Luận văn thạc sĩ về cơ chế tự chủ tài chính tại Bệnh viện Da liễu Trung ương

Tài liệu chuyên sâu Cải thiện cơ chế tự chủ tài chính tại Bệnh viện Da liễu Trung ương, phân tích đa chiều, cung cấp kiến thức nền tảng vững chắc cho

• Tác giả: Trần Kim Thanh
• Người hướng dẫn: Nguyễn Thị Bất
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại Bệnh viện Da liễu Trung ương
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH CỦA ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÓ THU
• 1.1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÓ THU
• 1.2.1. Đơn vị sự nghiệp
• 1.2.2. Đơn vị sự nghiệp có thu
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VỀ CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH CỦA BỆNH VIỆN DA LIỄU TRUNG ƢƠNG
• 2.1. MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.2.1. Nghiên cứu tài liệu
• 2.2.2. Thu thập dữ liệu
• 2.2.3. Xử lý dữ liệu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN DA LIỄU TRUNG ƢƠNG
• 3.1. ĐẶC ĐIỂM VỀ TỔ CHỨC, HOẠT ĐỘNG CỦA BỆNH VIỆN DA LIỄU TRUNG ƢƠNG CÓ ẢNH HƢỞNG ĐẾN CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH CỦA BỆNH VIỆN
• 3.1.1. Đặc điểm về quá trình hình thành và phát triển của Bệnh viện Da liễu Trung ương
• 3.1.2. Đặc điểm về chức năng và nhiệm vụ của Bệnh viện Da liễu Trung ương
• 3.1.3. Đặc điểm về cơ cấu tổ chức của bệnh viện
• 3.2. THỰC TRẠNG CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN DA LIỄU TRUNG ƢƠNG
• 3.2.1. Cơ sở pháp lý về tự chủ tài chính của Bệnh viện Da liễu Trung ương
• 3.2.2. Cơ chế tự chủ trong quản lý nguồn thu của Bệnh viện Da liễu Trung ương
• 3.2.3. Cơ chế tự chủ trong quản lý chi tiêu của Bệnh viện Da liễu Trung ương
• 3.2.4. Thực trạng cơ chế quản lý vật tư, tài sản của bệnh viện
• 3.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN DA LIỄU TRUNG ƢƠNG
• 3.3.1. Kết quả đạt được
• 3.3.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN DA LIỄU TRUNG ƢƠNG
• 4.1. ĐỊNH HƢỚNG PHÁT TRIỂN VÀ MỤC TIÊU QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN DA LIỄU TRUNG ƢƠNG
• 4.1.1. Định hướng chung của ngành y tế
• 4.1.2. Định hướng phát triển của Bệnh viện Da liễu Trung ương
• 4.1.3. Mục tiêu tự chủ tài chính của Bệnh viện Da liễu Trung ương
• 4.2. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN DA LIỄU TRUNG ƢƠNG
• 4.2.1. Đa dạng hóa nguồn thu
• 4.2.2. Nâng cao chất lượng quản lý tài chính tại bệnh viện
• 4.2.3. Tăng cường quản lý và sử dụng có hiệu quả tài sản tại bệnh viện
• 4.2.4. Một số giải pháp khác
• 4.2.5. Kiến nghị đối với Nhà nước
• 4.2.6. Kiến nghị đối với cơ quan chủ quản
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về cơ chế tự chủ tài chính

Cơ chế tự chủ tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập, đặc biệt là tại Bệnh viện Da liễu Trung ương, đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động và chất lượng dịch vụ y tế. Theo Nghị định 16/2015/NĐ-CP, các đơn vị này được phép tự chủ trong việc quản lý tài chính, từ đó tạo điều kiện cho việc nâng cao chất lượng dịch vụ y tế. Việc thực hiện tự chủ tài chính không chỉ giúp bệnh viện chủ động hơn trong việc sử dụng ngân sách mà còn khuyến khích sự sáng tạo và cải tiến trong quản lý. Tuy nhiên, thực trạng hiện nay cho thấy nhiều bệnh viện, bao gồm cả Bệnh viện Da liễu Trung ương, vẫn gặp khó khăn trong việc thực hiện cơ chế này một cách hiệu quả.

1.1. Khái niệm và vai trò của tự chủ tài chính

Tự chủ tài chính được hiểu là khả năng của các đơn vị sự nghiệp trong việc tự quyết định về nguồn thu và chi tiêu của mình. Điều này không chỉ giúp các bệnh viện như Bệnh viện Da liễu Trung ương có thể linh hoạt hơn trong việc quản lý tài chính mà còn tạo ra động lực để nâng cao chất lượng dịch vụ. Theo đó, việc quản lý tài chính hiệu quả sẽ giúp bệnh viện có thể đáp ứng tốt hơn nhu cầu khám chữa bệnh của người dân, đồng thời giảm bớt gánh nặng cho ngân sách nhà nước.

II. Thực trạng cơ chế tự chủ tài chính tại Bệnh viện Da liễu Trung ương

Thực trạng tự chủ tài chính tại Bệnh viện Da liễu Trung ương cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Mặc dù bệnh viện đã có những bước tiến trong việc tự chủ tài chính, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế. Cụ thể, bệnh viện vẫn phụ thuộc vào ngân sách nhà nước cho một phần lớn chi phí hoạt động. Điều này dẫn đến việc bệnh viện không thể hoàn toàn chủ động trong việc đầu tư và phát triển dịch vụ. Hơn nữa, việc quản lý tài chính chưa thực sự hiệu quả, dẫn đến tình trạng lãng phí và không tối ưu hóa nguồn lực.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến tự chủ tài chính

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tự chủ tài chính của Bệnh viện Da liễu Trung ương. Đầu tiên, chính sách của nhà nước về tài chính bệnh viện chưa hoàn toàn phù hợp với thực tế hoạt động của bệnh viện. Thứ hai, cơ sở hạ tầng và trang thiết bị y tế còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng cung cấp dịch vụ. Cuối cùng, đội ngũ nhân viên y tế chưa được đào tạo đầy đủ về quản lý tài chính, dẫn đến việc sử dụng nguồn lực không hiệu quả.

III. Giải pháp hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính

Để cải thiện cơ chế tự chủ tài chính tại Bệnh viện Da liễu Trung ương, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, bệnh viện cần đa dạng hóa nguồn thu từ các dịch vụ y tế, không chỉ phụ thuộc vào ngân sách nhà nước. Thứ hai, cần nâng cao chất lượng quản lý tài chính thông qua việc đào tạo nhân viên về các kỹ năng quản lý tài chính. Cuối cùng, cần có sự hỗ trợ từ nhà nước trong việc xây dựng các chính sách phù hợp để tạo điều kiện cho bệnh viện thực hiện tự chủ tài chính một cách hiệu quả.

3.1. Đề xuất các giải pháp cụ thể

Một số giải pháp cụ thể bao gồm việc tăng cường hợp tác với các tổ chức y tế khác để mở rộng dịch vụ, cải thiện cơ sở hạ tầng và trang thiết bị y tế, và xây dựng các chương trình đào tạo cho nhân viên về quản lý tài chính. Ngoài ra, cần có các chính sách khuyến khích từ nhà nước để hỗ trợ các bệnh viện trong việc thực hiện tự chủ tài chính, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ y tế cho người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh ngành y tế giữ vai trò trọng yếu trong phát triển kinh tế xã hội, việc xây dựng cơ chế tài chính hợp lý cho các đơn vị sự nghiệp công lập, đặc biệt là bệnh viện, trở nên cấp thiết. Từ năm 2011 đến 2014, Bệnh viện Da liễu Trung ương đã thực hiện cơ chế tự chủ tài chính nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng đa dạng của người dân. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn nhiều bất cập trong việc triển khai cơ chế này tại bệnh viện. Mục tiêu nghiên cứu là phân tích thực trạng cơ chế tự chủ tài chính tại Bệnh viện Da liễu Trung ương, chỉ rõ những hạn chế và đề xuất giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao tính chủ động, hiệu quả tài chính của bệnh viện trong giai đoạn 2011-2014. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần hoàn thiện chính sách tài chính y tế, tăng cường năng lực quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp có thu, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và sự hài lòng của người bệnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên lý thuyết về đơn vị sự nghiệp có thu (ĐVSNCT) và cơ chế tự chủ tài chính (TCTC) trong các đơn vị sự nghiệp công lập. ĐVSNCT là tổ chức công lập có nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp, được Nhà nước giao quyền tự chủ tài chính theo các Nghị định 10/2002/NĐ-CP, 43/2006/NĐ-CP và 16/2015/NĐ-CP. Cơ chế TCTC được hiểu là quyền tự quyết trong việc tạo lập, phân phối và sử dụng nguồn tài chính của đơn vị trong khuôn khổ pháp luật, nhằm tăng tính chủ động và năng động trong quản lý tài chính. Ba khái niệm chính được sử dụng gồm: (1) nguồn tài chính và cơ chế tạo lập nguồn thu; (2) cơ chế sử dụng nguồn tài chính, bao gồm chi thường xuyên, chi đầu tư và chi không thường xuyên; (3) cơ chế phân phối kết quả tài chính, bao gồm việc trích lập các quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp, quỹ bổ sung thu nhập và quỹ khen thưởng. Ngoài ra, các nhân tố ảnh hưởng đến việc thực hiện cơ chế TCTC như chính sách Nhà nước, môi trường kinh tế xã hội, cơ chế quản lý tài chính, tổ chức bộ máy và năng lực cán bộ cũng được phân tích.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích số liệu và so sánh trong giai đoạn 2011-2014. Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ dữ liệu tài chính và hoạt động của Bệnh viện Da liễu Trung ương trong khoảng thời gian này. Phương pháp chọn mẫu là thu thập toàn bộ số liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính, quy chế chi tiêu nội bộ và các tài liệu liên quan của bệnh viện. Phương pháp phân tích bao gồm: (1) phân tích dọc để đánh giá tỷ trọng các khoản thu, chi trong tổng thể; (2) phân tích ngang để so sánh biến động các chỉ tiêu tài chính qua các năm; (3) phương pháp liên hệ đối chiếu để so sánh với các bệnh viện khác và các quy định pháp luật hiện hành. Quá trình nghiên cứu được thực hiện theo timeline từ thu thập tài liệu, xử lý số liệu, phân tích kết quả đến đề xuất giải pháp trong năm 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cơ cấu nguồn thu đa dạng nhưng phụ thuộc lớn vào NSNN và hoạt động sự nghiệp y tế: Trong giai đoạn 2011-2014, nguồn thu từ Ngân sách Nhà nước (NSNN) chiếm khoảng 40-50% tổng nguồn thu, trong khi thu từ hoạt động sự nghiệp y tế chiếm khoảng 45-55%. Nguồn thu khác chiếm tỷ trọng nhỏ dưới 10%. Điều này cho thấy bệnh viện vẫn phụ thuộc khá lớn vào ngân sách nhà nước và chưa khai thác tối đa các nguồn thu dịch vụ.

2. Chi tiêu chủ yếu tập trung vào chi thường xuyên với tỷ trọng trên 80% tổng chi: Chi thường xuyên bao gồm tiền lương, vật tư y tế, chi phí hành chính chiếm phần lớn trong tổng chi của bệnh viện. Chi đầu tư và chi không thường xuyên chiếm tỷ lệ thấp, dưới 20%, hạn chế khả năng nâng cấp cơ sở vật chất và trang thiết bị.

3. Việc thực hiện quy chế chi tiêu nội bộ còn chưa đồng bộ và hiệu quả: Mặc dù bệnh viện đã xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ, nhưng việc áp dụng chưa triệt để, dẫn đến một số khoản chi chưa tiết kiệm và hiệu quả chưa cao. Ví dụ, chi phí điện thoại công vụ và điện thoại di động có mức khoán chưa hợp lý, gây lãng phí.

4. Phân phối kết quả tài chính chưa tối ưu: Tỷ lệ trích lập quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp đạt tối thiểu 25% theo quy định, tuy nhiên quỹ bổ sung thu nhập và quỹ khen thưởng chưa được sử dụng hiệu quả để khuyến khích người lao động. Thu nhập tăng thêm chưa phản ánh đúng hiệu quả công việc, ảnh hưởng đến động lực làm việc của cán bộ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ việc bệnh viện chưa hoàn toàn chủ động trong việc đa dạng hóa nguồn thu, vẫn còn phụ thuộc nhiều vào NSNN và chưa khai thác hiệu quả các dịch vụ y tế có thu. So với các bệnh viện tuyến trung ương khác như Bệnh viện Bạch Mai, nơi đã áp dụng chính sách xã hội hóa và tự chủ tài chính hiệu quả với quỹ đầu tư phát triển sự nghiệp tăng từ 15 tỷ VND năm 2005 lên hơn 34 tỷ VND năm 2012, Bệnh viện Da liễu Trung ương còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác. Việc quản lý chi tiêu chưa chặt chẽ và chưa có cơ chế thưởng phạt rõ ràng làm giảm hiệu quả sử dụng nguồn lực. Kết quả nghiên cứu có thể được trình bày qua biểu đồ cơ cấu nguồn thu và biểu đồ tỷ trọng các khoản chi qua các năm, giúp minh họa rõ nét xu hướng và điểm nghẽn tài chính của bệnh viện. Những phát hiện này phù hợp với các nghiên cứu trong ngành y tế về cơ chế tự chủ tài chính tại các đơn vị sự nghiệp có thu, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của việc hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính và nâng cao năng lực quản trị tại bệnh viện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đa dạng hóa nguồn thu: Bệnh viện cần chủ động phát triển các dịch vụ y tế có thu, mở rộng hợp tác liên doanh, liên kết để tăng nguồn thu ngoài ngân sách. Mục tiêu tăng tỷ trọng nguồn thu dịch vụ lên trên 60% trong vòng 3 năm tới. Chủ thể thực hiện là Ban Giám đốc phối hợp với phòng Kế hoạch - Tài chính.

2. Nâng cao chất lượng quản lý tài chính: Xây dựng và hoàn thiện quy chế chi tiêu nội bộ, tăng cường kiểm soát chi tiêu, áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài chính để giảm thất thoát, tiết kiệm chi phí hành chính. Thời gian thực hiện trong 1 năm, do phòng Tài chính kế toán chủ trì.

3. Tăng cường quản lý và sử dụng tài sản: Đẩy mạnh đầu tư trang thiết bị y tế hiện đại, áp dụng cơ chế trích khấu hao tài sản cố định theo quy định, sử dụng hiệu quả tài sản hiện có. Mục tiêu nâng cao tỷ lệ đầu tư trang thiết bị lên 15% tổng chi trong 2 năm tới. Chủ thể thực hiện là Ban Quản lý dự án và phòng Tài chính.

4. Hoàn thiện cơ chế phân phối kết quả tài chính: Xây dựng chính sách thu nhập tăng thêm gắn với hiệu quả công việc, minh bạch trong phân phối quỹ thưởng, khuyến khích sáng tạo và nâng cao chất lượng dịch vụ. Thời gian triển khai trong 1 năm, do Ban Giám đốc và tổ chức công đoàn phối hợp thực hiện.

5. Đào tạo nâng cao năng lực cán bộ quản lý tài chính: Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn về quản lý tài chính, kế toán cho cán bộ liên quan nhằm nâng cao hiệu quả quản lý. Kế hoạch đào tạo định kỳ hàng năm, do phòng Tổ chức cán bộ phối hợp với phòng Tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban Giám đốc các bệnh viện công lập tuyến trung ương: Giúp hiểu rõ cơ chế tự chủ tài chính, từ đó xây dựng chiến lược tài chính phù hợp, nâng cao hiệu quả hoạt động bệnh viện.

2. Phòng Tài chính kế toán các đơn vị sự nghiệp có thu: Cung cấp kiến thức về quản lý nguồn thu, chi tiêu và phân phối kết quả tài chính, hỗ trợ công tác lập kế hoạch và kiểm soát tài chính.

3. Cơ quan quản lý Nhà nước về y tế và tài chính: Là tài liệu tham khảo để hoàn thiện chính sách, quy định về cơ chế tự chủ tài chính trong ngành y tế, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản lý y tế: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về cơ chế tự chủ tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập, phục vụ nghiên cứu và học tập chuyên sâu.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ chế tự chủ tài chính là gì?
   Cơ chế tự chủ tài chính là quyền tự quyết trong việc tạo lập, phân phối và sử dụng nguồn tài chính của đơn vị sự nghiệp có thu trong khuôn khổ pháp luật, nhằm tăng tính chủ động và hiệu quả quản lý tài chính.

2. Tại sao Bệnh viện Da liễu Trung ương cần thực hiện cơ chế tự chủ tài chính?
   Việc thực hiện cơ chế này giúp bệnh viện nâng cao tính năng động, huy động nguồn lực đa dạng, cải thiện chất lượng dịch vụ và giảm sự phụ thuộc vào ngân sách nhà nước.

3. Các nguồn thu chính của bệnh viện gồm những gì?
   Nguồn thu chính gồm: ngân sách nhà nước cấp, thu từ hoạt động sự nghiệp y tế (viện phí, dịch vụ khám chữa bệnh), và các nguồn thu khác như viện trợ, tài trợ.

4. Những khó khăn thường gặp khi thực hiện cơ chế tự chủ tài chính?
   Khó khăn gồm: phụ thuộc nhiều vào ngân sách nhà nước, quản lý chi tiêu chưa hiệu quả, thiếu đa dạng nguồn thu, và chưa có cơ chế thưởng phạt rõ ràng.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả cơ chế tự chủ tài chính tại bệnh viện?
   Cần đa dạng hóa nguồn thu, nâng cao năng lực quản lý tài chính, hoàn thiện quy chế chi tiêu, tăng cường kiểm soát tài sản và xây dựng chính sách thu nhập gắn với hiệu quả công việc.

Kết luận

• Cơ chế tự chủ tài chính tại Bệnh viện Da liễu Trung ương đã góp phần nâng cao tính chủ động trong quản lý tài chính, tuy nhiên còn nhiều hạn chế về đa dạng nguồn thu và quản lý chi tiêu.
• Nguồn thu chủ yếu vẫn phụ thuộc vào ngân sách nhà nước và hoạt động sự nghiệp y tế, chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi tiêu.
• Việc áp dụng quy chế chi tiêu nội bộ và phân phối kết quả tài chính chưa thực sự hiệu quả, ảnh hưởng đến động lực làm việc của cán bộ.
• Đề xuất các giải pháp đa dạng hóa nguồn thu, nâng cao quản lý tài chính, tăng cường quản lý tài sản và hoàn thiện cơ chế phân phối thu nhập nhằm nâng cao hiệu quả tự chủ tài chính.
• Tiếp theo, cần triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-3 năm, đồng thời theo dõi, đánh giá định kỳ để điều chỉnh phù hợp, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và sự hài lòng của người bệnh.

Hành động ngay hôm nay để hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại Bệnh viện Da liễu Trung ương, góp phần phát triển bền vững ngành y tế Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan và cơ sở lý luận về cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp có thu Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng cơ chế tự chủ tài chính tại Bệnh viện Da liễu Trung ương Chương 4:Giải pháp hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại Bệnh viện Da liễu Trung ương 3 z Chƣơng 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH CỦA ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÓ THU 1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU Trước năm 2000, hầu hết các bệnh viện hoạt động theo cơ chế đơn vị hưởng Ngân sách Nhà nước với một phần ngân sách thu từ viện phí. Theo cơ chế bao cấp, NSNN cấp cho bệnh viện được chi cho đầu tư cơ sở hạ tầng, trang thiết bị (chi phát triển) và các khoản chi phí trực tiếp cho dịch vụ khám chữa bệnh (chi thường xuyên). Các bệnh viện có vai trò vừa là người cung cấp dịch vụ khám, chữa bệnh vừa là người hoàn trả chi phí dịch vụ đã cung cấp.

Từ năm 2000 trở lại đây,các bệnh viện công lập đang có sự chuyển đổi mạnh mẽ về cơ chế tài chính qua việc triển khai thực hiện các chủ trương “xã hội hóa” và giao quyền tự chủ tài chính. Quá trình chuyển đổi này vẫn chưa chấm dứt, song đã bước đầu đạt được kết quả đáng khích lệ. Thực hiện cơ chế tự chủ đã góp phần nâng cao tính năng động của các đơn vị, huy động nguồn lực và mở rộng dịch vụ đáp ứng nhu cầu đa dạng. Tới nay, gần 100% bệnh viện trung ương và 70% bệnh viện tỉnh, huyện thực hiện tự chủ, trong đó có 4 đơn vị trung ương thực hiện tự chủ toàn bộ chi phí thường xuyên, số còn lại tự chủ một phần.

“Hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Bắc Ninh”. Luận văn thạc sỹ của tác giả Nguyễn Thị Hồng Hạnh viết năm 2013. Tác giả bài viết đã phân tích và đánh giá cơ chế quản lý trong ngành y tế nói riêng, cụ thể là Bệnh viện đa khoa tỉnh Bắc Ninh trong xu huớng chuyển sang nền kinh tế thị truờng xã hội chủ nghĩa và chủ truơng xã hội hoá dịch vụ công, các đơn vị sự nghiệp công ở Việt Nam không còn đơn thuần là thực hiện chỉ tiêu kế hoạch Nhà nứoc giao cho mà còn tự tổ chức cung ứng dịch vụ 4 z cho xã hội. Nguồn tài chính của các đơn vị này không chỉ do Ngân sách Nhà nứoc cấp mà từng đơn vị khai thác thêm từ các dịch vụ cung ứng cho xã hội.

Từ thực trạng thực hiện cơ chế tự chủ tài chính theo Nghị định 43/2006/Nđ- Cp của bệnh viện đa khoa tỉnh Bắc Ninh, tác giả đưa ra một số giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện như sau: (1) Nhóm giải pháp nâng cao năng lực quản lý tài chính cũng như ý thức trách nhiệm trong cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho nhân viên. (2) Nhóm giải pháp mở rộng các loại hình dịch vụ, dịch vụ yêu cầu đáp ứng nhu cầu đa dạng của ngưòi dân. (3) Mở rộng hợp tác quốc tế. “Hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại bệnh viện đa khoa tỉnh Phú Thọ” Luận văn thạc sỹ của tác giả Đinh Thị Kim Oanh viết năm 2014.

Từ vịêc phân tích và đánh giá tình tình thực hiện tự chủ tài chính trong giai đoạn 2009-2013, tác giả đề xuất một số nhóm giải phảp hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính như sau: (1) Nâng cao nhận thức về tự chủ tài chính. (2) Đa dạng hoá nguồn thu cho bệnh viện. (3) Tăng cường quản lý nâng cao hiệu quả các khoản chi. (4) Hoàn thiện cơ chế trả luơng và phân phối thu nhập.

(5) Giải pháp về công tác kiểm tra, giám sát tài chính. Bên cạnh đó, tác giả còn đưa ra một số kiến nghị đối với Nhà nuớc, đơn vị chủ quản và Bệnh viện. Tóm lại, các công trình nghiên cứu trên đã đóng góp rất lớn trong việc hoàn thiện lý luận cơ bản về hoàn thiện cơ chế tài chính tại đơn vị sự nghiệp y tế có thu. Nội dung các công trình nghiên cứu, nghiên cứu các đối tuợng khác nhau, tuy nhiên đều đưa ra các vấn đề lý luận cơ bản nhất về tự chủ tài chính, thực trạng và giải pháp hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại các các bệnh viện tuyến tỉnh mà chưa đề tài nào nghiên cứu về tự chủ tài chính tại bệnh viện tuyến Trung uơng.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÓ THU 1. Đơn vị sự nghiệp 1. Khái niệm đơn vị sự nghiệp Đơn vị sự nghiệp (ĐVSN) là tổ chức do cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước thành lập theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý Nhà nước. Các đơn vị này hoạt động trong các lĩnh vực: Giáo dục đào tạo, dạy nghề, y tế, văn hóa, thể thao và du lịch, thông tin truyền thông và báo chí, khoa học và công nghệ, sự nghiệp kinh tế và sự nghiệp khác.

Theo Quy định và Nghị định của Nhà nước về quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp công lập thì ĐVSN được xác định bởi các tiêu thức cơ bản sau: - Có văn bản quyết định thành lập ĐVSN của cơ quan có thẩm quyền ở Trung ương hoặc địa phương. - Hoạt động cung cấp các dịch vụ công trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, khoa học, công nghệ, văn hóa thể dục thể thao. - Được Nhà nước đầu tư hoặc hỗ trợ đầu tư cơ sở vật chất, chi phí hoạt động thường xuyên để thực hiện các nhiệm vụ, chuyên môn được giao. - Có tư cách pháp nhân, có con dấu, có tài khoản riêng.

Đặc điểm của đơn vị sự nghiệp Thứ nhất: ĐVSN là một tổ chức hoạt động theo nguyên tắc phục vụ xã hội, không vì mục đích kiếm lời. Trong nền kinh tế thị trường, các sản phẩm, dịch vụ do hoạt động sự nghiệp tạo ra đều có thể trở thành hàng hóa cung ứng cho mọi thành phần trong xã hội. Việc cung ứng các hàng hóa này cho thị trường chủ yếu không vì mục tiêu lợi nhuận như hoạt động sản xuất kinh doanh. Nhà nước tổ chức, 6 z duy trì và tài trợ cho các hoạt động sự nghiệp để cung cấp các sản phẩm, dịch vụ cho thị trường trước hết nhằm thực hiện vai trò của Nhà nước trong việc phân phối lại thu nhập và thực hiện các chính sách phúc lợi công cộng khi can thiệp vào thị trường, nhờ đó sẽ hỗ trợ cho các ngành, các lĩnh vực kinh tế hoạt động bình thường, nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân tài, đảm bảo nguồn nhân lực, thúc đẩy hoạt động kinh tế phát triển và ngày càng đạt hiệu quả cao hơn.

Thứ hai: Sản phẩm của các ĐVSN mang tính lợi ích chung có tính bền vững và gắn bó hữu cơ với quá trình tạo ra của cải vật chất và giá trị tinh thần. Sản phẩm, dịch vụ do hoạt động sự nghiệp tạo ra chủ yếu là những giá trị về tri thức, văn hóa, phát minh, sức khỏe, đạo đức, các giá trị về xã hội…Đây là những sản phẩm vô hình và có thể dùng chung cho nhiều người, cho nhiều đối tượng trên phạm vi rộng. Nhìn chung, đại bộ phận các sản phẩm của ĐVSN có tính phục vụ không chỉ bó hẹp trong một ngành, một lĩnh vực nhất định mà những sản phẩm đó khi tiêu dùng thường có tác dụng lan tỏa, truyền tiếp. Thứ ba: Hoạt động sự nghiệp của các ĐVSN luôn gắn liền và bị chi phối bởi các chương trình phát triển kinh tế xã hội của Nhà nước.

Với chức năng của mình, Chính phủ luôn tổ chức, duy trì và đảm bảo hoạt động sự nghiệp để thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội. Để thực hiện những mục tiêu kinh tế xã hội nhất định, Chính phủ tổ chức thực hiện các chương trình, mục tiêu quốc gia như: Chương trình xóa mù chữ, chương trình chăm sóc sức khỏe cộng đồng, chương trình xóa đói giảm nghèo, chương trình dân số kế hoạch hóa gia đình,…Những chương trình, mục tiêu quốc gia này chỉ có Nhà nước - với vai trò của mình mới có thể thực hiện một cách triệt để và có hiệu quả. Thông qua việc duy trì và phát triển các hoạt động sự nghiệp gắn với các chương trình mục tiêu quốc gia, các chương trình phát triển kinh tế xã hội nhằm mang lại lợi ích cho người dân. Phân loại đơn vị sự nghiệp Hoạt động của ĐVSN trong xã hội rất đa dạng, phong phú và có thể phân loại theo nhiều tiêu thức khác nhau.

* Căn cứ vào lĩnh vực hoạt động - ĐVSN trong lĩnh vực giáo dục đào tạo - ĐVSN trong lĩnh vực y tế (bảo vệ chăm sóc sức khỏe nhân dân) - ĐVSN văn hóa, thông tin - ĐVSN phát thanh truyền hình - ĐVSN dân số - trẻ em, kế hoạch hóa gia đình - ĐVSN thể dục, thể thao - ĐVSN khoa học công nghệ, môi trường - ĐVSN kinh tế (duy tư, sửa chữa đê điều, trạm trại) - ĐVSN khác * Căn cứ vào cấp quản lý - ĐVSNCL ở trung ương như Đài tiếng nói Việt Nam, Đài truyền hình Việt Nam, các bệnh viện, trường học do các Bộ ngành, cơ quan ở Trung ương quản lý. - ĐVSNCL ở địa phương như Đài phát thanh truyền hình ở các địa phương, các bệnh viện, trường học do địa phương quản lý. * Căn cứ vào nguồn thu sự nghiệp - Đơn vị sự nghiệp có thu: + Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp bảo đảm toàn bộ chi phí cho hoạt động thường xuyên và hoạt động đầu tư (gọi là ĐVSN tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư): ĐVSN có mức tự bảo đảm chi phí hoạt động thường xuyên và hoạt động đầu tư bằng hoặc lớn hơn 100%. 8 z + Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp bảo đảm toàn bộ chi phí cho hoạt động thường xuyên (gọi là ĐVSN tự bảo đảm chi thường xuyên): ĐVSN có mức tự bảo đảm chi phí hoạt động thường xuyên bằng hoặc lớn hơn 100%.

+ Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp bảo đảm một phần chi phí cho hoạt động thường xuyên, phần còn lại được NSNN cấp (gọi là ĐVSN tự bảo đảm một phần chi thường xuyên): ĐVSN có mức tự bảo đảm chi phí hoạt động thường xuyên từ trên 10% đến dưới 100%.