Hoàn thiện công tác kiểm soát thuế từ chuyển nhượng bất động sản tại cục thuế thành phố đà nẵng

Chuyên khảo phân tích Hoàn thiện công tác kiểm soát thuế từ chuyển nhượng bất động sản tại cục thuế thành phố đà nẵng, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Tác giả: Nguyễn Thị Như Ý
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Công Phương
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Cải Thiện Kiểm Soát Thuế Từ Chuyển Nhượng Bất Động Sản Tại Đà Nẵng
• Loại tài liệu: đề án tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT THUẾ TỪ CHUYỂN NHƢỢNG BẤT ĐỘNG SẢN TẠI CỤC THUẾ THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 1.1. Giới thiệu về Cục Thuế thành phố Đà Nẵng
• 1.2. Chức năng, nhiệm vụ
• 1.3. Đặc điểm tổ chức quản lý
• 1.4. Đặc điểm tổ chức công tác quản lý, kiểm soát thuế tại Cục Thuế TP Đà Nẵng
• 1.5. Thực trạng công tác kiểm soát thuế trong lĩnh vực chuyển nhượng bất động sản tại cục thuế thành phố đà nẵng
• 1.6. Thuế chuyển nhượng bất động sản và quy trình kiểm soát thuế
• 1.6.1. Nội dung các loại thuế liên quan đến hoạt động chuyển nhượng bất động sản do Cục Thuế TP Đà Nẵng quản lý
• 1.6.1.1. Thuế TNCN từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản
• 1.6.1.2. Thuế TNDN khi hoạt động chuyển nhượng bất động sản
• 1.7. Những kết quả đạt được trong kiểm soát thuế từ hoạt động chuyển nhượng
• 1.8. Những hạn chế
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT THUẾ TỪ CHUYỂN NHƢỢNG BẤT ĐỘNG SẢN TẠI CỤC THUẾ TP ĐÀ NẴNG
• 2.1. Mục tiêu của giải pháp
• 2.2. Cơ sở lý thuyết và căn cứ pháp lý của giải pháp
• 2.3. Căn cứ pháp lý khi áp dụng các thành phần của Intosai
• 2.4. Nội dung của giải pháp
• 2.4.1. Môi trường kiểm soát
• 2.4.2. Quản lý rủi ro đối với hồ sơ chuyển nhượng bất động sản
• 2.4.3. Hoạt động kiểm soát
• 2.4.4. Thông tin và truyền thông
• 2.5. Triển khai giải pháp
• 2.5.1. Lộ trình, tiến độ và phân công trách nhiệm cụ thể
• 2.5.2. Nguồn lực thực hiện
• 2.5.3. Phân tích rủi ro và đề xuất giải pháp giảm thiểu rủi ro
• 2.6. Kết quả và hiệu quả dự kiến
• 2.6.1. Trình bày kết quả dự kiến của giải pháp
• 2.6.2. Đánh giá hiệu quả, so sánh với mục tiêu đề ra
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Kiểm Soát Thuế Chuyển Nhượng BĐS Đà Nẵng 2024

Thành phố Đà Nẵng, một trung tâm kinh tế năng động của Việt Nam, chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của thị trường bất động sản. Song song với đó, việc kiểm soát thuế chuyển nhượng bất động sản Đà Nẵng trở nên vô cùng quan trọng, đóng góp đáng kể vào nguồn thu ngân sách nhà nước. Cục Thuế TP Đà Nẵng đóng vai trò then chốt trong việc quản lý và thu thuế từ các giao dịch bất động sản. Tuy nhiên, sự phức tạp của các quy định pháp luật, sự biến động của thị trường, và ý thức chấp hành thuế của người dân đặt ra nhiều thách thức. Đề án này đi sâu vào phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát thuế, góp phần xây dựng thị trường bất động sản minh bạch và bền vững. Nguồn thu từ thuế chiếm vị trí quan trọng nhất trong các nguồn thu của NSNN, chiếm tỉ trọng trên 90% tổng số thu NSNN trong năm.

1.1. Vai Trò Của Thuế Chuyển Nhượng Bất Động Sản Tại Đà Nẵng

Thuế từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản là một bộ phận quan trọng cấu thành thuế nên cũng góp một phần quan trọng để tạo nguồn tài chính cho nhà nước. Đà Nẵng với vị thế là một trong những trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của đất nước, vị trí địa lý được đánh giá là “đắc địa” nằm ở miền Trung, hạ tầng giao thông tốt luôn là miền đất hứa cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Hoạt động thu thuế không chỉ tăng thu ngân sách mà còn giúp quản lý thị trường bất động sản, đảm bảo tính minh bạch và công bằng.

1.2. Cục Thuế Đà Nẵng Trách Nhiệm Quản Lý và Thu Ngân Sách

Cục Thuế TP Đà Nẵng được giao nhiệm vụ quản lý, tính, đôn đốc thu nộp các khoản thuế và giải quyết hồ sơ chuyển nhượng bất động sản phát sinh trên địa bàn. Ngay từ khi có chính sách thu thuế từ hoạt động chuyển nhượng BĐS, Cục Thuế TP Đà Nẵng đã tham mưu UBND TP Đà Nẵng triển khai thực hiện hiệu quả trên địa bàn. Toàn bộ người sử dụng đất được đưa vào quản lý; số thu năm sau cao hơn năm trước; việc giải quyết hồ sơ từng bước được chuẩn hóa về mặt thủ tục và quy trình giải quyết. Cục Thuế TP Đà Nẵng đã tham mưu UBND TP Đà Nẵng triển khai thực hiện hiệu quả trên địa bàn.

II. Vấn Đề Nhức Nhối Hạn Chế Kiểm Soát Thuế BĐS Đà Nẵng

Mặc dù đạt được nhiều thành tựu, công tác kiểm soát thuế chuyển nhượng bất động sản tại Đà Nẵng vẫn đối mặt với nhiều thách thức lớn. Sự không đồng bộ trong chính sách pháp luật về đất đai, sự phức tạp của các văn bản quy phạm pháp luật, và thiếu liên thông giữa các cơ quan quản lý nhà nước tạo ra kẽ hở cho hành vi trốn thuế. Ý thức chấp hành thuế của một bộ phận người dân còn hạn chế, dẫn đến tình trạng kê khai giá chuyển nhượng không đúng với thực tế, gây thất thu ngân sách. Theo nghiên cứu, số thuế TNCN và TNDN từ hoạt động chuyển nhượng BĐS trong giai đoạn 2018 đến 2023 đã tăng cao so với giai đoạn 2015-2017. Tuy nhiên, vẫn tồn tại nhiều khó khăn.

2.1. Khó Khăn Từ Chính Sách và Quy Định Pháp Luật

Với sự phức tạp của chính sách pháp luật về đất đai, văn bản quy phạm pháp luật của các Bộ, ngành về bất động sản chưa đồng bộ; một số chính sách thuế về bất động sản chưa theo kịp tình hình phát triển thực tế; dữ liệu về đất đai của các cơ quan quản lý Nhà nước chưa được xây dựng đồng bộ, liên thông, chưa có quy định cơ chế kiểm soát dòng tiền đối với các giao dịch chuyển nhượng BÐS.

2.2. Ý Thức Chấp Hành Thuế và Gian Lận Giá Chuyển Nhượng

Ðặc biệt, ý thức tự giác thực hiện nghĩa vụ thuế của một bộ phận người dân chưa cao, nhận thức về pháp luật còn thấp, không nhận thức được hậu quả khi khai thuế với giá không đúng với giá thực tế chuyển nhượng dẫn đến công tác kiểm soát thuế từ hoạt động chuyển nhượng BĐS của cơ quan Thuế gặp rất nhiều khó khăn; nhất là gặp phản ứng mạnh từ đối tượng NNT là cá nhân mua bán BĐS trong bối cảnh kinh tế cả nước đang trên đà phục hồi sau đại dịch Covid-19.

III. Cách Hoàn Thiện Kiểm Soát Thuế Chuyển Nhượng BĐS Đà Nẵng

Để nâng cao hiệu quả kiểm soát thuế từ chuyển nhượng bất động sản tại Đà Nẵng, cần có các giải pháp toàn diện, tập trung vào hoàn thiện cơ chế quản lý, tăng cường thanh tra, kiểm tra, và nâng cao ý thức chấp hành thuế của người dân. Cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ, và phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước. Các giải pháp cần đáp ứng các mục tiêu như: Đánh giá thực trạng công tác kiểm soát các khoản thuế chuyển nhượng bất động sản tại Cục Thuế TP Đà Nẵng. Đưa ra giải pháp khả thi để hoàn thiện công tác kiểm soát thuế từ chuyển nhượng chuyển nhượng bất động sản tại Cục Thuế TP Đà Nẵng.

3.1. Tăng Cường Cơ Chế Quản Lý và Kiểm Soát Nội Bộ

Cần rà soát và hoàn thiện các quy trình nghiệp vụ, phân công trách nhiệm rõ ràng, và tăng cường kiểm soát nội bộ để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả. Thực hiện điều động, luân phiên, luân chuyển theo quy định của ngành. Quy trình kiểm soát thuế thường bao gồm rất nhiều nội dung và vì phần lớn các rủi ro trong kiểm soát thuế xuất phát từ phía NNT, nên cơ quan thuế thiết kế các thủ tục kiểm soát đa phần nằm ở các chính sách, biện pháp, quy trình quản lý thuế áp dụng lên người nộp thuế, bên cạnh đó cũng xác định cụ thể chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn cho từng bộ phận trong việc thực hiện các nội dung kiểm soát thuế.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin và Xây Dựng Cơ Sở Dữ Liệu

Xây dựng hệ thống thông tin đồng bộ, liên thông giữa các cơ quan quản lý nhà nước, và ứng dụng công nghệ thông tin trong việc quản lý, kê khai, và nộp thuế. Tăng cường sử dụng các phần mềm ứng dụng tin học phục vụ công tác quản lý thuế, quản lý nội bộ và hỗ trợ hướng dẫn, đào tạo công chức thuế, NNT trong việc sử dụng ứng dụng tin học trong công tác quản lý; hiện đại hóa và ứng dụng CNTT trong hoạt động quản lý thuế.

IV. Biện Pháp Kiểm Soát Thuế Chuyển Nhượng BĐS Hiệu Quả Ở Đà Nẵng

Việc triển khai các biện pháp kiểm soát thuế bất động sản hiệu quả đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo nguồn thu ngân sách và xây dựng thị trường bất động sản minh bạch. Các biện pháp cần tập trung vào việc cải thiện quy trình kê khai, nâng cao năng lực cán bộ thuế, và tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật. Ngay từ khi có chính sách thu thuế từ hoạt động chuyển nhượng BĐS, Cục Thuế TP Đà Nẵng đã tham mưu UBND TP Đà Nẵng triển khai thực hiện hiệu quả trên địa bàn. Toàn bộ người sử dụng đất được đưa vào quản lý; số thu năm sau cao hơn năm trước; việc giải quyết hồ sơ từng bước được chuẩn hóa về mặt thủ tục và quy trình giải quyết.

4.1. Cải Thiện Quy Trình Kê Khai và Nộp Thuế Điện Tử

Đơn giản hóa thủ tục kê khai, tạo điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế kê khai và nộp thuế điện tử. Hỗ trợ NTT; thực hiện cấp phát, bán hóa đơn ấn chỉ thuế cho các đơn vị trong và ngoài ngành thuế, các tổ chức và cá nhân nộp thuế; quản lý sử dụng hoá đơn ấn chỉ thuế. Thực hiện công tác quản lý thuế về đăng ký thuế; khai thuế; nộp thuế, hoàn thuế, khấu trừ thuế, miễn thuế, giảm thuế; kế toán thuế; thống kê thuế.

4.2. Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Thuế và Tuyên Truyền Pháp Luật

Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ thuế, và tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về thuế cho người dân và doanh nghiệp. Triển khai thực hiện về công tác tổ chức bộ máy, quản lý công chức, biên chế, tiền lương, đào tạo công chức và thực hiện công tác thi đua khen thưởng trong nội bộ Cục Thuế. Thực hiện công tác tuyên truyền về chính sách, pháp luật thuế, hỗ trợ NTT.

V. Ứng Dụng Thực Tế Kinh Nghiệm Kiểm Soát Thuế BĐS Đà Nẵng

Việc áp dụng các giải pháp cải thiện kiểm soát thuế chuyển nhượng bất động sản vào thực tiễn tại Đà Nẵng đã mang lại những kết quả tích cực. Số thu thuế từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản tăng lên, ý thức chấp hành thuế của người dân được nâng cao, và thị trường bất động sản trở nên minh bạch hơn. Việc đi sâu nghiên cứu công tác kiểm soát thuế trong lĩnh vực chuyển nhượng bất động sản tại Cục Thuế TP Đà Nẵng trong tình hình hiện nay là cần thiết và thiết thực đối với công tác quản lý thuế, không những là phục vụ nhiệm vụ chuyên môn cơ quan thuế về góp phần tăng nguồn thu cho NSNN mà còn là cơ sở để đóng góp ý kiến, tham mưu cho các cơ quan có thẩm quyền trong công tác quản lý về đất đai đảm bảo đúng quy định, không gây thất thoát NSNN, giúp xây dựng thị trường BĐS an toàn, lành mạnh, bền vững, đáp ứng nhu cầu thực của người dân.

5.1. Kết Quả Tích Cực Từ Hoạt Động Kiểm Soát Thuế

Số thu thuế từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản tăng lên đáng kể, góp phần quan trọng vào nguồn thu ngân sách nhà nước. Theo đó, số thuế TNCN và TNDN từ hoạt động chuyển nhượng BĐS trong giai đoạn 2018 đến 2023 đã tăng cao so với giai đoạn 2015-2017.

5.2. Thay Đổi Nhận Thức và Hành Vi Nộp Thuế Của Người Dân

Ý thức chấp hành thuế của người dân được nâng cao, góp phần giảm thiểu tình trạng trốn thuế và gian lận thuế. Thực hiện công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật về thuế được đẩy mạnh, góp phần nâng cao nhận thức của NNT về vai trò của thuế nói chung và thuế chuyển nhượng BĐS nói riêng đối với sự nghiệp bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước, từ đó nâng cao ý thức tự giác chấp hành nghĩa vụ nộp thuế.

VI. Tương Lai Phát Triển Hệ Thống Thuế BĐS Đà Nẵng Bền Vững

Việc tiếp tục hoàn thiện hệ thống kiểm soát thuế từ chuyển nhượng bất động sản tại Đà Nẵng là vô cùng quan trọng để đảm bảo nguồn thu ngân sách ổn định và bền vững, đồng thời góp phần xây dựng thị trường bất động sản minh bạch và hiệu quả. Việc đi sâu nghiên cứu công tác kiểm soát thuế trong lĩnh vực chuyển nhượng bất động sản tại Cục Thuế TP Đà Nẵng trong tình hình hiện nay là cần thiết và thiết thực đối với công tác quản lý thuế, không những là phục vụ nhiệm vụ chuyên môn cơ quan thuế về góp phần tăng nguồn thu cho NSNN mà còn là cơ sở để đóng góp ý kiến, tham mưu cho các cơ quan có thẩm quyền trong công tác quản lý về đất đai đảm bảo đúng quy định, không gây thất thoát NSNN, giúp xây dựng thị trường BĐS an toàn, lành mạnh, bền vững, đáp ứng nhu cầu thực của người dân.

6.1. Tiếp Tục Hoàn Thiện Chính Sách và Quy Định Pháp Luật

Cần tiếp tục rà soát, sửa đổi, và bổ sung các quy định pháp luật về thuế bất động sản để phù hợp với tình hình thực tế và đáp ứng yêu cầu phát triển của thị trường.

6.2. Đẩy Mạnh Hợp Tác Quốc Tế và Chia Sẻ Kinh Nghiệm

Tăng cường hợp tác quốc tế, học hỏi kinh nghiệm của các nước tiên tiến trong lĩnh vực quản lý thuế bất động sản.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thuế là nguồn thu chủ lực chiếm trên 90% tổng thu ngân sách nhà nước (NSNN), trong đó thuế từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản (BĐS) đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nguồn tài chính cho Nhà nước. Thành phố Đà Nẵng, với vị trí địa lý đắc địa và phát triển kinh tế năng động, là một trong những trung tâm thu hút đầu tư BĐS lớn tại miền Trung. Cục Thuế TP Đà Nẵng được giao nhiệm vụ quản lý, kiểm soát thuế từ các hoạt động chuyển nhượng BĐS trên địa bàn, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý thuế và tăng nguồn thu NSNN.

Giai đoạn 2020-2023, số lượng hồ sơ chuyển nhượng BĐS có xác định thuế TNCN dao động từ khoảng 19.000 đến hơn 20.000 hồ sơ mỗi năm, với số thu thuế TNCN đạt từ 506 đến 1.035 tỷ đồng. Thuế TNDN từ hoạt động chuyển nhượng BĐS cũng ghi nhận số thu từ 250 đến 547 tỷ đồng trong cùng giai đoạn. Tuy nhiên, công tác kiểm soát thuế còn gặp nhiều khó khăn do chính sách pháp luật chưa đồng bộ, dữ liệu đất đai chưa liên thông, và ý thức chấp hành thuế của một bộ phận người nộp thuế chưa cao.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá thực trạng công tác kiểm soát thuế từ chuyển nhượng BĐS tại Cục Thuế TP Đà Nẵng, nhận diện các hạn chế và đề xuất giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuế, góp phần chống thất thu và xây dựng thị trường BĐS minh bạch, bền vững. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) từ chuyển nhượng BĐS trên địa bàn Đà Nẵng trong giai đoạn 2020-2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng khuôn khổ kiểm soát nội bộ của INTOSAI (Tổ chức Kiểm toán Tối cao Quốc tế) làm nền tảng lý thuyết chính. Khuôn khổ này bao gồm năm khía cạnh trọng yếu: môi trường kiểm soát, quản lý rủi ro, hoạt động kiểm soát, thông tin và truyền thông, cùng giám sát. Các nguyên tắc này giúp xây dựng hệ thống kiểm soát thuế hiệu quả, minh bạch và tuân thủ pháp luật.

Ngoài ra, nghiên cứu sử dụng các khái niệm chuyên ngành như: thuế chuyển nhượng bất động sản, quản lý rủi ro thuế, kiểm soát nội bộ, quy trình kiểm soát thuế, và các văn bản pháp luật liên quan như Luật Quản lý thuế, Luật Đất đai, Luật Thuế TNCN, Luật Thuế TNDN.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ hồ sơ khai thuế, báo cáo thu NSNN của Cục Thuế TP Đà Nẵng giai đoạn 2020-2022, các văn bản pháp luật và quy trình nghiệp vụ quản lý thuế. Phương pháp chọn mẫu là lấy toàn bộ hồ sơ chuyển nhượng BĐS có phát sinh nghĩa vụ thuế trong giai đoạn nghiên cứu, đảm bảo tính đại diện và toàn diện.

Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp mô tả thống kê để đánh giá số liệu thu thuế, số lượng hồ sơ, tỷ lệ tăng trưởng; phương pháp phân tích so sánh để đối chiếu hiệu quả kiểm soát thuế qua các năm; và phương pháp phân tích nội dung để đánh giá quy trình, chính sách và các hạn chế trong công tác kiểm soát thuế.

Quá trình nghiên cứu được thực hiện theo timeline từ tháng 1/2023 đến tháng 4/2024, bao gồm thu thập dữ liệu, phân tích, phỏng vấn chuyên gia, và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng số thu thuế từ chuyển nhượng BĐS: Số thu thuế TNCN từ chuyển nhượng BĐS tăng từ 520 tỷ đồng năm 2020 lên 1.035 tỷ đồng năm 2022, sau đó giảm còn 506 tỷ đồng năm 2023 do ảnh hưởng của dịch Covid-19. Thuế TNDN cũng ghi nhận biến động tương tự, với mức thu cao nhất 547 tỷ đồng năm 2020 và giảm còn 250 tỷ đồng năm 2023.

2. Hiệu quả kiểm soát giá chuyển nhượng: Từ 2022 đến 2023, có 271 hồ sơ doanh nghiệp kê khai điều chỉnh giá chuyển nhượng, tăng doanh thu kê khai từ 303,578 tỷ đồng lên 797,462 tỷ đồng, tương đương tăng 493,884 tỷ đồng. Đối với cá nhân, 1.397 trường hợp kê khai điều chỉnh, tăng thu thuế TNCN 20,13 tỷ đồng và lệ phí trước bạ 5,03 tỷ đồng.

3. Công tác tuyên truyền và hỗ trợ người nộp thuế: Tuyên truyền qua nhiều kênh như trang thông tin điện tử, báo chí, email và tư vấn trực tiếp đã nâng cao nhận thức người nộp thuế, giúp tăng tỷ lệ kê khai giá chuyển nhượng sát với giá thị trường, đạt trên 110% so với bảng giá UBND quy định.

4. Phát hiện và xử lý vi phạm: Trong 5 tháng đầu năm 2023, Cục Thuế phát hiện 8 doanh nghiệp vi phạm thuế chuyển nhượng BĐS, xử lý truy thu và phạt tổng cộng 57,876 tỷ đồng, đồng thời giảm lỗ 35,32 tỷ đồng.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy công tác kiểm soát thuế chuyển nhượng BĐS tại Đà Nẵng đã đạt được nhiều thành tựu, đặc biệt trong việc tăng thu ngân sách và nâng cao ý thức tuân thủ của người nộp thuế. Việc áp dụng quy trình kiểm soát thuế theo mô hình “một cửa liên thông” và ứng dụng công nghệ thông tin đã góp phần nâng cao hiệu quả xử lý hồ sơ.

Tuy nhiên, vẫn tồn tại nhiều thách thức như tình trạng kê khai giá chuyển nhượng thấp hơn giá thực tế (“2 giá”), hành vi ký gửi, ký chờ nhằm trốn thuế, và sự phối hợp chưa đồng bộ giữa các cơ quan liên quan. Các hạn chế về nguồn nhân lực, thời gian xử lý hồ sơ ngắn, và thiếu chương trình đào tạo chuyên sâu cũng ảnh hưởng đến hiệu quả kiểm soát.

So với các nghiên cứu trong ngành thuế và quản lý BĐS, kết quả này tương đồng với thực trạng chung tại nhiều địa phương khi thị trường BĐS có tính đặc thù và phức tạp. Việc phối hợp liên ngành và nâng cao năng lực công chức thuế được xem là yếu tố then chốt để cải thiện công tác kiểm soát thuế.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số thu thuế qua các năm, bảng so sánh số lượng hồ sơ điều chỉnh giá và số tiền truy thu, cũng như sơ đồ quy trình phối hợp liên ngành trong kiểm soát thuế chuyển nhượng BĐS.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo chuyên môn cho công chức thuế: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về chính sách thuế chuyển nhượng BĐS, kỹ năng phân tích hồ sơ và xử lý vi phạm. Mục tiêu nâng cao năng lực cho ít nhất 20% công chức liên quan trong vòng 12 tháng, do Cục Thuế TP Đà Nẵng chủ trì.

2. Xây dựng và hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu liên thông: Phối hợp với các sở ngành như Tài nguyên Môi trường, Tư pháp, Tài chính để phát triển hệ thống dữ liệu dùng chung, hỗ trợ kiểm soát giá chuyển nhượng và xác định nghĩa vụ thuế chính xác. Thực hiện trong 18 tháng với sự tham gia của các cơ quan liên quan.

3. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin: Triển khai xử lý hồ sơ chuyển nhượng BĐS trên nền tảng điện tử liên thông, giảm thủ tục giấy tờ, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ xuống còn 1-2 ngày. Cục Thuế phối hợp với Sở Thông tin và Truyền thông thực hiện trong 12 tháng.

4. Tăng cường phối hợp liên ngành và giám sát: Thiết lập quy chế phối hợp cụ thể giữa Cục Thuế với các cơ quan công chứng, công an, Sở Tài nguyên Môi trường để trao đổi thông tin, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi trốn thuế. Xây dựng cơ chế giám sát liên tục và báo cáo định kỳ hàng quý.

5. Nâng cao công tác tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế: Mở rộng các kênh truyền thông, tổ chức hội thảo, tư vấn trực tiếp để nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành thuế của người dân và doanh nghiệp. Thực hiện liên tục, tập trung vào các khu vực có rủi ro cao.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý thuế và cán bộ thuế: Giúp nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát thuế chuyển nhượng BĐS, áp dụng các giải pháp quản lý rủi ro và cải tiến quy trình nghiệp vụ.

2. Các nhà hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích thực trạng để xây dựng chính sách thuế, pháp luật về đất đai và BĐS phù hợp, minh bạch và hiệu quả.

3. Doanh nghiệp kinh doanh BĐS và nhà đầu tư: Hiểu rõ quy trình, nghĩa vụ thuế và các rủi ro pháp lý liên quan đến chuyển nhượng BĐS, từ đó tuân thủ pháp luật và giảm thiểu rủi ro tài chính.

4. Học viên, nghiên cứu sinh ngành Kế toán, Tài chính, Quản lý Nhà nước: Là tài liệu tham khảo quý giá về quản lý thuế, kiểm soát nội bộ và ứng dụng lý thuyết INTOSAI trong thực tiễn quản lý thuế.

Câu hỏi thường gặp

1. Công tác kiểm soát thuế chuyển nhượng BĐS tại Đà Nẵng có những khó khăn gì?
   Khó khăn chính là tình trạng kê khai giá chuyển nhượng thấp hơn giá thực tế, dữ liệu chưa liên thông, ý thức chấp hành thuế chưa cao và nguồn nhân lực hạn chế. Ví dụ, nhiều hồ sơ phải điều chỉnh giá sau khi kiểm tra, tăng thuế thu nhập cá nhân lên hàng chục tỷ đồng.

2. Các giải pháp chính để nâng cao hiệu quả kiểm soát thuế là gì?
   Bao gồm đào tạo chuyên môn cho công chức thuế, xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông, ứng dụng công nghệ thông tin, tăng cường phối hợp liên ngành và đẩy mạnh tuyên truyền hỗ trợ người nộp thuế.

3. Tại sao việc phối hợp liên ngành lại quan trọng trong kiểm soát thuế chuyển nhượng BĐS?
   Vì các giao dịch BĐS liên quan nhiều cơ quan như công chứng, tài nguyên môi trường, công an, nên phối hợp giúp trao đổi thông tin kịp thời, phát hiện vi phạm và xử lý hiệu quả, tránh thất thu thuế.

4. Cục Thuế Đà Nẵng đã áp dụng công nghệ thông tin như thế nào trong kiểm soát thuế?
   Đã triển khai hệ thống tiếp nhận và xử lý hồ sơ chuyển nhượng BĐS điện tử liên thông với các cơ quan đăng ký đất đai, giúp rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao hiệu quả kiểm soát.

5. Làm thế nào để người nộp thuế nâng cao ý thức chấp hành nghĩa vụ thuế?
   Thông qua tuyên truyền đa kênh, tư vấn trực tiếp, phổ biến pháp luật và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm để tạo sự răn đe và nâng cao nhận thức về trách nhiệm thuế.

Kết luận

• Công tác kiểm soát thuế chuyển nhượng BĐS tại Cục Thuế TP Đà Nẵng đã đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần tăng thu NSNN và nâng cao ý thức người nộp thuế.
• Vẫn còn tồn tại các hạn chế về chính sách pháp luật, nguồn nhân lực, dữ liệu và phối hợp liên ngành ảnh hưởng đến hiệu quả kiểm soát.
• Áp dụng khuôn khổ kiểm soát nội bộ INTOSAI giúp xây dựng hệ thống kiểm soát thuế minh bạch, hiệu quả và bền vững.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm gồm đào tạo chuyên môn, xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông, ứng dụng CNTT, phối hợp liên ngành và tăng cường tuyên truyền.
• Tiếp tục triển khai các bước hoàn thiện trong 12-18 tháng tới nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuế chuyển nhượng BĐS, góp phần xây dựng thị trường BĐS minh bạch và phát triển bền vững.

Cục Thuế TP Đà Nẵng cần khẩn trương triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời phối hợp với các cơ quan liên quan để hoàn thiện hệ thống quản lý thuế chuyển nhượng BĐS, đảm bảo nguồn thu ổn định và minh bạch cho NSNN.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, đề án gồm hai nội dung. Nội dung thứ nhất trình bày thực trạng công tác kiểm soát thuế trong lĩnh vực chuyển nhượng BĐS tại Cục Thuế TP Đà Nẵng. Các giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát thuế từ chuyển nhượng BĐS tại Cục Thuế TP Đà Nẵng được trình bày ở nội dung thứ hai. 4 CHƢƠNG 1: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT THUẾ TỪ CHUYỂN NHƢỢNG BẤT ĐỘNG SẢN TẠI CỤC THUẾ THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 1.

Giới thiệu về Cục Thuế thành phố Đà Nẵng Cục Thuế TP Đà Nẵng được thành lập trên cơ sở thực hiện Nghị quyết tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa IX ngày 06 tháng 11 năm 1996 về chia tách địa giới hành chính tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng thành 02 đơn vị hành chính mới trực thuộc Trung ương (tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng). Cục Thuế TP Đà Nẵng có trụ sở chính tại số 190 đường Phan Đăng Lưu, quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng với chức năng và nhiệm vụ cụ thể theo quy định tại Quyết định 1836/QĐ-BTC (Bộ Tài chính, 2018). Chức năng, nhiệm vụ Cục Thuế TP Đà Nẵng có chức năng tổ chức thực hiện công tác quản lý thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác của ngân sách nhà nước (sau đây gọi chung là thuế) thuộc phạm vi nhiệm vụ của cơ quan thuế quản lý thu trên địa bàn theo quy định của pháp luật, cụ thể như sau đây - Tổ chức, chỉ đạo hướng dẫn và triển khai thực hiện thống nhất các văn bản quy trình nghiệp vụ quản lý thuế; quy phạm pháp luật về thuế; thực hiện công tác hướng dẫn, giải thích chính sách thuế của Nhà nước; - Phân tích, tổng hợp, đánh giá công tác quản lý thuế; lập dự toán thu NSNN; tổ chức thu thuế và đôn đốc NNT thực hiện nghĩa vụ nộp thuế đầy đủ, kịp thời vào NSNN, thực hiện công tác thu nợ và cưỡng chế nợ để thực hiện thu thuế hàng năm; - Tổ chức thực hiện nhiệm vụ quản lý thuế đối với NNT thuộc phạm vi quản lý của cục thuế: đăng ký thuế; khai thuế; tính thuế, thông báo thuế; nộp thuế; hoàn thuế; khấu trừ thuế; miễn thuế, giảm thuế; xoá nợ tiền thuế, tiền phạt; kế toán thuế đối với NNT; trong đó có việc kiểm soát thuế chuyển nhượng BĐS; - Quản lý thông tin về NNT; xây dựng hệ thống dữ liệu thông tin về NNT; - Tổ chức các biện pháp kỹ thuật nghiệp vụ QLRR trong hoạt động quản lý thuế; 5 - Trực tiếp thanh tra, kiểm tra, giám sát việc kê khai thuế, hoàn thuế, miễn, giảm thuế, nộp thuế, quyết toán thuế và chấp hành chính sách pháp luật về thuế đối với NNT; tổ chức và cá nhân quản lý thu thuế, tổ chức được uỷ nhiệm thu thuế thuộc thẩm quyền quản lý của Cục thuế; - Giải quyết khiếu nại, tố cáo về thuế, khiếu nại tố cáo liên quan đến việc chấp hành trách nhiệm công vụ của cơ quan thuế; xử lý vi phạm hành chính về thuế, lập hồ sơ đề nghị cơ quan có thẩm quyền khởi tố các tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật về thuế. Đặc điểm tổ chức quản lý Căn cứ tình hình thực tế tại địa phương, để thực hiện tốt các chức năng và nhiệm vụ được giao, cơ cấu bộ máy của Cục Thuế TP Đà Nẵng gồm 13 phòng chức năng và 04 CCT khu vực, quận được tổ chức như sau: Hình 1.

Cơ cấu tổ chức bộ máy của Cục Thuế TP Đà Nẵng Chức năng và nhiệm vụ của các bộ phận, sự phối hợp giữa các bộ phận trong việc thực hiện nhiệm vụ của Cục Thuế TP Đà Nẵng - Phòng Tuyên truyền và hỗ trợ NNT: thực hiện công tác tuyên truyền về 6 chính sách, pháp luật thuế, hỗ trợ NTT; thực hiện cấp phát, bán hóa đơn ấn chỉ thuế cho các đơn vị trong và ngoài ngành thuế, các tổ chức và cá nhân nộp thuế; quản lý sử dụng hoá đơn ấn chỉ thuế. - Phòng Kê khai và kế toán thuế: Thực hiện công tác quản lý thuế về đăng ký thuế; khai thuế; nộp thuế, hoàn thuế, khấu trừ thuế, miễn thuế, giảm thuế; kế toán thuế; thống kê thuế. - Phòng Quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế: công tác về quản lý nợ thuế, gia hạn thời hạn nộp thuế; khoanh nợ, xoá tiền nợ thuế, tiền phạt, tiền chậm nộp thuế; nộp dần tiền thuế nợ; miễn tiền chậm nộp thuế; không tính tiền chậm nộp thuế và cưỡng chế thu tiền nợ thuế, tiền phạt, tiền chậm nộp thuế. - Phòng Thanh tra - Kiểm tra 1, 2, 3, 4: Thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra người nộp thuế; kiểm tra, giám sát kê khai thuế; giải quyết tố cáo về hành vi trốn thuế, gian lận thuế; thực hiện dự toán thu đối với NNT.

- Phòng Nghiệp vụ - Dự toán – Pháp chế: chỉ đạo, hướng dẫn nghiệp vụ quản lý thuế, chính sách pháp luật thuế; xây dựng và tổ chức thực hiện dự toán thu NSNN được giao hàng năm; thực hiện công tác pháp chế về thuế. - Phòng Quản lý hộ kinh doanh, cá nhân và thu khác: hướng dẫn, chỉ đạo triển khai thực hiện thống nhất các biện pháp, nghiệp vụ, quy trình quản lý thuế đối với Hộ kinh doanh, cá nhân và thu khác; Tổ chức thực hiện công tác hoàn thuế TNCN, miễn giảm thuế TNCN, các khoản thuế phải nộp liên quan đến chuyển nhượng bất động sản. - Phòng Kiểm tra nội bộ: chỉ đạo, triển khai thực hiện công tác kiểm tra việc tuân thủ pháp luật, tính liêm chính của cơ quan thuế, công chức thuế; giải quyết khiếu nại, giải quyết tố cáo liên quan đến việc chấp hành công vụ và bảo vệ sự liêm chính của cơ quan thuế, công chức thuế - Phòng CNTT: tổ chức quản lý và vận hành hệ thống trang thiết bị tin học ngành thuế; triển khai các phần mềm ứng dụng tin học phục vụ công tác quản lý thuế, quản lý nội bộ và hỗ trợ hướng dẫn, đào tạo công chức thuế, NNT trong việc sử dụng ứng dụng tin học trong công tác quản lý; hiện đại hóa và ứng dụng CNTT 7 trong hoạt động quản lý thuế. - Phòng Tổ chức cán bộ: tổ chức chỉ đạo, triển khai thực hiện về công tác tổ chức bộ máy, quản lý công chức, biên chế, tiền lương, đào tạo công chức và thực hiện công tác thi đua khen thưởng trong nội bộ Cục Thuế.

- Văn phòng: xây dựng, triển khai thực hiện nội quy cơ quan, quy chế làm việc; tổ chức và vận hành công tác hành chính, văn thư, lưu trữ; công tác cải cách hành chính, kiểm soát thủ tục hành chính, hệ thống quản lý chất lượng ISO; xây dựng chương trình, kế hoạch, tổng hợp kết quả thực hiện nhiệm vụ công tác của Cục Thuế. - Tại 04 CCT quận huyện trực thuộc: có chức năng tổ chức thực hiện công tác quản lý thuế, phí, lệ phí, các khoản thu khác của NSNN thuộc phạm vi nhiệm vụ của cơ quan thuế quản lý thu trên địa bàn quận, huyện; Cơ cấu tổ chức của CCT có các đội thuế thực hiện nhiệm vụ tương tự như các phòng chức năng của Cục Thuế. Đặc điểm tổ chức công tác quản lý, kiểm soát thuế tại Cục Thuế TP Đà Nẵng Căn cứ theo Quyết định số 1836/QĐ-BTC ngày 08/10/2018 của Bộ Tài chính; Cục Thuế TP Đà Nẵng đã ban hành quy chế làm việc để phân cấp quản lý cho các cấp tại Cục Thuế và phân chia nhiệm vụ cụ thể cho từng Lãnh đạo Cục và từng phòng, CCT quản lý từng sắc thuế, khoản thu cụ thể. Tại các phòng và CCT; lãnh đạo đơn vị thực hiện phân chia nhiệm vụ cụ thể cho từng công chức, người lao động; đồng thời giao cho từng lãnh đạo đơn vị theo dõi giám sát các mảng công việc khác nhau nhằm đảm bảo công tác quản lý, kiểm soát thuế.

Định kỳ hằng năm, Cục Thuế sẽ ban hành KH điều động, luân phiên, luân chuyển theo quy định của ngành. Quy trình kiểm soát thuế thường bao gồm rất nhiều nội dung và vì phần lớn các rủi ro trong kiểm soát thuế xuất phát từ phía NNT, nên cơ quan thuế thiết kế các thủ tục kiểm soát đa phần nằm ở các chính sách, biện pháp, quy trình quản lý thuế áp dụng lên người nộp thuế, bên cạnh đó cũng xác định cụ thể chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn cho từng bộ phận trong việc thực hiện các nội dung kiểm soát thuế. Việc kiểm soát các khoản thuế thường được thực hiện thông qua kiểm soát 8 cụ thể các khâu: thủ tục đăng ký thuế, thủ tục kê khai thuế, thủ tục nộp HSKT, thủ tục nộp tiền thuế, thủ tục miễn giảm thuế, thủ tục đôn đốc nợ, thủ tục hoàn thuế và thủ tục thanh tra, kiểm tra thuế, thủ tục xử lý vi phạm pháp luật về thuế thể hiện theo quy trình sau: Hình 1. Quy trình kiểm soát thuế 1.

Thực trạng công tác kiểm soát thuế trong lĩnh vực chuyển nhƣợng bất động sản tại cục thuế thành phố đà nẵng 1. Thuế chuyển nhượng bất động sản và quy trình kiểm soát thuế 9 1. Nội dung các loại thuế liên quan đến hoạt động chuyển nhượng bất động sản do Cục Thuế TP Đà Nẵng quản lý a) Thuế TNCN từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản Cách xác định thuế: Thuế TNCN phải nộp = Giá chuyển nhượng (từng lần) x Thuế suất 2% Giá chuyển nhượng đối với chuyển nhượng quyền sử dụng đất không có công trình xây dựng trên đất;“chuyển nhượng quyền sử dụng đất gắn với công trình xây dựng trên đất, kể cả nhà, công trình xây dựng hình thành trong tương lai là giá ghi trên hợp đồng chuyển nhượng tại thời điểm chuyển nhượng. Trường hợp trên hợp đồng chuyển nhượng không ghi giá hoặc giá đất trên hợp đồng chuyển nhượng thấp hơn giá đất do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định tại thời điểm chuyển nhượng thì giá chuyển nhượng đất là giá do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định tại thời điểm chuyển nhượng.” Trong giai đoạn từ năm 2020 đến 2023, thị trường bất động sản ở Đà Nẵng trầm lắng hơn giai đoạn trước đó nên số lượng giao dịch bất động sản có xác định thuế TNCN không nhiều, cụ thể năm 2020 là 20.117 hồ sơ và năm 2023 là 19.

Số thu thuế TNCN từ hoạt động chuyển nhượng BĐS trong các năm 2020 – 2023 lần lượt là 520 tỷ đồng, 809 tỷ đồng, 1.035 tỷ đồng, 506 tỷ đồng.