn bộ tài sản cố định dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ của doanh nghiệp.  Chi phí dịch vụ mua ngoài: bao gồm toàn bộ chi phí doanh nghiệp đã chi trả về các loại dịch vụ mua từ bên ngoài nhƣ tiền điện, nƣớc, điện thoại, vệ sinh và các dịch vụ khác phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong kỳ báo cáo.

 Chi phí khác bằng tiền: bao gồm toàn bộ chi phí khác dùng cho hoạt động sản xuất kinh doanh chƣa đƣợc phản ánh ở các chỉ tiêu trên, đã chi bằng tiền trong kỳ báo cáo. Phân loại chi phí sản xuất kinh doanh theo nội dung, tính chất kinh tế có ý nghĩa quan trọng đối với quản lý vi mô và quản lý vĩ mô. Phân loại chi phí sản xuất theo công dụng kinh tế Căn cứ vào tiêu thức phân loại này, chi phí sản xuất trong doanh nghiệp sản xuất đƣợc chia thành ba khoản mục chi phí sau:  Khoản mục chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp: bao gồm chi phí về nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ sử dụng trực tiếp cho hoạt động sản xuất sản phẩm.  Khoản mục chi phí nhân công trực tiếp: bao gồm các khoản phải trả cho ngƣời lao động trực tiếp sản xuất sản phẩm nhƣ: lƣơng, các khoản phụ cấp lƣơng, tiền ăn giữa ca và các khoản trích theo lƣơng (BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN).

 Khoản mục chi phí sản xuất chung: gồm những chi phí phát sinh tại bộ phận sản xuất (phân xƣởng, đội, trại sản xuất,…), ngoài hai khoản mục trên.  Theo mối quan hệ với sản lƣợng sản xuất, khoản mục Chi phí sản xuất chung bao gồm CPSXC cố định và CPSXC biến đổi:  CPSXC cố định là những chi phí sản xuất gián tiếp, thƣờng không thay đổi theo số lƣợng sản phẩm sản xuất, nhƣ chi phí khấu hao theo phƣơng pháp bình quân, chi phí bảo dƣỡng máy móc thiết bị, nhà xƣởng,… và chi phí hành chính ở các phân xƣởng sản xuất. 2 Thang Long University Library  CPSXC biến đổi là những chi phí sản xuất gián tiếp thƣờng thay đổi trực tiếp hoặc gần nhƣ trực tiếp theo số lƣợng sản phẩm sản xuất nhƣ chi phí vật liệu gián tiếp, chi phí nhân công gián tiếp.  Theo nội dung kinh tế, khoản mục CPSXC bao gồm các nội dung sau:  Chi phí nhân viên phân xƣởng: gồm các khoản tiền lƣơng, các khoản phụ cấp, các khoản trích theo lƣơng, tiền ăn giữa ca của nhân viên quản lý phân xƣởng, đội, bộ phận sản xuất.

 Chi phí vật liệu: gồm những chi phí vật liệu dùng cho phân xƣởng, nhƣ vật liệu dùng để sửa chữa, bảo dƣỡng TSCĐ, vật liệu văn phòng phân xƣởng và những vật liệu dùng cho nhu cầu quản lý chung ở phân xƣởng.  Chi phí dụng cụ sản xuất: gồm những chi phí về công cụ, dụng cụ xuất dùng cho hoạt động quản lý của phân xƣởng.  Chi phí khấu hao TSCĐ: gồm toàn bộ số tiền trích khấu hao TSCĐ sử dụng trong phân xƣởng nhƣ máy móc thiết bị sản xuất, nhà xƣởng.  Chi phí dịch vụ mua ngoài: gồm các chi phí dịch vụ mua ngoài phục vụ cho hoạt động của phân xƣởng, bộ phận sản xuất.

 Chi phí bằng tiền khác: gồm các chi phí bằng tiền ngoài các chi phí đã kể trên phục vụ cho hoạt động của phân xƣởng. Phân loại chi phí sản xuất theo công dụng kinh tế của chi phí có tác dụng phục vụ cho việc quản lý CPSX theo định mức, dự toán chi phí, cung cấp số liệu cho việc tính giá thành sản xuất sản phẩm và phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành, là tài liệu tham khảo để lập định mức CPSX là lập kế hoạch giá thành sản phẩm cho kỳ sau. Phân loại chi phí sản xuất theo mối quan hệ giữa chi phí sản xuất với khối lƣợng sản phẩm sản xuất trong kỳ Theo cách phân loại này toàn bộ CPSX chia làm hai loại:  Chi phí biến đổi (biến phí): là những chi phí có sự thay đổi về lƣợng tƣơng quan tỷ lệ thuận với sự thay đổi của khối lƣợng sản phẩm sản xuất trong kỳ nhƣ: chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp…  Chi phí cố định (định phí): là những chi phí không thay đổi về tổng số khi có sự thay đổi khối lƣợng sản phẩm sản xuất trong mức độ nhất định nhƣ chi phí khấu hao TSCĐ theo phƣơng pháp bình quân,… Cách phân loại này có tác dụng lớn trong công tác quản trị kinh doanh, phân tích điểm hòa vốn và phục vụ cho việc ra quyết định quản lý cần thiết để hạ giá thành sản phẩm, tăng hiệu quả kinh doanh. 3 Phân loại chi phí sản xuất theo phƣơng pháp tập hợp chi phí và mối quan hệ với đối tƣợng chịu chi phí Theo cách phân loại này CPSX chia làm hai loại:  Chi phí trực tiếp: là những khoản chi phí sản xuất quan hệ trực tiếp đến việc sản xuất ra một loại sản phẩm nhất định.

Kế toán có thể căn cứ vào số liệu của chứng từ kế toán để ghi trực tiếp cho từng đối tƣợng chịu chi phí.  Chi phí gián tiếp: là những khoản chi phí có liên quan đến nhiều loại sản phẩm. Kế toán phải tập hợp chung sau đó tiến hành phân bổ cho các đối tƣợng có liên quan theo một tiêu chuẩn thích hợp. Phân loại chi phí sản xuất theo cách này có tác dụng đối với việc xác định phƣơng pháp tập hợp và phân bổ chi phí cho các đối tƣợng chịu chi phí một cách đúng đắn, hợp lý.

Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung cấu thành chi phí Theo cách phân loại này chi phí sản xuất chia làm hai loại:  Chi phí đơn nhất: là chi phí do một yếu tố chi phí duy nhất cấu thành nhƣ chi phí NVL chính dùng trong sản xuất, tiền lƣơng công nhân sản xuất, chi phí khấu hao TSCĐ.  Chi phí tổng hợp: là những chi phí bao gồm nhiều yếu tố khác nhau nhƣng có cùng một công dụng nhƣ chi phí sản xuất chung. Cách phân loại này có tác dụng giúp cho việc nhận thức từng loại chi phí trong việc hình thành sản phẩm để tổ chức công tác kế toán tập hợp CPSX thích hợp với từng loại. Khái niệm và phân loại giá thành sản phẩm 1.

Khái niệm Sự vận động của quá trình sản xuất kinh doanh ở doanh nghiệp sản xuất bao gồm hai mặt đối lập nhau nhƣng có liên quan mật thiết với nhau. Một là chi phí mà doanh nghiệp bỏ ra, hai là kết quả sản xuất mà doanh nghiệp thu đƣợc. Những sản phẩm, công việc nhất định đã hoàn thành phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng của xã hội cần đƣợc tính giá thành. Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của các khoản hao phí về lao động sống và lao động vật hóa có liên quan đến khối lƣợng công việc, sản phẩm đã hoàn thành trong kỳ.

Những khoản chi phí nào phát sinh (bao gồm cả kỳ trƣớc chuyển sang và phát sinh trong kỳ) và chi phí tính trƣớc (chi phí phải trả) có liên quan đến khối lƣợng sản phẩm, dịch vụ trong kỳ sẽ tạo nên giá thành sản phẩm. Hay nói cách khác bản chất của giá thành sản phẩm là tập hợp các chi phí sản xuất nhƣng đƣợc kết tinh 4 Thang Long University Library trong sản phẩm đã hoàn thành.